સફેદ દાગ / કોઢ … અને હોમીઓપેથી ….. (૧૩) …

સફેદ દાગ / કોઢ … અને  હોમીઓપેથી ….. (૧૩) …

સફેદ દાગ / કોઢ- વ્યક્તિ મન થી સુંદર હોય અને કર્મ થી પણ તો એ થતો રોગ – હોમીઓપેથી એનો અકસીર ઈલાજ.
– ડૉ. પાર્થ માંકડ… (M.D.(HOM)..

(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય, ને થોડા attention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા, સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે.ડૉ.પાર્થ માંકડદ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ ના હેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા‘દાદીમા ની પોટલી’ –http://das.desais.net બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ  બ્લોગ પર માણ્યા બાદ, આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનતી કે   આપના મંતવ્યો – પ્રતિભાવ -કોમેન્ટ્સ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો જે અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરણાદાયી બની રેહશે.)

 

સફેદ દાગ / કોઢ …

 

 


સામાન્ય રીતે આપણે ત્યાં સફેદ દાગ કે કોઢ એ બીમારી આમ જોવા જઈએ તો માત્ર દેખાવ ને અસર કરવા સિવાય કોઈ રીતે નુકસાન કરતી નથી પણ છતાં વ્યક્તિ ને પૂર્ણ રીતે હતાશ કરી દેતી બીમારી છે, કારણ કે લોકો ની દ્રષ્ટીએ એ રોગ ખુબ જ ખરાબ છે, એમાં તે વ્યક્તિ ની બાહ્ય સુંદરતા ને ખુબ જ અસર પહોચાડે છે.

આપણા સમાજમાં કોઢ ના કારણો વિષે ઘણી બધી ગેરમાન્યતાઓ રહેલી છે, જેમ કે એણે કૈક ખરાબ કર્મો કર્યા હશે કે પછી આનું ઇફેક્શન લાગી શકે કે પછી જો છોકરી ને હોય તો એ છોકરી પસંદ ન કરાય વગેરે વગેરે, વાંક બિચારા આ રોગ નો એટલો જ ને કે એ દેખાય છે. છોકરી ને થેલેસેમિયા મેજર છે કે નહિ, એઇડ્સ છે કે નહિ, ડાયાબીટીસ ની શક્યતા કેટલી, વગેરે આપણે એટલા જાગૃતતા થી નથી પૂછતાં જે સાચા અર્થમાં શરીર ને નુકસાન કરે છે, પણ જો શરીર ને કોક ખૂણે ય સફેદ દાગ છે એવી ખબર પડી એટલે પૂરું …જરૂર છે ખરેખર આ પ્રકાર ની વિચાર સરણી માંથી બહાર આવવાની. હા આયુર્વેદ માં કેટલાક સ્વભાવમાં કેટલાક રોગો વધુ જોવા મળે, એ જરૂર લખ્યું છે પણ એની પાછળ ચોક્કસ વૈજ્ઞાનિક કારણો છે એ સમજવા ની જરૂર છે, બાકી રોગ પર થી વ્યક્તિ બાબતે પૂર્વગ્રહ બાંધી લેવું એ તદ્દન અવૈજ્ઞાનિક છે.


કોઢ નાં કારણો : …

જેમ બીજા બધા રોગ માં હોય છે એમ આ રોગ થવા નાં કારણો બહુ ક્લીયર નથી પણ કેટલાક નક્કી થયા છે એ મુજબ …

એક તો આ રોગ આનુંવાન્સિક વધુ જોવા મળે છે, એટલેકે  માતા પિતા કે નજીક નાં  સગા વહાલા ને હોય તો થવાની શક્યતાઓ વધી જાય છે.

આ ઉપરાંત, આ રોગ ઓટો ઈમ્યુન ..એટલે કે પોતાની જ રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ઉભી થયેલી ગરબડ ને કારણે પણ જોવા મળે છે.

આ ઉપરાંત, કેટલાક રોગો જેમ કે થાયરોઈડ ની તકલીફ જેવી તકલીફો ધરાવતા લોકો માં પણ સફેદ દાગ થવા ની શક્યતા ઓ વધી જાય એવું જોવા મળે છે.આ દાગ એ માત્ર ચામડી ને રંગ આપતા રંગ દ્રવ્યો માં ફેરફાર થવા ને કારણે જ થાય છે.

ચિન્હો :

મુખ્ય ચિન્હ તો સફેદ રંગ ના દાગ જોવા મળે એ જ છે. એની આજુ બાજુ ની ચામડી થોડી વધુ જ ઘેરી લગતી હોય છે. એમાં પાછા કેટલાક પ્રકારો પણ હોય છે, પણ બહુ વધારે ઊંડાણમાં ના જતા, એટલું અગત્ય નું કે કેટલાક કિસ્સા માં તે શરીર માં બંને બાજુ સરખી રીતે વહેચાયેલું હોય છે અને કેટલાક કિસ્સા માં તે માત્ર કોઈ એકજ ભાગ માં જોવા મળે છે. ખાસ કરી ને બંને ઘૂંટણ ની નીચેનો ભાગ, પગ, હાથ ની કોણી, ગળું, આંખ ની નીચે નો ભાગ, હોઠ ની ફરતે નો ભાગ, આ બધા સ્થાનો એ ખાસ જોવા મળે છે. શરૂઆત એકદમ નાના દાગ થી થાય છે, ધીમે ધીમે એ વધુ વધુ પ્રસરવા માંડે છે અને જો યોગ્ય સમયે રોકી ના લેવાય તો આખી જ ચામડી નો રંગ જાય એવું પણ થાય છે. માનસિક તાણ થી આ રોગ વધે છે, અને આ રોગ હોવા ને કારણે માનસિક તાણ વધે છે, કેટલીક વાર સાથે સાથે વ્યક્તિમાં લઘુતા ગ્રંથી તેમ જ ડીપ્રેશન ના ચિન્હો પણ જોવા મળે છે.

ઉપાયો : …

હોમીઓપેથી માં સફેદ દાગ જરૂર મટે જ છે, પણ બધા જ ચામડી ના રોગો માં પહેલે થી જ વાત થતી આવી છે તેમ … ખુબ જ ધીરજ રાખવી અનિવાર્ય છે. નિયમિત દવા લેવાથી, સફેદ દાગ મટે પણ છે અને આગળ વધતો પણ અટકે છે. આમ તો સફેદ દાગ ની દવા કરવા માટે વ્યક્તિ ની પ્રકૃતિ નો અભ્યાસ કરવો ખુબ જ જરૂરી છે છતાં, કેટલીક દવાઓ જેમ કે,

Sepia, Silicea, Natrum Mur, Ars. alb. , Berberis vul. , Cal. Carb, વગેરે જેવી દવાઓ સામાન્ય રીતે ખુબ સારું કામ કરતી હોય છે.

ધીરજ રાખી ને લાંબો સમય દવા કરવા થી કોઢ જરૂર મટાડી શકાય છે જ, આથી નિરાશા ના આવે એ માટે મન ને હંમેશ પ્રયત્નશીલ રાખવું એ મુખ્ય ઉપાય.

 

 

પ્લેસીબો:

 

” કોઢ થી માત્ર ચામડી ના કેટલાક ભાગ નો રંગ જાય છે, જીવન નો રંગ નહિ … જીવનમાં તો એટલા જ રંગો જીવવા માટે છે. કોઢ શરીર નો રોગ રહે ત્યાં સુધી વાંધો નહિ, પણ મન માં કોઢ ના થાય એ માટે  મન ભરી ને પલેપલ જીવતા રહેવી. “

– ડૉ.પાર્થ માંકડ …

 

 

“ સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ… આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ”

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email :  [email protected]

દાદર અને હોમીઓપેથી …(૧૨) ….“દાદર – ફરી ફરી ને થતો ને ખુબ બધી ખંજવાળ આવે એવો રોગ- જેમાં હોમીઓપેથી છે અકસીર અને શ્રેષ્ઠ :

દાદર અને હોમીઓપેથી….(૧૨) .“દાદર –  ફરી ફરી ને થતો ને ખુબ બધી ખંજવાળ આવે એવો રોગ- જેમાં હોમીઓપેથી છે અકસીર અને શ્રેષ્ઠ:
ડૉ.પાર્થ માંકડ..M.D. (HOM)
(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય, ને થોડાattention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા, સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે.ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ ના હેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા દાદીમા ની પોટલી http://das.desais.net બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ  બ્લોગ પર માણ્યા બાદ, આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનતી કે   આપના મંતવ્યો પ્રતિભાવ -કોમેન્ટ્સ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો જે અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરણાદાયી બની રેહશે.)


દાદર એટલો બધો સામાન્યતા: થતો રોગ છે કે કદાચ ઘણા બધા ને જીવન માં કોઈ ને કોઈ સ્ટેજ પર દાદર થયું હશે જ, અને પછી બજારમાં  મળતા ક્રીમ લગાડો એટલે તરત જ બેસી જાય, રીંગ ગાર્ડ, સપટ લોશન વગેરે જેવા ભારતમાં બહોળી રીતે વાપરતા ક્રીમ છે. મોટેભાગે આપણે દાદર માં તો ડોક્ટર નું પ્રિસ્ક્રીપ્શન પણ ટાળીએ છીએ, આજુ બાજુ ના એકાદ અનુભવી પાસેથી ક્રીમનું નામ મળી જાય અને આપણે લઇ ને લગાડી દઈએ.  મોટેભાગે તકલીફ ત્યારે થાય કે ક્રીમ લગાડીએ, એટલે તરત બેસી જાય પણ થોડો સમય થાય ને ફરી પાછું યથાવત. જયારે પણ દાદર થાય ત્યારે ખંજવાળ પણ ખુબ આવે, એટલે થોડું વધુ ક્ષોભજનક પણ લાગે. પણ આ રોગ કાયમ માટે વિદાય લે અને બદલામાં બીજા કોઈ નવા રોગ ની શરીર ને ભેટ ધર્યા વિના વિદાય લે એ માટે એની હોમીઓપેથી કે ઇવન આયુર્વેદિક જેવી, એવી દવાઓ  લેવાની જરૂર છે, જે વ્યક્તિની ચામડી ને સાચા અર્થ માં સ્વાસ્થ્ય આપે જે હવે ફંગસ કે બેક્ટેરિયા નું ઘર બની ગયું છે.
દાદર શું છે? :
દાદર એ એક્પ્રકાર નું આમ તો ચામડી ને લાગતું ફંગસ ઇન્ફેકશન જ છે. જેને મેડીકલ ભાષામાં ટીનિયા તરીકે ઓળખાય છે. પછી પાછુ આ ઇન્ફેકશન કયા સ્થળે છે એ પ્રમાણે, એના પ્રકાર, નામો વગેરે બદલાય. કારણ કે આ ઇન્ફેકશન માં હંમેશ ગોળાકાર રીતે બધા પેચ ગોઠવાયેલા હોઈ એક રીંગ જેવો દેખાવ બનાવે છે, એટલે સામાન્ય ભાષામાં એને રીન્ગ્વર્મ તરીકે પણ ઓળખાય છે.
કારણો :
કારણો ને બે અલગ એન્ગલ થી સમજીએ. એક તો સિમ્પલ ને સાદું કે, આ રોગ એ ફંગસ ને કારણે થાય છે. એ ફંગલ ઇન્ફેકશન જ આનું કારણ છે. ઇફેક્શન લાગવા માટે નીચે મુજબ ના કારણો હોઈ શકે :
૧.) આ રોગ ચેપી છે, એટલે એવી વ્યક્તિ કે જેને દાદર હોય, એના ટુવાલ, સાબુ કે કપડા ના ઉપયોગ થી  આપણ ને પણ થઇ શકે . ( માટે જ હોસ્ટેલમાં જતા વિદ્યાર્થી કે વિદ્યાર્થીનીઓ માં આ બહુ સામાન્ય રીતે જોવા મળતો રોગ છે. )
૨.) આ રોગ પ્રાણીઓ માં પણ ખુબ જ જોવા મળે છે, એટલે જેમના ઘરમાં પાલતું પ્રાણી ઓ હોય, એમના દ્વારા પણ આ ઇન્ફેકશન લાગી શકે .
૩.) શારીરિક સ્વચ્છતા નો આભાવ કે વધુ પડતો પરસેવો રહેવો, એ પણ દાદર થવા નું એક અગત્ય નું કારણ છે. આથી ભેજ વાળા વાતાવરણ માં પણ આ રોગ વધતો હોય છે.
હવે વાત રહી બીજા એન્ગલ ની ….
તમને જાણી ને નવી લાગશે કે આપણા શરીર પર જ ઇવન વાળ, નખ , ચામડી, આંતરડા આ બધા પર ઓલરેડી કેટલાય બેક્ટેરિયા, ફંગસ, વાયરસ, કાયમી ઘર બનાવી ને રહે છે ઉપરાંત આપણે દિવસમાં પ્રત્યેક સ્થળે, પ્રત્યેક મીનીટે, કેટલાય બેક્ટેરિયા, ફંગસ ને વાયરસ ના સંપર્ક માં આવીએ છીએ, તો બધા ને નહિ ને અમુક લોકો ને જ કેમ આ રોગ થાય છે?
ત્યાં જ પ્રકૃતિગત કારણ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ નો રોલ આવી ને ઉભો રહે છે.
આપણી ચામડી પાસે એટલી પ્રતીકારકતા છે જ કે એ આવા ઇન્ફેકશન થી આપણ ને બચાવી શકે, પણ જો એવું ના થાય તો કારણ તરીકે ફંગસ બતાવવા ને બદલે, આપણી પ્રતીકારાક્ક્ષમતા માં પડેલા ગાબડા ને જોવા જેવું છે. કારણ કે મૂળ એ છે, નહિ કે ફંગસ.
બજારમાં મળતા ક્રીમો ને બીજા બાહ્ય ઉપાયો એ થોડી ફંગસ ને મારશે પણ પ્રતીકારકતા ? એમને એમ જ, ને માટે જ જેમ ચોર ઘર ભાળી જાય એમ જ ફરી ફરી ને આ જ ઇફેક્શન થયા કરે. જરૂર છે ચામડીનું વાતાવરણ સ્વસ્થ બનાવાની.

ચિન્હો :
જે સ્થળે દાદર થાય એ સ્થળે લાલ ઝીણી ઝીણી કે મોટી ફોડલીઓ એક વર્તુળાકારે, એ વિસ્તાર માં થઇ જાય છે, એ પરિઘ ની અંદર પણ ઘણી વાર ઝીણી ઝીણી ફોડલી ઓ હોય છે. આ સ્થળે ખુબ જ ખંજવાળ આવે છે, અને ક્યારેક થોડું પાણી જેવું ને થોડું ચીકણું એવું પ્રવાહી પણ નીકળે છે.
ઉપાયો :
સૌ પ્રથમ તો આ રોગ થી બચવા પર્સનલ હાઇજીન બરાબર કેળવવા ની જરૂર હોય છે. બિનજરૂરી, કોઈ નો સાબુ કે ટુવાલ કે કપડા વાપરવા ની ટેવ હોય તો છોડી દેવી.
બાકી તો જો દાદર થઇ ગયું હોય તો હોમીઓપેથી ની તુરંત સેવા હાજર જ છે, જેનો ઉપયોગ કરવો. હોમીઓપેથી માં એની ઘણી દવાઓ છે, જો કે આમ તો વ્યક્તિમાં રોગપ્રતીકારકતા વિકસિત કરવા વ્યક્તિ ની પ્રકૃતિ જાણી ને દવા કરવી જ એનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે, પણ છતાં કેટલીક એવી દવાઓ કહું કે જેની દાદર માં ખુબ જ સારી અસર છે.
જેમ કે …
Bacilinum , Sepia , Baryta carb , Natrum Mur. Thuja , Arsenic alb. Ars.-s.f. જેવી દવા ઓ મોટાભાગ ના દાદર ના કિસ્સાઓ માં અચૂક કામ કરે છે.
આ ઉપરાંત જે ભાગમાં દાદર થયું હોય એ ભાગ સ્વચ્છ રહે, અને વધુ પ્રમાણમાં ભેજવાળો ના રહે એનું ખાસ ધ્યાન રાખવું.
આટલું થશે તો દાદર ખુબ જ  સરળતા થી હંમેશ માટે માટી જાય એવો રોગ છે.
પ્લેસીબો :
“દેખીતા કારણો અને મૂળભૂત કારણો નું આઈસબર્ગ ફિનોમિના જેવું છે. જેમ મધદરિયે બરફ ની મોટી શીલા બહાર થી એકદમ નાની ખડક જ લાગે પણ એ ખાલી એનો બહાર દેખાતો ૧/૩ ભાગ જ હોય, બાકી નું ૨/૩ અંદર હોય ને એ જ સૌથી જોખમી જહાજ માટે બની રહે. જે કારણો આપણે શોધી શકીએ છીએ  એ તો માત્ર ઉપરના છે, મૂળ રોગ અંદર છે, આપણા વ્યક્તિત્વ ની સાથે વણાઈ ગયેલો , જરૂર છે એને ઓળખી કાઢવાની ને પછી એને દુર કરવા ની. “
ડૉ.પાર્થ માંકડ
“ સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ… આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ”

ખીલ અને હોમીઓપેથી …. (૧૧)…ખીલ-તકલીફ ઓછી – પણ અરીસામાં ન જોઈએ ત્યાં સુધી જ – ઈલાજ હોમીઓપેથી થી જ …

ખીલ અને હોમીઓપેથી  …. (૧૧)…ખીલ : તકલીફ ઓછી – પણ અરીસામાં ન જોઈએ ત્યાં સુધી જ – ઈલાજ હોમીઓપેથી થી જ …

–  ડો.  પાર્થ માંકડ …M.D (HOM)

 

(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય, ને થોડાattention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા, સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે.ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ નાહેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડદ્વારાદાદીમા ની પોટલીhttp://das.desais.net બ્લોગપર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ  બ્લોગ પર માણ્યા બાદ,  આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનતી કે   આપના મંતવ્યો પ્રતિભાવ -કોમેન્ટ્સ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો જે અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરણાદાયી બની રેહશે.)


ખીલ, આ શબ્દ વચાય કે બોલાય કે તરત જ સાહજિક રીતે જ વ્યક્તિનું ધ્યાન પોતાનો ચહેરો કેટલો ક્લીન છે એ જોવા અરીસામાં જોતું રહે…ને જો ના હોય, જો ખીલ થયા હોય કે થતા હોય , તો તો જાણે આભ તૂટી પડે. મુલતાની માટી ને કેટલાય પ્રકારના  ફેસપેક ને કઈ કેટલાય ઉપાયો શરુ થઇ જાય. રાતોરાત પોતાના ચહેરા પર એક પ્રકાર નો અણગમો ને એના વિના ના બેદાગ ચહેરાઓ ની જરા તારા ઈર્ષ્યા થવા નું શરુ થઇ જાય.  ખીલ, યુવાની ની નજીક પહોચતાની સાથે જ મળતી જાણે એક વણમાગી ગીફ્ટ હોય એવું ઘણી વાર લાગે, ઘણા ઘણા ઘણા દર્દી ઓ ખીલ ના જોવા નો મોકો મળ્યો છે ને ઘણી વાર આશ્ચર્ય પણ થાય કે, વ્યક્તિ નું પોતાના બાહ્ય દેખાવ સાથે નો લગાવ આટલો બધો હશે ? કે વ્યક્તિ ખીલ થી હેરાન પરેશાન રહે, ટેન્શનમાં આવી જાય ને સતત એક પ્રકાર ની લઘુતાગ્રંથી થી જીવ્યા કરે…

સૌ પ્રથમ તો એ જાણી લઇ એ કે આ ખીલ શું છે ?


ખીલ એ આમ તો સરળ શબ્દોમાં  અંતઃસ્ત્રામાં થતા  ફેરફાર નું ચામડી પર દેખાતું પ્રતિબિંબ છે. ખાસ કરી ને વ્યક્તિમાં જયારે યુવાની ની ઉમર ની શરૂઆત થાય, એટલે કે છોકરા ઓ ને દાઢી મુછ ઉગવાનું શરુ થાય અને છોકરીઓ નું એક યુવતી તરીકે નો વિકાસ શરુ થાય ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ શરીરમાં સ્ત્રી – ના સ્ત્રીત્વ માટે અને પુરુષ ના પુરુષત્વ માટે જરૂરી અંત:સ્ત્રાવો નું પ્રમાણ વધવા લાગે. આ  અંત:સ્ત્રાવ ને પરિણામે શરીરમાં ખાસ કરી ને ચહેરા પર, પીઠ પર અને છાતી પર સીબમ કરી ને શરીર ની ઓટોમેટીક લુબ્રીકેશન પદ્ધતી ને વધુ એક્ટીવ કરી દે, તકલીફ એ થાય કે એ ચામડી પર ના વાળ ઉગવા માટે ના ઝીણા ઝીણા રસ્તા ઓ ને બંધ કરી દે, પરિણામ સ્વરૂપ એ ભાગ પર એક ઉપસેલું બમ્પ બની જાય ને આપણા સહુ નું ટેન્શન વધી જાય. આ બમ્પ એટલે જ ખીલ.

ખીલ થવા ના કારણો :

ઘણા  કારણો છે ને આમ જોઈએ તો એક પણ એકદમ પ્રૂવ થયલું નથી, પણ છતાં, …

૧. માતા કે પિતા ને થયા હોય તો સંતાન ને આવે.

૨. અમુક એલોપેથી દવાઓ.

૩. માનસિક ચિંતા અને તાણ.

૪. વધુ પડતું ભેજ વાળું કે વધુ પડતું ગરમ કે ઠંડુ વાતાવરણ.

૫. વધુ પડતો સ્પાઈસી ખોરાક.

વિગેરે  જેવા ઘણા બધા કારણો ખીલ ને પાછળ  જવાબદાર હોય છે.

ઉપાયો :

નોર્મલ સંજોગોમાં જાણે ખીલ ને કોઈ જ દવાની જરૂર નથી, જેમ જેમ શરીર ના અંત:સ્ત્રાવો એક પ્રકારનું બેલેન્સ ઉમર વધવાની સાથે મેળવી લે, એમ એમ ખીલ ઓછા થતા જાય. એ દરમ્યાન ખાસ તો બધું અલગ અલગ પ્રકાર ના ક્રીમ ટ્રાય કરતા રહેવા કે વારંવાર દિવસમાં (૪) ચાર એક વાર થી પણ વધુ વાર ચહેરો ધોયા કરવો વગેરે ખુબ જ ઓછું હિતાવહ છે. યાદ રહે ખીલ કોઈ મોટી બીમારી પણ નથી અને, ખીલ હોવાથી આપણા મૂળ અંતર ના ચહેરા ને કઈ જ નથી થતું, અને બાહ્ય ચહેરા પર ની સુંદરતા એ કઈ વ્યક્તિ ને માપવા નું માપદંડ નથી, એટલે ખુબ જ નકારાત્મકતા સાથે જાત ને જોવા ની પહેલા તો ટેવ છોડી દેવી એ મૂળ જરૂરિયાત છે. હા એમાં ક્યાય એવું કહેવા નો ઈરાદો નથી કે ખીલમાં દવા ની જરૂર નથી.

ખીલ માટે નીચે ના સંજોગો માં દવા કરાવવી જોઈએ :

૧. ૨૫/૨૮ વર્ષ વ્યક્તિ ને થાય પછી પણ ચાલુ રહે .

૨. વધુ પ્રમાણમાં બળતરા થવી

૩. વારંવાર વધુ પડત્તું લોહી ખીલ માંથી નીકળવું,

૪. ખીલ ના ડાઘા રહી જવા

૫. ખીલ પાકી ને અંદર પસ વારંવાર થઇ જવું

૬. મનમાં  ખીલ વાળા ના ચહેરા ને કારણે નકારાત્મકતા કે આત્મવિશ્વાસમાં ઉણપ આવવી

હોમીઓપેથીમાં ઘણી બધી દવાઓ  છે …જેમ કે ,

Kali Brom., Natrum Mur, Silicea, Sulphar, Graphities, Causticum વગેરે ખુબ જ અસરકારક  સાબીત થાય છે ખીલ માટે.  ખીલ વિનાના ના ખીલેલા ચહેરા ..આ દવાઓ દ્વારા મળતી સુંદર દેન છે.

આભાર…

પ્લેસીબો :

“સુંદરતા ની સાચી ઓળખ હૃદય કરે છે, આંખો નહિ.”

ડૉ.પાર્થ માંકડ

“ સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ… આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ”

લઇકન પ્લાનસ – અને હોમીઓપેથી.. (૧૦)…થોડો ઓછો જાણીતો પણ ખુબ તકલીફ આપતો ચામડી નો રોગ –

લઇકન પ્લાનસ – અને હોમીઓપેથી.. (૧૦)… થોડો ઓછો જાણીતો પણ ખુબ તકલીફ આપતો ચામડી નો રોગ – હોમીઓપેથી એટલે એનો સચોટ ઈલાજ :
-ડો. પાર્થ માંકડ
M.D.(HOM)
જયારે ‘ દાદીમા ની પોટલી ‘ માં લખવા નું ચાલુ કર્યું , ત્યારે મારો જે નોર્મલ અભીપ્રાય વાચકો માટે નો  કૈક એવો હતો કે મોટેભાગે વાચકો ને જાણકારી કે કૈક સ્વાસ્થ્ય જેવા સંદર્ભ ની થોડી ગંભીર પ્રકૃતિ ની વાતચીતમાં ઓછો રસ પડશે…આમ તે અંગેનું  કારણ મને  એ લાગે છે કે લોકો ની આંખો/દ્રષ્ટિ  મોટેભાગે મનોરંજન ની શોધ માં વધુ ફરતી હોય છે. પણ ‘દાદીમા ની પોટલી’ .. માં મારો આ ૧૦ મો લેખ આપતા આપતા મારો અભિપ્રાય ઘણા ખરા અંશે બદલાયો છે. ‘ દાદીમા ની પોટલી ‘ ..દ્વારા, એક એવા લોકો ના સમૂહ ને સાંકળી ને રાખ્યો છે કે જેમને સંસ્કૃતિ, સંસ્કાર, કળા અને સાહિત્ય ને એમાં પણ તમામ પ્રકાર નું સાહિત્ય એ બધામાં રસ છે. આપના દ્વારા દર વખતે થતી લાઈક્સ અને આવતી કોમેન્ટ્સ, પુછાતા પ્રશ્નો આ બધા માટે ખુબ આભાર. હજુ પણ વધારે આપના અભિપ્રાય મૂકેલ પોસ્ટ પર મૂકશો કે  ખાસ મને મૂકેલ  પોસ્ટ અંગે આપના વિચારો જણાવતા રહેશો, આ જ રીતે આપને  થતી કોઈ પણ દર્દ અંગેની મુંજવણ હોય તો નિસંકોચ પ્રશ્નો પણ પૂછતાં રહેશો જે સદા મને આવકાર્ય રેહશે.
– ડૉ.પાર્થ માંકડ…
આજે  જે દર્દ ની વાત કરીશું એ લાયીકન પ્લનસ તરીકે ઓળખાય છે ખાસ કોઈ એનું ગુજરાતીમાં અલગ નામ હોય એવું મારા ધ્યાન માં નથી. પણ આ રોગ થઇ ગયા પછી વર્ષો ના વર્ષ સુધી વ્યક્તિ ને તકલીફ આપે છે. લગભગ ૧૯ વર્ષ થી હોય એવા  તો કેટલાક કેસ મેં પણ જોયા છે. આ રોગ ઓછો જાણીતો છે, કારણ એ કે મોટેભાગે આપને ચામડી પર કૈક દેખાય એટલે એને દાદર કે ખરજવું કે એવા સામાન્ય નામથી ઓળખી લેતા હોઈએ છીએ પણ કોઈ પણ રોગ થાય ત્યારે એની સારવાર કરાવતા પહેલા જ એ રોગ થવા ના કારણો, એમાં શરીરમાં શું થાય, એના કોમ્પ્લીકેશન કયા હોઈ શકે ને દવા ઓ કેવી કેવી થાય એ એક દર્દી તરીકે કે એક સમાજ ના જવાબદાર વ્યક્તિ તરીકે જાણી લેવું ખુબ જ જરૂરી છે. ક્યાંક ને ક્યાંક આ લેખમાળા પાચલ નું ઉદ્દેશ પણ એ જ છે. તો આ થોડો ઓછો જાણીતો પણ જાણવા જેવા રોગ વિષે આ જે જાણીએ.
કારણો :
લઇકન પ્લેનસ મોટેભાગે એક કરતા વધારે કારણો થી થતો રોગ છે  અને એ મોટેભાગે રોગપ્રતિકારક શક્તિ માં આવતા રીએક્શન થી થતો હોય છે , ને એ પ્રકાર નું રીએક્શન લાવવા પાછળ જવાબદાર ઘણા પરિબળો છે જેમ કે, …
૧.]  સ્ટ્રેસ
૨.]  એલોપેથી ની ઘણી બધી દવા ઓ જેમ કે,
  • Pain killers
  • Tetracycline
  • Captopril
  • Propranolol
  • Sulfonamide
  • Dapsone
  • Furosemide
  • Chloroquine
  • Penicillamine
  • Methyldopa
  • Enalapril
  • Allopurinol (anti-gout medicine)
૩.]  અમુક પ્રકાર ના કેમિકલ સાથે નો કોન્ટેક્ટ , અમુક પ્રકાર ની ફેક્ટરી માં કામ કરવા ને કારણે.
૪.]  હેર ડાઈ અને હેર કલર્સ નો ઉપયોગ
૫.]  જીનેટિક તકલીફ
ચિન્હો  :
મોટેભાગે વાયોલેટ રંગ ના ચામડી પર ચાંઠા જોવા મળે છે, ખાસ કરી ને કાંડા ના પાછળ ના ભાગમાં, પગ ઉપર અને જાંઘ ની અંદર ના ભાગમાં વધારે જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત ઘણી વાર મોઢા ની અંદર ના ભાગોમાં કે સ્ત્રી માં ગુપ્ત ભાગોમાં પણ જોવા મળે છે. ખુબ જ ખંજવાળ એ ભાગમાં આવે છે. આ ઉપરાંત નખમાં અને વાળ માં પણ અમુક પ્રકાર ના ચિન્હો જોવા મળે છે. બધા ચિન્હો ને શબ્દમાં સમજાવવા શક્ય ના લગતા એના કેટલાક ફોટો જે મુકાયેલા છે એ ધ્યાનથી જોઈ લેવા.

 

 

 

 

ઉપાયો :
આ રોગ માં પણ હોમેઓપેથી ખુબ અકસીર ઈલાજ તરીકે કામ કરે છે. ખાસ કરી ને, Antium Crude., Sulphuricum Iodatum, Staphysagria, Apis Mellifica, Chininum ars  હોમીઓપેથી આવા કેટલાય રોગ માટે એક માત્ર આશા નું કિરણ છે છે એવું કહેવામાં જરાય અતિશયોક્તિ નથી.
પ્લેસીબો:
આ વખત નું પ્લેસીબો અંગ્રેજી માં જેમાં એક જ વાક્ય માં ખુબ સરળ રીતે રોગ ને વ્યાખ્યાયિત કરાયો છે ..અને રોગ ને સમજવું એ સ્વાસ્થ્ય ને સમજતા પહેલા ની પાયા ની જરૂરિયાત છે. યાદ રહે , રોગ એટલે જે શારીરિક તકલીફ દેખાય છે માત્ર એટલું જ નહિ પણ એની સાથે પણ ઘણું જ . કૈક એ જ વ્યાખ્યા અંગ્રેજી માં : ” Disease is a result of physical, emotional, spiritual, social and environmental imbalance .”

ડૉ.પાર્થ માંકડ

સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું.

 

ખરજવું – ફરી ફરી ને થતો રોગ અને હોમીઓપેથી …(૯)

ખરજવું – ફરી ફરી ને થતો રોગ અને હોમીઓપેથી …(૯)
-ડૉ. પાર્થ માંકડ ..M.D.(HOM)

(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય, ને થોડા attention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા, સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ ના હેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારાદાદીમા ની પોટલી’ -http://das.desais.net – બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ  બ્લોગ પર માણ્યા બાદ,  આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનતી કે   આપના મંતવ્યો પ્રતિભાવ -કોમેન્ટ્સ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો જે અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરણાદાયી બની રેહશે.)

 

ખરજવું આમ તો ચામડીના જ રોગ ના અનેક પ્રકારોમાંથી  એક પ્રકાર જ છે, પણ મોટેભાગે આપણે ચામડીનો  કૈક ના સમજાય એવો રોગ જોઈએ એટલે એને ખરજવું એનું નામ આપી દેતા હોઈએ છીએ.

ખરજવું લોકો ને ખરેખર પરેશાન કરી મુકે છે, કારણ કે એક તો મોટેભાગે એનું કારણ ખબર પડતી નથી હોતી, બીજું થયા પછી ક્યારે અને કયા પ્રકાર ની દવાથી મટશે એનો પણ ઓછો આઈડિયા આવતો હોય છે, ને ક્યારેક મટી જાય તો થોડા સમય પછી પાછો ઉથલો મારી દેતું હોય છે. આજે સમજવા નો પ્રયત્ન કરીએ કે આખરે આ ખરજવું છે શું?

પ્રકારો :

મેડીકલી ખરજવા ના ઘણા બધા પ્રકારો છે પણ, કેટલાક ખુબ બહોળા જોવા મળતા પ્રકારો જોઈએ તો :

૧] Atopic Dermatitis :

(a) જેમાં મોટેભાગે વારસાગત કારણો જવાબદાર મનાય છે અને એમાં ખરજવું ખાસ કરી ને માથે, ગળે , કોણી ની અંદર ના ભાગે, ઘૂંટણ ની અંદર ના ભાગે વગેરે જેવી જગ્યાઓ એ સામાન્યતઃ વધુ જોવા મળે છે. એવું જોવાયું છે કે બાળપણમાં અસ્થમાની તકલીફ જેમ ને હોય એમને આ પ્રકાર નું ખરજવું વધુ જોવા મળ્યું છે.

૨] Contact Dermatitis :

(a) જે પ્રમાણે નામ બતાવે છે , એ જ રીતે આ પ્રકાર નું ખરજવું એ કોઈ પણ એવી વસ્તુ કે વાતાવરણ ના સંપર્કમાં આવવાથી થાય છે જેની વ્યક્તિ ને એલર્જી હોય . , ખાસ કરી ને અમુક પ્રકારની  ઋતુ માં અથવા તો અમુક પ્રકાર ના કેમિકલ ના સંપર્કમાં આવવાથી વધુ થાય છે. વ્યવસાય પણ જો
કોઈ વ્યક્તિ નો એ પ્રકાર નો હોય જેમાં એવી કોઈ વસ્તુ નો સંપર્ક રહેતો હોય તો એને આ પ્રકારનું ખરજવું થવાની શક્યતા વધુમાં વધુ રહે. ઘણી ગૃહિણી ઓ ને સાબુ કે સાબુ ની ભૂકી કે પછી ખોટા દાગીના પહેરવાથી પણ ચામડી ની તકલીફ રહેતી હોય છે એ પણ આ જ પ્રકારના ખરજવા નો એક પ્રકાર કહી શકાય.

૩] Xerotic Dermatitis :

૪]  Seborrhoeic Dermatits :

(a) ઘણા લોકો ને શિયાળામાં ચામડી ખુબ સુક્કી થઇ જાય છે, અને વારંવાર આવું થવા ને કારણે એ ખરજવામાં તબદીલ થઇ જાય છે. એને આ પ્રકાર નું ખરજવું કહી શકાય.

(૧) આ પ્રકારનું ખરજવું મુખ્યત્વે વાળમાં કે પાપણમાં વગેરે જેવી જગ્યા એ થાય છે, શરૂઆતમાં એ બિલકુલ ડેન્ડ્રફ જેવું લાગે છે પછી ખબર પડે છે કે એ એક પ્રકાર નું ખરજવું છે.

હજુ પણ બીજા ઘણા બધા પ્રકાર છે ખરજવા ના પણ મોટેભાગે વધુ લોકો ને આમાંથી કોઈ પ્રકાર નું ખરજવું લાગુ પડે એની શક્યતા ઓ વધુ રહે છે.

ખરજવા ના ચિન્હો :

૧.) ચામડી લાલ થઇ જવી

૨.) સોજો આવી જવો

૩.) ખંજવાળ આવવી

૪.) એ ભાગ ની ચામડી સુક્કી થઇ જવી

૫.) કેટલીક વાર ત્યાંથી ચીકણું કહી શકાય એવું પ્રવાહી નીકળવું

૬.) લોહી નીકળવું

૭.) કેટલીક વાર ચામડીમાંથી થોડી ફોતરીઓ પડવી. વિ

આ ઉપરાંત ખરજવું કયા પ્રકારનું છે એના પર પણ ઘણી વાર ચિન્હો નો આધાર રહેતો હોય છે.

ઉપાયો :

ઉપાયો પણ કયા પ્રકાર નું ખરજવું છે એ ના ઉપર આધારિત છે તેમ છતાં, હોમીઓપેથીમાં કેટલીક દવાઓ એ એકદમ અકસીર ઈલાજ તરીકે કામ કરે છે જેમ કે સલ્ફર.  આ દવા કોઈ પણ પ્રકાર ના ખરજવા ની રામબાણ દવા છે, ને આમ જોવા જઈએ તો સલ્ફર તત્વ કુદરતમાં પણ ચામડી ના દર્દો મટાડી શકવા નો ક્ષમતા ધરાવે છે. આપે ઘણી જગ્યા એ સાંભળ્યું હશે કે અમુક પ્રકાર ના ગરમ પાણી ના ઝરામાં નહાવાથી ચામડી ના દર્દો મટી જાય છે , કારણ એમાં રહેલું સલ્ફર અને અન્ય કેટલાક એવા જ ખનીજ તત્વો જ છે. સૌરાષ્ટ્ર માં “તુલસીશ્યામ ” એ બાબતે કદાચ ખુબ જાણીતું છે આપણા બધા માટે.

સલ્ફર , પછી વધુ એક ઈલાજ છે Graphitis નામની દવા એ પણ ખુબ જ અકસીર ઈલાજ તરીકે કામ કરે છે, આ ઉપરાંત પેટ્રોલીયમ – આ દવા શિયાળામાં ચામડી ફાટી જવા ને કારણે જે પ્રકારે ખરજવું થાય છે એના માટે ખાસ વપરાય છે.

હજી, Mezerium, Lycopodium, Cal. Carb અને બીજી ઘણી ઘણી દવાઓ જે વ્યક્તિ ની પ્રકૃતિ અને ખરજવા નો પ્રકાર સમજી ને આપી શકાય.

ફરી એક વાર ઉલ્લેખ કરવાનું મન થાય છે કે બજારમાં  મળતી અલગ અલગ પ્રકાર ની ક્રીમ વગેરેથી ક્યારેય ખરજવું મટતું નથી એ માત્ર બહારથી દેખાતું જ બંધ થાય છે અને માટે તે ફરી પાછું પણ થાય છે,એટલે આ પ્રકાર ની ક્રીમો લગાડ્યા કરવા નો કોઈ જ અર્થ નથી એનાથી રોગ વધે છે, આથી આવા ઉપાયો માં બહુ પડવું હિતાવહ નથી.

હોમીઓપેથીમાં કદાચ થોડો સમય લાગશે પણ હંમેશ માટે આપ આ તકલીફમાંથી મુક્ત થશો અને એ પણ કોઈ પણ પ્રકાર ની આડઅસર વિના. હોમીઓપેથી માં પણ ઘણા પ્રકાર ની ક્રીમ અને તેલો મળે છે પણ , એ બધા પણ વ્યક્તિ કેન્દ્રિત ના હોવા ને કારણે એની અસર પણ ખુબ મર્યાદિત રહે છે.
હોમીઓપેથી કે ઇવન આયુર્વેદ જેવી ચિકિત્સાઓ મોટેભાગે જે રોગમાં  બહુ તાત્કાલિક અસર ની જરૂર ના હોય એવા રોગોમાં વાપરવા નો આગ્રહ રાખવો એવો મારો તમામ વાચક મિત્રો ને નમ્ર આગ્રહ છે, એટલે નહિ કે હું એક હોમીઓપેથ છું, પણ એટલે કે આપનું શરીર અને મન સ્વસ્થ રહે અને નાહક નું ઝેર પેટ માં નાખી ને હાથે કરી ને રોગો ને આમંત્રણ ના આપો એ બાબત ને લઇ ને હું એક ડોક્ટર તરીકે આપનો હિતેચ્છુ છું એટલે.

પ્લેસીબો :

“Complementary therapies, like homeopathy, get to the cause – rather than just treating the symptoms, I know from my own experience that they work…I’d like to see doctors prescribing homoeopathic treatment….”

-Peter Hain, Secretary of State for Wales,UK.

ડૉ.પાર્થ માંકડ

સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતારાખવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ” –

 

સોરીઆસીસ અને હોમીઓપેથી …..(૮) …

સોરીઆસીસ : અને હોમીઓપેથી …..(૮) …. સોરીઆસીસ  હોમીઓપેથી  થી મટે જ….
-ડૉ. પાર્થ માંકડ …M.D.(HOM)
(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય, ને થોડા attention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા,સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ ના હેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા દાદીમા ની પોટલીhttp://das.desais.net – બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ  બ્લોગ પર માણ્યા બાદ, આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનતી કે   આપના મંતવ્યો પ્રતિભાવ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો.)

સોરીઆસીસ એટલે ચામડીનો એવો રોગ જે એલોપેથીમાં તો મોટેભાગે લા ઈલાજ જ ઘણાય છે. હોમીઓપેથીમાં  ઈલાજ  ખરો, પણ ફરીથી એ રોગ  થાય કે નહિ એ બાબત ખરેખર ચર્ચા માંગી લે એવી છે, પણ હા, એટલું જરૂર કે સોરીઆસીસ કંટ્રોલમાં રાખવું હોય તો જાણે હોમીઓપેથી જરૂર અકસીર સાબિત થઇ શકે.
સોરીઆસીસ એક “ઓટો ઈમ્યુન” પ્રકાર નો રોગ છે. સરળ ભાષામાં કહેવું હોય તો એમ કહી શકાય કે એ પ્રકાર ના રોગ માં શરીર ના રોગ પ્રતીકારકતા ધરાવતા કોષો દુશ્મનને ઓળખવામાં ભૂલ કરી બેસે છે ને શરીરના જ કોષો ને બહાર ના હુમલાવર સમજી ને પોતાની લડત ચાલુ કરી દે છે. આ પ્રકાર ની તકલીફ ને “ઓટો ઈમ્યુન” તરીકે ઓળખાય છે.
હજી વધુ સિમ્પલ કહું તો રક્ષક જ ભક્ષક બની જાય છે. ચામડીના કોષો જે નિયમિત નવા બની ને ખરતા રહેતા હોય એ સેલ સાયકલ પણ ઝડપી બની જાય છે પરિણામે ચામડી ફોતરી બની બની ને ખર્યા કરે છે.
હવે આ ઓટો ઈમ્યુનીટી ક્યાંથી ટપકી એના કારણો બહુ ક્લીઅર નથી પણ છતાં કહેવું હોય તો સોરીઆસીસ થવા ના કારણો:
૧.] જીનેટિક
૨.] વારસાગત
૩.] ચામડી ની ઓછી રોગ પ્રતિકાર ક્ષમતા
૪.] માનસિક તાણ
૫.] વાતાવરણ માં થતા ફેરફાર અને એની શરીર પર થતી અસરો માં સોરીઆસીસ થવું અથવા માટેલ હોય તો ફરી થવું એવું રહેતું હોય છે.
૬.] ચામડી માં લાગેલું ઇન્ફેકશન વિ.
સોરીઆસીસના આમ જોવા જઈએ તો ઘણા પ્રકાર છે પણ એના બહુ ઊંડાણમાં જવું બહુ જરૂરી નથી પણ બધા પ્રકારમાં જે ચિન્હો સામાન્ય જોવા મળે છે એના પર જરા એક નજર કરી લઈએ :

સોરીઅસીસ ના ચિન્હો :
૧.] ચામડી પર લાલ રંગ નું ચકામું કે એકદમ નાનું ચિન્હ દેખાવું.
૨.] એ ચકામાં પર ચામડી ની સફેદ રંગ ની ફોતરી ઓ આવી જવી.
૩.] ખંજવાળવા થી એ ફોતરી ઓ પડવી અને ક્યારેક એમાં થી લોહી પણ નીકળવું.
૪.] નખ કેટલાક કિસ્સા માં નીકળી જવા.
૫.] સાંધા ના દુખાવા.
૬.] જે સ્થળે કઈ વાગે એ સ્થળે આ પ્રકાર ના પેચ વધે કે દેખાય, વિગેરે..

સોરીઆસીસ ના ઉપાયો :
આપણી પહેલેથી જ જે રીતે વાત થઇ છે એ પ્રમાણે કે એ થતો રોકવો તો આપના હાથમાં નથી એમ કહીએ તો ચાલે પણ થયા પછી સમયસર અને નિયમિત, થાક્યા વિના સારવાર કરવી એ હિતાવહ છે. હોમીઓપેથીમાં જોકે આ રોગ ની નસીબજોગે ઘણી ઘણી દવાઓ છે.
અલબત્ત આ રોગ એવો છે જેમાં કોઈ પણ હોમીઓપેથ ને બતાવી ને દવા લો એ જ હિતાવહ છે છતાં કેટલીક અકસીર દવા ઓ આ પ્રમાણે છે :
Petroleum , Sulphar , Graphities ,Ars-Iod, Kali suph, Sepia , Mezerium , Psorinum વિગેરે.
સોરીઆસીસ લાંબો સમય ચોક્કસ ચાલે છે પણ હતાશ થવા જેવી બીમારી બિલકુલ નથી એ યાદ રહે , હોમીઓપેથી અને અન્ય પદ્ધતિ ઓ પાસે પણ એનો પુરતો ઈલાજ છે. જરૂર છે થોડી ધીરજ ની અને નિયમિતતાની.
ચાલો મળીએ પાછા આવતી વખતે, અલગ રોગ સાથે. ત્યાં સુધી …शुभम भवतु !
પ્લેસીબો :
“વ્યક્તિનું વ્યક્તિમત્વ એ એની ચામડીના રંગ કે એના પર થયેલા રોગ પર નહિ પણ હૃદય કેટલું સ્વચ્છ અને નિર્મળ છે એના પરથી નક્કી થાય છે. ચર્મરોગ એ કઈ શરમાવા જેવી કે છુપાવા જેવી બાબત નથી .”
-ડૉ.પાર્થ માંકડ …


સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતારાખવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] email ID પર મોકલી આપીશું. ” –

 

ચર્મરોગો – અને હોમીઓપેથી … (૭)

ચર્મરોગો –  અને હોમીઓપેથી  … (૭)…એવા  રોગ કે  જેમાં ક્યારે મટશે નો કોઈ જવાબ નથી – પણ હોમીઓપેથીમાં મટશે એવો જવાબ જરૂર છે :
-ડો. પાર્થ માંકડM.D. (HOM)
(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય,  ને થોડા attention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા, સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ ના  હેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા ‘દાદીમા ની પોટલી’ -http://das.desais.net – બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. તેમના અન્ય લેખ વાંચવા અને સાથે સાથે અન્ય સામગ્રીઓ  માણવા આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો  આપના મંતવ્યો – પ્રતિભાવ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો.)



ચામડી ના દર્દો – આ વિષય કોઈ પણ ડોક્ટર માટે આમ જોવા જઈએ તો સૌથી સહેલો ને આમ જોવા જઈએ તો સહુથી અઘરો કહી શકાય. અઘરો એટલા માટે કે ચામડીનું કોઈ પણ દર્દ મોટેભાગે ખુબ હઠીલું હોય છે. શિવાય કે એ માત્ર ને માત્ર કોઈ બાહ્ય ઇન્ફેકશન ને કારણે થયેલું હોય. એ શેનાથી થયું એ સમજાવવું પણ મુશ્કેલ અને એ ક્યારે મટશે એ કહેવું  એથી વધુ મુશ્કેલ. હજી જાણે એ ઓછું હોય એમ એ ફરી પાછું તો નહિ થાય ને એ કહેવું તો જાણે અશક્ય. કારણ કે મોટા ભાગના ચામડીના દર્દો પછી એ ખરજવું હોય, દાદર હોય કે સોરીઆસીસ  હોય એક ય બીજા રસ્તે ફરી પાછો ઉથલો મારતા જ હોય છે.
આવું શા માટે ?… કારણ એટલું જ કે મોટેભાગે આપણે ચામડીના દર્દને બહારથી ઠીક કરવા નો પ્રયત્ન કરતા હોઈએ છીએ . એના મૂળને શોધીને એના  કારણને અંદરથી દુર કરવાને બદલે, મોટેભાગે આપણે બહારથી એ દેખાતું કેટલું બંધ થયું એના પર જ આપણું ફોકસ રાખતા હોઈએ છીએ.

એક વાત ખુબ જ સરળ છે કે કોઈ પણ ખરજવું કે ચામડી નો રોગ કઈ બહારથી આવીને તો ચામડી પર લાગી નથી ગયો, એ પેદા થયો છે અંદરથી…તો એની દવા પણ અંદરથી જ કરવી પડે જેના પરિણામ સ્વરૂપ બહારથી એના ચિન્હો દેખાવાના બંધ થાય. આ વાત ઉપર હું ભાર ખાસ એટલે આપું છું કે, એક ક્લાસિકલ હોમિઓપેથિક પ્રેક્ટીસ કરતા હોવાના કારણે હું મોટેભાગે કોઈ પ્રકારના બહારથી લગાડવાના ક્રીમ વગેરે આપતો નથી, ત્યારે મોટેભાગે દર્દી ને એ સવાલ રહેતો  હોય છે કે ક્રીમ કે એવું ચોપડવાનું કઈ જ નહિ ? પણ એનો જવાબ એ જ છે પ્રિય વાચકો કે, ….
ક્રીમ વગેરે લગાડવાથી જે કઈ પણ ચામડી પરનું ચિન્હ હશે એ તો જતું રહેશે, પણ અંદરથી રોગ દુર થયો કે નહિ એનો અંદાજ કઈ રીતે આવશે?

યાદ  રહે ,રોગ નો ઉપચાર કરવો  એટલે સૌ પ્રથમ અંદરથી એ રોગનું મૂળ કે જડ દુર થવી ને પછી એની બહાર દેખાતું ચિન્હ આપોઆપ દુર થવું, નહિ કે બહારનું ચિન્હ દુર થવું ને રોગનું મૂળ યથાવત રહેવું.
આ વાત માત્ર ચામડીના રોગમાં જ નહિ પણ પ્રત્યેક રોગમાં પણ એટલી જ લાગુ પડે છે.
ઘરમાં મચ્છરનો ઉપદ્રવ બંધ કરવો હોય તો મચ્છર માર્યા કરવા એનો ઉપાય નથી, એના ઉપદ્રવ પાછળ જવાબદાર બહાર ભરાયેલું ગંદકીનું ખાબોચિયું દુર કરવું પડે.
આપણે આગળ ઉપર ના લેખોમાં એક પછી એક બધા જ ચર્મરોગો વિષે અલગ અલગ વાત કરીશું પણ આ વાત એવી લાગી જે એ પહેલા કહેવી ખુબ જરૂરી હતી એમ લાગ્યું.

આ પ્રકારની ઘણી બધી ચર્મરોગની વાતો ને વર્ણનના  સ્વરૂપમાં લખીશ તો પાછુ ખુબ લાંબુ થશે પણ મુદ્દાસર કહી દઉં:

૧.] ચામડીના મોટાભાગના રોગ ખુબ જ હઠીલા હોય છે આથી એની સારવાર સતત બદલ્યા કરી ને સમય ગણ્યા કરશો તો ક્યારેય ફાયદો નહિ થાય.
૨.] મોટેભાગે એક સરખી એક ડોક્ટર પાસે લાંબો સમય, ધીરજ પૂર્વક દવા ચાલુ રાખવી.  જો કોઈ જ ફાયદો ના થાય તો જ ડોક્ટર બદલવા અને બદલ્યા પછી એમને પણ પુરતો સમય આપવો.
૩.] દવા લેવામાં ખુબ નિયમિતતા રાખવી.
૪.] ચામડીનો રોગ એટલે કઈ ગંદુ અથવા છુપાવા જેવું, અથવા કૈક ખોટું કાર્યની સજા ( ખાસ કરી ને કોઢ માટે ) – આવી તમામ માન્યતાઓ સદંતર ખોટી છે એટલે આવી ગ્રંથીઓથી દુર રહેવું. જે રીતે કોઈ ને ડાયાબીટીસ કે બ્લડ પ્રેશર હોઈ શકે કોઈ ને ખરજવું કે કોઢ કે સફેદ દાગ હોઈ શકે . – રોગ એટલે રોગ એમાં કઈ સારું ખોટું કે સાચું ખોટું હોઈ શકે જ નહિ.
૫.] ચામડીના દર્દો ને બહારના ક્રીમ વગેરે લગાવવાથી દબાવી  શકાશે, મટાડી નહિ જ શકાય; એટલે એવા બધામાં પડવા  ને બદલે હોમીઓપેથી કે આયુર્વેદ જેવી જડમૂળમાંથી રોગ દુર કરતી પેથીઓનો ઉપયોગ કરી શકાય. આપણને  જાણીને નવીન  લાગશે કે અમારા કેટલાક  dermatologist – ચર્મ રોગ નિષ્ણાંત મિત્રો પણ હોમીઓપેથીક દવાઓ વાપરે છે એમના કલીનીકે, ને એ સ્વાભાવિક છે કારણ કે આ પ્રશ્ન પેથીનો નથી પણ દર્દી પર કયું ઔષધ વધુ સારું અને કાયમી કામ કરે છે એનો છે.
૬.] હોમીઓપેથી પેહેલા દર્દને બહાર કાઢશે એટલે બધું ચામડી પર બહાર આવશે તો? એવો ડર જો મનમાં હોય તો એને બિલકુલ દુર કરવો, હા, હોમીઓપેથીમાં ક્યારેક જરૂર કરતા દવાનો  પાવર વધુ   અપાઈ  જાય તો,  એને  માત્ર જ પ્રથમ ૨ – ૩ દિવસ જ દર્દ થોડું વધ્યું હોય એવું લાગે, પછી તરત સારું થવા લાગે. આથી ચામડીનો જુનો રોગ બહાર આવશે કે રોગ વધી જશે એવો ડર જરા પણ રાખવો નહિ.
ટૂંકમાં ધીરજ રાખીને ચામડીના રોગની મૂળમાંથી દવા કરાય તો તે જરૂર મટી શકે છે.  હા, સમય ૩ મહિના થી ૬ મહિના કે તેથી વધુ  ૧ વર્ષ થી ૫ વર્ષ સુધી નો હોઈ શકે. પેથી કોઈ પણ હોય આ વૈદક શાસ્ત્રની મર્યાદા છે, એ મનમાં સ્પષ્ટ કરી ને જ ચાલવું.
હોમીઓપેથીમાં એક તો આડઅસર નથી એટલે દવા લાંબો સમય લઈએ તો પણ વાંધો નહિ અને બીજું એ મૂળમાંથી રોગ ઓળખીને અપાય છે એટલે અકસીર ઈલાજ તરીકે પણ કામ કરે છે એથી ચામડીના દર્દ માટે તો ખાસ હોમીઓપેથના પગથીયા વિના સંકોચ ચડવા. આ વખતે દવાના નામ લખતો નથી કારણ કે આવનારા લેખોમાં જે તે દર્દ ની સાથે એના નામ આપવા વધુ હિતાવહ છે.
પ્લેસીબો :
” દર્દ દબાવવું અને દર્દ દુર કરવું એ બંનેમાં બહારથી એકસરખો જ ફેરફાર છે – દર્દના ચિન્હનું અનુભવાવું કે દેખાવું દુર થવું – પણ ફેરફાર  શરીરની અંદર છે.  એકમાં રોગ ફરી બેઠો થઇને દેખાવાની તૈયારી કરવા પુરતો શાંત રહે છે, ને બીજામાં એ રોગ શરીરમાંથી જ વિદાય લે છે. “
– ડૉ.પાર્થ માંકડ …
“આપ  આપના પ્રતિભાવો તેમજ આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ… આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા રાખવાનો  પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ” –

આધાશીશી -માથાના દુ:ખાવા જેવો જ પણ જરા હઠીલો રોગ …અને હોમીઓપેથી… (૬)

આધાશીશી –  માથાના દુ:ખાવા જેવો જ પણ જરા હઠીલો રોગ …અને હોમીઓપેથી… (૬)
-ડૉ.પાર્થ માંકડ …

આધાશીશી – migraine  એ મૂળ ગ્રીક ભાષામાંથી આવેલો શબ્દ છે અને જેનો અર્થ અડધું માથું કે અડધો ખોપરીનો ભાગ એવો થાય છે. અને એનું નામ જ એનું મુખ્ય લક્ષણ પરથી જ પડેલું છે .. કારણ કે આધાશીશીમાં મોટેભાગે વ્યક્તિ ને બિલકુલ અડધું માથું દુ:ખે છે, ડાબી કે જમણી કોઈ પણ તરફનું.
કારણો: …
માઈગ્રેન થવા પાછળનું કોઈ એક કારણ તો જાણી શકાયું નથી પણ  આપણા મગજમાં જરૂરી  કેમિકલ – સિરેતોનીનની માત્રમાં ફેરફાર થવા ને કારણે મુખ્યત્વે થતું હોય છે. આધાશીશીમાં થવા પાછળ ની પ્રોસેસ જે થાય એના કરતા એ જે કારણે ટ્રીગર થાય એ એક દર્દી તરીકે જાણવું વધુ જરૂરી છે.
આધાશીશીને શરુ કરવાની જરૂરી કિક આપતા પરિબળો ઘણા હોઈ શકે જેમ કે, …
૧. જમવા ના સમયમાં ફેરફાર.
૨. ઊંઘમાં  ફેરફાર.
૩. વાતાવરણમાં ફેરફાર.
૪. માનસિક તાણમાં કોઈ કારણસર થયેલો વધારો.
આમાંના કોઈ પણ કારણે જો વારંવાર માથા નો દુ:ખાવો થાય અને એ પણ પાછો એક જ તરફ થાય અને વારંવાર થાય તો એમ કહી શકાય કે તમને આધાશીશી છે.
ચિન્હો :
આધાશીશી બે પ્રકારની હોય છે : …
એક તો ઓરા સાથેની આધાશીશી અને બીજી ઓરા વિનાની. ઓરા વિનાની આધાશીશી ના ચિન્હો પહેલા જાણી લઈએ.
૧.]  એક તરફ થતો અસહ્ય માથાનો દુ:ખાવો.
૨.]  ઉબકા આવવા કે ઉલટી જેવું થાઉં.
૩.]  ઊંઘ વધુ આવવી.
૪.]  સ્વભાવમાં ચિડીયાપણું આવવું.
૫.]  થાક વધારે લાગવો.
૬.]  વધુ પડતા બગાસા આવવા.  વિગેરે ..
હવે જો ઓરા સાથે ની આધાશીશી હોય તો એમાં કેટલાક ચિન્હો ઉમેરાય છે જેમ કે : ..
૧.]   દ્રશ્ય જોવામાં તકલીફ પડે કે ઘણી વાર અડધું કે ઝાંખું દેખાય.
૨.]  આંખ  સામે લાઈટ ના ઝબકારા દેખાય કે કોઈ જગ્યા એ કાળું ટપકું દેખાય.
૩.]  ચક્કર આવે.
આ પ્રકારના ચિન્હો દુ:ખાવો શરૂ થવાના કેટલાક કલાકો પહેલા અનુભવવાના શરૂ થાય અને પછી દુ:ખાવો શરૂ  થાય.

ઉપાયો : ..
આધાશીશીના ભોગ બનવાથી બચવું હોય અને જો બનેલા હોઈએ તો એનો એટેક ના આવવા દેવો હોય, તો એનો ઉપાય બે  શબ્દોમાં જ કહી શકાય :
” નિયમિત રહેવું .”
નિયમિત આહાર, નિયમિત ઊંઘ  અને ઓછી માનસિક તાણ આ ત્રણેય જો સાથે રહે તો મોટેભાગે આધાશીશી નડતો નથી…પણ જો નિયમિતતાની આગળ ‘ અ ‘ લાગી ગયો, એટલે કે  ‘અનિયમિતતા’  તો  … આધાશીશી પરેશાન કરી મુકે છે.
હોમીઓપેથીમાં આધાશીશીને લઇને ઘણી અસરકાર દવાઓ છે ..
જેમ કે :
૧] glononie , Cocculus Indicus , Iris versicolor – ખાસ કરી ને ઓરા સાથે ની આધાશીશી માટે,
૨] spigelia , Cyclamen વગેરે.
વધુ એકવાર માથાના દુ:ખાવા… એક જ પ્રકારના જ લેખમાં આજે ફરી ગયો છું, જેના કારણ બે છે ..
૧] એક તો એનાથી આપણામાંના ઘણા લોકો હેરાન થાય છે અને
૨] બીજું તો એને મટાડવા ખવાતી દવાઓ ખુબ જ આડઅસર કરનારી અને નુકસાનકારક છે. જેની જાગૃતિ આપવા માટે…
એટલે હોમીઓપેથી કે આયુર્વેદ કે યોગ જેવા વધુ અસરકારક અને ઓછા નુકસાનકારક ઉપાયો કરતા રહેવા એ મારો એની પાછળનો સ્પષ્ટ સંદેશ છે.
અને હા, જો આપણે આ બાબતને માનતા હોઈએ તો આજુબાજુમાં પણ ચણા મમરા ની જેમ વારે તહેવારે પેઈન કીલરનો નાસ્તો કરનારાઓને પણ આ બાબતની જાગૃતિ આપતા રહીએ.
ફરી મળીશું આવતા સપ્તાહે વધુ એક રોગના સંદર્ભ સાથે ત્યાં સુધી… “શુભમ્ ભવતુ.”
પ્લેસીબો :
”  રોગનું દુર થવું એટલે નહિ કે રોગના ચિન્હો અનુભવવાના બંધ થવા..આ ચિન્હો તો ભાષા છે આપણા મન અને શરીરની આપણને કહેવા માટેની કે ‘મિત્ર જરા સ્વસ્થ મન અને સ્વસ્થ તન રાખો – હું અસ્વસ્થ છું’  “
-ડૉ. પાર્થ માંકડ …
“આપ  આપના પ્રતિભાવો તેમજ આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ…  આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા રાખવાનો  પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે  [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ” –

(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય,  ને થોડા attention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા, સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ ના  હેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા ‘દાદીમા ની પોટલી’http://das.desais.net બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. તેમના અન્ય લેખ વાંચવા અને સાથે સાથે અન્ય સામગ્રીઓ  માણવા આપ સૌ ફેશબુક પર ના મિત્રો  ‘દાદીમા ની પોટલીની’ જરૂર મુલાકાત લેશો અને આપના મંતવ્યો પણ બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો.)


માથા નો દુ:ખાવો…(કારણો,પ્રકારો અને અકસીર ઈલાજ) હોમીઓપેથી ….(૫)

માથા નો દુ:ખાવો :…. કારણો,પ્રકારો અને અકસીર ઈલાજ … હોમીઓપેથી ….(૫)
– ડો. પાર્થ માંકડ

Headache  – માથાનો દુ:ખાવો એક એવી તકલીફ છે જે કદાચ મોટાભાગના વ્યક્તિઓ એ ક્યારેક ને ક્યારેક તો અનુભવી હશે જ. આરબ સંસ્કૃતિમાં એક રૂઢીપ્રયોગ છે કે “Every Head  is having its  own headache “ એટલે એવું કહીએ તો ચાલે કે પ્રત્યેક વ્યક્તિને એના જીવનમાં કૈક તો માથા નો દુ:ખાવો ચાલતો જ હોય. પણ જયારે એ ખરેખરા દુ:ખાવાનું સ્વરૂપ ધારણ કરી લે ..ત્યારે એ ખરેખર ખુબ જ તકલીફ દાયક પ્રોબ્લેમ બની જાય છે. મારા એક દર્દી મને યાદ છે જે ખરેખર દીવાલમાં માથું પછાડતા એટલો દુ:ખાવો એમને રહેતો. બીજો એક કેસ ધ્યાનમાં આવે છે જે છેલ્લા ૧૫ વર્ષથી થતા માથાના દુ:ખાવાથી ત્રાસીને આપઘાતની સ્થિતિમાં આવી ગયેલા. અને આવા કદાચ મેં જોયેલા ઘણા ઘણા  કેસીસ માંથી મને એક પણ એવો ધ્યાનમાં નથી આવતો જેને હોમીઓપેથીની સાવ જ આડઅસર વિનાની દવાથી એકદમ સરળતા પૂર્વક ફાયદો ના થયો હોય. માથાના દુ:ખાવો પોતે તો જાણે આપત્તિ જનક છે જ, પણ સાથે સાથે એના માટે જે બજારમાં મળતી ગોળીઓ લેવાની લોકો ને ટેવ છે ..જો એમાં ના કોઈ પણ આ લેખમાળા વાચતા હો તો મહેરબાની કરી ને તમારી આ ટેવ પર રોક લગાવો એવી મારી લાગણીભરી વિનંતી છે. એ દવા દેખીતી રીતે સાવ જ નાના મૂલ્યની ને ઝડપી અસર કારક છે; પણ એ દવા ની આડઅસરો એ વ્યક્તિ ની કીડની અને વ્યક્તિનું પાચન તંત્ર બંને પર એટલી હદે ખરાબ અસર પડે છે કે પછી એ સારવારની સીમા ઓની બહાર જતું રહે છે. સાચા અર્થમાં એ ” બકરું કાઢી ને ઊંટ પેસાડવા ની વાત છે. “
માથાના દુ:ખાવાના પ્રકાર ને કારણો :
હું બહુ ટેકનીકલ વર્ણન પર નહિ જાઉં કારણ કે બધી terminology  ને ગુજરાતીમાં વ્યાખ્યાયિત કરવી થોડી અઘરી પડે પણ મેડીકલ વિજ્ઞાન મુખ્યત્વે માથાના દુ:ખાવાને ભાગમાં વિભાજીત કરે છે ..
૧. Primary  Headache :
જેમાં tension  headache  કે migraine  એટલે કે આધાશીશી પ્રકારના તમામ માથાના દુ:ખાવા આવી જાય. બીજા શબ્દોમાં  કહું તો માથામાં દેખીતી રીતે અંદર કોઈ જ પ્રકારનો પ્રોબ્લેમ ના હોય છતાં દુ:ખાવો રહે.
૨. Secondary  Headache :
એમાં મગજની ગાંઠ, મગજ નું કવર – meninges  એમાં આવેલો સોજો એટલે કે meningitis વગેરે જેવા કારણો હોય.
૩. Cranial  Headache  :
ચેતાતંત્રને કારણે થતો દુ:ખાવો..
એક વાત ખાસ જાણ કરવાનું મન થાય કે , આપણને થતા દુ:ખાવાઓ માંથી ૯૦ % એ પહેલા પ્રકારના headache માં આવે છે એટલે કે એમાં અંદર કોઈ તકલીફ હોતી નથી, એટલે માથાનો દુ:ખાવો રહે તો તરત જ મને “મગજમાં ગાંઠ તો નહિ હોય ને?” કહી ને ગભરાવા ની કોઈ જરૂર નથી.

કારણો …..માથાના દુ:ખાવાના કારણો ઘણા ઘણા છે ..ઘણી વાર તો શોધી પણ શકાય કે કયા કારણે થયું પણ છતાં જો લીસ્ટ બનવું હોય તો ;
૧. શરદી કે તાવ
૨. દાંતમાં કોઈ તકલીફ કે દુ:ખાવો .
૩.આંખોનો વધુ ઉપયોગ કે ખેંચાણ. 

૪.માનસિક ચિંતા, તનાવ કે tension  વાળો સ્વભાવ.

૫.શારીરિક અને માનસિક થાક.

૬. સાયનસ.

૭. સિગરેટ,તમાકુ, દારૂ જેવા વ્યસનો.
૮.ચા / કોફી – વધુ પડતા લેવાવા કે આદત બંધ કરવી. 

૯.સુવામાં ઘણી વાર એવા પ્રકારની position.

૧૦. કબજિયાત. / ગેસ.

૧૧. Hypertension.
૧૨ . Sunstroke.
ચિન્હો :-
વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ આમ તો ચિન્હો બદલાય, પણ આમ છતાં,
૧. માથામાં દબાણ લાગવું,
૨. કોઈ હથોડા મારતા હોય એવું લાગવું.
૩. માથામાં કૈક બાંધ્યું હોય એવું લાગવું.
૪. લબક લબક જેવું રહેવું.
૫. આંખો ભારે લાગવી.
૬. કેટલાક કિસ્સામાં બેચેની અને ચક્કર જેવું લાગવું.
૭. ઉલટી કે ઉબકા આવવા.

ઉપાયો :
માથાના દુ:ખાવા નો સૌ પ્રથમ ઉપાય તો આરામ છે. પુરતી ઊંઘ, પુરતો આહાર અને પ્રસન્ન મન હોય તો ભાગ્યે જ માથા નો દુ:ખાવો થાય અને થાય તો એ તરત મટી પણ જાય. એ માટે દર વખતે દવા, ગોળી લેવા ની જરૂર નથી. પણ જો ..વારંવાર માથા નો દુ:ખાવો રહેતો હોય કે આધાશીશી હોય, તો જાણે દવા લેવી જરૂરી થઈ જાય છે.
હોમીઓપેથીમાં તો તમામ પ્રકારના માથાના દુ:ખાવાની અકસીર દવા ઘણી છે.
જેમ કે,
૧. Belladona – કોઈ પણ પ્રકારનો માથાનો દુ:ખાવો મટાડતી અકસીર દવા.
૨ . Spigelia
૩. Nux Vomica- ગેસ ને કારણે, અપચાને કારણે કે ઉજાગરાને કારણે થતા દુ:ખાવા માટે.
૪. Tabacum
૫. Natrum Mur.- sunstroke  ને કારણે થતા દુ:ખાવામાં.
૬. Natrum Carb.
૭. Sanguinaria.
૮. Gelsemium – વધુ પડતા થાકને કારણે થતા દુ:ખાવા માટે.
૯. Glonoine. – sunstroke  ને કારણે થતા દુ:ખાવામાં અને બીજી ઘણી ઘણી.
હજી તો  ટૂંકમાં કહું તો કારણ અને પ્રકૃતિ ને અનુરૂપ દવા નક્કી કરીએ તો જરૂર ગમે તેટલો જુનો કે હઠીલો માથા નો દુ:ખાવો સ્વાસ્થ્ય આપતી આ મીઠી ગોળી ઓછું કરી શકે છે એ ની:શંક છે.

 

પ્લેસીબો :

“Homoeopathic treatment is my first choice not only for me but also for my family. Homoeopathy should be developed as full-fledged alternative system of medicine. Moreresearch and more development are essential to make Homoeopathy more popular anduseful Homoeopath treats their patients in more compassionate way. Homeopathy issecond largest system of medicine being practiced in India.”
-Sardar VallabhBhai Patel
– ડૉ.પાર્થ માંકડ
નોંધ :
“ આપ  આપના પ્રતિભાવો તેમ જ આપને  ઉદભવતા  પ્રશ્નો બ્લોગ પોસ્ટ પર જરૂર મૂકશો. ડૉ.પાર્થ માંકડ શક્ય એટલો ઝડપી આપના પ્રશ્નો  જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે. જો કોઈને  એમના પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા રાખવાનો પ્રશ્ન  નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા  તો [email protected] પર તેમની વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના e mail ID પર સત્વરે મોકલી આપવા કોશીશ કરીશું ” –

 


એલર્જી અને હોમીઓપેથી …(૪)

એલર્જી અને હોમીઓપેથી …(૪)

એલર્જી અને હોમીઓપેથી – રોગ મટાડે ને રોગ પ્રતીકારકતા એટલી જ જાળવી રાખે.
એક દર્દી કન્સલ્ટીંગ રૂમમાં આવ્યો લગભગ ૧૭ એક વર્ષનો  …વધી ગયેલું કે ખુબ બધી દવાઓ ને કારણે ફૂલી ગયેલું શરીર, તરત જ થાકીને  કલીનીકમાં બેસી ગયો. લાગ્યું જ કે આ કોઈ જૂની કહેવાય એવી તકલીફ ને લઇ ને આવેલો વ્યક્તિ છે. પછી અંદાઝ મુજબ જ ખબર પડી કે એને લગભગ ૩ વર્ષનો હતો ત્યારથી જ એલેર્જીની તકલીફ હતી, એ થોડી પણ ધૂળ, રજ, ધુમાડો કે ખાટી વસ્તુના કોન્ટેક્ટમાં આવે એટલે એને તરત જ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે  અને ગભરામણ થાય ….
પછી પાછો એ પંપ લે પરિણામે શ્વાસ લેવાય  ..આવું તો દિવસમાં ૨ એક વખત થાય જ, બીજો એક કેસ યાદ આવે છે જેમાં લગભગ ૨૪ વર્ષ ની ઉમરના બહેન ને  હજી તો અગરબત્તીનો  ધુમાડો થોડો નાકમાં જાય કે તરત જ છીંકો પર છીંકો આવવાનું ચાલુ થઇ જાય એટલી  હદે કે એમને એ વખતે થોડો પેશાબ પણ થઇ જાય .. પછી માથું દુ:ખે જે છેવટે બીજે દિવસે ઉતરે.
આ બધાની દવા ..માત્ર જે તે સમયગાળા પર એ વખતે અસર ઓછી કરી આપે પણ જો ફરી પાછા એ પદાર્થ કે બાબતના સંપર્કમાં આવ્યા એટલે યથાવત્ત. આખરે શું કરી શકાય? મોટેભાગે આપણે રોગ મટાડવાનું વિચારીને મૂળ સુધી પહોચવાને બદલે એના ચિન્હો પર જ અટકી જઈએ. દવા આપને એ આવતી છીંકો કે એલર્જીક અસ્થમામાં શ્વાસ લેવામાં પડતી તકલીફની જ નથી કરવાની પણ દવા કરવાની છે આપણી એલર્જીની. કોઈ પદાર્થ કે બાબતને લઇને આપના દ્વારા રજુ થતી આ hypersensitivity  મટાડવાની છે, એલેર્જી એટલે જો medical  science  ની દ્રષ્ટી એ સમજવા જઈએ તો ઘણું બધું technical  કહેવા જવું પડે એટલા ઊંડાણમાં નથી પડતો પણ સરળ ભાષામાં કહું તો, જે વ્યક્તિમાં કોઈ પણ પદાર્થ કે બાબતો કે વાતાવરણમાં થતા ફેરફારો આ બધા ને કે આ બધામાંથી કોઈ પણ એક બાબત ને લઇને ખુબ વધારે પ્રમાણમાં sensitivity  હોય, એટલી વધારે કે શરીર  જાણે એ પદાર્થ કે બાબત એની દુશ્મન હોય ને તાત્કાલિક એ ને શરીરમાંથી દુર કરવું જરૂર હોય, એટલે શરીર એની સામે જરૂર કરતા વધુ પ્રમાણ માં react  કરે.
એક જ વાક્યમાં કહું તો આપણી કોઈ બાબતને લઇને hypersensitivity એટલે એલેર્જી. ઘણાને કોઈ ખાદ્ય પદાર્થની હોય, કેટલાકને વાતાવરણની હોય, કેટલાકને અમુક પ્રકારની ગંધની હોય અને હજી ઘણા ઘણા પ્રકાર ની..
આ એલર્જી ખરેખર આપણી અંદર શા માટે ઉદ્ભવે છે એની કોઈ બહુ ક્લીઅર  થીઅરી નથી પણ એના પણ વારસાગત તેમાં જ પ્રકૃતિગત કારણો હોઈ શકે એવું માનવામાં આવે છે.
હા, વ્યક્તિની પ્રકૃતિગત વધુ પડતી સંવેદનશીલતા પણ એનું અગત્યનું કારણ હોય છે.
એ વાત પર ખાસ વિચાર આપવા જેવો છે કે મોટેભાગે વ્યક્તિ નો સ્વભાવ એનો રોગ ઘડવામાં બહુ જ જરૂરી ભાગ ભજવે છે. એ સ્વભાવ ઘણીવાર કૈક એવો અનુભવ કરાવે છે જેની  શરીર અને મન બંને પર અસર પડે ..  બંને લાગે અલગ અલગ પણ હોય એક જ : એક સામાન્ય ઉદાહરણ લઈએ તો મોટેભાગે ચિંતા કે જવાબદારી કે માનસિક તાણ ને હાઈ બ્લડ પ્રેશરનું કારણ મનાય છે, અને જે વ્યક્તિ ખુબ બધી ચિંતા, કામ કે તાણ વાળા સમયમાંથી પસાર થતો હોય એ વ્યક્તિ મન માટે પણ એમ જ કહેશે કે આ જ કાલ કામનું ખુબ દબાણ છે કે ખુબ લોડ છે કે વર્ક પ્રેશર ખુબ વધુ છે. અહી પ્રેશર એ અનુભવ છે જે મન અને શરીર બંનેથી અભિવ્યક્ત થાય છે મનમાં ચિંતા, ચિડીયાપણું, ઘટેલી ઊંઘ વગેરે દ્વારા અને શરીરમાં વધેલા લોહીના દબાણ દ્વારા. કૈક આવું જ એલર્જીમાં છે કે એલર્જી એ વધુ પડતી સંવેદનશીલતા છે શરીર ની પ્રતિકારક શક્તિ ની પણ એ વ્યક્તિઓ મોટેભાગે મનથી પણ ખુબ સંવેદનશીલ હોય છે જરૂર કરતા વધારે. એ સંવેદનશીલતા પણ નોર્મલ થવી જોઈએ શરીર ની એલર્જી  સાથે.  તો જ સાચા અર્થમાં સ્વાસ્થ્ય નિર્માણ થાય.
હોમીઓપેથીમાં આ પ્રકાર ની hypersensitivity  જે આમ તો આપણી રોગપ્રતિકારકતા નો જ ભાગ છે એને અતિમાંથી સામાન્ય પર લાવવાની ઘણી દવાઓ છે, કયા પ્રકાર ની ને શેની એલર્જી છે એના પર આધારિત દવાઓ આપી શકાય.
પણ મુખ્યત્વે Ars.-alb, Histamanium, nat. – mur, phos., sulph, carcinocinum,calcarea carb.,piper nigricum, piper methasticum, sinnapis alba, Baryta carb, aethusa જેવી દવાઓ આપી શકાય.આમાંની કોઈ પણ દવા યોગ્ય રીતે પ્રકૃતિ ને ઓળખીને આપવામાં આવે તો તે વ્યક્તિની સંવેદનશીલતા નોર્મલ થાય છે અને એલેર્જી દુર થાય છે. હા, એલર્જીમાં વ્યક્તિ જો પદાર્થના સંપર્કમાં આવવાનું ચાલું  રાખે તો તેને દવા થોડા લાંબા ગાળે અસર કરે છે, આથી એલેર્જી મટતા થોડી વાર જરૂર લાગે છે એટલે ધીરજ ધરવી જરૂરી.

પ્લેસીબો:
શરીર અને મન બંને એક બીજા થી એટલા બધા જોડાયેલા છે કે બંનેમાંથી એક પણ બીમાર હોય તો બીજું આપો આપ બીમાર પડી જાય છે. શરીર અને મન બંને એક જ ભાષા બોલે છે, સાથે જ રોગ અભિવ્યક્ત કરે છે અને સાથે જ સ્વસ્થ પણ થાય છે, એક બીમાર ને બીજું મજામાં એ શક્ય જ નથી.

“આપ  આપના પ્રતિભાવો તેમ જ પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછશો  ડો.પાર્થ માંકડ શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે. જો કોઈને  એમના પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા રાખવાનો  પ્રશ્ન  નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના મેલ પર મોકલી આપીશું.” –