પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૮) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, શ્રી કૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, (વડોદરા) …

[ભાગ – ૮]

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 

 

ગત સાત માસથી  આપણે પુષ્ટિમાર્ગના પાયાના સિધ્ધાંત સમજાવતા ષોડશ ગ્રંથના ગ્રંથોનો પરિચય પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છીએ. શ્રી વલ્લભની કૃપાથી અત્યાર સુધીમાં આપણે ૧૩ ગ્રંથોની વાત કરી. આજે બાકી રહેલા ૩ ગ્રંથોના પાવક પરિચયથી પૂર્ણાહુતિ કરીશું.

 

૧૪. શ્રીસન્યાસ નિર્ણય :

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

ભારતીય માનસમાં ત્યાગ અથવા સન્યાસનો મહિમા મોટો છે.આ વિષયની સાચી અને ભક્તિમાર્ગીય સમજ આપતો આ ગ્રંથ છે.

 

  • કર્મમાર્ગ, જ્ઞાનમાર્ગ અને ભક્તિમાર્ગ એ ત્રણેયની દ્રષ્ટીએ ત્યાગઅથવા સન્યાસ એટલે શું તેની વાત છે.
  • ભક્તિ માર્ગનાત્યાગના ચાર પ્રકાર અને અન્ય બંને માર્ગોના ત્યાગના બે બે પ્રકાર વર્ણવ્યા છે.
  • ત્યાગ કરવાથી ઈચ્છાઓનું દમન થાય છે તેથી તે સ્પ્રીંગની જેમ સામું દબાણ (stress) ઉત્પન્નકરે છે. 
  • ત્યાગ કરવાને બદલે પ્રત્યેક વૃત્તિ પ્રભુમાં જોડી (વાળી)દેવી જેથી તન્મયતા આવશે. એ જભક્તિમાર્ગીય સન્યાસ. આ વધુ સારો અને સરળ ઉપાય છે.
  • સર્વ લૌકિક વિષયો અનેપદાર્થોમાંથી મન ખેંચી લઇ પોતાના શ્રી ઠાકોરજીમાં લગાડી તેમની સેવા અને કથા કરવાથી તેમનામાં દ્રઢ આસક્તિ થતાં વૈષ્ણવનીઅન્યત્ર રહેલી આસક્તિ આપોઆપ છૂટી જાય છે.
  • વૈષ્ણવ માટે સન્યાસ જરૂરી નથી. વ્યસનાવસ્થા સિવાય ત્યાગથી પતિત થવાય તેવો શ્રી આચાર્યજીનો મત છે.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

 

  • ત્યાગનું પુષ્ટિમાર્ગિય સ્વરૂપ. અમુક પરિસ્થિતિઓમાં ત્યાગ ક્યારેક બાધક બની શકે તેવી સમજ.
  • દેખાદેખીઅનધિકાર ત્યાગ કરી તેનાથી થનાર પતનથી બચવાની દીવાદાંડી છે. 
  • વૃત્તિઓના દમનને બદલે તેમને પ્રભુમાં જોડી ઉર્ધ્વીકરણ કરવાનું માર્ગદર્શન.

 

૧૫. શ્રી નિરોધ લક્ષણમ્:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

ચિત્તવૃત્તિલૌકીકમાંથીવાળી પ્રભુમાં કેન્દ્રિત થાય તે નિરોધ. આ ગ્રંથમાં નિરોધના લક્ષણો વર્ણવાયા છે.

 

  • ઇન્દ્રિયોથી મળતો લૌકિક વિષયોના આનંદ એટલે કે  વિષયાનંદ  ક્ષણિક, નાશવંત, અને હાનિકારક છે. તેનો ત્યાગ કરવો જોઈએ.યોગમાર્ગમાંઆપણી દસ ઇન્દ્રિયો અને અંત:કરણની વૃત્તિઓના નિગ્રહ/નિરોધ માટે દમનની રીત દર્શાવી છે. આપણે ઉપર નોંધ્યું તેમ, સ્પ્રીંગને દબાવી રાખીએ ત્યાં સુધી તે દબાય પણ પછી તરત જ ઉછળીને મૂળ સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરી લે તેવુંઅહીં પણ બને છે. અર્થાત્દમન અસરકારક માર્ગ નથી.
  • ભક્તિમાર્ગમાં મનને મોહનમાં મેળવી દઈ નિરોધસિદ્ધ કરાય.આશ્રી નિરોધ લક્ષણ ગ્રંથમાં શ્રી મહાપ્રભુજીએ પ્રભુમાં ઉત્કટ સ્નેહ, સેવા, સ્મરણ, કિર્તન, અનુસંધાન, ધ્યાન આદિના સહારે અને પ્રભુ કૃપાના આધારે વૃત્તિઓના ઉર્ધ્વીકરણની વધુ સારી, વધુ સરળ અને છતાં અત્યંત અસરકારક પધ્ધતિ સમજાવી છે. તેના દ્વારા પ્રભુમાં નિરોધ સિદ્ધ થાય છે. તેવી જ રીતે, ભગવદ ગુણગાન અને ભાવ-ભાવનાથી પણ પ્રભુમાં નિરોધ સિદ્ધ થાય છે.આવો નિરોધદ્રઢ અને કાયમી હોય છે.
  • ભગવાનને જસર્વ ઇન્દ્રિયોના વિષય બનાવીએ તો ઇન્દ્રિયો ભગવદગામી બને છે. તેથી પ્રભુમાં નિરોધ સિદ્ધ થાય છે અને સંસારનો નિરોધ ક્રમશ: છૂટી જાય છે.
  • આચાર્યશ્રીએ એવું પણ કહયું છે કે પૂર્ણ નિરોધ દ્વિમાર્ગી હોય છે એટલે કે ભક્તનો પૂર્ણ નિરોધ સિદ્ધથાય એટલે પ્રભુનો પણ ભક્તમાં એવો જ નિરોધ થાય છે. (પ. ભ. શ્રીગજનધાવનની વાર્તા યાદ છે ને?)
  • નિરોધ પરમ ફળ છે.
  • અંતમાં શ્રી મહાપ્રભુજીએઆજ્ઞા કરી છે કે આ ગ્રંથ શ્રેષ્ઠત્તમસ્તોત્ર, મંત્ર, તીર્થ અને વિદ્યા છે. વિશ્વમાં અન્ય કોઈ મંત્ર, કોઈ સ્તવન, કોઈ વિદ્યા કે કોઈ તીર્થ આનાથી ચડિયાતું નથી. કેવી મોટી વાત!

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

 

  • ઇન્દ્રિયોનાદમનથી નહીં તેમનેયોગ્ય માર્ગે વાળવાથી વધુ અસરકારક (effective) નિરોધથઇ શકે છે. તે માટે મારી દરેક પ્રવૃત્તિના અને દરેક મનોવૃત્તિના કેન્દ્રસ્થાનેપ્રભુ હોવા જોઈએ. આધુનિક માનસશાસ્ત્ર આસિદ્ધાંતને સમર્થન આપે છે.
  • સમગ્ર જીવન જ પ્રભુમય બની જાય તો પછી શું કરવાનું બાકી રહે!

 

૧૬. શ્રી સેવા ફલમ્:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

  • આચાર્યશ્રીએષોડશ ગ્રંથોમાં(અને અન્યત્ર પણ) અનેકવાર ભારપૂર્વક કહયું છે કે સદાપોતાના શ્રી ઠાકોરજીની સેવા કરતા રહેવું એ દરેક વૈષ્ણવનું પરમ કર્તવ્ય છે.
  • આ ગ્રંથમાંઆપશ્રીએ સેવાથી શું ફળ મળે તે દર્શાવ્યું છે, વળી કહયું છે કે આ ફળોને કાલ બાધક નથી.
  • પ્રથમ તો શ્રી કૃષ્ણ પરમ આનંદ સ્વરૂપ છે તેથી સેવા પોતે જ એક આનંદની આલ્હાદક અનુભુતિ બની રહે છે. સેવાના ત્રણ ફળો આપશ્રીએ દર્શાવ્યાં. ઉત્તમ ફળ: અલૌકિક સામર્થ્ય, મધ્યમ: સાયુજ્યઅને કનિષ્ઠ (કમ સે કમ) આપણો દેહ સેવોપયોગી દિવ્ય બની જાય છે.
  • આપશ્રી ત્રણ વિઘ્નો/નડતર પણ વર્ણવે છે. ૧. ઉદ્વેગ. ૨. લૌકિકઅને/અથવા અલૌકિક પ્રતિબંધો. ૩. ભોગ.આપણે આ ત્રણેથી બચીને રહેવું જોઈએ.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા 

 

  • આપણી સેવામાં હેતુલક્ષીતાભળે. સેવામાં વિશેષ રૂચી ઉત્પન્ન થાય.
  • ભયસ્થાનોથી ચેતતા રહેવાય. સેવક ધર્મની રક્ષા થાય. 

વિદાય વેળાએ 

 

આપણી આ યાત્રા અહીં વિરમે છે. પ્રભુકૃપાથી આપણે ‘દાદીમાં’ના ખોળામાં રમતાં રમતાં આ સોળ ગ્રંથોનો પ્રાથમિક પરિચય મેળવી શક્યા છીએ. વૈષ્ણવોને પોતાના પંથના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો જાણવા મળ્યા હશે તો અન્ય સૌને આ સંપ્રદાયનો પ્રાથમિક પરિચય પ્રાપ્ત થયો હશે. આ વાતો આપના સુધી પહોચાડવા માટે ‘દાદીમાં’ અને શ્રી અશોકભાઈનો અત્યત આભારી છું.  સફરમાં સાથ આપવા માટે આપ સૌનો પણ આભાર. આ લખવામાં મને ખુબ આનંદની અનુભૂતિ થઇ છે. આશા છે આપ સૌને પણ મારો આ અલ્પ પ્રયત્ન પસંદ આવ્યો હશે. આપના પ્રતિભાવનું [email protected] ઉપર કે ફોન/પત્રથી સ્વાગત છે.

 

 

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  આજની પોસ્ટ મહિના ની શરૂઆત એટલેકે પેહલી તારીખે પ્રસિદ્ધ  થવાને બદલે અનિવાર્ય સંજોગવસાત ૧ દિવસ મોડી પ્રસિદ્ધ કરી શકેલ છે, જે  બદલ અમો  આ સાથે દિલગીર છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Jay Shri Krushna Marriage Bureau, Vadodara.

 

[ 8 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

 

 

Thanks only to Shri Vallabh’s grace we have been able to get introduced to  13 of the 16 hymns or Shri ShodashGranth created by Shri Acharyaji to explain basic principles of  Pushti Marg. In this final part we shall talk about the remaining three hymns.

14.  ShriSanyasNirnay:

 

In Indian psyche renunciation (tyag/ sanyaas) is much revered act. The same has been explained in this hymn from the perspective of Bhaktimarg or the path of devotion.

 

Brief Summary:

 

  • Initially, renunciation in the Path of Action (karmmarg), the Path of Knowledge (Gyanmarg) and the Path of Devotion (Bhakti marg) is defined here.
  • Four types of bhaktimargiya renunciation and two types each of the other two paths have been narrated.
  • Renunciation involves rejection, abandonment or refusal and that causes suppression of desire. This generates stress as a reaction.
  • Instead of renunciation, aligning our mind with Prabhu will bring about concentration and that is the renunciation of bhaktimarg. This is a better and simpler way.
  • After detaching our mind from all worldly matters and aligning it into Shri Thakoraji doing worship and reciting His tales (katha) firm attachment in Him is achieved and, automatically, vaishnav’s attachment in other matters goes away.
  • It is the opinion of Shri Acharyajii that renunciation (sanyas) is not necessary for a vaishnav, as renouncing except in addiction stage (vyasanaavasthaa) brings about downfall.

Essence & utility: 

 

  • Here the pushtimargiya form of renunciation is shown. It is explained that in certain circumstances, renunciation can be a hindrance.
  • This is a warning beacon protecting us against the perils of inappropriate renunciation.
  • This hymn provides guidance of sublimation of senses by alignment with Prabhu and not its suppression.

 

  1. Shri NirodhLakshanam:

 

Brief Summary: 

 

Nirodh means reorientation of mind from worldly matters in to Prabhu. This hymn describes the attributes of nirodh.

 

  • Pleasure derived by senses from worldly matters, vishayaanand, is temporary, perishable and damaging. It should be rejected. The path of yoga shows ways of suppression for our mental reorientation. We know, a spring bounces back to its original form as soon as pressure on it is removed. The same happens with our mental tendency too. Thus, suppression is not an appropriate means.
  • In the path of devotion (bhaktimarg) nirodh is achieved by integration of mind in to Mohan. In this Shri NirodhLakshanam hymn, Shri Mahaprabhuji has shown us a more effective yet simple method of achieving nirodh by sublimation of intellect by means of ardent love, worship, remembrance, recital, contemplation etc. Eulogizing His attributes and emotive involvement also brings about nirodh. Nirodh achieved through these means is rock-solid and permanent.
  • If we make Bhagawan the subject of all senses they become divine-oriented. This brings about nirodh in Prabhu and worldly obsession gets removed gradually.
  • Acharyashri has also stipulated that true nirodh is always two-way, i.e. when a devotee develops nirodh in to Prabhu, He also gets nirodh in devotee. (Do you remember Shri GajjanDhavan tale?).
  • Nirodh is the ultimate reward (fal).
  • In the end, Shri Mahaprbhuji says that this hymn is the supreme stotra, mantra, tirth and vidya(knowledge). Nothing in the world is superior to this. What a great honour!!

 

Essence & utility:

 

  • Effective nirodh can be achieved by proper orientation of senses and not by their suppression. For the purpose, Prabhu should be in the center of all my activities and thoughts. Modern psychology supports this theory.
  • When my whole life becomes Prabhu-centric what else remains to be done!

 

  1. Shri SevaFalam

 

Brief Summary:

 

  • Acharyaji has time and again stressed, in the SodashGranths and elsewhere, that worship of one’s own Shri Thakoraji is the prime duty of a vaishnav.
  • In this hymn the reward(s) of worship has been shown.
  • Firstly, Shri Krishna is eternal bliss and this makes worship an enchanting experience. Three rewards of worship have been stipulated by him. The prime or best reward is divine/out of the world prowess, next best or medium reward is sayujya(intimate proximity) and the least reward is our body becomes divine i.e. fit for worship.
  • He narrates three hurdles too. 1. Anxiety. 2. Worldly and/or out of the world (alaukik) obstructions. 3. Indulgence (bhog). We have to protect ourselves from these.

 

Essence & utility: 

 

  • Our worship becomes directed and purposeful making it more interesting for us.
  • We become aware of pitfalls and are able to preserve our sevak-dharm.

 

 

  • Our journey of acquainting ourselves with SodashGranths (16 Hymns) created by Shri Vallabhacharayaji ends here. This must have enabled vaishnavs to familiarize with guiding principles of their sect and for others this must have given glimpses of the faith. I am thankful to ‘Dadima’ and Shri Ashokbhai for publishing this as also all the co-travellers. I have experienced bliss in writing this. I hope the readers would have liked my effort. Feedback is welcome through letter, phone or e mail to [email protected].

 

-Mahesh Shah, Vadodara

 

 

****

 

  © Mahesh Shah 2014

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Vadodara.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail  to [email protected]

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૭) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, શ્રી કૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, (વડોદરા) …

[ભાગ – ૭]

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 
આચાર્યશ્રીના વાઙમયની પરિચય યાત્રામાં આપણે ૧૧ ગ્રંથોની માહિતી મેળવી આજે બે વધુ ગ્રંથોનું આચમન કરીશું.

 

૧૨. શ્રીજલભેદ:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

જીવ તો પ્રભુના અંશરૂપ છે. વિવિધ જીવો અને તેમની ઇન્દ્રિયો દ્વારા વિવિધ ભાવોને પામેલા પ્રભુના ૨૦થી પણ વિશેષ વિવિધ ગુણોનું જુદા જુદા વક્તાના ઉદાહરણથી તે તેના ફળ સહીત જુદા જુદા સ્રોતમાંથી મળતા પાણીની ઉપમાથી શ્રી મહાપ્રભુજીએ આ ગ્રંથમાં વિષદ વર્ણન કર્યું છે.

 

  • સંગીતના સથવારે ભગવદ યશ ગાનારા ગંધર્વો કુવાના જળ સમાન છે.જો તેઓ ભગવદ ભક્ત હોય તો સારા જળ સમાન અને  વિષયાસક્ત કે ધનની ઈચ્છાથી ગુણગાન કરતા હોય તો મલિન જળ સમાન ગણવા.

 

  • વંશ પરંપરાગત વક્તાઓ નહેરના જળ સમાન.છે. તેઓમાં પણ વિવિધ શ્રેણી મળે છે. આપણે કહીએ છીએ કે ‘કુવામાં હોય તે હવાડામાં આવે’ તે મુજબ વંશ પરંપરાગત જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરનારાઓમાં ઘણા વિદ્વાન, અભ્યાસુ અને ભાવવાળા હોય છે. પોતાના વડીલો પાસેથી કશું પ્રાપ્ત ન કર્યું હોય તેવા પ્રમાદી અને જ્ઞાન રહિત પુરાણી ભલું ન કરી શકે. તેઓમાં પણ વિષયાસક્ત કે ધનની ઈચ્છાથી ગુણગાન કરનારાપણ હોય.

 

  • ખેતરની નીકના જળ સમાન વક્તાઓસૃષ્ટિના સાતત્યના કારણ રૂપ છે કારણ કે તેઓ શ્રોતાઓની સંસારી વૃત્તિઓને પોષણ આપે છે.

 

  • ગાયનથી આજીવિકા ચલાવનારા અને વિષયાસક્ત વક્તાઓને ખાડાના જળ (પ્રદર) સમાન જાણવા.

 

  • ગંદુ પાણી એકઠું કરવાના ખાડાના પાણીનો સ્પર્શ પણ અપવિત્ર કરે છે તેમ જ નીચ કે અધમ લોકોના મુખે સાંભળેલું ભગવન્નામ પણ બાધક છે.

 

  • યોગ, ધ્યાન,વિ.થી સંપન્ન વક્તા વર્ષાના જળ સમાન માનવા.

 

  • પ્રેમયુક્ત ભક્તિવાળા વક્તાઓ બારમાસી નદી જેવા, ભક્તિમાર્ગીય અને મોક્ષકારી વક્તાઓ સમુદ્ર્ગામીની મહા નદી જેવા ગણાય.

 

  • વિદ્વાનોમાં પણ જ્ઞાન-સમૃદ્ધ, સંદેહ નિવારક ક્ષમતા વાળા અને પ્રભુમાં ભાવવાળા જેવા વિવિધ ગુણોવાળા વક્તાઓ નાના મોટા તળાવ જેવા છે.  તેમાં પણ આ સર્વ ગુણ એક સાથે ધરાવતા વક્તાઓ તો કમળના સુગંધિત ફૂલોથી સુશોભિત સરોવર જેવા છે.

 

  • યોગીઓ વર્ષાના જળ જેવા છે. તપસ્વીઓ પ્રસ્વેદ (પસીના)ના જળ જેવા છે. જેને પરસેવો થાય તેને ક્ષણિક ઠંડક પહોંચે પણ બીજાને ઉપયોગી બની ન શકે.

 

  • શેષ, વ્યાસ, હનુમાનજીજેવા ભગવદીય વક્તાઓ સમુદ્રના જળ જેવા છે તેના પણ ૬ જુદા જુદા પ્રકાર દર્શાવાયા છે.

   

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા …

 

પવિત્ર જળ પાવક છે તો અશુદ્ધ જળ પાતક છે. તેવું જ વક્તાનું છે તે સમજી યોગ્ય અધિકારી વક્તા પાસેથી જ ભગવદ કથા શ્રવણનો લાભ લઇ શકાય.એવું કરીએ તો સત્સંગસાચો ઉધ્ધારક બની રહે.

 

 

૧૩. શ્રી પંચ પદ્યાની:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

વક્તાઓના પ્રકાર જાણ્યા પછી આ ગ્રંથમાં શ્રોતાઓના પ્રકાર સમજવા મળે છે. દેશ, કાળ, દ્રવ્ય, મંત્રઅને કર્મના આધારે પાડેલા આ પ્રકારો અનેતેના લક્ષણો નીચે મુજબ છે.

 

ઉત્તમ: શ્રી ઠાકોરજીના ગુણાનુવાદના શ્રવણમાંઉત્સાહી,કૃષ્ણ તત્વમાં સર્વાત્મ ભાવવાળા, સંદેહ રહિત, ભગવદ રસમાં તરબોળ, ભગવદ આવેશથી વિહવળ,લૌકીકમાં ઉદાસીન, પ્રપંચમાં પ્રીતિ રહિત શ્રોતાઓને ઉત્તમ ગણ્યા છે.

 

  • મધ્યમ: શ્રી ઠાકોરજીના ગુણાનુવાદના શ્રવણમાંઉત્સાહી, આર્દ્ર મનવાળા, દર્શન માટે આતુર ખરા પણ વિહવળતાનો અભાવ, ક્યારેક(સદા નહીં)પૂર્ણ ભાવથી આવેશવાળા ભક્તોને આચાર્યશ્રી મધ્યમ શ્રેણીમાં મુકે છે.

 

  • ત્રીજો પ્રકાર : સકામ ભક્ત: પ્રભુમાં ભાવ છે ખરો પણ કામના પણ છે. આવા ભક્તોનું ધ્યાન ક્રિયામાં અધિક રહે છે. અન્યાસક્ત પણ હોય અર્થાત અનન્ય આસક્તિ ન હોય.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા  …

 

  • લક્ષણો પરથી મારૂં પોતાનું સ્થાન સમજાય અને તે પછી ઉર્ધ્વ ગતિ માટે સ્વઅધિકાર મુજબ અને પ્રભુની કૃપા પ્રમાણે પ્રયત્નશીલ થવાની ઈચ્છા, આકાંક્ષા, તમન્ના કે આર્તિજાગે.તે માર્ગે આગળ વધી પ્રભુની પ્રાપ્તિ થાય.

 

 

 (ક્રમશ:)

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  આજની પોસ્ટ મહિના ની શરૂઆત એટલેકે પેહલી તારીખે પ્રસિદ્ધ  થવાને બદલે અનિવાર્ય સંજોગવસાત ૩ દિવસ મોડી પ્રસિદ્ધ કરી શકેલ છે, અમારા કારણે આપને જો કોઈ તકલીફ પડેલ હોય તો તે બદલ અમો  ક્ષમા ચાહિએ છીએ અને આ સાથે દિલગીર છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Jay Shri Krushna Marriage Bureau, Vadodara.

 

[ 7 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

 

  1. Shri Jalbhed:

 

Brief Summary:

 

Over 20 attributes of Bhagavanas reflected in different beings are explained beautifully by comparison of speakers to water from different sources.

 

  • Gandharvas sing divine attributes accompanied by music are like water from a well (many sub types are there). Devoted singers are like good pious water. If the purpose is to earn money then they are like polluted water.

 

  • Traditional speakers are like water from canal. Many of them are devoted and well-studied. Puranis who have not acquired anything from their elders do not benefit the listener. Some of them may be money oriented or with sensual leanings. They, obviously, do not benefit the listener.

 

  • Speakers like channels of water in the agricultural field are causes of perpetuation (continuity) of the universe (srushti) as they support worldly leanings of the listeners.

 

  • Those sustaining their livelihood through singing (about Prabhu’s attributes) are like water accumulated in a pit.

 

  • Pits dug out to collect dirty water contain water that contaminates even by touch. Similarly Prabhu’s name heard from ignoble or mean people is also harmful.

 

  • Speakers dependent on singing for livelihood are like water from a pit.

 

  • Speakers enriched with yoga, meditation etc. are like rain water.

 

  • Hermits engaged mainly in penance are like perspiration which gives momentary relief to self only.

 

  • Devoted speakers like Shesh, Vyas, Hanumanaji are like water from ocean; there are 6 sub types of these too.

 

Essence & utility:

 

  • I can understand varieties of speakers and go for company of really pious speaker after understanding these differences and have true satsang.

 

  1. Shri Panchpadyani

 

Brief Summary:

  

This hymn describes different types of listeners (shrota).They have been classified on the basis of land (desh), era (kaal), wealth/material (dravya), and action (karma)

 

  • The best: Enthusiastic in praising the attributes of Shri Thakorajee. Believers in omnipresent Krishna element (tatva). Devoid of doubts. Soaked in nectar of divine love. Anxious due to passion for Prabhu. Disinterested in worldly matters. Away from deceptive ways.

 

  • Medium: Enthusiastic in listening to Prabhu’s eulogy, having  loving heart, eager for sight (darshan), not having much passionate anxiousness, at times (not always) charged with full emotions..

 

  • Third type: Desirous (sakaam), more ritualistic, attached to others.

 

Essence & utility:

 

  • I can understand my present level leading to birth of desire for scaling higher.

 

 

(To be Contd.)

 

 

  © Mahesh Shah 2014

 

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Vadodara.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail  to [email protected]

શા માટે ??? …

શા માટે ??? …

 

 

question

 

 

મને સદા એક પ્રશ્ન મૂંઝવતો રહ્યો છે, “આપણે પ્રભુને શા માટે ભજીએ છીએ?” આપણને મળેલા સંસ્કાર કહો કે આદત કહો કે પછી આપણો દેખાડો કહો આપણે નિયમિત મંદિર, મસ્જીદ, ગુરૂદ્વારા, ચર્ચ કે અન્ય કોઈ દેવાલયમાં જતા હોઈએ છીએ. એવું પણ બને કે આપણે દેવાલય ન જતા હોઈએ પણ ઘરમાં જ ઈષ્ટ દેવ કે દેવીનાં પૂજન-અર્ચન કે છેવટે દીવા બત્તી કરી લેતાં હોઈએ. મહત્વ પધ્ધતિનું નથી, મહત્વ હેતુનું છે.

 
માણસ પ્રભુને લાલસાથી અથવા ભયથી ભજતો હોય છે. લાલસા દુન્યવી પદાર્થોની હોય કે પછી આધ્યાત્મિક ઉન્નતિની હોય, સ્વર્ગની કામના હોય કે પ્રભુને પામવાની મંશા હોય પણ કંઈંક મેળવાની લાલસા જ ભક્તિનું ચાલક બળ (driving force)હોય તે શક્યતા નકારી શકાતી નથી. પરીક્ષામાં પાસ થવું હોય, નોકરી મેળવવી હોય, સારો છોકરો કે છોકરી મેળવવા હોય, વેપારમાં સફળતા, નોકરીમાં પ્રમોશન મેળવવું હોય તો આપણે ભગવાન પાસે દોડીએ છીએ. એક શ્રીફળ, થોડું તેલ, થોડી સામગ્રી, ધજા ચડાવવાની, અમુક કિલો સોનું કે પછી અમુક હજાર કે લાખ મંત્ર જાપની ‘ઓફર’ લઈને પ્રભુ સમક્ષ પહોંચી જઈએ છીએ. આમ લાલચ કે લાલસા આપણને ‘ભક્ત’ બનાવે છે.

 
ભારતીય મનમાં પેઢીઓથી પાપ-પુણ્યની વિભાવનાઓ અત્યંત મજબુતીથી ધરબાયેલી પડી છે. પુણ્ય કરતા રહેવાની અને પાપથી ડરતા રહેવાની મંશા આપણા મનમાં સતત રમતી રહે છે. પાપ ગણાય તેવું કોઈ કાર્ય થઇ જાય તો આપણને રંજ રહ્યા કરે છે. ‘આવું થઇ ગયું’ તેથી મન સતત ચચરે છે. આવાં કાર્યો ન થાય તે માટે પ્રયત્નશીલ રહીએ, જાગૃત પણ રહીએ તો પણ જાણે અજાણે કંઇક નહીં તો કંઇક થઇ જતું હોય છે. આ સંજોગોમાં એક ઈચ્છા એવી પણ રહે છે કે  આપણા પાપ માફ થઇ જાય અગર તેને માટે સજા હળવી થઇ જાય તો કેવું સારૂં? અહીં પણ નજર તો પ્રભુ તરફ જ દોડે છે. જો પ્રભુ રહેમ કરે અગર કોઈ રીતે તેમને ખુશ કરી શકીએ તો આવું શક્ય બને તેમ માનવા આપણે પ્રેરાઈયે છીએ. આમ પાપના ડરથી, બલ્કે પાપની સજાના ડરથી આપણે પ્રભુ ભક્તિ તરફ વળીએ છીએ. ગીતાજીમાં પણ ભગવાન કહે છે કે ‘સર્વ ધર્મો ત્યજીને એક મારા શરણે આવ, હું તને સર્વ પાપોથી છોડાવીશ.’

 
આ ઉપરાંત આપણે દેવી દેવતાઓની દૈવી શક્તિઓથી પણ અભિભૂત થયેલા હોઈએ છે. તેઓ રીઝે તો આપણને ન્યાલ કરી દે અને રૂઠે તો ધનોત પનોત કાઢી નાખે તેવી માન્યતા ધરાવીએ છીએ. સમાજમાં પણ મોટા અને આગળ પડતા લોકોથી આપણે થોડા દબાતા રહીએ છીએ. અહીં પણ લાલચ અને ડરનું ‘કોમ્બો-પેક’ કામ કરે છે. દેવી દેવતાઓ ખુશ થઈને કઈંક આપી દેશે કે નાખુશ  થઇ આપણને નુકશાન કરશે. એ બેમાંથી એક કે બંને ભાવનાઓથી પણ તેઓની ભક્તિ કરીએ છીએ. શુકન અપશુકન, મુરત કે કમુરતાનાં પાયામાં પણ આ ભાવના જ કામ કરે છે.

 
લાલચ કે ડર સિવાય પણ ભક્તિ થતી હોય છે. પ્રભુએ આપણને માનવ બનાવ્યા, ઘણી આવડતો આપી, ઘણી ક્ષમતાઓ આપી, અનેક અનુકુળતાઓ ઉભી કરી આપી. સંસારમાં આપણી ‘ગાડી’ સડસડાટ દોડી રહી છે તે બધું પ્રભુની કૃપાથી થયું છે તેથી આપણને પ્રભુ પ્રત્યે માન-સન્માન કે પ્રેમનો ઉભરો આવ્યો તેથી આપણે પ્રભુને ભજીએ છીએ? આપણને આ બધું મળ્યું તેની કિંમત સમજાઈ છે, પ્રભુએ કેવી કૃપા કરી છે તે સમજાયું છે તેથી કૃતજ્ઞતાના ભાવથી આભાર માનવા, ‘થેંક્યું’ કહેવા આપણે પ્રભુ સમક્ષ જઈએ છીએ?

 
પ્રભુએ જે આપ્યું હોય તેની કિંમત સમજાય જ તેવું જરૂરી નથી. યાદ છે ને પેલો ભક્ત પ્રભુ પાસે ‘આવી ગરમીમાં મારે ખુલ્લા પગે ચાલવું પડે છે’ની ફરિયાદ કરવા ગયો હતો તેને પાછા ફરતાં સામે મળેલા લંગડાને જોયા પછી જ પોતાના બે સાજા સારા પગની કિંમત સમજાઈ હતી?  મહત્વ સમજ્યા વગર કૃતજ્ઞતા આવવી શક્ય નથી. આમ પણ જે અનાયાસે, વગર મહેનતે, વગર માંગે મળી જાય તેની કિંમત ક્યાં કોઈને સમજાય છે ?  આનો મતલબ એ કે આપણા પ્રભુ ભજન, પ્રભુ સેવા, ભગવદ ભક્તિની પાછળ હંમેશાકૃતજ્ઞતાની ભાવના નથી હોતી.

 
કૃતજ્ઞતા અગર આભારની લાગણીથી થતી ભક્તિ સિવાય એક અન્ય પ્રકાર પણ છે. વ્રજની ગોપીઓએ  નિષ્કામ, નિર્બંધ, નિસ્વાર્થ, નિરિહ નેહથી નંદલાલને નવાજ્યા હતા. પ્રેમ ખાતર પ્રેમ કે નિષ્પ્રયોજન પ્રેમનું તે ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. કોઈ જ આશા વગર, કશા જ ડર વગર, કંઇક પામવા માટે નહીં પણ પોતાનું સર્વસ્વ નિછાવર કરવા માટે કરાયેલો પ્રેમ અદ્વિતીય, અનોખો અને અનુઠો ગણાય. આથી જ ગોપીને પ્રેમની ધ્વજા કહી છે. મીરાનો પ્રભુ પ્રેમ પણ આવો જ હતો. સુફી ભક્તો પણ આવા જ પ્રેમની ઉત્કટતાથી રબને ભજે છે.

 
માનવ મનની આશાઓ, આકાંક્ષાઓ, અભિલાષાઓ, અપેક્ષાઓ, આશંકાઓ અને અન્ય અનુભૂતિઓને સમજવાનું અસંભવ નહીં તો અત્યંત અઘરૂં તો જરૂર છે કારણ કે તેમાં કેલીડોસ્કોપની જેમ હર પળે જુદી ભાત ઉપસતી રહે છે. તેમ છતાં એ તો નક્કી જ છે કે આપણો પ્રભુ પ્રેમ તદ્દન નિર્ભેળ, તદ્દન નિષ્કામ પ્રેમ નથી તે લાલચ અને ભયના તત્વોની ભેળસેળથી ઓછા વત્તા અંશે પ્રદુષિત થયેલો છે. આપને શું લાગે છે?  ટીકા, ટિપ્પણનું <[email protected] >ઉપર સ્વાગત છે.

 

 

સાભાર : મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા)

 

 

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો  મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ. 

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

કિરતારની કૃપાની કિંમત …

કિરતારની  કૃપાની કિંમત … 

 

 thank-you014[1]

 

 સ્વામી વિવેકાનંદનું એક અત્યંત જાણીતું વિધાન છે કે ‘જ્યાં તર્કની સીમા પુરી થાય છે ત્યાંથી શ્રધ્ધાની સીમા શરૂ થાય છે.”  આપણી એક શ્રધ્ધાભરી  માન્યતા કહે છે કે.. “સ્વાતિ નક્ષત્રમાં વરસેલું મેઘ બિંદુ વિશિષ્ટ હોય છે. ચાતક પક્ષી માત્ર તેનાથી  જ પોતાની તૃષા-તૃપ્તિ કરે છે.  જો તે સીપમાં પડે તો મોતી બનશે, વાંસમાં જશે તો વંશલોચન બનશે, સર્પના મોમાં જશે તો હળાહળ ઝેર બનશે.”

 
વાદળમાં તો લાખો જળ બિંદુઓ હોય તેમાંથી કયું બિંદુ ક્યાં પડે તે અનિશ્ચિત હોય કે તેની ઉપર કોઈનું નિયંત્રણ હશે ?   શું આ બધું આકસ્મિક જ થતું હશે ?   કયું બિંદુ ક્યાં પડે તે કોણ નક્કી કરતું હશે ? આપને આમાં બીજું કાંઇ હોવાની શક્યતા દેખાય છે ?

 
આપણે પણ બિંદુ સૃષ્ટિ જ છીએ.  આપણો પિંડ બંધાયો તે સ્પર્મ સેલ લાખોમાંથી કોઈ એક હતો.  તેનું ચયન કોણે કર્યું ?  માત્ર આક્સ્મિક્તાના  ખાતે ખતવી દેશું ?   ઉત્તમોત્તમ માનવ તરીકે જન્મ મળ્યો છે. આપણને એમ પણ લાગે છે  કે આપણામાં સમજ, બુદ્ધિ, સામર્થ્ય પણ ભરપુર છે.  આ અનુકુળતાઓ યોગાનુયોગ કે આકસ્મિક હોઈ જ ન શકે.  આપણને જે બધું મળ્યું છે તે પ્રભુની અસીમ કૃપા અને કરુણાનું જ પરિણામ છે.  પ્રભુની સૃષ્ટિમાં કશું જ અણધાર્યું, ઓચિંતું કે અચાનક નથી બનતું.  દરેક ઘટના સહેતુક હોય છે.

 
પ્રભુની અહેતુકી કૃપાના પરિણામે આ બધું મળ્યું છે એ તો થઇ સિક્કાની એક બાજુ.  બીજી બાજુ શું ? તમને શું લાગે છે ?   સ્વાભાવિક  રીતે, બીજી બાજુ એટલે આપણી કૃતજ્ઞતા.  ઋણ-સ્વીકાર ગણો તો તે અને અણમોલ લાભનું નગણ્ય ન્યોછાવર ગણો તો તે. આપણે કિરતારની કલ્પનાતીત કરુણાને  કૃતજ્ઞતાથી ઉજવવાની છે, ઉમંગ-ઉત્સાહથી ઉજાળવાની છે.

 
બીજું કશું નહીં તો પણ આપણને જે મળ્યું છે તેનો આભાર જરૂર માનીએ.  દિવસમાં અનેક વાર ઘણાં બધાને  ‘થેન્ક્યુ  યુ, હોં’ કહેતા ફરીએ છીએ, ક્યારેક પ્રભુને પણ ભલે  ‘થેન્ક્યુ  યુ’  કહેવાઈ જાય !   પ્રભુ સમક્ષ લાલચથી કે ડર/ભયથી જ જવાનું છોડીને ક્યારેક કૃતજ્ઞતાથી પણ જઈએ.  પૂર્ણ પ્રેમ અને પૂરી સચ્ચાઈથી પ્રભુનો આભાર માનીએ.

 
કોઈ કહેશે આપણે તો પામર જીવો છીએ, પ્રભુની કરૂણાની કિંમત કરનારા આપણે કોણ ?   એ બધી આપણા ગજા બહારની વાત છે, આપણે કરી પણ શું શકીએ ?   ના,  એમ પાણીમાં બેસી જવાનું ન ચાલે.  કંઈ ન કરી શકીએ તો પણ ‘હું માનવી માનવ થાઉં તો પણ ઘણું’ એ યાદ કરી યથાશક્તિ અમલમાં તો મૂકી જ શકીએ.  સલમાનખાન ‘being human’ કહે છે તેમ કરીએ.

 
કરવું જ હોય તો ઘણું થઇ શકે.  જો મન હોય તો માળવે જવાય.  આપણે દૃઢ નિર્ણય કરીએ તો પ્રભુની કૃપાથી અનેક અનુકુળતાઓ આપોઆપ આવી મળવાની છે.  વંચિતોને કે આપણાં કરતાં ઓછું પામેલાને તન, મન, ધનથી ઉપયોગી થઇ શકાય.  માગે તેને સલાહ, સુચન, માર્ગદર્શન આપી શકીએ. જરુરતમંદને આશ્વાસન, સધિયારો આપી શકીએ.  બીજું કંઈ ન આપવું હોય તો પણ એક હુફાળું સ્મિત તો જરૂર આપી શકીએ.  આમ કરીને આપણે પ્રભુને ‘થેંક યુ’ કહી શકીએ.

 
હવે રાહ નથી જોવી. આવો આજથી જ બલ્કે અત્યારથી જ મક્કમ મનોબળ સાથે શરૂઆત કરી જ દઈએ. સારી શરૂઆત કરીશું તો સિદ્ધિ જરૂર મળશે  જ.  હા, આરંભે શુરા ન થઈએ તો !

 

જો આપણે આવું કરી શકીશું તો આ બિંદુને માનવ-મોતી બનાવવાની કિરતારની કરૂણા એળે નહીં જાય.  આપણે કૃતઘ્નતાના દોષથી બચીશું.

 

સાભાર : મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા)

 

 

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો  મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ. 

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૬) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, શ્રી કૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, (વડોદરા) …

ભાગ – ૬

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 

અત્યાર સુધીના પાંચ ભાગમાં આપણે ૯ ગ્રંથોનો પાવક પરિચય પામ્યા, અર્થાત આપણી અર્ધાથી વધુ યાત્રા પ્રભુ કૃપાએ પૂર્ણ થઇ ગઈ. આજે આપણે અન્ય બે ગ્રંથોનું વિહંગાવલોકન કરીશું.

 

૧૦. શ્રી ચતુ:શ્લોકી

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય: સનાતન ધર્મમાં માનવના ચાર મુખ્ય પુરૂષાર્થ માન્યા છે. ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ. પુષ્ટિ માર્ગમાં આ ચાર સ્વીકાર્ય છે જ પણ આપણે ત્યાં તેનું ઉર્ધ્વીકરણ કરવામાં આવ્યું છે. આ ગ્રંથમાં આચાર્યશ્રીએ આ ચારેનું  પુષ્ટિમાર્ગીય સ્વરૂપ સરળ રીતે, સંક્ષિપ્તમાં પણ સટીક રીતે સમજાવ્યું છે.

 

  • ધર્મ: વ્રજના અધિપતિની હંમેશા(સર્વદા) અને સર્વ પ્રકારે,સર્વ ભાવથી સેવા.આપણા સેવ્ય સ્વરૂપની સેવા, તેમાં ચિત્ત પૂર્ણપણે પરોવીને સેવા એ જ આપણો ધર્મ. (વ્રજનો એક અર્થ નિ:સાધન જીવો પણ થાય છે.) અહીં સર્વ ભાવનો અર્થ સંપૂર્ણ ભાવ તો થાય છે જ પણ વિવિધ જુદા જુદા ભાવ એવો પણ થાય છે.

 

  • અર્થ: સામાન્ય રીતે અર્થ એટલે ધન-સંપતિ અથવા તેના ઉપાર્જન માટેની પ્રવૃત્તિ. અહીં આચાર્યશ્રી સમર્થ શબ્દને સમ્ = શ્રેષ્ઠ/સુંદર અને અર્થ એ બે ભાગમાં વિભાજિત કરી એક સુંદર વિભાવના આપે છે. શ્રી ગોકુલેશની પ્રાપ્તિ આપણા માટે સુંદર ‘અર્થ સભર’ ઘટના છે. તેઓ પ્રાપ્ત થઇ જાય પછી કોઈ અન્ય ‘અર્થ’ની કામના જ રહેતી નથી.

 

  • કામ: કામ અથવા કામના એટલે કશું કપ્રાપ્ત કરવાની, કશુંક મેળવી લેવાની ઈચ્છા. પ્રભુમળે પછી કઈ કામના બાકી રહે?આમ પણ જીવ અને પ્રભુનો સંબંધ અંશ અને અંશીનો છે. અંશની સૌથી મોટી કામના કહો કે મહત્વાકાંક્ષા તે અંશીની પ્રાપ્તિથી અધિક શી હોઈ શકે?  આથી જ આચાર્યશ્રી આજ્ઞા કરે છે કે વૈષ્ણવો માટે પ્રભુ પ્રાપ્તિ એ જ ખરો કામ પુરુષાર્થ છે.

 

  • મોક્ષ: પ્રભુના મુખારવિંદમાં જ ચાર પ્રકારની મુક્તિ સમાયેલી છે. તેમની પ્રાપ્તિ એ જ મોક્ષ. સદેહેતનુનવત્વની અને અંતે ગોલોકની પ્રાપ્તિ એ જ આપણો (પુષ્ટિમાર્ગીય) મોક્ષ. (શ્રીબાલ બોધ ગ્રંથમાં પણ આવીજ વાત કહેવાઈ છે.)

 

કમાં આપણા ચારે પુરુષાર્થ પ્રભુ કેન્દ્રિત છે. અંગ્રેજી શબ્દ વાપરૂં તો આપણું કમ્પ્લીટ ઓરિએન્ટેશન નંદનંદન શ્રી કૃષ્ણ જ છે જેમને આ ગ્રંથમાં વ્રજાધીપ કહ્યા છે. આપણી પ્રત્યેક પ્રવૃત્તિનો, આપણા પ્રત્યેક વિચારનો, અરે આપણા અસ્તિત્વનો એક માત્ર આધાર આપણા સેવ્ય સ્વરૂપની સેવા જ છે.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

 

  • આપણા શ્રી ઠાકોરજીની સેવામાં જ સકલ પદારથ,બધા પુરુષાર્થ સમાયા છે તે સમજણનો ઉદય થાય અને બીજે ફાંફા મારવામાંથી બચી જઈએ.

 

૧૧.શ્રી ભક્તિવર્ધિની:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

પ્રભુએ આપણું વરણ કર્યું છે અને શ્રી વલ્લભે કૃપા કરીને શરણે લીધા છે એ દર્શાવે છે કે આપણા અંતરમાં ભક્તિનું બીજ રોપાયેલું છે. આ બીજને સંવર્ધિત કરી તેનો વૃક્ષ સ્વરૂપે વિકાસ થાય અને તેના ફળ રૂપે શ્રી ઠાકોરજીની કૃપા વરસે તે માટેના સુંદર ઉપાયો આ ગ્રંથમાં આચાર્યશ્રીએ બતાવ્યા છે. તે ટૂંકમાં:

 

  • અહંતા-મમતાનો ત્યાગ કરી ચિત પરોવીને આજીવન પોતાના શ્રી ઠાકોરજીની સેવા અને કથા-કીર્તન કરતા રહેવું

 

  • સેવા ન બને તેમ હોય તો માત્ર કથા-કીર્તન કરવા.

 

  • લૌકીકમાં ઉદાસીનતા (અનાસક્તિ) રાખીને પ્રભુમાં આસક્તિ વધારતા જવું.

 

  • દુષિત સંગ, દુષિત (અસમર્પિત) અન્નનો ત્યાગ કરવો.

 

  • આશ્રયની દ્રઢતા જાળવી રાખવી.

 

  • ભગવદિયોમાં દોષદ્રષ્ટિ ન થાય તેટલું (સલામત) અંતર રાખી તેમનો સંગ કરવો અર્થાત અતિ નિકટતાથી દોષ દ્રષ્ટિ આવે તેમ હોય તો જરા દુર રહેવું.

 

  • ઘરમાં બેચેની લાગે તો પણ ગૃહ ત્યાગ ન કરવો, ગૃહ ત્યાગમાં ઘણાં ભયસ્થાનો છે.

 

  • આસક્તિ દ્રઢ થાય પછી વ્યસનાવસ્થા પ્રાપ્ત થાય છે, લીલાઓનો અનુભવ થાય છે, પુષ્ટિના પરમ ફળ રૂપ માનસી સેવા સિદ્ધ થાય છે. આ અવસ્થામાં ગૃહ ત્યાગ કરી શકાય.

 

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

 

આ ગ્રંથ ભક્તિ-સંહિતા સમાન છે.

 

  • અહીં બતાવેલા ઉપાયોથી અંતરમાં પડેલા ભક્તિ બીજને અંકુરિત કરી વૃદ્ધિ-વિકાસ દ્વારા પુષ્ટિના પરમ ફળરૂપ સિદ્ધિઓના અધિકારી બની શકાય છે.

 

 

એમ કરી શકીએ તો આપણે કૃતાર્થ થઇ જઈએ, આપણો જન્મ સફળ થઇ જાય.

 

 

 

 (ક્રમશ:)

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  આજની પોસ્ટ મહિના ની શરૂઆત એટલેકે પેહલી તારીખે પ્રસિદ્ધ  થવાને બદલે અનિવાર્ય સંજોગવસાત ૩ દિવસ મોડી પ્રસિદ્ધ કરી શકેલ છે, અમારા કારણે આપને જો કોઈ તકલીફ પડેલ હોય તો તે બદલ અમો  ક્ષમા ચાહિએ છીએ અને આ સાથે દિલગીર છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Jay Shri Krushna Marriage Bureau, Vadodara.

 

[ 6]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

We have learnt about 9 hymns so far. This time we shall study two more.

 

10.  Shri Chatushloki:

 

 

Brief Summary:

  

Sanatandharm considers Dharm, Arth, Kam, Moksh as 4 main objectives of human beings. This hymn contains Pushtimargiysublimed interpretation of these four.

 

  • Dharm (duty): To worship master of vraj (one meaning of vraj is means-less/hapless beings) at all times and in all the ways with full/all types of sentiments (love) is the only dharm.

 

  • Arth(wealth): After attaining samarth (sam= the best/beautiful, + arth = meaningful) Shri Gokulesh no other arth (wealth) remains to be achieved.

 

  • Kaam(Pleasures/desires): Which desire remains unfulfilled once Prabhu meet? Realizing Prabhu is the true kaam

 

  • Moksh(salvation): Four types of emancipation reside in Prabhu’s face (mukharvind). His realization is salvation/emancipation. Attaining tanunavatv with this very body and a place in Golok after death is our (pushtimargiya) emancipation. (Compare definition of emancipation in Shri BalBodh).

 

  • In short, all our objectives/aims revolve around Nandnandan Worship of our sevyaThakorajee is the sole objectives/aim of our existence.

 

 

Essence & utility:

  

  • Dawning of true understanding that all aims (purusharth) culminate only in to the worship of our Shri Thakorajee. It will save us from useless efforts for trifles.

 

  1. Shri Bhaktivardhini:

 

 

Brief Summary:

 

 

The fact that Prabhu has made our selection(varan) and Shri Vallabh has gracefully taken us in to his shelter indicate that the seed of devotion (bhakti) is sown deep down in our hearts. Shri Acharyaji has shown means of nurturing this seed to a full grown tree and, as its fruit,   we be blessed by the grace of Shri Thakorajee. These in brief, are:

 

  • Getting rid of I-ness and My-ness (ahamta-mamata), worship one’s own Shri Thakorajee with total devotion for whole lifeand doing katha-kiratn.

 

  • Doing only katha-kiratn will be useful If one is unable to worship

 

  • Indifference/ non-attachment to worldly (laukik) matters combined with ever increasing attachment to Prabhu.

 

  • Renouncing perverted company contaminated (non-pious) food.

 

  • Firmness of refuge (ashray).

 

  • Company of devotees keeping such a distance that we do not become their fault-finders.

 

  • Not to leave home even if uncomfortable there, as there are many dangers in it.

 

  • Once attachment is firmed up state of addiction is achieved, lilas (playful acts) are experienced, conceptual (mansi) worship, the ultimate reward (fal) of pushti is achieved. One can leave home after reaching in such a state.

 

Essence & utility:

  

  • This hymn is the ultimate codification of devotion (bhakti-samhita).

 

  • By use of measures shown here the seed of devotion can be germinated and nurtured to achieve the ultimate reward of pushti, conceptual (mansi)

 

 

If we can do so, we are blessed (krutarth), our life becomes successful.

 

 

(To be Contd.)

  © Mahesh Shah 2014

 

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Vadodara.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail to [email protected]

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૫) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, શ્રી કૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, (વડોદરા) …

ભાગ – ૫

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 

પુષ્ટિ સંપ્રદાયના પાયાના સિદ્ધાંતોનો પ્રાથમિક પરિચય પામવાના પ્રયાસરૂપે ષોડશ ગ્રંથોના સંક્ષિપ્ત અભ્યાસમાં  આજે આપણે શ્રી વિવેકધૈર્યાશ્રય અને શ્રી કૃષ્ણાશ્રય ગ્રંથોની વાત કરીશું.

 

૮.  શ્રી વિવેક ધૈર્યાશ્રય:

 

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

આ ગ્રંથ લાહોરના પ. ભ. વૈષ્ણવ શ્રી બુલા મિશ્રના નિમિત્તે આપણને પ્રાપ્ત થયો છે.  તેમને માત્ર આ ગ્રંથના સેવનથી વેદશાસ્ત્રોનું જ્ઞાન થયું હતું એટલું જ નહીં માનસી સેવા સિદ્ધ થઇ હતી.  આચાર્યશ્રી આ ગ્રંથમાં વિવેક, ધૈર્ય અને આશ્રયની વ્યાખ્યા કરે છે અને આજ્ઞા કરે છે કે આ ત્રણે વૈષ્ણવતાના પાયારૂપ છે. તેનું સદા સંરક્ષણ કરવું જોઈએ. .

 

 

વિવેક

 

  • નિષિદ્ધ કાર્યના પરિણામનો વિચાર (સમજ) એ જ વિવેક.
  • શ્રી હરિ સર્વ સામર્થ્યવાન અને સર્વ કાંઈ સ્વેચ્છાએ કરનાર છે એવી સ્પષ્ટ અને દ્રઢ સમજ એટલે વિવેક.
  • અત્યાગ્રહ, હઠાગ્રહ,અભિમાનનોએ સર્વનો ત્યાગ, દીનતા અને ધર્મ- અધર્મનો વિચાર જેવા ૯ પ્રકારના વિવેક શ્રી આચાર્યજીએ સમજાવ્યા છે.
  • અનાગ્રહરાખવો એટલે કે વગર પ્રયત્ને (અનાયાસે) સિદ્ધ થતા કાર્યો થવા દેવા.
  • પ્રભુ પાસે પણ યાચના કરવી નહીં. બધું જ પ્રભુનું છે, આપવું હોય તે, તેટલું અને ત્યારે આપશે.

 

ધૈર્ય:

 

  • ત્રિવિધ(શારીરિક, માનસિકદુ:ખ અને આધિદૈવિક) કલેશ સહન કરવાં. તે દુર થતું હોય તો થવા દેવું. સહન કરવાનો આગ્રહ ન રાખવો.  પાણીના પ્રવાહમાં વહેતા પાંદડાની જેમ વહેવું, તરવાનો પ્રયાસ કરવો નહીં.
  • સાચા રક્ષક શ્રી હરિ જ છે.  કુટુંબીઓ,નોકરો કે અન્યના આક્રમણ સહન કરવા, પ્રતિકાર ન કરવો.

 

આશ્રય:

 

  • આ લોક અને પરલોકના કામો, દુ:ખમાં, પાપમાં, ભયમાં, અપૂર્ત ઈચ્છામાં, ભક્તદ્રોહમાં, ભક્તિના અભાવમાં,અશક્યમાં કે સુશકયમાં અર્થાત દરેક પરિસ્થિતિમાં (તે સાનુકુળ હોય કે વિપરીત)એક માત્ર પ્રભુનો જ આશ્રય રાખવો. અન્યાશ્રય ક્યારેય ન કરવો.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

 

 

  • જો આ ગ્રંથ બરાબર સમજી અમલ કરીએ તો આપણું આધ્યાત્મિક જ નહીં લૌકિક જીવન પણ સરળ અને સફળ બને.  જીવન યાત્રાનું સરસ વહન થાય.
  • સુક્ષ્મ વિચાર કરીએ તો આધુનિક માનસશાસ્ત્રના તણાવ મુક્તિના (stress buster) ઉપાયોજ આ ગ્રંથમાંવર્ણવાયા છે.
  • અનન્યતા અને દ્રઢ આશ્રય સિદ્ધ કરવામાંઅત્યંત ઉપયોગી ગ્રંથ.
  • સમજીને યોગ્ય અમલ કરી શકાય તો લૌકિક અને અલૌકિક બંને ક્ષેત્રે સફળતા પ્રાપ્ત થાય, શ્રેય અને પ્રેય બંને સિદ્ધ થઇ જાય.

 

૯.  શ્રીકૃષ્ણાશ્રય:

 

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

  • આ યુગમાં કાલ, દેશ, દ્રવ્ય, તીર્થ, મંત્ર, દેવતાઓ જેવા સર્વ સાધનો દુષિત થઇ શક્તિહીન થઇ ગયા છે.  આ પૈકી કોઈ પણ આપણો ઉદ્ધાર કરી શકે તેમ નથી.
  • સર્વત્ર પાખંડનું સામ્રાજ્ય છે.  દ્રુષ્ટો બધે ફરી વળ્યા છે.  સત્પુરુષોની મતિ ભ્રષ્ટ થઇ છે.
  • આપણે અશક્ત, લાચાર, દીન છીએ વળી દેવતાઓ પ્રાકૃત છે, અક્ષર બ્રહ્મ ગણીતાનંદ [ગણી શકાય તેવા (સીમિત) આનંદવાળું] છે, માત્ર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પૂર્ણાનંદ છે, તેઓ જ સર્વ સામર્થ્યવાળા અને સર્વ મનોરથ પૂરક છે.
  • આ સંજોગોમાં જીવ દ્વારા એક માત્ર અને સાચા ઉધ્ધારકશ્રી કૃષ્ણની પૂર્ણ શરણાગતી સહ પ્રાર્થના રૂપે આ ગ્રંથ છે.
  • ગીતાજીમાં પ્રભુએ અર્જુનને કહ્યું હતું કે બધા ધર્મો છોડી એક માત્ર મારા શરણે આવ. તે ભાવનાની જ પુષ્ટિમાર્ગીય અભિવ્યક્તિ છે. .
  • પરમાત્માની પ્રાપ્તિમાટે એક માત્ર સાધન આશ્રય અને સંપૂર્ણ શરણાગતિ છે.
  • આચાર્યશ્રી ખાતરી આપે છે કે બધું જ ખરાબ છે તો પણ આશ્રયના સહારે પાર ઉતરાશે.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

  • આ ગ્રંથનો અર્થ અને ભાવ સમજી નિયમિત પાઠ કરવાથી દ્રઢ આશ્રય સિદ્ધ થાય છે જે થયા પછી અન્ય કોઈ સાધન જરૂરી નથી રહેતું.
  • યોગ્ય ભાવનાથી આપણા મનમાં અનોખી ઉર્જાનો સંચાર થાય છે અને પ્રભુ મારી પડખે છે એ ધારણા જ આત્મવિશ્વાસમાં અનેકગણો વધારો કરે છે. દૈવી ઉર્જાનો સંચાર થાય છે. આના કારણે આપણા વાણી અને વર્તનમાં મક્કમતા આવી જાય છે તેથી અનેકવિધ કાર્યો અનાયાસે સફળ થઇ જાય છે.

 

 

  • (ક્રમશ:)

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  આજની પોસ્ટ મહિના ની શરૂઆત એટલેકે પેહલી તારીખે પ્રસિદ્ધ  થવાને બદલે અનિવાર્ય સંજોગવસાત ૩ દિવસ મોડી પ્રસિદ્ધ કરી શકેલ છે, અમારા કારણે આપને જો કોઈ તકલીફ પડેલ હોય તો તે બદલ અમો  ક્ષમા ચાહિએ છીએ અને આ સાથે દિલગીર છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Jay Shri Krushna Marriage Bureau, Vadodara.

 

[ 5 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

Our ‘Understanding Express’  is on a journey to  learn the basics of PushtiMarg  through a brief study of  Shri Vallabhacharyaji’s  Shodash Granths This time we shall have 2 more stations.

 

Shri NavartnaStotram:

 

Brief Summary:

This hymn has been created basically for Lahore’s P.Bh. Bula Mishra. Through this hymn he could acquire knowledge of Ved and scriptures.  Not only that, conceptual (manasi) worship was attained. In this hymn Shri Vallabh defines Vivek (discretion), Dhairya (patience) and Aashray (refuge) form the basis of vaishnavism, these must always be preserved/protected.

 

Vivek (discretion):

 

  • Understanding the consequence of prohibited actions is vivek.
  • Clear and complete conviction that Shri Hari [Hari= One who takes away (miseries/pain)] is omnipotent and does everything according to His own will is also a vivek.
  • Shri Acharyji has explained nine types of viveks like relinquishing over-insistence, obstinacy and egotism/arrogance as also adopting humility and a thought for just-unjust.
  • Non insistence (anagrah): Effortlessly let thingshappen as they happen.
  • Never beg even from Prabhu. Everything belongs to Him, let Him decide what, when and how much to give.

 

Dhairya(patience):

  • Endure three types of (trividh) (physical, mental and spiritual) distress. If somehow, they are relieved let them, do not insist on suffering.
  • Real protector is Shri Hari, bear the attacks from family, servants or others.

 

Aashray(refuge):

 

  • Rely only on Prabhu for works of this world or that world, in distress, in sins, in fear, in unfulfilled wish, in malice of devotee, in absence of devotion, in possible or impossible i.e. in all situations (even in the worst one).
  • Never ever seek refuge to others (anyshray) under any circumstances.

 

Essence & utility:

 

  • If we thoroughly understand the principles of this hymn and put them in to practice, our spiritual as well as worldly life will become smooth and successful.
  • If examined critically, we will find that the stress busting principles of modern psychology have been narrated here.
  • Very useful hymn for achieving firm refuge (dradhaashray) and exclusivity (ananyata).
  • If properly adopted, will give success on worldly and out of the world (laukik-alaukik) fronts. Desired (prey) and beneficial (shrey) both could be achieved.

 

Shri Krushnaashray:

 

Brief Summary:

 

  • Times (kaal), land (desh), wealth (dravya), places of pilgrimage (tirth), spiritual words (mantra) all have become perverted and, therefore worthlessIn this era. They cannot help to uplift (Udhdhar) us.
  • Pretense rules everywhere, rogues have spread all around, senses/discretion of pious people have been polluted.
  • We are feeble, helpless and destitute. Semi gods (devata) are earthly (prakrut); Aksharbrahm is of finite bliss (ganitanand) (measurable/countable) only Lord Shri Krushna is complete& total bliss. Only He is omnipotent and can fulfill wishes/desires.
  • Under the circumstances, this is the prayer by being (jiva) to the true saviour Shri Krushna with total surrender.
  • This hymn is pushti-margiya version of the Lord’s dictate in Geetaji to seek His shelter leavingall duties (dharma) aside.
  • Only means of realizing God is refuge (ashray). Complete surrender.
  • Acharyshri assures us that though everything is polluted/perverted but we will be able to sail through refuge/surrender to Krishna.

 

Essence & utility:

 

  • Regular recitation of this hymn fully grasping its meaning and spirit, will gain total faith (dradhashray), nothing else remains to be achieved thereafter.
  • With proper spirit enormous energy is generated. The belief that Prabhu is with me multiplies our confidence manifold. Divine energy pervades all over. Enhanced self-confidence gets expressed in our actions and utterances. This brings about effortless success in all our endeavours.

 

 

(To be Contd.)

  © Mahesh Shah 2014

 

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Vadodara.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail to [email protected]

નિર્ણય પ્રક્રિયા …

નિર્ણય પ્રક્રિયા  …

-મહેશ શાહ, જય શ્રી કૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા

 

 
decision
 

 

એક સગર્ભા હરણી પોતાના બચ્ચાને જન્મ આપવા જંગલમાં સારા અને સલામત સ્થળની શોધમાં નીકળી હતી. નદી કિનારા પર ઘાસવાળા એક મેદાન પર તેની નજર ઠરી. બાજુમાં જ એક વિશાળ પટવાળી નદી ધસમસતી વહેતી હતી, મેદાન ઘાસ અને અન્ય વનસ્પતિથી હરિયાળું  લાગતું હતું.  એ હજુ ત્યાં પહોંચી એટલામાં જ તેને પ્રસવ પીડા ઉપડી.  હવે તો બચ્ચાને ત્યાં જ જન્મ આપવો પડે તેમ હતું.  બીજે ક્યાંય જવાની શક્યતા રહી ન હતી.

 

અચાનક આકાશમાં ઘટાટોપ વાદળો ઘેરાણાં, મેઘનો ગડગડાટ અને વીજળીના ચમકારાઓ વાતાવરણને બિહામણું બનાવી રહ્યા હતા. વીજળી પડી એટલે દાવાનળ પ્રગટ્યો.  હરણીની જમણી બાજુ ઘણા દિવસનો ભૂખ્યો વાઘ તરાપ મારવા તૈયાર ઉભો હતો.  ડાબી બાજુ એક શિકારી તીર મારવાની તૈયારીમાં હતો.  હરણી નિર્ણય કરી શકાતી ન હતી કે હવે શું કરવું.

 

તે પ્રસવ પીડામાં છે. ધસમસતી નદી, આગ, વાઘ અને શિકારીથી ઘેરાયેલી છે. તે શું કરશે ?  તે બચ્ચાને જન્મ આપશે ?  તેનું શું થશે ?  દાવાનળમાં  બચ્ચા સાથે  બળી જશે ?  શિકારીનો શિકાર થઇ જશે? બંને વાઘનો કોળીયો થઇ જશે ?  ભાગવાના પ્રયાસમાં નદીના પ્રવાહમાં તણાઈ જશે ?  તે અને બચ્ચું બંને અથવા કોઈ એક મરી જશે.

 

ખરેખર શું થયું તે આપને જણાવું.

 

ભયંકર કડાકા સાથે વીજળી થઇ. વીજળીના ચમકારે શિકારી અંજાઈ ગયો અને નિશાન ચુકી ગયો તેથી તેનું તીર પેલા વાઘને મારી લાગ્યું.  વરસાદ વરસવાનું શરૂ થયું. દાવાનળ બુઝાઈ ગયો.  હરણીએ સ્વસ્થ બચ્ચાને જન્મ આપ્યો.  વહાલથી ચાટવા લાગી.  બંને સલામત, બંને સ્વસ્થ, બંને ખુશ.

 

આપણા જીવનમાં પણ આવું જ બને છે. અનેક સમસ્યાઓ  આપણને બધી બાજુથી ઘેરી વળે છે. ઉપાય નજર સામે દેખાતો નથી. મતિ મૂંઝાઈ જાય છે. નિર્ણય શક્તિ કસોટીએ ચડે છે. એવું પણ બને કે અચાનક, અણધારી, વણમાગી દૈવી મદદ મળી જાય અને બધું કુશળ મંગળ થઇ રહે.

 

આ દ્રષ્ટાંત કથામાંથી આપણે  શું શીખી શકીએ ? 

 

આપણે જોયું કે હરણી પાસે કોઈ વિકલ્પ હતો જ નહીં. તે કશું જ કરી શકવાની સ્થિતિમાં ન હતી. તે નિ:સહાય હતી, નિ:સાધન હતી. પોતાની જાતે સમસ્યાઓનો ઉકેલ મેળવી શકે તેમ ન હતી તેથી બની શકે કે તે ગભરાઈને કોઈક ખોટું પગલું ભરી બેઠી હોત. જો તેમ થયું હોત તો તો ભયંકર પરિણામ આવત. એક યા બીજી રીતે તેનો વિનાશ જ થયો હોત.

 

નિયતીએ તો તેનું ભલું જ વિચાર્યું હતું પણ જે તે વખતે તેને ખ્યાલ ન હોય તે સ્વાભાવિક છે, સમજી શકાય તેવું છે. પણ સદનસીબે તે ગભરાઈ નહી, કોઈ ઉતાવળીયું પગલું ભર્યું નહીં. કદાચ શું કરવું તેના અજ્ઞાનના કારણે કે મનોમન પ્રભુમાં શ્રદ્ધા સાથે તેણે માત્ર બચ્ચાને જન્મ આપવા ઉપર ધ્યાન આપ્યું.

 

આ દ્રષ્ટાંત આપણને શીખવે છે કે આપણે આપણા કર્તવ્ય ઉપર, આપણા ધર્મ ઉપર ધ્યાન આપીએ તો બાકીનું બધું સરળ થઇ રહે છે. પ્રભુ ઉપર શ્રધ્ધા સાથે, વિશ્વાસપૂર્વક, ભરોસા સભર તેમ કરીએ તો આપોઆપ અનુકુળતાઓનો અંબાર ઉભો થઇ જાય છે. ‘હરિ કરે તે ખરી’ની શ્રદ્ધા આપણને જીવનની કપરી કસોટીઓમાં પણ ટકી રહેવાનું જ નહીં લડી લેવાનું પણ બળ આપે છે. કહે છે ને કે સમશ્યા વિકટ હોય ત્યારે પ્રભુને નિકટ રાખો તો ઉકેલ આસાન છે.

 

અહીં ગીતાનો ઉપદેશ પણ યાદ આવવો સ્વાભાવિક છે. વારંવાર પ્રયોજાતું વાક્ય “कर्मण्ये वाधिकारस्ते….” અહીં પણ લાગુ પડી શકે છે. હરણીનું  કર્મ બચ્ચાંને જન્મ આપવાનું હતું. અન્ય ચિંતાઓ છોડી તેણે તે કાર્ય તેણે યોગ્ય રીતે કર્યું એટલે બાકીની અનુકુળતાઓ આપોઆપ આવી મળી.

 

શ્રીમદ ભગવદ ગીતાનું તેવું બીજુ જાણીતું સંદર્ભ વાક્ય છે, “નિર્ણય પ્રક્રિયા  …સર્વ ધર્મ ત્યજી મારા શરણે આવ….” આપણે જાણીએ છીએ કે ગીતાજીમાં ધર્મનો અર્થ કર્તવ્ય અથવા ફરજ થાય છે. હરણીનુંકર્તવ્ય હતું  પોતાના અને બચ્ચાના જીવની રક્ષા કરવી. તે માટે તેણે ત્યાંથી ભાગી જવાની, સલામત સ્થળે ચાલ્યા જવાની જરૂરત હતી. સફળતા મળે કે ન પણ મળે તેણે ઉત્તમ પ્રયાસ તો કરવો જ જોઈતો હતો. હરણી એ કશું જ ન કર્યું. જાણે અજાણે તેણે બધું તજી (સર્વ ધર્મનો ત્યાગ કરી) ભગવાન ભરોસે બચ્ચાને જન્મ આપ્યો. પ્રભુ એ શું કર્યું ?  પોતાના વચનનું પાલન કર્યું અને સર્વ તકલીફો, સર્વ અડચણો પૂર્ણતયા દુર કરી દીધી.

 

આવી અગર આથી પણ કપરી પરીસ્થીતીથી ઘેરાઈ જવાનું મારા તમારા કે કોઈના પણ માટે બની શકે. એવું લાગે કે હવે કોઈ ઉપાય નથી, હવે તો બસ આવી જ બન્યું, આપણા બારે વહાણ ડૂબીજવાના. ત્યારે આ દ્રષ્ટાંત યાદ કરવા જેવું ખરૂં.

 

અહીં  સુધી આ મુદ્દો આપણે આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટીએ તપાસ્યો. હવે જરા તર્કની દ્રષ્ટીએ પણ નાણી જોઈએ ? આવા દરેક પ્રસંગે એક યા બીજો નિર્ણય લેવો જ પડે છે કારણ કે, આપણે જાણીએ છીએ કે, નિર્ણય ન લેવો તે પોતે પણ એક સ્વતંત્ર નિર્ણય છે.

 

આવો, અહીં નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા માટે જાણીતા પેલા સાત સોપાન યાદ કરી લઇએ

 

કોઈ નિર્ણય ક્યારેય ૧૦૦% સાચો કે તદ્દન ખોટો હોતો નથી. પરિસ્થિતિ પ્રમાણે, જરૂરીયાત પ્રમાણે સુયોગ્ય નિર્ણય લેવાય છે. તે જે તે પરિસ્થિતિમાં તે સુયોગ્ય appropriate હોઈ શકે છે.આવો નિર્ણય લેવા માટે માનસશાસ્ત્રીય રીતે સાત સોપાનો બતાવાયા છે. જે નીચે મુજબ છે.

 

૧. હકીકતો અને માહિતી એકઠી કરો. 

સાચો કે ઉત્તમ નિર્ણય લેવા માટે પરિસ્થિતિનો પૂર્ણ અભ્યાસ જરૂરી છે. ૩૬૦ ના અભ્યાસ પછી જ સાચા નિર્ણયપર આવવાનું શક્ય બને છે. માટે શક્ય તેટલી બધી (૩૬૦ શક્ય નથી હોતી) જ વિગતો એકઠી કરવી જોઈએ. સાથે સાથે એ પણ યાદ રહે કે આપણી પાસે અમર્યાદિત સમય નથી હોતો. અભ્યાસને નામે મોડું પણ ન થવું જોઈએ.

 

૨. ધારણાઓ બાંધો. 

હકીકતોનાં અભ્યાસ ઉપરથી શક્ય પરિણામો અને ઉકેલની ધારણાઓ બાંધો. યોગ્ય અને વ્યાજબી ધારણાઓનું હકીકતો અને માહિતી જેટલું જ (બલ્કે થોડું વધુ) મહત્વ છે.

 

૩. વિકલ્પો ઓળખી કાઢો. 

સમસ્યાના વૈકલ્પિક ઉકેલ શું શું હોઈ શકે તે અને દરેક ઉકેલના બધાં જ પાંસાઓ વિચારી કાઢો.

 

૪. તર્ક શક્તિ અને વ્યાવહારિક બુદ્ધિના ત્રાજવે તે ઉકેલને તોલો (ચકાસો).  

તમે વિચારેલા સૌ વિકલ્પો અને તેના પરિણામો અંગે તાર્કિક રીતે વિચારો.

 

૫. લાગણીના મુદ્દાઓ ઉમેરો. 

માનવ સહજ લાગણીઓ અને જે તે નિર્ણયથી કોઈની (કે તમારી પોતાની) લાગણીઓ પર થનારી સારી કે નરસી અસરો વિષે વિચારો. લાગણીઓમાં દોરવાવું ન જોઈએ.

 

૬. નિર્ણય ઉપર આવો.   

પ્રથમ પાંચ પગલાંઓના આધારે સ્વસ્થ ચિત્તે નિર્ણય લો.

 

૭. જરૂર પડે તો નિર્ણય બદલતાં અચકાવ નહીં. 

લીધેલા નિર્ણયને જડતાથી વળગી ન રહેવાય. જરૂર પડે તો તેમાં ફેરફાર કરવાની તૈયારી રાખવી જ પડે. લવચિકતા કે flexibility પણ ઉત્તમ ગુણ છે. 

 

ભગવાને ધાર્યું હશે તે થશે, પાંચમની છઠ્ઠ નથી થતી જેવા સુત્રો અકર્મણ્યતાના દ્યોતક છે. ભગવાન આવી આપણા સૌ દુખો અને તકલીફો ચપટી વગાડતાં જ દુર કરી દેવાના નથી. તેમણે આપેલી બુદ્ધિ અને તર્કના ઉપયોગથી આપણે જ નિર્ણય લઇ તેને અમલમાં મુકવાનો રહે છે.

 

નિર્ણયની પ્રક્રિયામાં અત્યત અગત્યની જરૂરત રહે છે, હિંમતની. બધાં જ પાંસા વિચારી ઉપર દર્શાવેલા સાત સોપાનોના આધારે નિર્ણય લેવામાં પણ થોડી હિંમત અને થોડી શ્રદ્ધાની જરૂરત રહે છે. તે કેળવવા જે તે વિષયનો વિગતવાર (તલસ્પર્શી?) અભ્યાસ ઉપયોગી થાય છે. બીજી એક જરૂરીયાત અનુભવની છે. ‘તરતા આવડે નહીં ત્યાં સુધી પાણીમાં પડીશ  જ નહીં’ નું ડરપોક વલણ છોડવું પડે, ભૂલ થાય તો ભલે થતી એવા મક્કમ મનોબળથી, નર્મદના શબ્દોમાં કહીએ તો ‘યા હોમ કરીને’ પડવું જ પડે તો જ સાચી નિર્ણય શક્તિ પ્રાપ્ત થશે. પેલી જાહેરાતમાં કહે છે તેમ ‘ડર કે આગે જીત હૈ’.

 

તમે કોને આધાર બનાવશો ?  શ્રદ્ધા કે તર્ક ?  બની શકે કે બંનેનું સુયોગ્ય મિશ્રણ પણ તમને પસંદ હોય. તર્કના સઢમાં શ્રદ્ધાનો પવન ભરીને ઝુકાવીએ?

 

 

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

(મૂળ વાર્તા અંગ્રેજીમાં  …)

 
 

THE PREGNANT DEER (inspirational Story)

 

 pregnant deer
 

 

In a forest, a pregnant deer is about to give birth. She finds a remote grass field near a strong-flowing river. This seems a safe place.

Suddenly labour pains begin.

At the same moment, dark clouds gather around above and lightning starts a forest fire. She looks to her left and sees a hunter with his bow extended pointing at her. To her right, she spots a hungry lion approaching her.

What can the pregnant deer do?  She is in labour! What will happen?  Will the deer survive?  Will she give birth to a fawn?  Will the fawn survive?  Or will everything be burnt by the forest fire?  Will she perish to the hunters’ arrow? Will she die a horrible death at the hands of the hungry male lion approaching her?  She is constrained by the fire on the one side and the flowing river on the other and boxed in by her natural predators.

What does she do? She focuses on giving birth to a new life.

The sequence of events that follows are:

– Lightning strikes and blinds the hunter.

– He releases the arrow which zips past the deer and strikes the hungry lion.

– It starts to rain heavily, and the forest fire is slowly doused by the rain.

– The deer gives birth to a healthy fawn.

In our life too, there are moments of choice when we are confronted on all sides with negative thoughts and possibilities. Some thoughts are so powerful they overcome us and overwhelm us. Maybe we can learn from the deer. The priority of the deer, in that given moment, was simply to give birth to a baby.

The rest was not in her hands and any action or reaction that changed her focus would have likely resulted in death or disaster.

Where is your focus?  In the midst of the storm keep it on The Lord!

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૪) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, (વડોદરા) …

ભાગ – ૪

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 

પુષ્ટિમાર્ગના સિદ્ધાંતોને સમજવાના નમ્ર પ્રયાસ રૂપે ષોડશ ગ્રંથોનો પરિચયપામવાની  આપણી ‘સમજણ એક્સપ્રેસ’નાઆજના બે સ્ટેશન છે: શ્રી નવરત્ન સ્તોત્રમ્: અને શ્રી  અંતકરણપ્રબોધ:

 

૬. શ્રી નવરત્ન સ્તોત્રમ્:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય: 

 

ગુજરાતના ખેરાળુના વૈષ્ણવ શ્રી ગોવિંદ દુબે માટેઆ ગ્રંથની રચના થઇ હતી.

 

  • ઘણીવાર મુશ્કેલીઓથી મૂંઝાઈનેશ્રી ઠાકોરજી ઉપરનોવિશ્વાસ ડગવાથી,લોભ લાલચવશ અથવા અન્ય લોકોની દેખાદેખીથી વૈષ્ણવોથી અન્ય દેવી-દેવતાઓ કે ગ્રહોના આશરે જવાની ભૂલ થઇ જાય છે. આપણા માર્ગમાં આપણા શ્રી ઠાકોરજી સિવાય બીજા કોઈ(અન્ય)નો આશરો(આશ્રય) લેવાનું યોગ્ય ગણવામાં નથી આવ્યું.આવો અન્યાશ્રય બાધક અને હાનિકારક છે.
  • આચાર્યશ્રીએ આ ગ્રંથમાં વૈષ્ણવોનીઆધિભૌતિક, આધ્યાત્મિકઅને આધિદૈવિક એ ત્રણે પ્રકારનીચિંતાઓ દુર કરતું માર્ગદર્શન આપ્યું છે જેથી આપણે અન્યાશ્રયથી બચી શકીએ.
  • આપ આજ્ઞા કરે છે કે વૈષ્ણવોએ આત્મ નિવેદન કર્યું છે તેથી ચિંતાકરાય જ નહીં. આપણે સર્વસ્વ પ્રભુને નિવેદન કરી દીધું છે. આમ ‘આપણું’ તો કાંઇ છે જ નહીં, આ શરીર પણ આપણું નથી, મન પણ આપણું નથી,ઘર બાર, કુટુંબ કબીલો, સંપતિ બધું જ પ્રભુનું થઇ ગયું તો પછી ચિંતાશાની, શેની અને કોની કરવાની?
  • સર્વ કાર્ય પ્રભુ પોતાની સ્વેચ્છાએ કરશે,વૈષ્ણવે કશું માંગવું નહીં.
  • શ્રી હરિની કૃપા ઘણીવાર લૌકિક વૈદિક અવરોધોના વેશે પણ આવે છે જેથી આપણું મન બીજે ન દોરવાય અને પ્રભુમાં જ લીન રહે. આવી મુશ્કેલીઓના સમયે વૈષ્ણવે સાક્ષીભાવ રાખવો. ગીતાજીમાં આને જ સ્થિતપ્રજ્ઞતા કહી છે.
  • પ્રભુ અત્યંત દયાળુ છે,તેઓ ક્યારેય પોતાના ભક્તની લૌકિક દશા થવા નહીં જ દે.
  • નિ:સાધન ભાવથી અને પ્રભુ હંમેશા મારૂં ભલું જ કરશે તેવી શ્રધ્ધાથી હંમેશા ‘શ્રી કૃષ્ણ શરણં મમ:’ જપતા રહેવું. આધુનિક માનસ શાસ્ત્ર પણ આવ વિધાયક અભિગમને ટેકો આપે છે.
  • નાની નાની કે બિનજરૂરી બાબતોમાં પડી ચિંતા કરવી નહીં. લકીરના ફકીર ન બનીએ.

 

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા: 

 

  • અહંતા (હું-પણું, પોતાના માટેનું અભિમાન) અને મમતા(માલિકી ભાવ) આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અટકાવે છે. સાચા વૈષ્ણવ બની શકાતું નથી. આ ગ્રંથના અભ્યાસથી તે બંનેઅવરોધો દૂર થઇ શકે છે.
  • પ્રભુ મારૂં ખરાબ ન જ કરે તેવી શ્રદ્ધા જાગે છે તેથી ગ્રહોમાં કે બીજા કોઈ સાધનો/ઉપાયોના ચક્કરમાં ફસાઈને અન્યાશ્રયના અપરાધમાંથી બચી જવાય છે.
  • મુશ્કેલીઓમાં મન મક્કમ અને ચિંતાથી મુક્ત રહે છે આવા સ્વસ્થ મન જ મુશ્કેલીઓનો ઉપાય આપોઆપ શોધી લેછે.

 

 

૭.  શ્રી  અંતકરણપ્રબોધ: 

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય: 

આ ગ્રંથમાં સરળ શબ્દોમાં વૈષ્ણવના કર્તવ્યો દર્શાવાયા છે જેનું દિલથી પાલન કરીએ તો આપણું મન (અંત:કરણ)જાગી ઉઠે અને પ્રભુ પ્રાપ્ત થાય.પ્રભુ પ્રાપ્ત કરવા માટેઅંતકરણની જાગૃતિ જરૂરી છે.

 

  • આચાર્યશ્રી ભારપૂર્વક કહે છે કે શ્રીકૃષ્ણ સૌથી શ્રેષ્ઠ દેવ છે. તેમનામાં  લૌકિક દ્રષ્ટિ ન રાખવી.
  • પરબ્રહ્મ પરમાત્મા સાક્ષાત સત્ય સ્વરૂપ છે. પ્રભુ આપ સત્ય સંકલ્પ છે અર્થાત પ્રભુના સર્વ સંકલ્પ અને સર્વ ધારણાઓ હંમેશા સાચી જ સિદ્ધ થાય છે.
  • જીવ તરીકે આપણને ક્યારેક એવું લાગે કે આપણી સાથે અન્યાય થાય છે કે પ્રભુ કૃપા નથી કરતા પણ શ્રી વલ્લભ આશ્વાસન આપે છે  કે ‘પ્રભુ ક્યારેય અન્યાયન કરે’. પરિસ્થિતિ અને પરિબળોને સમજવામાં આપણીજ ભૂલ થતી હોય છે.
  • શ્રી કૃષ્ણના શરણે ગયા છીએ, સ્વામી બનાવ્યા છે તેથી તેમની આજ્ઞાનું સદા પાલન કરવું.તેમણે દર્શાવેલા માર્ગે જ ચાલવું.
  • સમર્પણથી આપણો જન્મ સફળ થયો છે તેનો આનંદ માનવો.
  • એક વાર સમર્પણ કર્યું છે, તે પછી પતન થવાની કે નવા અપરાધ થવાની શક્યતા ઓછી રહે છે.અપરાધોનાવિચાર કરતા રહી બિન જરૂરી પસ્તાવો ન કરવો. નવા અપરાધ ન થાય તે ધ્યાન જરૂર રાખવું.
  • બ્રહ્મ સંબંધીનું પ્રથમ અને પરમ કર્તવ્ય છે પોતાના શ્રી ઠાકોરજીની સેવા. આજીવન સેવા કરતા રહેવી.
  • બીમારી કે અન્ય કોઈ કારણસર સેવા અશક્ય બને તો પણ હરિ ઈચ્છા માની દુ:ખી ન થવું.

 

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા: 

 

  • એક વૈષ્ણવ તરીકે આપણે શું કરાય અને શું ન કરાય (‘Dos’&‘Don’ts’) તે સમજાય છે.
  • આપ્રમાણે આચરણ કરી સાચા વૈષ્ણવ બની પ્રભુની કૃપા મેળવી શકીશું તેવી શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ જાગે છે.

 

  • (ક્રમશ:)

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Vadodara

 

[ 4 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

 

Our ‘Understanding Express’  is on a journey to learn the basics of Pushti Marg through a brief study of  Shri Vallabhacharyaji’sShodashGranths.  This time we shall have 2 more stations.

Shri Navartna Stotram:

 

Brief Summary:

 

Shri Vallabhacharyaji created this hymn for Shri GovindDubey of Kheralu (Gujarat).

 

  • Often faith and trust of vaishnavs get shaken due to one or more difficulties leading them to making mistake of seeking refuge to devatas and planets. Greed, temptation or inappropriate company can also cause this. In our sect, taking refuge to anyone except Shri Thakoraji (anyashray) is considered inappropriate and damaging.
  • The hymn contains complete guidance for vaishnavs to save them from worries and anxieties of all the three types (worldly, Godly & spiritual).
  • As vaishnavs have done atma-nivedanthey must not worry at all. When we have submitted/surrendered everything including our body, our mind, our home, our property, our family then what to worry for, why and for whom?
  • Prabhu will do everything as per His own sweet will, a vaishnav should never pray for anything.
  • Worldly and vaidic obstacles are hidden forms of Shri Hari’sgrace that divert tendencies of devotees towards Him. Vaishnav should develop ‘observer attitude’ (sakshibhaav). This is named equanimity (sthitpragnyata) in Geetaji.
    • Merciful Prabhu will never create worldly (laukik) convenience for His devotee.
      • One should keep chanting ‘Shri KrushnaSharanamMamaah’ with a means-less mind (nisadhanbhav) trusting that Prabhu will do everything of my benefit. Modern psychology hails this as positive attitude.
    • Never invite anxiety by thinking too much over minor matters. Never be bookish/academic.

 

Essence & utility:

        • Saved from reliance to planets/devatas (anyashraya), my faith in my own Shri Thakorjee is fortified.We can get rid of two biggest enemies to spiritual progress ‘I-ness’ and ‘my-ness’ with the help of this hymn.

         

          • Gives mental strength in times of difficulties. One feels empowered to save oneself from the guilt of anyashray and anxiety. A cool mind is better equipped to find ways to overcome obstacles.

         

         

  1. Shri AntakaranPrabodh: 

 

Brief Summary:

 

This hymn explains duties of vaishnavs in simple terms which will enlighten the conscious, essential for bringing about Prabhu’s realization.

  • Merciful Shri Krushna is the supreme lord. Never have worldly view of Shri Krushna.
  • ParbrahmParmatma is of true form and true resolve.
  • Prabhu never does injustice; it is our misconception only.
  • Always obey dictates of our lord Krushna.
  • Always feel happy because we have been blessed by dedication/surrender (samarpan).
  • Possibilities of downfall (patan) are lesser after surrender. Never feel sorry by thinking about real or assumed guilt/mistakes.
  • A brahm-sambandhi should keep worshipping his Shri Thakorajee for the whole life.
  • If, for any reason, worship is not possible do not feel sorry as that too is His will.

 

Essence & utility:

  • The ‘do’s and ‘don’ts’to be practiced by vaishnavs are understood.
  • We acquire confidence to become an ideal vaishnav following on this path.

 

 

(To be Contd.)

  © Mahesh Shah 2014

 

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Baroda.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail to [email protected]

નિર્ગુણ (બ્રહ્મ) એટલે ગુણ રહિત? …

નિર્ગુણ (બ્રહ્મ) એટલે ગુણ રહિત ? …

મહેશ શાહ, (વડોદરા) …

  

  

  

aum  

 

  

  

                 પરબ્રહ્મ પરમાત્મા કેવા ?  તેમના સ્વરૂપ અને ગુણો કેવા ?  તે સનાતન પ્રશ્નો રહ્યા છે. વેદ પણ ‘નેતિ નેતિ’ (‘આ નહી, પેલું નહીં’) કહીને સત્ય શોધવાના પ્રયત્નો કરે છે. સર્વ સ્વીકૃત સત્ય ગણવું હોય તો ગણી શકાય કે, “બ્રહ્મ નિરાકાર, નિર્ગુણ અને સર્વવ્યાપી (અત્ર તત્ર સર્વત્ર) છે.” 

  

                  આજે અહીં ‘નિર્ગુણ’ બ્રહ્મની વાત કરવી છે. બ્રહ્મના ગુણોની વાત કરવા માટે બ્રહ્મને સમજવાનું જરૂરી છે. જે કામ તો ઋષિ મુનીઓ માટે પણ અઘરૂં છે તેથી  આપણે પહેલાં પાણીના ઉદાહરણથી સમજીશું.

  

                   ‘પાની રે પાની તેરા રંગ કૈસા?’નો જવાબ શું મળે? પાણીનો કોઈ રંગ નથી હોતો. તેમાં જે કોઈ રંગ ભળે તે રંગનું તે થઇ જાય. તેવી જ રીતે લાલ ગ્લાસમાં તે લાલ દેખાશે અને લીલામાં લીલું. અહીં તે પાત્રનો રંગ ધારણ કરે  છે. તેવી રીતે જ પાણીનો પોતાનો કોઈ આકાર પણ નથી. જેવું પાત્ર તેવો આકાર. શુદ્ધ પાણીનો કોઈ સ્વાદ કે ગંધ  પણ નથી હોતા. આમ પાણી રંગ હીન, ગંધ હીન, આકાર હીન (નિરાકાર) છે. આમ છતાં તે સ્થળ અને સંજોગો પ્રમાણે વિવિધ રંગ, સ્વાદ, ગંધ કે આકારમાં જોવા મળે છે.

  

                બ્રહ્મનું પણ એવું જ છે. મુખ્ય ત્રણ ગુણો સત્વ, રજસ અને તમસના સંયોગથી તે સાત્વિક, રાજસી કે તામસિક લાગે છે. વળી આ ત્રણ ગુણોના વધતા ઓછા પ્રમાણના મિશ્રણથી અન્ય અનેક સ્વરૂપો પણ જોવા મળે છે. અહીં એક વાત સમજવી જરૂરી છે. ગુણ એટલે ‘સારા ગુણ’ કે ‘સદગુણ’ એવું જરાય જરૂરી નથી. ખરેખર તો નિર્ગુણ-સગુણના સંદર્ભમાં જોઈએ તો ગુણ સારા (સદગુણો) અથવા ખરાબ (દુર્ગુણો) બંને હોઈ શકે છે. હવે આ ત્રણ કે અન્ય કોઈ ગુણ ન હોય તે સ્થિતિ ‘નિર્ગુણ’ ગણાય. ‘નિ:’ નો ઉપયોગ ગેરહાજરી દર્શાવવા થાય છે. દા.ત. નિર્દંભ એટલે દંભ વગરનું. નિરવ એટલે અવાજ વગરનું (શાંત) તે રીતે જોઈએ તો નિર્ગુણનો અર્થ ગુણ વગરનું એવું થાય. પરમાત્મામાં ગુણનો અભાવ કલ્પી શકાય નહીં. મતલબ કે અહીં નિર્ગુણનો જુદો અર્થ કરવો પડશે. આ માટે એક સરસ શબ્દ છે ‘ગુણાતીત’. આ સર્વ ગુણોથી પર, તેનાથી ઉપર, તેનાથી નિરાળું એવો અર્થ કરી શકાય.

  

               આ સમજવા આપણે પ્રભુના શરણે જ જઈએ. શ્રીમદ ભગવદ્ ગીતાના સાતમા અધ્યાયના  ૧૩ મા શ્લોકમાં પ્રભુ કહે છે કે, “ગુણોના કાર્યરૂપ સાત્વિક, રાજસ અને તામસ એવા ત્રણે પ્રકારના ભાવોથી આ સમગ્ર જગત મોહ પામી રહ્યું છે. તેથી જ આ ત્રણે ગુણોથી પર એવા અવિનાશી પરમ તત્વરૂપ મને ઓળખી શકતા નથી.”   અર્થાત, પ્રભુ પોતે જ કહે છે કે તેઓ આ ગુણોથી પર, નિર્ગુણ છે. સત્વ. રજસ, તમસ અને તેના અનેક જાતના મિશ્ર ગુણો પ્રભુએ જ રચેલા છે તો પણ પ્રભુ તેનાથી અલિપ્ત, વેગળા છે. કમળ કાદવમાં ખીલે છે પણ તે સ્વચ્છ, નિર્મળ રહે છે તેવી જ રીતે (જળકમળવત) પ્રભુ પણ સર્વ ગુણોથી ઉપર છે.

  

કહેવાનું તાત્પર્ય એટલું જ કે નિર્ગુણ એટલે ગુણ રહિતતા નથી. પ્રભુમાં સર્વ ગુણો સમાયેલા છે. છતાં તેઓ તેનાથી પર છે. આપણે જાણીએ છીએ કે સફેદ રંગ એ (જાનીવાલીપીનારા VIBGYOR ના ટૂંકા રૂપે ઓળખાતા)સાત રંગોના સમન્વયથી બનેલો છે. તેમ છતાં તેમાં સાતમાંથી એક પણ રંગ અલગ દેખાતો નથી. તેવી જ રીતે સર્વ ગુણોના રચયિતા, સર્વ ગુણોના ધારક નિર્ગુણ પરબ્રહ્મ પરમાત્મામાં પણ કોઈ ગુણ નથી દેખાતો.

  

           આપણે જાણીએ છીએ કે અગ્નિમાંથી છુટા પડેલા તણખાની જેમ જીવ પણ પ્રભુના સ્વરૂપમાંથી છૂટો પડેલો (અંશ) છે. જીવના પણ અનેક સ્વરૂપ ભેદ છે જેનું નિરૂપણ પુષ્ટિમાર્ગના પ્રવર્તક આચાર્યશ્રી વલ્લભાચાર્યજીએ શ્રી પુષ્ટિ પ્રવાહ મર્યાદા ભેદ ગ્રંથમાં કર્યું છે. તેમાં પણ પુષ્ટિ જીવોને શુદ્ધ પુષ્ટિ અને પ્રવાહ ઈત્યાદીથી મિશ્ર પુષ્ટિ જીવોની વાત છે. આથી પુષ્ટિમાર્ગમાં અત્યંત જાણીતા ૮૪-૨૫૨ વૈષ્ણવોમાં પણ શુદ્ધ પુષ્ટિ અને સત્વ/રજસ/તમસ ગુણો અગર તેના મિશ્ર ગુણોવાળા વૈષ્ણવો પણ હશે જ. અનેક સદગુણો ધરાવતા આ વૈષ્ણવોમાં પણ નિર્ગુણ અને સગુણ એવા ભેદ જોવા મળ્યા હશે. આમ પણ આ સૃષ્ટિની રચના પ્રભુની લીલા અર્થે થઈ હતી. આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રભુને વૈવિધ્ય અત્યંત વહાલું છે એટલે આ ૮૪-૨૫૨ વૈષ્ણવોમાં ખુબ વૈવિધ્ય હશે જ. આપણને ખબર છે કે કેલીડોસ્કોપમાં કેટ કેટલા રંગ અને આકારનું વૈવિધ્ય જોવા મળે છે. આ દૈવી સૃષ્ટિમાં તેનાથી પણ વિશેષ વિવિધતા હશે જ કારણ કે આપણાનટવર નાગરનેનિત્ય નૂતન સામગ્રી પ્રિય છે.

  

           નિર્ગુણ જેવો જ લાગતો એક શબ્દ ‘નગુણો’ છે પણ તે કોઈએ કરેલા ઉપકાર કે  ભલાઈ માટે આભારી થવાની મનોવૃત્તિ(કૃતજ્ઞતા)નો અભાવ દર્શાવે છે તે તદ્દન અલગ જ છે અને નિર્ગુણ શબ્દ સાથે તેને કોઈ સંબંધ નથી.

  

 

© Mahesh Shah 2013

 

 

 

mahesh shah.1

મહેશ શાહ
જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો,
વડોદરા

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૩) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, (વડોદરા) …

  

  

ભાગ – ૩ 

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 

 

પરમકૃપાળુ શ્રી વલ્લભની  કૃપાથી  શ્રીમહેશભાઈ શાહ ની કલમ દ્વારા …  પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …  શ્રેણીનો પ્રારંભ  કરવા અહીં અમોએ નમ્ર પ્રયાસ કરેલ છે.  આ અગાઉ આપણે તેમના દ્વારા ભાગ-૨ અહીં માણવા કોશિશ કરેલ, આજે તેમાં આપણે ફરી આગળ વધીશું…..

  

આપ સર્વે ની અનુકુળતા અને સરળતા માટે ભાગ-૨ ની લીંક અહીં નીચે દર્શાવેલ છે,  જેણે તે અગાઉ  ન માણ્યો હોય તેઓ નીચે દર્શાવેલ  લીંક પર ક્લિક કરવાથી ભાગ-૨ અહીં જ માણી શકશો.

  

 બ્લોગ લીંક :    

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૨)

 

શ્રીમદ વલ્લભાચાર્યજી વિરચિત ષોડશ ગ્રંથોના પ્રાથમિક પરિચય પામવાના પ્રયાસમાં આજના ચરણમાં આપણે બીજા બે ગ્રંથોની વાત કરીશું.

 

૪.  શ્રી પુષ્ટિ પ્રવાહ મર્યાદા ભેદ:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

  • આ જગતમાં જાત જાતના લોકો વસે છે. મેઘ ધનુષમાં સાત જ રંગ હોય છે પણ પ્રભુએ બનાવેલા જીવો તો કેલીડોસ્કોપના રંગ-રૂપની વિવિધતા પણ ઝાંખી પાડે તેવા અવનવા પ્રકાર, રંગ અને રૂપના હોય છે.  તેથી જ તો આ સંસારને (પૃથ્વીને) બહુરત્ના વસુંધરા કહે છે.

 

  • આ ગ્રંથમાં આચાર્યશ્રીએજીવોના પ્રવાહી, મર્યાદા, ચર્ષણી અને પુષ્ટિ એમ આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટીએ મુખ્ય ચાર પ્રકાર બતાવ્યા છે.

 

  • પ્રવાહીએટલે સર્વ સાધારણ, પ્રવાહમાં વહેતા, દૈવી નહીં તેવા જીવ.  તેના બે પ્રકાર:અજ્ઞઅને દૂર્જ્ઞ. અજ્ઞ એટલે અજ્ઞાની.   દૂર્જ્ઞ એટલે  વિકૃત/વિપરીત (વેદથી વિરૂદ્ધ) જ્ઞાન વાળા. આ પૈકીના અમુક જીવો આસુરી પણ હોય છે.

 

  • મર્યાદા માર્ગીજીવો જપ, તપ, પૂજા-પાઠ, ક્રિયાકાંડમાં વિશેષ વિશ્વાસ ધરાવે છે.  તેમના પણ બે પ્રકાર છે.  એક સકામ જેઓ લૌકિક કે આધ્યાત્મિકપ્રાપ્તિના  હેતુથી (કામનાથી), ફળની આશા સાથે કર્મો કરે છે અને બીજા નિષ્કામ.  આ ભક્તો ગીતામાં પ્રબોધાયેલા નિષ્કામ કર્મ યોગને અનુસરે છે. તેઓ કોઈ પણ કામના વગર, કંઈ પણ મેળવવાની અપેક્ષા વગર જ પ્રભુને ભજતા રહે છે.

 

  • ચર્ષણીજીવો અસ્થિર મનોવૃત્તિ વાળા હોય છે.  જુદા જુદા ધર્મો-કર્મોમાં અડુકીયા દડુકીયાની જેમ કુદતા રહે. શ્રદ્ધામાં દ્રઢતા ન હોય. ભક્ત કવિ અખાએ ગાયું છે તેમ આવા જીવો ‘પથ્થર એટલા પૂજે દેવ’.   આવા જીવો સંસારમાં કોરા જ રહી જાય છે.  અંગ્રેજીમાં કહે છે તેમ “Rolling stone gathers no moss”.

 

  • પુષ્ટિ જીવો. તેઓના મુખ્ય બે પ્રકાર બતાવ્યા છે.  એક શુદ્ધ અને બીજા મિશ્ર પુષ્ટિ જીવો.  આ મિશ્ર પુષ્ટિ જીવોના પણ નિર્ગુણ અને સગુણ એમ બે પ્રકાર છે.  સગુણ પુષ્ટિ જીવોના ૩ પ્રકાર સત્વ,રજસ અને તમસ ગુણોથીબને છે.  વળી આ ત્રણ ગુણોના મિશ્રણથી બનતા ૯ જુદા જુદા પ્રકાર પણ આચાર્યશ્રીએ સમજાવ્યા છે.  [જરા અટકીને ગણો કે પુષ્ટિ જીવોના કુલ કેટલા પ્રકાર થયા? ૧૨? ૧૩? કે વધુ?]

 

  • આચાર્યશ્રી કહે છે કે જેમ અગ્નિમાંથી તણખો વિખુટો પડે છે તેવી રીતે જ જીવ પણ શ્રી ઠાકોરજીના સ્વરૂપમાંથી વિખુટો (જુદો)પડેલો છે.  પ્રભુના અંશરૂપ જીવમાં પણ અંશી એટલે કે પ્રભુના ગુણો જેવા ઘણા (બધા નહીં) ગુણો રહેલા છે.  (શુદ્ધાદ્વૈત સિધ્ધાંત).

 

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા:

 

આ સંસારમાંશ્રી ઠાકોરજીએ રચેલા જીવોના ગુણ વૈવિધ્યનો ખ્યાલ આવે છે.  તેમની વિવિધતાજાણી પોતાના  આધ્યાત્મિક ઉત્થાન માટે કોના સત્સંગનો લાભ લેવો અને કોનાથી દુર રહેવું તે સમજાય છે.

 

  • આપણી પોતાની આધ્યાત્મિક પ્રકૃતિ  (હું કેવો છું તે) સમજી જરૂરી પ્રગતિ કરી પ્રભુની વધુ નિકટ પહોંચવા અને ઉચ્ચત્તર સ્થિતિ મેળવવા કોશિશ કરી શકીએ.  લીલામાં સ્થાન મેળવવા માટે પ્રયત્નશીલ થઇ શકાય.

 

  •  જુદા જુદા હેતુથીજુદી જુદી જાતના જીવોની રચના પ્રભુએ પોતાની ઈચ્છાથી અને પોતાની લીલાનીઅનુકુળતા માટે કરી છે.  તેથી તેમાંથી કોઈનો તિરસ્કાર કે અનાદર કરીએ તો તે પ્રભુની રચનાનો  તિરસ્કારછે, પ્રભુનો અપરાધ છે.  આ સમજ આવે તોપ્રભુના રચેલા સર્વ જીવો પ્રત્યે પ્રેમ જાગે અથવા કમસે કમ તેમના પ્રત્યે ઘૃણા ન થાય.  હ્રદય નકારાત્મક લાગણીઓથી મુક્ત રહે.   નિર્મળ બને.

 

  • પ્રભુના બનાવેલા બધા જ જીવો પ્રત્યે પ્રેમ થાય, તેમના પ્રત્યે દુર્ભાવ ન રહે તેથી આપણું જીવન પ્રેમાળ, મંગલમય, અલૌકિક અને દિવ્ય બને.  લીલામાં સ્થાન મેળવવાની પાત્રતા વધે.

 

૫. સિધ્ધાંત રહસ્યમ્:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

  • અહિંપુષ્ટિ માર્ગના પ્રાગટ્યની વધાઈ છે.

 

  • આમાર્ગનું પ્રાગટ્ય પ્રભુએ સાક્ષાત પ્રગટ થઈને કરેલી(ભગવદ્) આજ્ઞાથી થયું છે.  પ્રભુની આ આજ્ઞા આચાર્યશ્રીએ “અક્ષરશ:” (verbatim)  કોઈ પણ ફેરફાર વગરઅહીં દોહરાવી (ફરીથી કહી) છે.

 

  • બ્રહ્મસંબંધ દીક્ષાથીજીવ અને તેની સાથે સંબંધિતદરેક પદાર્થનો પ્રભુ સાથે સંબંધ જોડાય છે અર્થાત તે સર્વ બ્રહ્મરૂપ થઇ જાય છે.  જેમ ગટરનું પાણી ગંગામાં ભળીને ગંગાજળ જેટલું અને જેવું જ પવિત્ર થઇ જાય છે તેમ જ દિવ્યના સંબંધથી, દિવ્ય સાથેના જોડાણથી જીવ અને તેની સાથે સંબંધિતદરેક પદાર્થ પણ દિવ્યત્વને પામે છે અને તે દોષમુક્ત, દિવ્ય, પવિત્ર અને અલૌકિક બની જાય છે.

 

  • જીવ સ્વભાવત: દોષયુક્ત છે.  આ સહજ દોષ ઉપરાંત દેશ, કાલ, સંયોગ અને સ્પર્શને કારણે ચાર જાતના દોષ ઉત્પન્ન થાય છે.  જીવના આ પાંચ જાતના દોષો બ્રહ્મસંબંધ દીક્ષાથી દુર થઇ જાય છે.  તે દોષો એટલા બળુકા છે કે અન્ય કોઈ રીતેકે અન્ય કોઈ સાધનથીદુર કરી શકાતા નથી.

 

  • બ્રહ્મ સંબંધથી આ પાંચ પ્રકારના દોષ દુર થઇ જાય છે અને સર્વસ્વ સમર્પણ કરવાથી અહંતા-મમતાનો પણ નાશ થઇ જાય છે તેથી નિર્મળ થયેલો જીવ પ્રભુની સેવા કરવાને તથા પ્રભુની કૃપા પ્રાપ્ત કરવાને લાયક બને છે.

 

  • દરેક વસ્તુ અને લૌકિક વૈદિક કાર્યો પણ શરૂઆતમાં જ સમર્પણ કરી પ્રભુની આજ્ઞા લઈને જ કરવાંસમર્પણથી વસ્તુ/કાર્ય પણ બ્રહ્મ સાથે સંબંધિત થાય છે.  બધા કાર્ય દાસભાવથી કરવા.  અર્ધભુકત પ્રભુને અર્પણન કરવું.

 

  • પુષ્ટિ માર્ગમાં સમર્પિત વસ્તુ પ્રસાદી રૂપેલેવાય છે.  અસમર્પિત વસ્તુ લેવાય જ નહીં.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

  

  • બ્રહ્મસંબંધથી દોષ દુર થઈ ગયા તેથી આપણે પવિત્ર થઇ ગયાની સુંદર ભાવના જાગે. પ્રભુને લાયક થયાનો આત્મવિશ્વાસ આવે.  નિર્મળ થયા હોવાનો વિશ્વાસ જાગે.   હીન ભાવના ન રહે .

 

  • પ્રભુને સમર્પિતકરેલી (આપી દીધેલી) વસ્તુ કેમ લેવાય તે શંકાદુર થાય છે.  પ્રભુની વસ્તુનો પ્રભુની સેવા અર્થે (ટ્રસ્ટી ભાવે ?), પ્રભુના દાસ તરીકે વિનિયોગ કરવાનો છે.

 

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

 

© Mahesh Shah 2013

 

 

 

mahesh shah.1

મહેશ શાહ
જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો,
વડોદરા

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Vadodara

  

[ 3 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2 

 

  1. Shri PushtiPravah Maryada Bhed

 

 

Brief summary:

 

 

  • This world has unlimited types, forms and kinds of living beings (jivatma) reminding us of a kaleidoscope.

 

  • ShriAcharyaji describes living beings of 4 spiritual types in this hymn.

 

  • Pravahi are common or ordinary, non-divine beings. They are of two types: Agn or ignorant and Durgn having perverted (contrary to Vedas) knowledge, some of them (durgn) may be devilish (asoori).

 

  • Maryada beings have more faith in rituals/procedures. They are also of 2 types. Desiring (sakaam)who worship with a desire to get rewarded with material or spiritual gains; and Desire-less (nishkaam) devotees who worship without any expectation. They follow nishkaamkarm yoga preached in ShriGeetaji.

 

  • Charshanior transient. They are ambivalent, unstable, jumping from religion to religion and lack firm faith. These rolling stones never gather moss.

 

  • Pushti. There are pure Pushti and Mixed Pushti (pushtiwith attributes) beings. Mixed pushtibeings are of main 2 type viz. nirguna(free from attributes)and sagunapushti SagunaPushti beings are formed by combination with any one of satva, rajas and tamas attributes as also two or more (in varying proportions) of these.

 

  • ShriThakoarjee is fire and the being is a spark separated from Him. The being possesses few attributes of ShriThakorajee because of that. (shudhdhadwaitdoctrine/principle).

 

Essence & utility:

  

  • This hymn enables us to understand attributes of beings with kaleidoscopic variety, created by ShriThakorajee and gives us ability to decide with whom to mix and from whom to remain away.

 

  • We understand our own status and can strive and pray for progress to achieve spiritually better level.

 

  • All beings are created by ShriThakorajee as per His will and for His lilas so neglecting or hating any of them is an insult to Him. This realization saves us from that offence (aparadh).

 

  • When there is love in our hearts for all the beings, our lifebecomes serene, out of this world and divine.

 

5.  Shr iSidhdhant Rahasyam:

 

 

Brief Summary:

 

 

  • The story of birth of PushtiMarg is told here. This divine sect has begun by the mandate given by Prabhu on manifesting in person.

 

  • ShriVallabh has reiterated Prabhu’s command verbatim.

 

  • Sewerage water becomes as sanctified and pious as gangajal on mixing with the Ganges. Similarly, on acquiring BrahmSambandhthe being and everything connected with it becomes Brahm because of that relation.

 

  • Brahma Sambandh removes 5 types of faults/guilts (doshas) viz. normal/obvious (sahaj), caused by the country of residence(desh), by the era/times(kaal), by contact(sanyog) and by touch(sparsh). These cannot be destroyed in any other way. Total dedication (samrpan) removes I-ness and My-ness also making the being fit for Prabhu’s worship.

 

  • Every act, including worldly (laukik) and vaidic functions, should be performed by first dedicating it to Prabhu to connect it with Brahm. This sanctifies in entirety.

 

  • Perform every act with total submission. Partly used/consumed articles should never be submitted.

 

  • Things submitted to Him can be used/consumed. Never accept/use that has not been submitted to Him (asmarpit).

 

Essence & utility:

  

  • Confidence is acquired that by BrahmSambandh all my faults have gone. One feels guilt-free/sanctified.

 

  •  The doubt whether one should use/consume that has been surrendered (submitted) to Prabhu does not remain. It is to be utilized for Prabhu’ssevaas His humble servant. (Doctrine of trustee ship?).

 

  

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail to feedback[email protected].

© Mahesh Shah 2013

 

 

*                     Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Baroda

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]