“નવી ભોજન પ્રથા …” (ભાગ-૨) …

“નવી ભોજન પ્રથા …” (ભાગ-૨) … 
પ્રણેતા : બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ … (અમરેલી-ગુજરાત)
Suprintending Engineer(Retired)G.E.B.

 

 

New Bhojan Pratha.4
 

 
 
ઉત્તરાધ …

 

આ અગાઉ આપણે ‘નવી ભોજન પ્રથા’ વિશે પ્રાથમિક – પ્રાસ્તાવિક બાબતને સમજવા કોશિશ કરી અને જોઈ ગયા કે આ પ્રાકૃતિક ભોજન પ્રથા – ‘નવી ભોજન પ્રથા’  શું છે ? તેમાં હકીકતમાં આપનો રોલ શું છે ?  સાથો સાથ  આ પ્રથા કોઈ નવી નથી, જેનો  ઉલ્લેખ શાસ્ત્રોમાં પણ થયેલ છે અને અનેક સાધકોએ પણ અપનાવેલ છે તે વિશે ટૂંકમાં સમજ આપવાની કોશિશ કરેલ.  આ ઉપરાંત થોડું ઘણું વેબસાઇટ દ્વારા, વિડીયો -ડી વી ડી દ્વારા, માસિક મેગેઝીન દ્વારા તેમજ શિબિરોના માધ્યમથી સમજાવવાની કોશિશ ચાલુ છે. …

 

આજે આપણે સૌ વૈજ્ઞાનિક યુગમાં જીવીએ છીએ. સ્વભાવિક જ વૈજ્ઞાનિક વિચારધારાની અસરમાં આપણે સૌ આવી ગયા છીએ. જે વિજ્ઞાન કહે તે જ સાચું, બાકીનું ખુદ ભગવાન આવી ને કહે તો પણ માન્યમાં નહીં આવે … ખરું ને ! આથી પણ આપણા માટે જાત અનુભવ માટે પ્રયોગ જરૂરી બની જાય છે. અભિગમ જ નહીં બદલાય તો, ક્રિયા નહીં બદલાય અને ક્રિયા નહીં બદલાય તો પરિણામ નહીં બદલાય…

 

 

“દશા બદલવા દિશા બદલવી જ રહી.” તો ચાલો સમજીએ પ્રયોગ અને શરૂ કરીએ પ્રયોગ …

 

 

પ્રયોગમાં સૌથી પ્રથમ જરૂરી છે :

 

સવારનું ભોજન બંધ કરવું.

નિર્જળા ઉપવાસ કરવો.

ટૂંકુ રોઝું રહેવું.

 

 

મારી નાખ્યા ને ?

ચાહ વગર સવાર જ કેમ પડે ?

પાણી વગર પેટ સાફ કેમ આવે ?

 

 

“ઉષ:પાન” – આયુર્વેદે સૂચવ્યું છે.

પાણી વગર ડીહાઈડ્રેશન થઇ  જાય !  વિગેરે ..

 

 

આજે આપણે તેમાં આગળ વધીએ … આ ભોજન પ્રથા અપનાવતા પહેલાં આપણા મનમાં આ તેમજ આવા અનેક સવાલો ની શ્રુંખલા –હારમાળા ઊભી થઇ જતી હોય છે.  જેવી કે …

 

 

  • ખાધા વગર કેમ ચાલે ?
  • અન્ન સમા પ્રાણ છે.
  • નહીં ખાઈએ તો અશક્તિ આવી જશે.
  • શરીરને જોઈતી ઉર્જા ક્યાંથી મળશે ?
  • કેલેરી ક્યાંથી મળશે ?
  • વિટામીન, પ્રોટીન, કેલ્શિયમ, કાર્બોહાઈડ્રેટ, ફેટ વિગેરે નું શું ?
  • ઉપવાસ ક્યારે કરવા ?
  • ઉપવાસ કેટલા કરવા ?
  • કઈ ઊંમરની વ્યક્તિ ઉપવાસ કરી શકે ?
  • ઉપવાસમાં કોઇપણ ઉણપ ઊભી થાય, તો શું ?
  • ઉપવાસ દરમિયાન ઉભાડ આવે, તો શું ?
  • ઊઠીને દરરોજ નિયમિત દવા લેવાની હોય, તેનું  શું ?
  • ડાયાબિટીસ નાં દર્દી ઉપવાસ કેમ કરી શકે ?
  • ઉપવાસ કરીએ તો ઊંઘ જ ન આવે, પરિણામે અનેક બીજી ઉપાધિઓ ઊભી થાય તેનું શું ?
  • વજન ઘટી જાય, ચામડી ચીમળાઇ જાય, લાવણ્ય લેવાય જાય…તેનું શું ?
  • નોકરી, ધંધો, ઘરકામ, બાળકો વિગેરે જવાબદારીઓ માથે હોય, તેનું શું ?

 

આ અને આવા અનેક (અસંખ્ય) સવાલોની ભૂતાવળ આપણને ડરાવવા લાગે તે સ્વભાવિક છે. અહીં જ હિંમત ની જરૂર છે. ડરી ગયા તે હારી ગયા. જીગર કરી ગયા તે નિરોગી જીવી ગયા. અહીં જ આપણને અનુભવની અને અનુભવીના માર્ગદર્શનની -આધારની – ટેકાની જરૂર છે.  અમારો ખુદનો લાંબો અનુભવ છે જ્યારે અસંખ્ય  લોકોનાં અનુભવોનો આધાર પણ અમારી પાસે છે.  માટે ગભરાયા વગર શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસથી સમજણ પૂર્વક પ્રયોગ શરૂ કરી દો.   પરિણામો પરથી ખુદ જાતે જ નક્કી કરી શકશો કે સાચું શું છે ?

 

 

શરૂઆત કેમ કરવી ?  …

 

 

અહીં અમારા દ્વારા એ રીતનો સમજાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે કે આપણે ક્યારેય કોઇપણના માર્ગદર્શન ની જરૂર જ ન પડે. છતાં જરૂર જણાય તો, ચિંતા કરશો નહિ…

 

“દાદીમા ની પોટલી” માંથી આપને સમયાંતરે અખૂટ ખજાનો મેળવવાનો સરળ માર્ગ મળી જશે…

 

 

સૌ પ્રથમ … ઊઠીને ઉપવાસની ટેવ પાડો.  (વહેલા કે મોડા જ્યારે પણ ઊઠતા હો )  કંઈ પણ પેટમાં પધરાવવાનું નથી એ મનોમન નક્કી / નિશ્ચિત કરી લેવાનું છે.

 

ચાહ, પાણી, દૂધ, ગાંઠીયા, જલેબી, ખાખરા, ભાખરા, (રોટલા- કે રોટલી) કશું જ નહિ.  એમ જ કહો કે “નિર્જળા ઉપવાસ” અથવા કહો તો “રોઝા” કરવાના છે.

 

આમાં ડરવાનું નથી.  ભીમ જેવો ભીમ પણ જો નિર્જળા ઉપવાસ કરી શકે, તો આપણે કેમ ન કરી શકીએ ?   શાસ્ત્રોનો આજ તો સહારો છે.

 

 

જો હિંમત હોય, તો હનુમાન કૂદકો લગાવો.  સીધા જ છ કલાકના ઉપવાસથી રોજે રોજ શરૂઆત કરવી.  આ કોઈ જ અશક્ય નથી, અમો આજે વીશ થી વધુ વર્ષો થી આવા ઉપવાસ કરીએ છીએ.  જેનાથી કોઈ તકલીફ તો નથી થતી, ઉલટાનો આનંદ / મોજ આવે છે.

 

 

જો કદાચ મન નબળું હોઈ કે આદતથી મજબૂર હોઈ કે કોઈ અન્ય અગ્વ્દ્તાને કારણે તેમ ન થઇ શકે તો, ધીમે ધીમે આગળ વધવું, પોતાની કક્ષા અનુસાર શરૂઆતમાં ૩ કલાકના ઉપવાસ  કરવા અને ત્યારબાદ ધીરે ધીરે સમય ગાળો વધારતા જવો …

 

 

અહીં આપણને જૂની/ ચાલુ માન્યતા આડી આવશે .. જમે કે, …

 

 

  • આખો દિવસ કામ કરવાનું છે, શક્તિ માટે શક્તિદાયક ભોજન ખાવું જરૂરી છે.
  • ભારે નાસ્તો – Heavy Breakfast ..
  • સવારે તો રાજા જેવું જમણ – અડદિયા, ઘી, ધૂધ, સૂકામેવાથી સભર !
  • પાણી વગર તો કેમ ચાલે ?  પેટ સાફ ન આવે.
  • ચાહ વગર તો દિવસ જ ન ઉગે !

 

આવા અનેક સંશયોનું સમાધાન ચોક્કસ જરૂરી છે, જેની આગળ ઉપર કોશિશ કરીશું.  પરંતુ હાલ પૂરતું જરૂરી છે કે આ ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અપનાવવી જ છે તે મનોમન નિશ્ચિત કરી અને પ્રયોગ શરૂ કરી દેવામાં આવે.  કારણ કે આ અનુભવસિદ્ધ વાત છે.  એક – બે – પાંચ કે થોડા હોય, તો અપવાદ કહેવાય પણ અસંખ્ય લોકોના છે.  અને ફક્ત ભારતમાં જ નહિ પણ વિદેશોમાં અનેક દેશોમાં પણ અસંખ્ય લોકોનાં છે, જેથી તે સાર્વત્રિક કહેવાય.  વળી, આવા ઉપવાસથી ફાયદો જ છે.  નુકશાન નથી.  માત્ર જો મન માની ગયું હશે, તો કોઈ જ તકલીફ નથી.  દ્રઢતા આપોઆપ આવશે.  દ્રઢ મનોબળ વાળા ને કોઈ ડગાવી શકતું નથી.

 

 

“નબળા મનના મુસાફરને રસ્તો નથી મળતો.

દ્રઢ મનના માનવીને હિમાલય પણ નથી નડતો.”

 

 

આમ છતાં કોઈ પણ કારણે દ્રઢતા નથી, તો ધીમે ધીમે પ્રયન્તપૂર્વક કેળવો અને ઉપવાસનો ગાળો લંબાવતા જવાય.

 

 

જેને ચા વગર ચાલતું જ નહી, તેવા અસંખ્ય લોકો આજે ચા વગર ચલાવતા થઇ ગયા છે.,તો આપણે પણ તેઓ પૈકીના એક જ છીએ.

 

કોઈને કશીજ તકલીફ પડી નથી, ઊલટાનું જેને જેને માનસિક તકલીફ હતી – જે  હવે દૂર થઇ ગઈ છે ને એક આદત પડી ગઈ છે અને ખુશ છે.

 

 

હવે વાત રહી ડાયાબીટીસ વાળાની, તેનું શું ?  તેમને સવારે ભૂખ્યા પેટે દવા લેવાની હોય છે.  તેઓ જ્યાં સુધી નથી જમતા, ત્યાં સુધી ભૂખ્યા પેટે જ હોય છે.  પછી જ્યારે ખાવા –પીવાનું શરૂ કરે, ત્યારે દવા સાથે લઈને કે પહેલા લઈને કરે છે.  અહીં, તેઓને પણ સવારના ઉપવાસ દરમ્યાન દવા કે ઇન્સ્યુલીન લેવાની જરૂર રહેતી નથી.  મન મક્કમ કરી અને એક વખત આ પ્રયોગ કરવો જરૂરી છે.  કારણ કે અનેક ( અસંખ્ય) લોકોએ પોતાના ડાયાબીટીસ કાયમી ધોરણે કન્ટ્રોલ કરેલ છે એટલું જ નહી, પણ એમ કહીશું તો તે અતિશયોકિત નહી ગણાય, અનેક લોકોનો ડાયાબીટીસનો રોગ સંપૂર્ણ પણે – કાયમી ધોરણે  દૂર થઇ ગયેલ જોવા મળેલ છે.  અને તેઓ હવે દવા પણ લેતા નથી, એટલું જ નહિ કોઈ કોઈ સમયે મિષ્ટાન પણ ખાય છે, છતાં સુગર મર્યાદામાં – કન્ટ્રોલમાં રહે છે.

 

 

આ ઉપરાંત, બાયપાસ સર્જરી પણ બચી ગઈ છે.

 

બી.પી., એલર્જી, અસ્થમા, એસીડીટી, સફેદ ડાઘ, માથાનો ખોડો, આંખની દર્ષ્ટિ, માઈગ્રેઇન, કબજીયાત, કિડનીના રોગો, ગોલ બ્લેડર/ કીડની સ્ટોન  જેવા અનેક જટિલ રોગોમાં અકલ્પનિય ફાયદો જોવા મળેલ છે, ( રોગ નાબુદ થયેલ જોવા મળ્યા છે)  સંતાન પ્રાપ્તિ પણ થયા છે.

 

 

માત્ર ઉપવાસથી જ ન ધાર્યા પરિણામ જોવા મળ્યા છે.

 

 

રોગ નાબુદીનો આ એક અતિ સરળ અકલ્પનિય ઈલાજ છે.  પણ અહીં ખાટલે મોટી એ છે કે ઉપવાસ કરવાજ પસંદ નથી કે અઘરા લાગે છે.  જેથી વ્યવહારિક રસ્તો શોધવો રહયો, જે સૌ કોઈ સહેલાઈથી કરી શકે.  પ્રયોગો નાં અંતે એટલું સાબિત થઇ ચૂક્યું છે કે, દૈનિક છ કલાક નાં ઉપવાસ સૌ કોઈ સહેલાઈથી કરી શકે છે.

 

 

ઘણાને સવારે ઉઠતાવેંત પાણી પીવાની કે ચાહ પીવાની આદત હોય છે.  કોઈને નાસ્તાની.  આ આદતને આધારિત સવારનાં દસ્ત / ઝાળે/ લ્વેટ્રીન – સંડાસની આદત હોય છે.  હવે સવારનો નાસ્તો જ બંધ થઇ જાય છે, જેથી સવારનાં સંડાસની ક્રિયા પર પણ અસર પડે છે.  આથી તે આદત જળવાઈ રહે અને મળ નિકાલ જરૂરી હોય, …. આપણે બીજું સ્ટેપ જોઈએ …

 

 

(૨)  એનિમા ….

 

સાદા પાણીથી એનિમા લઈને તે પ્રશ્નનું નિરાકરણ થઇ જાય છે.

 

 

આગળ આપણે જોઈ ગયા તે મુજબ ….

 

 

ઉપવાસ દરમ્યાન શરીરમાંથી  સંગ્રહિત મળ (દોષો) ને  દૂર કરીએ છીએ ત્યારે એવું બને …

 

ઝાડા, ઉલટી, ગેસ, ગડ-ગુમડ, તાવ, માથું દુઃખવું, ચક્કર આવવા, બેચેની, વાળ ખરવા, જેવી કંઈક ને કંઈક પ્રતિક્રિયા આપણી સાથે થતી જોવા મળશે, જે આપણા શરીરની સફાઈ દર્શાવતું લક્ષણ છે. તેનાથી ગભરાઈ જવું નહી, અને તેને કારણે અન્ય દવા લેવા દોડવું નહીં કે પ્રયોગ બંધ કરવો જરૂરી નથી.  કારણ કે તે આપણા શરીની સફાઈ થતી દર્શાવે છે,  તે સારી નિશાની છે.  વળી, આવી સફાઈનાં ગાળા દરમિયાન શરૂઆતમાં પંદર-વીશ દિવસ કે એકાદ મહિના સુધી રાત્રીનાં પણ સાદા પાણીથી એનિમા લઇ લેવાથી શરીરને સફાઈ કાર્યમાં સારી મદદ મળી રહે છે.

 

(સાદા પાણીનો એનિમા લેવો તો કેટલા પાણી દ્વારા લેવો એ પ્રશ્ન પણ અહીં ઉદભવશે !  સામન્ય સંજોગમાં કોઇપણ વ્યક્તિ ૪૦૦ થી ૪૫૦ મી.લી.  પાણી દ્વારા એનિમા લઇ શકે છે. પુખ્તવયની વ્યક્તિ ૧૦૦૦ મી.લી.કે તેથી વધુ  ( સાદા પાણી દ્વારા) સુધી પણ લઇ શકે છે.)

 

 

(૩)  ઉપવાસ બાદ શું ?

 

 

હા, તો હવે આ પ્રશ્ન પણ થશે કે,  ભાઈ, ભલે છ કલાકના ઉપવાસ તો કરી લીધા, પણ ત્યાર બાદ શું ?  કારણ કે હવે ઉપવાસ બાદ જમવું જરૂરી બની જાય છે.  આથી પચવામાં હલકું એવું ભોજન જે “રસ” (JUICE)  સ્વરૂપે હોય, તે લેવું હિતાવહ છે.  તેમાં પણ ખાસ લીલા પાનનો રસ.  જેમ કે, પાલખ, કોથમીર, રજકો (ગદબ), બીલ્લ્વપત્ર, (બીલી ના પાન), ધ્રો, પીપર નાં પાન, વિગરે…

 

 

રસ – વધુ હલકો / સુપાચ્ય હોવાથી  તેમજ પોષણયુક્ત  હોવાથી વધુ યોગ્ય રહે છે.  રસની અનુકુળતા ન હોય, તો કાચા શાકાહાર રો-વેજીટેબલ્સ (રાંધ્યા વગરના શાકભાજી)  શાકાહાર લઇ શકાય.

 

 

સાર:

 

 

રોગ નાબુદી અર્થે : –  (દૈનિક દિનચર્યા) :  …

 

 

(૧)   નિર્જળા ઉપવાસ શક્ય તેટલો વધુ – ઓછામાં ઓછો છ કલાક

(૨)   સવાર –સાંજ બે વખત સાદા પાણીથી એનિમા (થોડા દિવસ માટે જ )

(૩)   ઉપવાસ છોડતી વખતે લીલા શાકભાજી – પાન નો રસ (જ્યૂસ) અથવા કાચા લીલા શાકભાજી (શાકાહાર)

(૪)   દવા લેતા હોય, તેમણે ઉપવાસના ગાળા બાદ લેવી.  રીપોર્ટમાં સુધારો બતાવે તે મુજબ દવામાં ડોક્ટરની સલાહ અનુસાર ફેરફાર (સતત) કરતાં રહેવું.  થોડા સમયમાં કાયમ માટે દવા બંધ થઇ શકે છે.

 

 

નોંધ : –

 

રોગી – નિરોગી થઇ જાય, ત્યાં સુધી ઉપર મુજબ અચૂક અમલ કરવો.  ત્યારબાદ, રાત્રે –સાંજે ભોજન (જેમાં શાક-ભાજી વધુ તથા અનાજ-કઠોળ શક્ય તેટલા ઓછા)   ની છૂટ લઇ શકાય.  આવું ભોજન હિતાવહ નથી. 

 

આમ છતાં કોઇપણ કારણ સર ખાવું જરૂરી જ જણાય, તો રાત્રે ખાઈ ને સૂઈ જવું. ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અપનાવવા અને તેની શરૂઆત કરવા માટે હાલ આટલી પ્રાથમિક જાણકારી આપ સર્વે માટે પૂરતી છે.  જેથી વધુ વિચાર્યા વિના શરૂઆત કરી શકાય છે.  પ્રેક્ટિકલ કોઈ મુશ્કેલી આવે કે જણાય તો અહીં નીચે ઉપલબ્ધ મેઈલ આઈડી  દ્વારા વધુ જાણકારી મેળવી શકશો., એટલું જ નહિ દર સોમવારે વિશેષ જાણકારી આપવા અહીં મળીશું જ.

 

 

 

(ક્રમશ:)

 

 

 

 ચાલો જાણીએ આજની રેસીપી …
રેસીપી …
ચટણી :

 

સ્વાદિષ્ટ ચટણી ….

 

અનુભવના આધારે નક્કી થયેલ છે કે નવી ભોજન પ્રથા માં ચટણી નું મહત્વ ખૂબજ અગત્યનું છે. ચટણી ‘નવી ભોજન પ્રથા’ નો મુખ્ય આધાર છે તેમ કહીએ તો કદાચ ખોટું નથી…

કોઇપણ કાચી વસ્તુ, ચટણીની સાથે ખાવાથી તે સ્વાદિષ્ટ બની જશે… જેમ કે , દૂધી, બટેટા, કાકડી, ભીંડા, તૂરિયાં, ટામેટા, રીંગણ વિગેરે … આ બધા શાકભાજી કાચા એકલા ખાઈ નથી શકાતા, પરંતુ તેમાં ચટણી નો સાથ લેવાથી તે સ્વાદિષ્ટ બની જાય છે.

ઘણા ફળો પણ એવા છે કે જેમાં ચટણી નો સાથ લેવામાં આવે તો તે અતિ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે. જેમ કે .. કેરી, કેળા, સફરજન, ચીકુ, જાજામફળ, પપૈયા વિગેરે …

આમાં પણ લીલાં “પાંદડાઓ” આ નવી ભોજન પ્રથાનું મુખ્ય આધાર-ઘટક છે. પરંતુ આપણે જાનવર ની જેમ પાંદડાઓ સીધા તો ખાઈ નથી શકતા ! માટે જ આ લીલાં પાંદડાઓ નો રસ -જ્યુસ બનાવીને અથવા તો ચટણી બનાવીને વધુમાં વધુ ઉપયોગ કરી શકાય છે. આમ લીલાં પાંદડાઓ નો વધુને વધુ પ્રયોગ ચટણી બનાવીને કરવામાં આવે છે.

પરંતુ અલગ અલગ સ્વાદ લાવવા માટે અનેક પ્રકારની ચટણી બનાવવામાં આવે છે. જેની થોડીક રીત આપણે જોઈએ.

 

(૧) સ્વાદિષ્ટ – ચટાકેદાર ચટણી :

 

સામગ્રી :

૧૦૦ ગ્રામ ખાટી ભાજી
૫૦ ગ્રામ પાલક
૫૦ ગ્રામ ફૂદીનો
૧૦૦ ગ્રામ લીલી કોથમીર
૨ નંગ લીલા મરચાં
૧ નંગ શિમલા -કેપ્સીકમ મરચું.
૧ ઇંચ આદું નો ટૂકડો
૨ આંબાડા
૧/૨ લીંબુ
૫-૬ નંગ ખજૂર
થોડી તાજી હળદર (લીલી)
જો સીજન હોઈ તો કાચી કેરી પણ લઇ શકાય છે.

 

રીત :

 

ઉપરોક્ત બધી સામગ્રી ને પાણી વિના પીસી નાખવી, આમ છતાં જરૂ પડે તો જરૂરત જેટલું જ પાણી ઉંમેરી અને ઘટ ચટણી પીસીને બનાવવી અને હંમેશાં ઉપયોગમાં લેવી.. લસણ ખાવા વાળા લસણ પણ ઉપયોગમાં લઇ શકે છે.

 

 

(૨) પાલકની ચટણી :

સામગ્રી :

૨૦૦ ગ્રામ પાલક
૧૦૦ ગ્રામ લીલી કોથમીર
૫૦ ગ્રામ તુલસીના પાન
૨૦ ગ્રામ ફૂદીના નાં પાન
૨૦ ગ્રામ આદું
૧૦૦ ગ્રામ સિંગદાણા (કાચી)
સિંધાલુ અથવા કાળું મીઠું
તાજું નારીયેલ
લીલા મરચાં સ્વાદ અનુસાર
ખજૂર અથવા ગોડ સ્વાદ અનુસાર

 

રીત :

બધાજ લીલા પાનને ધોઈ અને સાફ કરી અને સમારી લેવા. સમારેલા પાન, સિંગદાણા, નારિયેળ તેમજ અન્ય મસાલા મિક્સરમાં નાખી પીસી લેવા. પીસી લીધા બાદ ચાખી અને ચેક કરી લેવું. સ્વાદમાં જરૂરી ફેરફાર કરવા હોય તો જે તે મસાલા તેમાં ઉમેરવા. ચટણી વધુ તીખી નહી બનાવવી, જેથી બાળકો ને ખાવામાં તકલીફ ન પડે. ચટણી તીખી હોવી જરૂરી નથી., હકીકતમાં તે ફક્ત લીલા પાનનો પલ્પ – ગર્ભ છે. તેને હલ્વો પણ કહી શકાય છે અને ચમચી ભરી અને તેને નિયમિત ખાઈ શકાય છે.

 

નોંધ : હવેથી “નવી ભોજન પ્રથા” લેખના અંતમાં આપની જાણકારી માટે ભોજનની અલગ અલગ રેસિપી મૂકવા નમ્ર કોશિશ કરીશું.

 

સાભાર : સરોજબેન બી. ચૌહાણ 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net‘દાદીમા ની પોટલી’

email: [email protected]

 

 

‘નવી ભોજન પ્રથા’ … સ્વાસ્થય અંગેના   લેખ પરના આપના અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી આભારી કરશો, આપના દરેક પ્રતિભાવ શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ નાં આ કાર્યમાં બળ પૂરશે., તેમજ અમોને આપના પ્રતિભાવ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય અંગેના વધુને વધુ લેખ ભવિષ્યમાં આપવા  માટે પ્રેરણા મળી રહેશે. …. બ્લોગ પોરના આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે…..આભાર ..! ‘દાદીમા ની પોટલી’

 

 

પ્રણેતા :
 
‘નવી ભોજન પ્રથા’
 

સંપર્ક :

 balubhai.photo.1

બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ
SUPERINTENDING ENGINEER(RETIRED)G.E.B.
‘શ્રી રામકુટીર’ કડવા પટેલ કન્યા છાત્રાલય પાસે
ગણેશ સોસાયટી,ચિત્તલ રોડ,
અમરેલી (365601)ગુજરાત, INDIA
ફોન : 02792-226869, મોબાઈલ :+91 9426127255

 

ચેતવણી : ઉપરોક્ત ‘પ્રાકૃતિક -નવી ભોજન પ્રથા’ લેખક શ્રી નાં સ્વાનુભવ આધારિત લેખક શ્રી દ્વારા અહીં જાણકારી આપવામાં આવેલ છે, કોઇપણ  પ્રથા ને અપનાવતી સમયે આપ આપની રીતે યોગ્ય જાણકારી મેળવી – પોતાનો સ્વ-વિવેક પૂર્ણ તયા વાપરી, જરૂર લાગે તો કોઈ હેલ્થ પ્રોફેશનલને કન્સલ્ટ કરી પછી જ ( અનુભવી કે તજજ્ઞ નાં માર્ગદર્શન  સાથે જરૂરી ચકાસણી કર્યા બાદ) આપની જ અંગત જવાબદારી ને ધ્યાનમાં રાખી અપનાવશો..  આ કોઈ અંધશ્રદ્ધા નો વિષય  કે વાત નથી.  …. આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’

 

 

આપ નવી ભોજન પ્રથા અને તેના ઉપચાર વિશે વિશેષ જાણકારી મેળવવા ઈચ્છતા હો તો  શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ (સાહેબ) અથવા ‘દાદીમા ની પોટલી’ નાં  અહીં દર્શાવેલ ઈમેઈલ આઈ.ડી. –    [email protected]  [email protected]  પર  મેઈલ મોકલી જવાબ આપના મેઈલ પર મેળવી શકો છો.

 

હવે પછી આપણે એનિમા બાબત મનમાં ઊભા થતા અનેક સવાલો તેમજ ભોજને ને શક્તિ માની માણસની  –  શું કોઈ મોટી ભૂલ થયેલ  છે ? તે વિશે  જાણીશું ….
 

 
મિત્રો, આજે આટલું બસ, હવે પછી આગળ … “નવી ભોજન પ્રથા” અપનાવતા પહેલાં આપણા મનમાં ઉદભવતા સવાલોની શ્રુંખલા …. આવતા અંકમાં સોમવારે અહીં જ ફરી તપાસીશું અને તેના ઉત્તર જાણીશું … આપે જો આ ‘નવી ભોજન પ્રથા’ હાલ અપનાવેલ હોય અને આપ તે બાબત કોઈ વિશેષ જાણકારી મેળવવા ઇચ્છતા હો કે તે બાબત આપને કોઈ સમસ્યા ઉદભવતી હોય તો અહીં કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં આપના પ્રતિભાવ આપશો, જેનો યોગ્ય પ્રત્યુત્તર શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ સાહેબ દ્વારા અહીં જ આપને મળે તે અંગે નમ્ર કોશિશ કરવામાં આવશે., એટલું જ નહિ આપે ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અપનાવ્યા બાદ, આપને જે કંઈ અનુભવ થયા હોય તે અહીં શેર કરશો, …. આપના અનુભવો અન્યોને પણ પ્રેરણાદાયી બની રહેશે…. આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’

“નવી ભોજન પ્રથા” … (ભાગ-૧) …

“નવી ભોજન પ્રથા” … (ભાગ-૧) …
પ્રણેતા : બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ … (અમરેલી-ગુજરાત)
SUPERINTENDING ENGINEER(RETIRED)G.E.B.
 

 

 New Bhojan Pratha.1

 

 
 

 

“નવી ભોજન પ્રથા” ની વિશેષ જાણકારી મેળવવા માટે અમોએ તારીખ: ૪/૫/૨૦૧૩ નાં રોજ શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ સાહેબની – તેમના વતન અમરેલી પાસેના અંતરિયાળ ગામ – ‘ગાવડકા’ (ગામડે) જઈ રૂબરૂ મુલાકાત કરેલ, અને તેઓ દ્વારા તેમજ તેઓ દ્વારા આયોજિત પ્રસંગ પર પધારેલ અનેક સાધક – કે જેઓએ ‘નવી ભોજન પ્રથા’ ખૂબજ ઉમળકા સાથે અપનાવેલ છે., તેમની સાથે અમોએ રૂબરૂ ચર્ચા કરેલ હતી. અમોને જાણી આશ્ચર્ય સાથે ખુશી થઇ ત્યારે કે આ‘નવી ભોજન પ્રથા’ ફક્ત પિડિત લોકોએ જ અપનાવેલ છે તેવું નોહ્તું, પરંતુ નાના – નાના ભૂલકાઓ (બાળકોએ) પણ અપનાવેલ છે. અને તેઓ તે બાબત ખુશી અનુભવતા હતા. અનેક બાળકો સાથે અમોએ રૂબરૂ વાતચીત પણ કરેલ. જેઓ ખુશ હતા. તેમના કૌટુંબિક પ્રસંગ પર અમોને આમંત્રિત  કરી જે તક આપેલ તે બદલ અમો શ્રી બાલુભાઈ તેમજ તેમના પરિવારના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ નાં વાંચક મિત્રો માટે પોતાની વ્યસ્તતા માંથી  અલગથી વિશેષ સમય ફાળવી અને ‘નવી ભોજન પ્રથા’ ની સમજતી આપવા માટે પોતાના અનુભવો અને લેખ મોકલવા માટે સહમતિ આપવા બદલ અમો શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ (સાહેબ) (અમરેલી-ગુજરાત) તેમજ તેમના પત્ની શ્રીમતી સરોજબેન ચૌહાણ  ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.
 

 
આપણે સૌ જાણીએ છીએ તે મુજબ આખી દુનિયામાં રોગોનું પ્રમાણ કુદકે ને ભૂસકે વધી રહ્યું છે. રોગોની સંખ્યાઓ પણ વધી રહી છે. જૂના જતા નથી, નવા ઉમેરાયે જાય છે. આવા રોગોને નેસ્ત બાબૂદ કરવા માનવીએ રોગોના જન્મ વખતથી જ કમર કસી છે. પણ અફ્સોએ | જેમ પ્રયાસો વધુ, તેમ રોગોની પ્રબળતા વધુ. આજે માણસ મીન્ઝાય છે. લાચારી અનુભવે છે. આશાનું એક પણ કિરણ દેખાતું નથી. ભાવિ ભેંકાર ભાસે છે. વૈજ્ઞાનિક અને ધાર્મિક તમામ સહારા નાકામિયાબ સાબિત થી ચૂક્યા છે. આથી જ તો નિત નવા નુસ્ખા અજમાવ્ય જાય છે પણ વ્યર્થ !!

 

 

માત્ર રોગો જ નહીં, કૌટુંબિક, સામાજિક, માનસિક, બીધ્ધિક તમામ સ્તરે એટલું અધ:પતન થઇ ચૂક્યું છે અને હજુ ઝડપભેર તેની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે કે હવે પાછા વળી શકાય તેવા કોઈ જ ચિન્હો જણાતા નથી. આંતરિક ઝઘડાઓ, આંતકવાદ, અનુયુદ્ધ, ગ્લોબલ વોર્મિંગ, કૂદરતી આફતો, દૈનિક જીવનનો ભાગ બની ગયા છે. આથી માણસ ભયભીત છે. ડર, ભય, ચિંતા, રોગ, …. થી મરતા મરતા જીવવું અને રીબાઈ રીબાઈ ને મરવું આ માનવીની નરી વાસ્તવિકતા છે. નર્ક આનાથી વધુ ખરાબ હશે ખરું ! સ્વર્ગનું સુખ શું આપણે માટે નથી ? પણ મિત્રો, જરાયે ચિંતા ન કરો. રાત્રિ પછી દિવસ ઉગે જ છે. આ કુદરતી ક્રમ છે. દરેક કોયડો ન ઉકેલાય ત્યાં સુધી જ વિકરાળ ભાસે છે. ઉકેલાય જાય, ત્યારે સાવ સરળ લાગે છે. એટલે જ કહ્યું છે ને કે : …

 

 

“ ઉકલ્યો કોયડો કોડી નું મૂલ ”

 

 

તો મિત્રો,

 

ચાલો હું બતાવું આ કોયડો ઉકેલવો કેટલો સહેલો છે !

 

પણ હા, માનવ સહજ સ્વભાવ ને હું હવે સારી રીતે જાણતો થયો છું. જેથી કેટલીક સ્પસ્ટતા જરૂરી સમજુ છું તે કર્યા બાદ જ આગળ વધવું ઉચિત રહેશે.

 

(૧) જ્યાં સુધી રોગોને લાગે વળગે છે, હું કોઈ ડૉકટર, વૈધ, નેચરોપથી કે અન્ય કોઈ ક ચિકત્સા જગતનો નિષ્ણાંત નથી.

 

મારો અભ્યાસ : બી.ઈ.-ઇલેક્ટ્રિકલ -૧૯૭૧, વ્યવસાય : ગુજરાત વિદ્યુત બોર્ડમાં સુપરીન્ટેન્ડીંગ એન્જીનિયર નાં હોદાથી વયમર્યાદાથી ૨૦૦૪માં નિવૃત્ત. નાનકડા ગામમાં ખેડૂત કુટુંબમાં ઉછેર થયેલ છે.

 

(૨) હું અનેક રોગોથી બચપણમાં જ ઘેરાયેલો હોવાથી દવાઓ, કસરતો, યોગાસન, પ્રાણાયામ, રેઈકી, પાણીપથી, નેચરોપથી, સ્વમૂત્ર (શીવામ્બૂ)/ ગૌમૂત્ર થેરાપી જેવી કંઈક પથી- થેરાપી અજમાવી ચૂક્યો. એટલું જ નહિ દોરા – ધાગા, કર્મકાંડ વગેરેનો સહારો પણ છેવટે જેમ ‘ડૂબતો માણસ તરણું પકડે’ તેમ લીધો. પરિણામ શૂન્ય.

 

(૩) ઈશ્વરકૃપાથી ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૩ માં સત્ય સમજાયું અને સોનાનો સૂરજ ઉગ્યો.

 

(૪) આ સત્ય જ હું આજે આપણે સમજાવવા જઈ રહ્યો છું. જે મને જ અસત્ય લાગતું હતું. આત્મ સંતોષ અર્થે નવ નવ વર્ષ સુધી સત્ય ચકાસવા જાત અનુભવો કર્યા. તમામ શંકા – કુશંકાઓનાં સમાધાન મળ્યા બાદ આ પ્રયોગ મારા પત્ની, કુટુંબીઓ, સગા-સ્નેહીઓ, મિત્રો વગેરે પરનો વ્યાપ વિસ્તારતો ગયો, જે પારસમણિ સાબિત થયો જેથી સંપર્કમાં આવનાર સૌને સમજાવવા લાગ્યો. પુસ્તકો, શિબિરો, ફોન, રૂબરૂ મુઉલાકાતો, ડીવીડી-સીડી , વેબસાઈટ, માસિક મેગેઝીન વિગેરે જેવા અનેક માધ્યમોથી ભારતમાં જ નહો પરંતુ પૂરા વિશ્વમાં વિશાળ ફલક પર લઇ જવાની કોશિશ અવિરત પણે ચાલુ છે.

 

આ માત્ર ને માત્ર સત્ય ની સમજ છે. જેથી એક પણ પૈસાનો ખર્ચ નથી. સમય કે શક્તિનો પણ વ્યય નથી. ઊલટાની બચત, બચત અને બચત જ છે જે સ્વાનુભવથી સમજાશે.

 

(૫) માનવ સર્જિત વિજ્ઞાન થી વિરૂદ્ધ જણાતો આ ભગવાનનો રસ્તો છે. જેથી ડગલે ને પગલે હાલની માન્યતાઓથી વિરૂદ્ધની વાતો જાણવા મળે, ત્યારે ચોંકશો નહીં. વિરોધ કરી નહીં સ્વીકારો, તો સત્ય શી રીતે સમજાશે ??? પ્રયોગ તો કરવો જ રહ્યો. પરિણામ મળ્યા બાદ નિર્ણય લેવો યોગ્ય ગણાશે. આમ છતાં – સૌ કોઈ પોત પોતાની રીતે સ્વતંત્ર છે. પોત પોતાની મરજીના માલીક છે. પ્રયોગ કરવો કે નહીં, તે પણ દરેક પોતે જ નક્કી કરવાનું છે.

 

તો ચાલો હવે આપણે એક કદમ આગળ વધીએ.

 

સૌથી પહેલાં પૂર્વગ્રહ રહિત થઈએ…

 

ખાલી થઇ જઈએ, તો જ બીજું બધું નવું ભરી શાકાશે ને ? નહીં તો છલકાઈ ને ઢોળાઈ જશે.

 

પાટી કોરી કરી નાખીએ ..

 

જેમ કોમ્પ્યુટર વાયરસથી ભરેલ હોય ત્યારે ફોર્મેટિંગ જરૂરી છે, ત્યારબાદ, નવા પ્રોગ્રામ્સ ! ફાઈલો રી-ઇન્સ્ટોલ કરીએ.

 

ફરી એક વખત સ્પસ્ટતા કરી લઉં, કે હું કહું તે માની લેવાની જરાયે જરૂર નથી. હું હિપ્નોટિઝમ દ્વારા હિપ્નોટાઈઝ કરતો નથી કે કરવામાં માનતો પણ નથી. પણ જ્યારે સત્ય સમજવું છે, ત્યારે ખુલ્લું મન-દિલ –દિમાગ જરૂરી છે. નિષ્પક્ષતા જરૂરી છે. નહીં તો જૂની માન્યતાઓ પોતાને અનુરૂપ / અનૂકુળતા ને સ્વીકારશે અને તેનાથી વિરોધીને સ્વીકારશે નહીં.

 

સત્ય કડવું હોય છે એમ કહેવાય છે. હકીકતે સત્ય સત્ય જ છે જે નથી કડવું કે નથી મીઠું. એ તો આપણી માનસિકતા પર આધાર છેતેને કઈ રીતે મૂલવવું !

 

રોગ નાબૂદીના પ્રયાસો રોગ થયો ત્યારથી ચાલુ થયા. સૌથી જુનું આયુર્વેદ માનવામાં આવે છે. પણ આયુર્વેદનો આવિર્ભાવ પણ રોગનો વ્યાપ પૂરા સમાજમાં ફેલાયા બાદ થયો હોય. પહેલાં તો વ્યક્તિગત પ્રયાસો થયા હોય, તે સ્વભાવિક સમજી શકાય તેવી વાત છે.

 

બરબાર આ વખતે જ માણસ રોગને સમજવામાં ગોથું ખાઈ ગયો ને ઉલટી દિશા પકડી લીધી જેથી તે તેના લક્ષથી વધુ ને વધુ દૂર જઈ રહયો છે.

 

તેણે તે વખતે જો એટલું વીચાર્ય હોત, કે બીજા રોગી નથી મને જ રોગ કેમ ? તો સાચો ઉકેલ મળી શકત. પરંતુ તેના બદલે તેણે તેને થયેલા રોગ દૂર કેમ કરવા તેનું વિચારીને ઊંધી મથામણ માં લાગ્યો તે આજસુધી ઉકેલ મળ્યો નથી. આપણને મળી ગયો છે.
અહીં પેલું સુપ્રસિદ્ધ ગીતની પંક્તિ યાદ અપાવું ….

 

દેખ તેરે સંસારકી હાલત ક્યા હો ગઈ ભગવાન, કિતના બદલ ગયા ઇન્સાન !!
સૂરજ ન બદલા, ચાંદ ન બદલા, ન બદલા આસમાન, કિતના બદલ ગયા ઇન્સાન..

 

ઇન્સાન માં કંઈક એવો બદલાવ આવ્યો કે જેનાથી તે દુઃખી દુખે થઇ ગયો. સૃષ્ટિનું સર્જન થયું, ત્યારથી સૌ જીવો સુખી છે. ,આત્ર માણસ દુઃખી છે. કારણ કે હાથી, ઘોડા, ઝાડ-પાન બધા જેમના તેમ છે જ્યારે માણસ બદલાઈ ગયો, પરિણામે દુઃખી થયો. એવો કયો બદલાવ જવાબદાર છે જેનાથી તે રોગિષ્ટ થયો. એવો કયો બદલાવ જવાબદાર છે જેનાથી તે રોગિષ્ટ થયો ?

 

રોગ શરીરનો ગુણ ધર્મ છે.

 

શરીર પાંચતત્વોથી બનેલ છે જે તેને ભોજન માંથી મળે છે. જેથી ભોજનમાં ભૂલ એ રોગનું કારણ છે તે હવે સમજવું સહેલું રહેશે. ભગવદ્દ ગીતાજીમાં પણ આ બાબત સ્પષ્ટ કરવામાં આવેલ છે….

 

आयु: सत्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धना: |
रसया:स्निग्धा: स्थिरा ह्र्धा आहारा: सात्विकप्रिया: ||८|| (ગીતા.અધ્યા.૧૭)

 

(આયુષ્ય, સાત્વિકતા, શક્તિ, આરોગ્ય, સુખ અને રુચિ વધારનારા, સ્નિગ્ધ, પૌષ્ટિક અને મનને ગમે તેવા આહાર સાત્વિક જનોને પ્રિય હોય છે.)

 

कट्वमल्लणात्युष्णतीक्षणरुक्षविदाहिन्: |
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकमयप्रदा : ||९||

 

(કડવા, ખાટા, ખૂબ ઊના, તીખા, લૂખા, દાહ કરનારા આહારો રાજસી મનુષ્યોને પ્રિય હોય છે; અને એવા (આહારો) દુઃખ, શોક અને રોગ ઉત્પન્ન કરનારા હોય છે.

 

यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् |
उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ||१०||

 

(એક પહોર સુધી પડી રહેવું, ઊતરી ગયેલું, વાસ મારતું વાસી, એઠું અને જે અપવિત્ર ભોજન હોય, તે તામસી મનુષ્યોને પ્રિય હોય છે.

 

સૃષ્ટિનાં સમગ્ર નિરોગી જીવોની સાથે તુલના કરવાથી સમજી શકાશે કે :

 

“તેઓ સૌ તેમના માટે તેમના સર્જનહારે નિર્માણ કરેલ ભોજન જે ના તે સ્વરૂપે ખાય છે.”

 

જ્યારે માણસ !!!!

 

(૧) શાકાહાર પણ કરે અને માંસાહાર પણ કરે.

 

(૨) જે ના તે સ્વરૂપે ન ખાતા આગ પર ચઢાવીને ખાય. શેકી, તળી કે બાફી ને ખાય !

 

(૩) તરસ વગર પાણી પીએ અને ભૂખ વગર ભોજન જમે.

 

મુખ્યત્વે આટલી ભૂલ., પરિણામે તેને લગતી નાની – મોટી અનેક ભૂલોની જાળમાં એવો ફસાયો કે હવે નીકળવાનો રસ્તો મળતો નથી.

 

રોગનું આજ કારણ છે. અહીં જ ફસાયા છે.

 

તો પછી, બહાર નીકળવાનો સરળ રસ્તો કયો ?

 

(૧) કોમ્પ્યુટરમાં વાયરસ આવી જાય તો ફોર્મેટિંગ કરવું જરૂરી છે.

 

(૨) ખાવાથી રોગ થયા છે તો, ખાવું બંધ કરવું જરૂરી છે.

 

(૩) ગટર ભરાઈ ગઈ છે તો સાફ કરવી જરૂરી છે.

 

(૪) ટ્રાફિક જામ થયો છે તો અડચણ દૂર કરવી જરૂરી છે.

 

(૫) વાહનમાં ઇંધણમાં રહેલ કચરાને કારણે વાહન ચાલવામાં તકલીફ થાય છે, ત્યારે તેનું કારબોરેટર સાફ કરવું જરૂરી છે.

 

તેમ શરીરમાં મળ (દોષો) જમા થયેલ છે, તો તે દૂર કેમ કરવા ?

 

આયુર્વેદ મુજબ : રોગની દવા લાંઘણજ (ઉપવાસ) છે :

 

“લંઘનમ્ પરમ્ ઔષધમ્”

 

શા માટે ? તે સમજાવતા કહેલ છે કે :

 

આહારમ્ પચતિ શિખિ, દોષાન્ આહાર વર્જિત:

 

આહાર ન લેવામાં આવે, ત્યારે શિખિ (જઠરાગ્નિ – VITAL POWER) દોષોને દૂર કરી, શરીરને નિર્દોષ કરી, નિર્મળ બનાવી, નિરોગી બનાવે છે.

 

કેટલું સરળ !

 

કોયડો સરળતાથી ઉકેલી ગયો ને !!!

 

આથી હવે સૂત્રાત્મક સમજ કેળવીએ : –

 

“ઉપવાસ ઉત્તમ છે; ખાવું ખરાબ છે.”

 

આટલું સમજાય, તો બાકીનું સમજવું સાવ સરળ બની જશે.

 

(ક્રમશ:)

 

 

મિત્રો, આજે આટલું બસ, હવે પછી આગળ … “નવી ભોજન પ્રથા” અપનાવતા પહેલાં આપણા મનમાં ઉદભવતા સવાલોની શ્રુંખલા …. આવતા અંકમાં સોમવારે અહીં જ ફરી તપાસીશું અને તેના ઉત્તર જાણીશું … આપે જો આ ‘નવી ભોજન પ્રથા’ હાલ અપનાવેલ હોય અને આપ તે બાબત કોઈ વિશેષ જાણકારી મેળવવા ઇચ્છતા હો કે તે બાબત આપને કોઈ સમસ્યા ઉદભવતી હોય તો અહીં કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં આપના પ્રતિભાવ આપશો, જેનો યોગ્ય પ્રત્યુત્તર શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ સાહેબ દ્વારા અહીં જ આપને મળે તે અંગે નમ્ર કોશિશ કરવામાં આવશે., એટલું જ નહિ આપે ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અપનાવ્યા બાદ, આપને જે કંઈ અનુભવ થયા હોય તે અહીં શેર કરશો, …. આપના અનુભવો અન્યોને પણ પ્રેરણાદાયી બની રહેશે…. આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’

 

 

નોંધ : હવે પછીથી “નવી ભોજન પ્રથા” લેખના અંતમાં આપની જાણકારી માટે ભોજનની એક રેસિપી મૂકવા નમ્ર કોશિશ કરીશું.
 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net‘દાદીમા ની પોટલી’

email: [email protected]

 

 

 

‘નવી ભોજન પ્રથા’ … સ્વાસ્થય અંગેના   લેખ પરના આપના અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી આભારી કરશો, આપના દરેક પ્રતિભાવ શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ નાં આ કાર્યમાં બળ પૂરશે., તેમજ અમોને આપના પ્રતિભાવ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય અંગેના વધુને વધુ લેખ ભવિષ્યમાં આપવા  માટે પ્રેરણા મળી રહેશે. …. બ્લોગ પોરના આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે…..આભાર ..! ‘દાદીમા ની પોટલી’

 

 

પ્રણેતા :
 
‘નવી ભોજન પ્રથા’
 

સંપર્ક :

 balubhai.photo.1

બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ
SUPERINTENDING ENGINEER(RETIRED)G.E.B.
‘શ્રી રામકુટીર’ કડવા પટેલ કન્યા છાત્રાલય પાસે
ગણેશ સોસાયટી,ચિત્તલ રોડ,
અમરેલી (365601)ગુજરાત, INDIA
ફોન : 02792-226869, મોબાઈલ :+91 9426127255

 

ચેતવણી : ઉપરોક્ત ‘પ્રાકૃતિક -નવી ભોજન પ્રથા’ લેખક શ્રી નાં સ્વાનુભવ આધારિત લેખક શ્રી દ્વારા અહીં જાણકારી આપવામાં આવેલ છે, કોઇપણ  પ્રથા ને અપનાવતી સમયે આપ આપની રીતે યોગ્ય જાણકારી મેળવી – પોતાનો સ્વ-વિવેક પૂર્ણ તયા વાપરી, જરૂર લાગે તો કોઈ હેલ્થ પ્રોફેશનલને કન્સલ્ટ કરી પછી જ ( અનુભવી કે તજજ્ઞ નાં માર્ગદર્શન  સાથે જરૂરી ચકાસણી કર્યા બાદ) આપની જ અંગત જવાબદારી ને ધ્યાનમાં રાખી અપનાવશો..  આ કોઈ અંધશ્રદ્ધા નો વિષય  નથી.  …. આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’

 

આપ નવી ભોજન પ્રથા અને તેના ઉપચાર વિશે વિશેષ જાણકારી મેળવવા ઈચ્છતા હો તો  શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ (સાહેબ) અથવા ‘દાદીમા ની પોટલી’ નાં  અહીં દર્શાવેલ ઈમેઈલ આઈ.ડી. –    [email protected]  [email protected]  પર  મેઈલ મોકલી જવાબ આપના મેઈલ પર મેળવી શકો છો.

નવી ભોજન પ્રથા …

“નવી ભોજન પ્રથા” …

 

 New Bhojan Pratha.1

 

 

મિત્રો આપ સૌ જાણો છો કે ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આરોગ્ય સંબંધિત જાગૃતિ – કાળજી કેળવાય તે બાબત હંમેશાં આપ સર્વે માટે વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવેલ છે, અને -અહીં બ્લોગ પર સતત યોગ્ય માર્ગદર્શન મળી રહે તેવી અમારી નમ્ર કોશિશ રહી છે.

 

 

આજે  આપ સર્વેની જાણકારી માટે  ‘પ્રાકૃતિક ભોજન પ્રથા’  અને તેની સમજણ આપવા માટે – ‘નવી ભોજન પ્રથા’….  અંગેની શ્રેણી ની શરૂઆત ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર કરવાની અમોએ નમ્ર કોશિશ કરેલ છે.    ભોજન પ્રથા તો આપણે સમજ્યા, પરંતુ આ ‘નવી ભોજન પ્રથા !!!! ‘ …એ વળી કઈ નવી બલા અમો લઈને આવ્યા છીએ ? તેવો પ્રશ્ન તો કદાચ આપના મનમાં થશે જ !!!   હકીકતમાં, આ કોઈ નવી બલા નથી તેમજ તમારે કોઈ ખર્ચ કરવાની અહીં કોઈ વાત આવતી નથી.  

 

છેલ્લા સત્તર વર્ષ કે તેથી વધુ સમયથી પોતાની જાત પર તેમજ તેના પરિવારે  આ ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અપનાવેલ છે., એટલુજ નહિ  અગણિત લોકો દ્વારા આજસુધીમાં અપનાવવામાં આવેલ છે અને અસાધ્ય વ્યાધિમાં અકલ્પનીય ફાયદો પણ આ પ્રથા અપનાવ્યા બાદ મેળવ્યો હોય તેવા અગણિત ઉદાહરણ અમારી પાસે છે.   જે અંગે આપણે આગળ ઉપર વિશેષ વાતચીત પણ કરીશું.

 

‘નવી ભોજ પ્રથા’ નાં પ્રણેતા શ્રી બાલુભાઈ વી ચૌહાણ -સાહેબ (અમરેલી-ગુજરાત) જી.ઈ.બી નાં -. રીટાયર્ડ સુપ્રિ. એન્જિનિયર છે. તેમને તેમના કાર્યમાં તેમના ધર્મ તેમજ કર્મ સાથી -સહધર્મિણી- આદરણીય  બેન શ્રીમતિ સરોજબેન  દ્વારા  તેમના આ સેવાકીય યજ્ઞમાં પૂરેપૂરી સહમતી સાથે – સતત સાથ અને સહકાર મળેલ છે; એટલુજ નહીં  આ સેવાયજ્ઞમાં, ચૌહાણ દંપતિ તેમજ તેમના પરિવાર સાથે અનેક સાથીઓના સાથ અને સહકાર દ્વારા સતત આ સેવાયજ્ઞ નો પ્રચાર અને પ્રસાર લોકજાગૃતિ  માટે કરવામાં આવે છે.

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ નાં વાંચક મિત્રો માટે પોતાની વ્યસ્તતા માંથી  અલગથી વિશેષ સમય ફાળવી અને ‘નવી ભોજન પ્રથા’ નાં લેખ મોકલવા માટે સહમતિ આપવા બદલ અમો શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ સાહેબ (અમરેલી-ગુજરાત) તેમજ તેમના પત્ની શ્રીમતી સરોજબેન ચૌહાણ  ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

આજે “નવી ભોજન પ્રથા” વિશે અમો વિશેષ કશું કહેવા માંગતા નથી, સાહિત્ય જગતના આદરણીય  સાહિત્યકાર – કવિ – લેખક શ્રી સૌરભભાઈ શાહ – ની કલમે થોડી પ્રાસ્તાવિક વાત સૌ પ્રથમ આપણે આજે સમજીશું અને જાણીશું. ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અંગેની જાણકારી માટેના પ્રાસ્તાવિક લેખ બદલ અમો શ્રી સૌરભ શાહ નાં અંતરપૂર્વક આભારી છીએ.

 

 

તો ચાલો આજે જાણીએ “નવી ભોજન પ્રથા’ વિશે …

 

 

“નવી ભોજન પ્રથા” …

 

 

ગાંધીજી, ભમગરા, ચૌહાણ અને રમણલાલ એન્જિનિયર …

 

ગુજરાતીઓ આહારમાં જેટલા બેદરકાર છે એટલા જ આપણી પ્રજામાં આહાર પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવનારા વિચારકો પણ છે. કુદરતી ઉપચારશાસ્ત્રી ડૉ. મહેરવાન ભમગરા એમાંના એક છે. ડૉ. ભમગરા કહે છે કે ‘ગાંધીજીનું કથન છે કે દવા વિના કોઈ પણ દર્દ દૂર ન થઈ શકે, એ માન્યતા એક વહેમ છે.’ ડૉ. ભમગરા પોતે માને છે અને એમણે એક પ્રવચનમાં આ કહ્યું પણ છે: ‘ઍલોપથીની તો કદાચ સો ટકા દવાઓ લાંબે ગાળે એના ઉપયોગ કરનારને હાનિકારક પુરવાર થાય છે. ડૉ. મેયલરના મશહૂર પુસ્તક ‘સાઈડ ઈફેક્ટ્સ ઑફ ડ્રગ્સ’ના ગ્રંથો ૭૦ વર્ષથી દર વર્ષે પ્રકાશિત થતાં રહે છે, જેમાં વર્ષ-પ્રતિવર્ષ જૂની કે નવી દવાઓની આડઅસરોની યાદી હંમેશ લાંબી થતી જાય છે. ડૉક્ટરી અભ્યાસક્રમમાં દવાઓની સારી અને તાત્કાલિક અસરો બાબત વિદ્યાર્થીઓને વધુ જાણકારી અપાય છે, પરંતુ એની આડઅસરો બાબત ખાસ કોઈ ચેતવણી અપાતી નથી.’

 

ભમગરાસાહેબને અફસોસ છે કે ઊણોદરીનું વ્રત જૈનો પણ ભૂલી ગયા છે, હકીકતમાં તો એ જૈન કે જૈનેતર કોઈના પણ માટે ઉત્તમ વ્રત છે. ભૂખ કરતાં સહેજ ઓછું ખાવું, સંયમથી ખાવું એટલે ઊણોદરી વ્રત. આને બદલે આપણે પોતે જમતી વખતે ઠાંસીને ખાઈએ છીએ અને મહેમાનગતિના નામે મહેમાનોને પણ અત્યાહાર કરાવીએ છીએ.

 

ગાંધીજીએ કહ્યું હતું, ‘આપણે સહુએ આહાર મર્યાદિત જ લેવો જોઈએ. ક્યારેક ઉપવાસ પણ કરતાં રહેવું જોઈએ. મારા જેટલો ફળાહાર કદાચ કોઈએ નહીં કર્યો હોય. છ વર્ષ સુધી હું કેવળ તાજાં યા સુક્કાં ફળ ઉપર જ જીવ્યો છું. સ્વસ્થ રહેવા આપણા આહારમાં તાજાં ફળ અને શાકભાજી જ વધુ પ્રમાણમાં હોવાં જોઈએ.’

 

અમરેલી નિવાસી ગુજરાતી એન્જિનિયર બી. વી. ચૌહાણ ગુજરાતના જ નહીં ભારતનાં અનેક ઠેકાણે ફરીને, પ્રવચનો આપીને અને શિબિરો કરીને શાકભાજી અને ફળના આહારનો પ્રચાર કરે છે. ઘાટકોપરમાં ગિરીશ દોશી દ્વારા ચૌહાણસાહેબની રૂબરૂ મુલાકાત થઈ ત્યારે એમની પાસેથી કાચા આહારની અસરકારકતા વિશે ઘણું જાણવા મળ્યું. એટલું જ નહીં, રાંધ્યા વિનાનો આહાર પણ બે હાથે ખાઈ શકો એટલો સ્વાદિષ્ટ હોઈ શકે તેનો પણ અનુભવ થયો. જોકે, કાચા આહારમાં પણ અત્યાહાર ન કરવો જોઈએ.

 

ચૌહાણસાહેબ દૂધ કે દૂધની કોઈપણ બનાવટ (ઘી, પનીર, માખણ ઈત્યાદિ)નો વિરોધ કરે છે. વિદેશમાં દૂધથી દૂર રહેનારા શાકાહારીઓને વેગન કહેવાય છે. પર્સનલી દૂધ માટેનો વિરોધ મને વાજબી નથી લાગતો. ડેરીનું, કૃત્રિમ રીતે ઉત્પાદન વધારીને વેચાતું દૂધ હાનિકારક જ હોવાનું. પણ જો કોઈને પોતાનાં જ પાળેલાં ગાયભેંસનું શુદ્ધ દૂધ મળી શકતું હોય કે પછી શહેરમાં ઑર્ગેનિક હોવાની ખાતરી આપતું દૂધ મળતું હોય તો તે જરૂર લેવું જોઈએ. ઍનિવે.

 

બી. વી. ચૌહાણે ભોજન પ્રથામાં સરળ પરિવર્તન લાવવા માટેની કેટલીક રેસિપીઝ તૈયાર કરી છે. કાચું ખાવાથી કોઈ પણ પ્રકારના રોગ દૂર થઈ શકે છે એવો એમનો દાવો છે અને અનુભવ છે. આ દાવામાં ક્યાંક અતિશયોક્તિ જરૂર હશે પણ આડેધડ ફાસ્ટફૂડ કે તળેલાં અને વાસી અન્ન ખવાતાં હોય ત્યારે કાચું ખાવાનો પ્રચાર થાય તે જરૂરી છે. કમસેકમ સારાં સલાડ તેમ જ ફણગાવેલાં કઠોળ વગેરે ખાવાની ટેવ પડશે તો પેલા હાનિકારક ખોરાકથી દૂર જવાશે.

 

માત્ર કાચા આહાર પર જ જીવવું અને માત્ર અત્યારે જે પ્રકારનો બજારુ કે ઘરનો પણ અતંદુરસ્ત ખોરાક ખાઈએ છીએ તેના પર જીવવું – આહારમાં કોઈપણ પ્રકારના અંતિમો હાનિકારક છે. સાજા હોઈએ કે માંદા પડીએ ત્યારે ભૂખ ન લાગે તો ન જ ખાવું. ખાવું જ હોય તો પહેલાં ભૂખ લાગે તે માટેનો ઉપચાર કરવો. એ જ રીતે તબિયત નરમગરમ હોય ત્યારે એકાદ ટંક ઉપવાસ કરીને શરીર સાચવી લેવું સારું. પણ લાંબા ઉપવાસોથી લાંબા ગાળે શરીર કંતાઈ જાય છે. ધાર્મિક કારણોસર થતા ઉપવાસો બાબત આપણે કંઈ નથી કહેવું. જેને જે યોગ્ય લાગે તે કરે. પણ ભૂખ્યા રહેવાથી, લાંબો સમય ભૂખ્યા રહેવાથી શરીર પર ગંભીર ખરાબ અસરો પડતી હોય છે.

 

ગુજરાતીઓનાં સદનશીબ  છે કે આપણી પાસે ડૉ. મહેરવાન ભમગરા, બી. વી. ચૌહાણ જેવા બીજા અનેક કુદરતી આરોગ્યશાસ્ત્રીઓ છે. રમણલાલ એન્જિનિયરનું નામ ઘણાને ખ્યાલ હશે. વલ્લભ વિદ્યાનગરના સ્થાપક ભાઈકાકાના તેઓ પુત્ર. ડૉ. ભમગરાના તેઓ સાથી-મિત્ર. રમણલાલ એન્જિનિયરે ‘પોષક ખોરાક મોંઘો નથી’ નામની નાનકડી પુસ્તિકામાં ત્રણ પાયાના સિદ્ધાંત આપ્યા છે:

 

એક, આખો ખોરાક એ અનોખો ખોરાક છે. અર્થાત્ મેંદા કરતાં ઘઉંનો લોટ વધારે સારો. એવી જ રીતે ખાંડ કરતાં ગોળ અને ગોળ કરતાં શેરડીનો રસ વધારે સારો.

 

બીજું, કાચો ખોરાક એ સાચો ખોરાક છે. આપણા ખોરાકમાંથી જે જે ચીજો કાચી ખાઈ શકાય અને સહેલાઈથી પચાવી શકાય તે કદી રાંધીને ન ખાવી. રાંધેલા ખોરાક કરતાં કાચા ખોરાકમાં વધુ સત્ત્વ છે.

 

ત્રીજું, કોરો ખોરાક એ સારો ખોરાક છે. એટલે જે ખોરાક કાચો ન ખાઈ શકાય તેને બાફવાને બદલે ભૂંજીને કે શેકીને ખાવો.

 

રમણલાલ એન્જિનિયરે ભોજન માટેની લાંબી નિયમાવલી પણ તૈયાર કરી છે જેમાંના કેટલાક નિયમો છે:

 

 

૧. સાચી ભૂખ સિવાય ખાવું નહીં.

 

૨. ઉતાવળમાં હોઈએ ત્યારે જમવા બેસવું નહીં. એવા સમયે દૂધ, છાશ, ફળરસ કે રાબથી ચલાવી લેવું. નિરાંતે જમવું, જમ્યા પછી અડધો કલાક આરામ કરીને જ કામે ચઢવું.

 

૩. જમતી વખતે ક્રોધ, ઉતાવળ, ઈર્ષ્યા, મૂંઝવણ, ચિંતા અને બીજાં અનેક ભૂતપલિતોને દૂર કરી પ્રસન્ન ચિત્તે જમવું.

 

૪. થાળીમાં વાનગીઓની સંખ્યા ઓછી રાખવી. એક ભોજનમાં ચારેક વાનગીઓ તો ઘણી થઈ ગઈ.

 

પાંચમો મુદ્દો સૌથી મહત્ત્વનો છે: આહારમાં એકદમ કશો ફેરફાર ન કરવો. જે ફેરફાર જરૂરી હોય તે ધીમે ધીમે કરવો.

 

ઘણી વાર ડાયાટિશિયનને કન્સલટ કરીને રાતોરાત એના કહેવા મુજબનો ડાયેટ અમલમાં મૂકવાના ઉત્સાહમાં અઠવાડિયું-પંદર દિવસ પછી પંક્ચર પડી જાય છે. વ્યાયામનું પણ એવું જ છે, કોઈ પણ બાબતનું એવું છે. એટલે જ જીવનમાં જે કંઈ ફેરફારો કરવા હોય તે રાતોરાત કરી નાખવાના ધખારા નહીં રાખવાના, આહિસ્તા આહિસ્તા.

 

 

સૌજન્ય- સાભાર : ગુડ મોર્નિંગ – સૌરભ શાહ …

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net‘દાદીમા ની પોટલી’

email: [email protected]

 

 

 

‘નવી ભોજન પ્રથા’ … સ્વાસ્થય અંગેના   લેખ પરના આપના અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી આભારી કરશો, આપના દરેક પ્રતિભાવ શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ નાં આ કાર્યમાં બળ પૂરશે., તેમજ અમોને આપના પ્રતિભાવ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય અંગેના વધુને વધુ લેખ ભવિષ્યમાં આપવા  માટે પ્રેરણા મળી રહેશે. …. બ્લોગ પોરના આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે…..આભાર ..! ‘દાદીમા ની પોટલી’

 

 

પ્રણેતા :
 
‘નવી ભોજન પ્રથા’
 

સંપર્ક :

 balubhai.photo.1

બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ
SUPERINTENDING ENGINEER(RETIRED)G.E.B.
‘શ્રી રામકુટીર’ કડવા પટેલ કન્યા છાત્રાલય પાસે
ગણેશ સોસાયટી,ચિત્તલ રોડ,
અમરેલી (365601)ગુજરાત, INDIA
ફોન : 02792-226869, મોબાઈલ :+91 9426127255

 

આપ નવી ભોજન પ્રથા અને તેના ઉપચાર વિશે વિશેષ જાણકારી મેળવવા ઈચ્છતા હો તો  શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ અથવા ‘દાદીમા ની પોટલી’ નાં  અહીં દર્શાવેલ ઈ મેઈલ આઈ.ડી. –    [email protected] -/  [email protected]  દ્વારા મેઈલ મોકલી મેળવી શકો છો.

 

મિત્રો, હવે પછી નો લેખ શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ સાહેબની કલમે આપ અહીં માણી શકશો…જેમાં આપને ‘નવી ભોજન પ્રથા’ ની ખૂબજ સરળ સમજ સાથે તે અપનાવવાની  રીત, તે અપનાવવાથી થતાં લાભાલાભ -કાર્ય કરણી, તેમજ વિવિધ  રેસીપી ની જાણકારી સાથે  – જે લોકોએ આ પ્રથા અપનાવેલ છે અને તે કારણ સર તેમને  થયેલા અનુભવ તેમજ ફાયદાઓ  ની વિગતો ક્રમશ: સમયાંતરે અહીં નિયમિત રીતે માહિતગાર કરવા નમ્ર કોશિશ કરીશું.  ….આભાર !  ‘દાદીમા ની પોટલી’

દર્દી, દાક્તર અને દવાઓ …

દર્દી, દાક્તર અને દવાઓ …

 

 

હૈદરાબાદના ખૂબ જાણીતા કાર્ડિયોલોજિસ્ટ અને નિઝામ્સ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિસિનના કાર્ડિયોલોજી ડિપાર્ટમેન્ટના હેડ ડૉ. ડી. શેષગિરિ રાવની આ સોમવારે ધરપકડ થઈ. શું કામ? હૃદયની બીમારીમાં મૂકવામાં આવતા સ્પ્રિંગ જેવા સ્ટેન્ટના સપ્લાયર પાસેથી રૂપિયા એક લાખ સાઠ હજારની લાંચ લેતાં રંગેહાથ પકડાયા એટલે.

 

રિપોર્ટ્સ કહે છે કે ભારતમાં દર વર્ષે એન્જિયોપ્લાસ્ટી કરતી વખતે અંદાજે કુલ ત્રણ લાખ સ્ટેન્ટ મૂકવામાં આવે છે. આ સ્ટેન્ટ ત્રણ પ્રકારના હોય છે. એક, ૧૯૮૦ના દાયકાના અંત ભાગમાં શોધાયેલા સીધાસાદા મેટલ સ્ટેન્ટ. બે,જેમાંથી દવા ઝર્યા કરે એવા સ્ટેન્ટ. અને તદ્દન આધુનિક ગણાતા એક વર્ષની અંદર આપોઆપ ધમનીમાં ઓગળી જાય એવા બાયોએબ્ઝોર્બેબલ સ્ટેન્ટ. તદ્દન સાદાસીધા મેટલ સ્ટેન્ટને સપ્લાયરો રૂપિયા ૨૦,૦૦૦માં હૉસ્પિટલોને અને ડૉકટરોને વેચે છે. ડૉકટરો પોતાની તમામ ફી ઉપરાંત બિલમાં આ સ્ટેન્ટનો ભાવ રૂપિયા ૩૫,૦૦૦ મૂકે છે.

 

કેટલાય કાર્ડિયોલોજિસ્ટો કબૂલ કરે છે કે એબોટ કે જહૉન્સન ઍન્ડ જહૉન્સન જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિપ્રાપ્ત જાયન્ટ ફાર્મા કંપનીઓ ભારતમાં ખૂબ જોરશોરથી પોતે બનાવેલાં સ્ટેન્ટ વેચે છે. ઘણા ડૉકટરોને પ્રત્યેક સ્ટેન્ટ મૂકવા માટે ઉત્પાદકો તરફથી આકર્ષક વળતર મળે છે.

 

દર્દી પર એન્જિયોગ્રાફી થતી હોય ત્યારે ડૉકટર મોનિટર પર દર્દીના દીકરા-સગાંઓને સમજાવતા હોય છે કે કઈ નળીમાં કેટલો બ્લોકેજ છે અને તાબડતોબ એન્જિયોગ્રાફી નહીં કરાવો તો ભવિષ્યમાં કેવડું મોટું નુકસાન થઈ શકે એમછે. ડૉકટરો પોતાની મેળે આ પ્રકારનું અલમોસ્ટ બ્લેકમેઈલિંગ કહેવાય એવું વર્તન દર્દી કે સગાંઓ સાથે નથી કરતા હોતા. સ્ટેન્ટ બનાવનારી કંપનીઓના મેન્યુઅલમાં આ રીતરસમો વર્ણવવામાં આવે છે જેનું ડૉકટરો અનુસરણ કરે છે. સમજદાર અને મક્કમ દર્દી કે સગાંઓ સિવાયના મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં ડરીને, લોકલાજને ધ્યાનમાં રાખીને અને કયારેક બીજા કોઈ ઉપાય નથી એવું માનીને ડૉકટરને હા પાડી દેવામાં આવે છે. આ રીતે મુકાતા મોટા ભાગના સ્ટેન્ટ બિનજરૂરી હોય છે એટલું જ નહીં, હાનિકારક પણ હોય છે. કયારેક આવા સ્ટેન્ટને કારણે હાર્ટ ઍટેક કે પક્ષાઘાતનો હુમલો આવી શકે છે.

 

મેડિકલ ક્ષેત્રની ગંગોત્રી દવા બનાવનારી અને વેચનારી ફાર્મા કંપનીઓ છે. વિશ્ર્વમાં કુલ ૬૦૦ બિલિયન ડૉલરનો આ ધંધો છે. પેશન્ટ અને ડૉકટર વચ્ચેનો સંબંધ પવિત્ર છે અને વિશ્ર્વાસ પર ઊભેલો છે. આ વાત ડ્રગ કંપનીઓ સારી રીતે સમજે છે એટલે એમનું સીધું નિશાન ડૉકટરો હોય છે. મોટા ભાગના ડૉકટરો પ્રામાણિક હોવાના. કોઈ ડૉકટર એવું નહીં ઈચ્છે કે પોતે સારવાર માટે જે દવાઓ પ્રિસ્ક્રાઈબ કરે છે એને કારણે દર્દીની તબિયત વધારે બગડે. કયો ડૉકટર એવું ઈચ્છે ?

 

એટલે ડ્રગ કંપનીઓ સૌપ્રથમ ડૉકટરોને જ ઊઠાં ભણાવે છે. બેન ગોલ્ડકેર નામના ડૉકટરે અગાઉ ‘બૅડ સાયન્સ’ નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું જે ઈંગ્લેન્ડના નૉન ફિક્શનના ચાર્ટમાં નંબર વન પર પહોંચ્યું હતું અને માત્ર એક જ દેશમાં એની ૪ લાખ નકલો વેચાઈ, ૨૫ ભાષામાં એનો અનુવાદ થયો. આ જ ડૉકટર-લેખકનું લેટેસ્ટ પુસ્તક છે ‘બૅડ ફાર્મા’. હાર્પર કોલિન્સ જેવી પ્રતિષ્ઠિત પ્રકાશન સંસ્થાની ‘ફોર્થ એસ્ટેટ’ નામની ઈમ્પ્રિન્ટ હેઠળ તાજેતરમાં જ પ્રગટ થયું.

 

બેન ગોલ્ડકેરનું કહેવું છે કે દવા બનાવતી કેટલીક કંપનીઓ દવા બજારમાં મૂકતાં પહેલાં એને સરકાર પાસે મંજૂરી માટે લઈ જાય તે પહેલાં સંશોધનના સ્તરે જ ગોબાચારી કરે છે. હાર્વર્ડ અને ટોરન્ટોના ત્રણ રિસર્ચરોએ ૨૦૧૦માં કરેલા અભ્યાસનું તારણ એવું છે કે કુલ ૫૦૦ જેટલા પ્રયોગોમાંથી દવા કંપનીઓએ જે રિસર્ચ માટે નાણાં ખર્ચ્યા હતાં એમાંના ૮૫ ટકા પ્રયોગોનું રિઝલ્ટ પોઝિટિવ હતું, દવા કંપનીઓને અનુકૂળ હતું. અને જે પ્રયોગો માટે દવા કંપનીઓએ નહીં પણ સરકારે નાણાં પૂરાં પાડયાં હતાં એમાંના માત્ર ૫૦ ટકા પ્રયોગોનું રિઝલ્ટ પોઝિટિવ આવ્યું.
એટલે પહેલું પગથિયું દવા કંપનીઓના પ્રયોગોના પરિણામોનું. આ પરિણામો દવા કંપનીઓને અનુકૂળ આવે એવા પ્રયોગો દ્વારા અને એવા સેમ્પલ ડેટા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે. જે પરિણામો નેગેટિવ હોય છે એ પબ્લિક સુધી પહોંચતા જ નથી.

 

ડૉકટરોએ આ પરિણામો મેડિકલ જર્નલ્સમાં તથા દવા કંપનીઓએ પૂરા પાડેલા બ્રોશર્સમાં વાંચ્યા હોય એટલે ઈન ગુડ ફેથ તેઓ પોતાના દર્દીને એ દવા લખી આપે. સંશોધનમાં બહાર આવેલાં દવાનાં જોખમો વિશે ડૉકટરો અજાણ હોય છે કારણ કે એ તારણો દવા કંપનીઓએ દબાવી રાખ્યા હોય છે. હૃદયરોગને લગતી દવાઓ,માનસિક રોગોને લગતી દવાઓ અને ડાયાબિટીસની દવાઓ બાબતે આવું વધારે બનતું હોય છે. આ અને બીજા અનેક રોગોની દવાઓની ભયંકર આડઅસરો વિશે દવા કંપનીઓ ચુપકીદી સેવે છે, ક્યારેક સરકારી નિયંત્રણોને પણ ચાતરી જાય છે.

 

ડૉ. બેન ગોલ્ડકેરના સવા ચારસો પાનાંના પુસ્તકમાં અઢળક વિગતો, દાખલાઓ અને આંકડાઓ છે. એક ઉદાહરણ ડૉકટરે પોતાને લગતું આપ્યું છે.

 

રેબોક્સટાઈન નામની એન્ટિડિપ્રેસન્ટ ગોળીની તેઓ વાત કરે છે. સરકારે અપ્રુવ કરેલી દવા છે. ઈંગ્લેન્ડમાં અને વિશ્ર્વમાં લાખો ગોળીઓ દર વર્ષે પ્રિસ્ક્રાઈબ થાય છે. ડૉ. ગોલ્ડકેરે પોતે આ દવા પરના પ્રયોગોનાં તારણો વાંચ્યાં. જોયું કે અદ્ભુત પરિણામ આપે છે. પેશન્ટ સાથે આ બધું ડિસ્કસ કરીને પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપ્યું. પણ ડૉકટરને મૂરખ બનાવવામાં આવ્યા હતા. ૨૫૪ દર્દીઓ પર આ દવાનો અખતરો થયો ત્યારે માત્ર એક જ દર્દી સાજો થયો હતો. મેડિકલ જર્નલ્સમાં એ જ કિસ્સો પ્રચાર પામ્યો હતો. એ પછી આના કરતાં દસગણા દર્દીઓને લઈને કુલ છ વાર પ્રયોગો થયા. દરેકે દરેકમાં જણાયું કે રેબોક્સટાઈનની ગોળી અને કોઈ પણ દવા વિનાની ખોટી ગોળી (પ્લેસેબો) – બેઉ પેશન્ટ માટે એકસરખી જ પુરવાર થતી હતી.

 

 

અને આ છ સંશોધનનાં તારણો કયાંય પ્રગટ કરવામાં આવ્યાં નહોતાં! – સૌરભ શાહ

 

 

નીચેની વિગતો વિપુલ એમ દેસાઈ દ્વારા : (સાભાર)

 

એજ રીતે ગુજરાતના એક શહેરમાં એક ઇન્ટરવેશનલ કાર્ડિયોલોજીસ્ટે એક એન.આર.આઈ.ને સ્ટેન્ટ મૂકી સારા એવા પૈસા લીધા હતા. એ ભાઈ મુંબઈ ગયા ત્યાં છાતીમાં દુઃખાવો થયો એટલે હોસ્પીટલમાં દાખલ થયા. ત્યાં ચેક કરાવતા ખબર પડી કે એને સ્ટેન્ટ મુકવામાં જ નહોતો આવ્યો. ખરી વાત હવે જાણવા જેવી છે.પેલા એન.આર. આઈ. સ્ટેન્ટ મુકનાર ડોક્ટર પાસે મુંબઈથી બધા એક્સરે અને પેપરો લઈને આવ્યા. પેલા ડોક્ટરને તો પરસેવો છૂટી ગયો. પછીની વાત જાણશો તો તમારા છકકા છૂટી જશે. પેલા એન.આર.આઈ. એ આવા ડોક્ટર સામે કેસ કરવાની જગ્યાએ ૮૦ થી ૯૦ લાખ રૂપિયામાં સેટલમેન્ટ કર્યું. એન.આર.આઈ. પણ બધા દુધે ધોયેલા નથી હોતા. આજે આજ ડોક્ટર એન.આર.આઈને આપેલા પૈસા વસુલ કરવા શું નહીં કરે? પેલા પૈસાદાર એન.આર.આઈ શું એ ડોક્ટર જેટલો જ કસુરવાર નથી? આપણે ત્યાં લોકોને એક ભ્રમણા છે કે ભારતમાં જ લોકો ચોરી કરે છે. હાલમાં જ ડીટ્રોઇટમાં ૨૭ ફાર્મસીની દુકાનો ધરાવતા એક ભારતીયને ૧૫ વરસની સજા થઇ તે ઉપરાંત કંઈ કેટલા ડોક્ટરોને ગોટાળા કરવા માટે અમેરિકામાં સજા થઇ છે.

 

 

-0-0-0-0-0-0-0-

સાભાર સૌજન્ય :

સંકલિત :બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ (અમરેલી)
પ્રણેતા : ‘નવી ભોજન પ્રથા’
email : [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email :[email protected]
 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પરના આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.