ધ્યાન – યોગ .. (મેડિટેશન) …

ધ્યાન – યોગ .. (મેડિટેશન) …
– ડૉ.ઝરણા દોશી …

 

ડૉ. ઝરણાજી દ્વારા તેમની આ અગાઉની છેલ્લી પોસ્ટ દ્વારા આપ સર્વેને એક દરખાસ્ત કરવામાં આવેલ કે વાંચક વર્ગ ઈચ્છે તો તેઓ અન્ય બે શ્રેણી શરૂ કરવા માંગે છે. (૧) ધ્યાન – યોગ (મેડીટેશન)  દ્વારા રોગને દૂર કેમ રાખવા ? અને (૨) સેક્સ એજ્યૂકેશન અને તેમાં આવતી સમસ્યા અને તેનું નિવારણ વિષે પ્રાથમિક જાણકારી … અમોને ખુશી છે કે આપના તરફથી સારા પ્રતિભાવ મળ્યાં. તમારા તરફથી  ખુશી સાથે અનુમતિ  આપી વિનંતી કરવામાં આવી કે  ઉપરોક્ત શ્રેણી જલ્દી શરૂ કરવામાં આવે. આપના સાનુકુળ પ્રતિભાવ બદલ અમો આપના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ. તો ચાલો આજે ધ્યાન –યોગ – મેડિટેશન .. પર પ્રાથમિક જાણકારી મેળવવા કોશિશ કરીશું અને ઉપરોક્ત શ્રેણી ની શરૂઆત કરીએ …

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર ડૉ. ઝરણાબેન  દ્વારા …. ધ્યાન- યોગ (મેડિટેશન) …. ની  ઉપરોક્ત પોસ્ટ મોકલવા બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વક્થી આભારી છીએ…

 

પહેલુ સુખ તે જાતે નર્યા – આ કહેવતથી આપણે બહુ સારી રીતે પરિચિત છીએ, એટલે જ તો નીરોગી જીવનની સામે દુનિયાનાં દરેક સુખને પાંગળા ગણવામાં આવે છે. સ્વસ્થ શરીરનાં મહત્વ પર આપણાં વડલાઓએ ખુબ જ ભાર આપ્યો છે. આ જ કારણથી તો પ્રાચીન સમયમાં યોગની શોધ કરી હતી. આ સાથે રોજ સવારે ચાલવા જવું અને વહેલા ઊઠવું સ્વાસ્થય માટે લાભદાયી માનવામાં આવ્યુ છે.

 

તાજેતરનાં એક રિસર્ચમાં જણાવવામાં આવ્યુ છે કે જો કોઇપણ વ્યક્તિનાં જીવનભર આ બે ઉપાયોને અજમાવે તો શારીરિક અને માનસિક રૂપથી બીમાર અને નબળાં થવાની સંભાવના લગભગ નહિવત થઇ જાય છે. સૂર્યથી જોડાયેલા આ ઉપાયો આપણી ઇમ્યુન સિસ્ટમને અત્યંત મજબુત બનાવે છે.

 

– ઊગતા સૂરજની કિરણોનો બની શકે તેટલો વધારે સ્પર્શ તમારા શરીરને થવા દો,આની સાથે જો મોર્નિંગ વૉક, આસન,પ્રાણાયામ કે ધ્યાન કરવામાં આવે તો બમણો લાભ થાય છે.

 

‘ધ્યાન’

ધ્યાન અને યોગ દ્વારા રોગોને દૂર કરવાની પ્રાથમિક જાણકારી, તેમાં સમસ્યાનું નિવારણ, ઉપાય વગેરે બાબત ઉપર થોડો આપને અહીં પ્રકાશ પાડીશું …

 

આપણા જીવનમાં આપણે ધ્યાન, યોગ – મેડિટેશન … આ બધું આપણે કદાચ ન કરતાં હોઈએ છતાં પણ આપોઆપ થઇ જતું હોય છે અને જેનો આપણને ખ્યાલ પણ હોતો નથી. આ કૂદરતી રીતે થઇ જતું હોય છે અને સાથે સાથે આપોઆપ ભૂલો પણ કરતાં હોઈએ છીએ કે આપણાથી ભૂલો પણ થઇ જતી હોય છે; જેનાથી આપણે ધ્યાન ચૂકી પણ જઈએ છીએ.

 

ધ્યાન ની પ્રાથમિક જાણકારી માટે આપણે એમ  કહી શકીએ કે …
આખા દિવસની આપણી દિનચર્યા છે તે દિનચર્યામાં આપણે કઈ કઈ જગ્યાએ ધ્યાન ચૂકી જઈએ છીએ અને તેના કારણે આપણા જીવનમાં ક્યા ક્યા રોગો આવવાની સંભાવનાઓ છે.

 

જેમ કે સાવરે સૂર્યોદય થાય તે પહેલાં કે ત્યારે ઊઠવું જોઈએ અને સૂર્યાસ્ત થાય ત્યારે આપણે આપણી બધી જ પ્રવૃત્તિઓમાંથી વિરામ લેવો જોઈએ. અને આ પ્રમાણે આપણે દિવસનો આરંભ અને અંત કરવો જોઈએ અથવા કરીએ છીએ તો આપણા માટે ધ્યાન અને યોગને પણ આપણા જીવનમાં આવકારી શકીએ છીએ.

 

તેનાથી વિપરીત જો લોકો જીવન જીવે છે, તેણે તકલીફોનો સામનો કરવો પડે છે. જેમ કે …

 

૧] ઉજાગરો
૨] ઉજાગરાને કારણે અપચો
૩] મગજ નું ગરમ થઇ જવું, ગુસ્સો આવી જવો કે ચીડિયો સ્વભાવ થઇ જવો
૪] માનસિક તાણનો અનુભવ કરવો
૫] સમય – કસમયે ભૂખ લાગવી

 

જેના કારણે આપણે તાજો ખોરાક મેળવી શકતાં નથી કે મળતો નથી અને ન ખાવાનો ખોરાક પણ ખાવો પડે છે.

આવી અનેક બાબતો નું આપણે ધ્યાન આપીએ છીએ કે આ વસ્તુ આપણા જીવનમાં આપણે અમલમાં મૂકીએ . જમે કે …

 

સૂર્યનો ઉદય થાય ત્યારે કે તે પહેલાં નિયમિત રીતે ઊઠીએ – જાગીએ અને સૂર્યાસ્ત થાય ત્યારે આપણે આપણી બધી જ પ્રવૃત્તિમાંથી મન ને બહાર લઈએ અને એ પ્રવૃત્તિઓમાં આપણે વિરામ મૂકીએ.

 

દિવસની આવી શરૂઆત થાય છે અને દિવસનો આવો અંત થાય છે તો આપણે આપણા જીવનમાં ધ્યાન અને યોગને આવકાર આપવા માટે સક્ષમ બનીએ છીએ.

 

ધ્યાન અને યોગ માટે આપણી જરૂરીયાતો શું હોઈ શકે ?

 

દરેક વ્યક્તિ પાસે પોતાનું દેખાઈ છે એવું શરીર હોય, અનુભવ કરી શકે એવું મન હોય, ઉદધિ શક્તિ, વિચાર શક્તિ અને કલ્પના શક્તિ છે અને હરાદ્યની ભાવનાઓ છે, તો ધ્યાન ને આપણે પ્રાથમિક અવસ્થામાં સમજવું હોય તો ધ્યાન અને યોગ આપણા ફીજીકલ બોડી – દેખાતા શરીર સાથે જે કનેક્ટેડ – જોડાયેલા અવયવો –શરીર છે. ધ્યાન અને યોગ એટલે જે દેખાઈ છે તે આપણા ફીજીકલ –વાસ્તવિક શરીર સાથે આપનું મન, આપણા વિચારો, આપણી કલ્પના શક્તિ, આપણામાં અંદર રહેલી આવડત, આ દરેક પ્રકારનો દરેકે દરેકનો એક સાથે યોગ થવો અથવા કહીએ તો દરેકે દરેકનું સમાંતર – પેરેરલ રીતે એક સાથે એક લાઈનમાં આવવું તેણે આપણે ધ્યાન કહીએ છીએ.

 

ધ્યાન એટલે શું ?

 

કે જે આપણી પાસે છે, જે કાંઈ આપણી પાસે પોટેન્શ્યલિટી- જેટલી પણ આપણી પાસે કળા છે, આવડત છે, જે કાંઈ આપણું મન કૂદરત પ્રત્યે ખુલ્લું છે., એ દરેકે દરેક મનના ખૂણાઓ એક સાથે એક જ જગ્યાએ સિંક્રોનાઈઝ – એકત્રિત થઇ રહ્યા છે એ ધ્યાન છે.

 

જેમ કે આપણું બાળક ભણતું હોય તો આપણે કહીએ ભણવામાં ધ્યાન આપ, બાળક ટીવી જોતાં-જોતાં કે રમતાં – રમતાં જમતો હોય તો આપણે કહીએ છીએ કે પહેલાં જમવામાં ધ્યાન આપ, યુનિવર્સ જે કૂદરતના બ્રહ્માંડમાં ચારે તરફ જે પણ જીવો છે એ જીવોનું પોતાનું ભોજન ગ્રહણ કરવું હોય તો, એણે પોતે ભોજન કરવું હોય તો તમારા માટે પોતે ધ્યાન કરવું પડે છે, ધ્યાન આપવું પડે છે.
જે કીડી છે તે દરમાંથી બહાર નીકળે છે તો એને ધ્યાનમાં આવી જાય છે કે સાકરનો ટુકડો અહીં છે કે મીઠાનો, અને મારે ત્યાં પહોંચી જવું જોઈએ. અને ત્યાં પહોંચતા પહોંચતા પોતાની સુરક્ષાનું ધ્યાન આપવું પડે છે અને તે સાકરના ટુકડાને મારે લઇ અને મારા પરિવાર સાથે હસી ખુસી થી સાથે મળીને વાપરવાનો છે અને આ એક પ્રકારનું ધ્યાન જ છે. અને એ ધ્યાન કરતાં કરતાં તે દર સુધી પહોંચી જાય છે. તો આ પ્રમાણે કીડી પણ ધ્યાન કરે છે, હાથી પણ ધ્યાન કરે છે અને પક્ષી પણ ધ્યાન કરે છે. દરેક ને અત્યારે પોતાનું મન સારી રીતે વાળીને એમાંથી સારામાં સારું મેળવવાની જે આવડત – કળા – પદ્ધતિ છે તે ધ્યાન છે.

 

આપણને શરદી થઇ જાય ત્યારે તરત જ આપણને ખ્યાલ આવે છે કે આપણે ધ્યાન નથી આપ્યું, આપણે બે ધ્યાન રહી / થઇ ગયાં છે અને આપણે બે ધ્યાનપણામાં ઠંડું પાણી પી લીધું, ઠંડી વસ્તુ ખાઈ લીધી, ઠંડો આઈસ્ક્રીમ ખાઈ લીધો કે ઠંડું એવું કાંઈપણ ખાઈ લીધું જેથી આપણે આપણા શરીર માટે બે ધ્યાન પણું રાખ્યું અને આપણે વધારે મહત્વ શેને આપ્યું ? આપણા મનની લાલચને આપ્યું. મનમાં લાલચ આવી ગઈ કે મને સ્વાદ લેવો છે અને એમાં આપણું બે ધ્યાન પણું આવ્યું કે આપણા શરીર પ્રત્યે.

 

અને જ્યાં બે ધ્યાન પણું આપીએ છીએ ત્યાં આપણા શરીરમાં રોગનો ઉદભવ થાય છે. અને ત્યાં પણ આપણે ધ્યાન આપવા લાગે તો ત્યાં પણ આપણે યોગ થશે અને યોગ દ્વારા રોગની સારવાર થશે.

 

તો ધ્યાન આપવા માટે આપણે શું કરવું જોઈએ ? જેનાથી આપણને રોગ થાય છે અને રોગને આપણે તે દૂર કરવા માંગીએ છીએ તો એ રોગોની સમસ્યાનું આપણે નિવારણ પણ કરી શકીએ છીએ અને વધારમાં બીજી વખત એ રોગોનો ઉદભવ જ ન થાય એની માટે પણ આપણે ધ્યાન દોરી શકીએ છીએ, ધ્યાન આપી શકીએ છીએ. આપણે જાગૃત થઇ શકીએ છીએ. જે ધ્યાન કરે છે તેને જાગૃતિ આવે છે. દિવસર-દિવસે વધારે ને વધારે.

 

થોડુંક હાલના સંજોગોમાં વિચારીએ કે જોઈએ કે થોડા ચારે તરફ ધ્યાન બેસી ગયાં છે કે ધ્યાન એટલે શું? ચારે તરફ ધ્યાન પેસી ગયાં છે, તેની થોડી આપણે વાત કરીએ.

 

ધ્યાન એટલે શું ? … જે ચારે તરફ ધ્યાન પેસી ગયાં છે તે  કે  બીજું કશુંક  ? 

 

‘હિમાલયની ચોંટી ઉપર બેસી જવાનું ! હલવાનું નહિ, શરીર ને અક્કડ કરી નાખવાનું, ચારે તરફ શાંતિ હોવી જોઈએ, કોઈ અવાજ ન થવો જોઈએ અને આમ, એવી રીતે પલાઠી વાળીને પદ્માસનમા સીધે –સીધા બેસી જશે તેને ધ્યાન કહેવાય ! ‘

 

નહિ, આ બધી એક મુદ્રા છે. આ ધ્યાન નથી અને આપણને બીજો એક ભ્રમ છે કે બાળકમાં કોન્સન્ટ્રેશન – એકાગ્રતા ની કમી છે. બાળકમાં કોન્સન્ટ્રેશન ની કમી નથી. કોન્સન્ટ્રેશન એ એવી વસ્તુ છે કે એ જે પણ વ્યક્તિ ધ્યાન કરે છે તે ધ્યાનનું પરિણામ છે – (રીઝલ્ટ છે) કોન્સન્ટ્રેશન.

 

કોન્સન્ટ્રેશન પ્રાપ્ત જ ના થઇ શકે. કોન્સન્ટ્રેશન આપોઆપ જીવનમાં તમને અનુભવવા મળે. જ્યારે તમે ધ્યાન કરો છો, યોગ કરો છો ત્યારે આપોઆપ એના પરિણામ સ્વરૂપે કોન્સન્ટ્રેશન તમને અનુભવ કરવા મળે છે.

તો ધ્યાનની જે જરૂરીયાતો છે તેમાં આ બધાં ભ્રમ છે. કે મંત્ર જાપ કર્યા એને ધ્યાન કહેવાય. જેમ કે કોઈ કર્મ કાંડ કર્યા એને ધ્યાન કહેવાય. નહિ., ધ્યાન દરેક જીવ કરી શકે. પરંતુ તેની અંદર વધારે ને વધારે જાગૃતિ લાવવાનો આપણે પ્રયત્ન કરીએ, અને એવા પ્રકારના યોગ કરીએ છીએ કે એમાં જાગૃતિ નું પ્રમાણ વધતું જાય છે. એમાં યોગ અને ધ્યાન ની સાધનામાં આપણે વાધારે ઊંડા ઉતરતા જઈએ અને એ ધ્યાન –સાધના – યોગ, આ બધાંને આપણે જીવનમાં સ્વીકારવાથી આપણે આપણા જીવનમાંથી રોગોને તો દૂર કરીએ છીએ પણ સાથે સાથે આપણે આપણા મનની અંદર એટલા રુષ્ટ –પુષ્ટ થઈએ છીએ. એટલા સંકલ્પવાન થઈએ છીએ કે આપણું મન એટલું મજબુત થઇ જાય છે, આપણો આત્મ વિશ્વાસ એટલો મજબુત થઇ જાય છે.

 

તો ધ્યાન બાબતે જે સમયે –સમયે આપણે નીદારણ કરવા છે તે ધ્યાન થકી કેવી રીતે કરી શકી ?

 

એક તો ધ્યાનના ઘણા બધાં પ્રકાર છે. આપણે થીયેરી પાર્ટ ને એટલો બધો ધ્યાનમાં લેવો જરૂરી નથી, તો તેની ચર્ચા ના કરીએ. ધ્યાના ઘણા બધાં પ્રકારો છે પણ રોજિંદા જીવનમાં ધ્યાનને કેવી રીતે આવરી શકીએ, એના પર આપણે થોડુંક માર્ગદર્શન મેળવીએ.  શરીર એ મન અને આત્મા સુધી પહોચવાનો માર્ગ છે, દ્વાર છે, મંદિર છે. મંદિર ને સ્વછ, સુઘડ અને સુંદર રાખવું એ જરૂરી છે. જ્યાં આપણે જન્મથી લઈને મૃત્યુ પર્યંત રહેવાનું છે ત્યાં રોગોને કેવી રીતે વસવાટ કરવા દેવાય ? …

 

– ડૉ. ઝરણા દોશી

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
Email: [email protected]

 

આપને આજની પોસ્ટ પસંદ આવે તો આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી ડૉ.ઝરણાબેન ના પ્રયાસને યોગ્ય પ્રતિસાદ આપશો. જે અમોનેપ્રેરણાદાયી અને માર્ગદર્શક બની રહેશે અને લેખિકાની કલમને બળ પૂરશે. ….

 

“સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનંતી કે આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા આપને સતાવતા જીવન અંગેના કે સ્વાસ્થયને અંગે ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પોસ્ટ પર આવી જરૂર પૂછી શકો છો. ડૉ.ઝરણા દોશી … આપને તેનો જવાબ બ્લોગ પર આપવા જરૂર પ્રયત્ન કરશે. અથવા આપને ઉદભવતા કે મુંજવણ આપતા પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે Privacy / અંગતતા – જાળવવા ઇચ્છતા હોય તો આપની સમસ્યા ની વિગત ડાયરેક્ટ [email protected] ઉપર અથવા ડૉ.ઝરણા દોશી ને [email protected]  ઈ મેઈલ દ્વારા લખી ને મોકલી શકો છો, અમો તમારા email ID પર તે અંગેનું યોગ્ય માર્ગદર્શન મોકલી આપવા જરૂર કોશિશ કરીશું. ”

રોગને આમંત્રણ કઈ રીતે આપીશું ? ….. (“જીવન લક્ષ્ય”) …

રોગને આમંત્રણ કઈ રીતે આપીશું ? … (“જીવન લક્ષ્ય” …) …
સાભાર :ચિત્ર ઉપલબ્ધ :   ગુજ મોમ.કોમ નેટ જગત 
વાંચક મિત્રો પાસે આજે એક રજૂઆત કરવાની કે આપણે સ્વાસ્થય અંગેની અનેક ઉપલબ્ધ્ માહિતી અલગ અલગ કેટેગરી દ્વારા અમો આપની સમક્ષ બ્લોગ પોસ્ટ દ્વારા પહોંચાડવાની નમ્ર કોશિશ નિયમિત રીતે કરીએ છીએ.  ડૉ.ઝરણાબેન  દોશી   દ્વારા એક દરખાસ્ત આપની  સમક્ષ મૂકવામાં  આવી છે,  કે જો વાંચક વર્ગ ઇચ્છતા હોય તો તેઓ બે અલગ નવી શ્રેણી બ્લોગ પર શરુ કરવા માંગે છે.  (૧) સેક્સ એજ્યૂકેશન  તે અંગેની પ્રાથમિક જાણકારી અને વિવાહિત જીવન દરમ્યાન   કે તે પહેલા ઉભી થયેલ  સમસ્યાનું નિવારણ અને ઉપાય … માર્ગદર્શન અને (૨) ધ્યાન    – યોગ દ્વારા રોગને દૂર કરવાની પ્રાથમિક જાણકારી અને સમસ્યાનું નિવારણ અને ઉપાય ….  માર્ગદર્શન.  
આ સાથે આપ સર્વે પાઠક વર્ગને  વિનંતી કે આપ શું ઈચ્છો છો ?  ઉપરોક્ત શ્રેણી આપણે ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર શરુ કરવી જરૂરી માનો છો ?  આપના સ્પષ્ટ અભિપ્રાય બ્લોગ પોસ્ટ ના કોમેન્ટ્સ બોક્ષ દ્વારા અથવા અમારા ઈ મેઈલ આઈ.ડી. [email protected]  દ્વારા જણાવવા  વિનંતી.  કોઇપણ લેખમાં વાંચક વર્ગની મર્યાદા અને સુરુચીનો હંમેશ ખ્યાલ રાખવામાં આવશે, કોઈ જ પ્રકારની મર્યાદાનો ભંગ કરવામાં ક્યારેય નહિ આવે જેની નોંધ લેશો.  અપના પ્રતિભાવ એ જ અમારું માર્ગદર્શન બની રહ્શે.
  ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર ડૉ. ઝરણાબેન દ્વારા મોકલવામાં આવેલ ઉપરોક્ત પોસ્ટ બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વક્થી આભારી છીએ…
રોગોને આમંત્રણ આપવા માટે આપણે શરૂઆત ક્યાંથી કરીએ છીએ… ?
આજે આપણે બધા જ એક વાત માટે જરૂર સહમત થઈશું કે કોઈ પણ વ્યક્તિ સંપૂર્ણપણે સુખી અને સંતોષી નથી. દરેકને પોત પોતાના અલગ અલગ દુ:ખ અને નિરાશા અને હતાશા છે.  હવે આપણે મનુષ્ય તરીકે એ  જોઈએ કે એમાંથી છુટકારો મેળવવો કેટલો શક્ય છે અને કેવી રીતે ?  જો આપણને એ ખબર પડી જાય કે આપણે ભૂલો ક્યાં કરીએ છીએ ?  તો પછી એના પછીનું પગલું આપણે ચોક્કસ ભરી શકીએ કે ભૂલો થતી રોકીએ અને ભૂલો થતા પહેલા જ જાગૃતિ લાવીએ અને ભૂલો કરવાની ભૂલને વિરામ આપીએ.
તો વાચકમિત્રો આવો આપણે આપણી જાતને કઈ કઈ જગ્યાએથી બાંધેલી છે એ જાણીએ.
૧] ડોક્ટર ની ટેવ : આપણે હમેશા એક વસ્તુ નાનપણથી સાંભળતા આવ્યા છીએ કે આપણા વિષે જેટલું ડોકટર જાણે છે તેટલું આપણે પોતે આપણા વિષે નથી જાણતા.
ડોક્ટર એટલે ભગવાન નું સ્વરૂપ, આપણી આજુબાજુ ડોક્ટર જરૂર રાખવા જેનાથી આપણી તબિયત સારી રહે.  આજ વિચારને કારણે આપણે નબળા મન ના રહીને અયોગ્ય દિનચર્યા અને અયોગ્ય ખાનપાન માં  ઉતરી જઈએ છીએ.  આજકાલના ડોક્ટર માટે આપણે  કમાઉ દીકરા – (ગ્રાહક કસ્ટમર) છીએ, જે ભલેને કષ્ટ થી મરી જાય પણ એમને તો આપણે જે કહે તે પ્રમાણે  રૂપિયા આપી દેવા રહ્યા. પહેલાના ડોક્ટરો તો ખરેખર ઈશ્વરના સ્વરૂપ તરીકે ઓળખાતા , જે આપણને સમય અને જ્ઞાન આપતા હતા.  હવે તો અનેક તપાસો નો ખર્ચ આપણી પાસે કરાવશે અને  ત્યારબાદ રીપોર્ટ વાંચી, ફક્ત ૫ થી ૧૦ મિનીટ માં  બહાર પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપે છે.  મુંજાયેલા દર્દીને માથે દુ:ખોના ડુંગર તૂટી પડે, કરજો – દેવું માથે કરીને  જેમ તેમ દવાના કોર્સ કરે.  તાબડતોબ આપણા રોગોને જેમતેમ દબાવીને સારા કરી શકે તેવી દવાઓ લેવામાં આપણો રસ વધારે છે.
૨]  માનસિક રીતે નબળાઇ: આજકાલ સ્ત્રી અને પુરુષના મન એટલા બધા નબળા થઇ ગયા છે કે પુરુષ ને જવાબદારી લેવી નથી અને સ્ત્રીઓને અખો દિવસ લટકા મટકા કરતા રહેવું છે.
નિસ્વાર્થ ભાવના થકી પહેલાના જમાનામાં જીવન જીવાતું ; એ હવે સોદાબાજી ઉપર અને લેવડદેવડ ઉપર આવી ગયું છે.  અંદરનો આત્મવિશ્વાસ પડી ભાંગ્યો છે.  જાગૃતિ ની જગ્યા હવે ઝંક ફૂડ અને નશાકારક પદાર્થોએ લીધી છે.  ઉંમર પ્રમાણે વર્તન અને વ્યવહાર કરવાના સંસ્કાર અભરાઈએ ચઢયા છે. નબળા મનના માનવીઓ હવે આનંદ પ્રમોદના ઉપભોગમાં સ્વર્થીપણાને મહત્વ આપે છે.
૩]  કુદરત પ્રત્યે નારાજગી : આપણે કુદરત પાસેથી ચારે બાજુથી આપણને ઉપયોગી છે તે બધું લુટી રહ્યા છીએ, સામે આપણે કુદરતને કશું આપતા પણ નથી.
કદાચ આપીએ છીએ તો આપણને જે નક્કામું છે તે આપીએ છીએ જેમકે,  ….
મળમૂત્ર, કચરો, ગંદકી, પ્રદુષણ.  આપણે ઉલટો ચોર કોટવાલને દંડે એના જેવો વ્યવહાર રાખીએ છીએ.મારી પાસે બીજા કરતા ઓછુ છે એવી ભાવના સાથે આપણે કુદરત ને માથે જાણતા અજાણતા આરોપ મુક્યા કરીએ છીએ.
૪]  મનસ્વી વર્તન : સ્વચ્છંદતા ને આપણે આપણું જીવનનું પાયાનું સુત્ર બનાવી દીધું છે.
સંસ્કારોની સીમા ને ક્યાય ઓળંગી લીધી છે. સવાર પડે કે રાત પડે આપણા ઉપભોગ માટે આપણે સમય આપવા માંગીએ છીએ. જેટલું પણ જીવન મળ્યું છે, તે છેલ્લા શ્વાસ સુધી ભોગવિલાસ માં  વ્યતિત કરી  મસ્ત રહેવા માંગીએ છીએ. કદાચ શરીર ના અંગ ખરાબ થઇ પણ ગયા તો પ્લાસ્ટિક અથવા કૃત્રિમ અંગો પણ મુકાવીને ભોગમાં  નિરંતરતા લાવવાના તમામ પ્રયત્નો કરતા હોઈએ છીએ.  નમ્રતા અને આભારયુક્ત લાગણી ના પડીકા આપણે પધરાવી દીધા છે.
૫]  અનિયમિત જીવન અને ખાનપાન: જંગલમાં પ્રાણીઓ અને આપણી નજર સામે આવતા જીવજંતુઓ પણ પોતાના સ્વભાવ પ્રમાણે વર્તીને ખાનપાન કરતા હોય છે.
આ એક કાળા માથાનો માનવી જ્યારથી બુદ્ધીમતામાં સર્વોચ્ચ પુરવાર થયો છે, ત્યારથી ઘમંડમાંથી બહાર જ નથી આવવા માંગતો. મરજી પડે તે પ્રમાણે બેફામ અને આડેધડ ભોજન આરોગે છે, દિવસે સુવાનું અને રાતે ઉજાગરા કરવાના એ હવે સામાન્ય બની ગયું છે.
૬]  અશુદ્ધ અને ભેળસેળ યુક્ત ખાનપાન: દરેકને આ બાબતની જાણકારી હવે મળવા લાગી છે કે જે શહેરોમાં આપણે રહેવાનું પસંદ કર્યું છે ત્યાં હવે કોઈ પણ ખાદ્ય સામગ્રી એવી નથી જેનું ઔદ્યોગીકરણ ના થયું હોય.
વેપારીઓના નફા માટે પણ હવે ખાદ્ય સામગ્રીના ડેકોરેશન ને મહત્વ આપવામાં આવે છે, એની ગુણવતા ને નહિ. કલર, રસાયણો, ઝંક ફૂડ, કૃત્રિમ પદાર્થોના ઊપયોગ હવે પ્રેસ્ટીજ બની ગયા છે.
રોગને આમંત્રણ ના આપવું હોય તો આટલું જરૂર વિચારજો … 
૧.  જીવનમાં પ્રાર્થના ને પ્રથમ સ્થાન આપો. જાગતા, બેસતા, ઉઠતા, ભણતા, ચાલતા, વાત કરતા….
દરેક જગ્યાએ અજ્ઞાત સહાયરૂપ શક્તિના અહેસાસ સાથે જીવો.
૨. પોતાના શરીરની તાસીર સમજવા જેટલું આરોગ્ય વિષયક જ્ઞાન મેળવો.
૩.  વહેલામાં વહેલી તકે કરજથી મુક્ત થાવ અથવા પ્રયત્નો જરૂર કરો. નવા કરજ કરવાથી દુર રહો.
૪. આજની આપણી પરિસ્થિતિનો સંપૂર્ણ સ્વીકાર કરો અને આપણી જરૂરિયાતો અને લકઝરી ના ભેદને સમજો.
૫. જીવનમાં પ્રગતિના પંથે વિકાસશીલ રહેવા તેમજ માર્ગદર્શન માટે કોઈ એક વડીલને અથવા ગુરુને અનુસરો.
૬. મિત્રોની સંખ્યા વધારવા સાથે  તેની ગુણવત્તા ને ધ્યાનમાં લઇ  અને મિત્રો સાથે વ્યવહારિક રીતે એકબીજા માટે શુદ્ધ ભાવના જાળવીને મૈત્રી રાખો.
૭.  ખાનપાન નિમિતે પોતાની જ દિનચર્યાની પોતેજ નોંધ લ્યો અને એમાં અયોગ્ય ખાનપાનની જગ્યાએ પૌષ્ટિક ખાનપાન નો સમાવેશ કરો.
સાભાર : ડૉ. ઝરણા દોશી…
મનુષ્‍યની પ્રકૃતિ,  જેના દ્વારા રોગને પહેલેથી જ કાબુમાં રાખી શકવો શક્ય બને છે. રોગ થાય તે પહેલાં જ તેને અટકાવી શકાય અને તેનો મક્કમતાથી સામનો કરી શકાય એ માત્ર  પ્રકૃતિ – આચાર-વિચાર અને રહેણીકરણી – ખોરાક પરના નિયંત્રણ દ્વારા જ શક્ય છે.  જો આ બધાં વિષય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીશું તો જરૂર રોગોને આપણે આપણાથી દૂર રાખી શકીશું અને આમંત્રણ નહિ આપીએ….
બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email: [email protected]
ચાલો તો … અહી અમુક વિષયોને વાચકોની માંગણી હશે તો વિસ્તારથી સમજાવશું, જેમકે વધુ ઊંડાણમાં જઈએ તો આવી ભૂલો પણ આપણે કરતા હોઈએ છીએ…… સ્વતંત્ર નિર્ણય લેવાની અક્ષમતા, વડીલો પ્રત્યે તોછડાઈ, આપસમાં વેરઝેર, કલ્પના અને વિચારોમાં ખોવાયેલા રહેવું. …
તો હવે વાચકમિત્રો આપણે જીવનમાં એવી કઈ કઈ સીધી સાદી રીતો અપનાવીએ જેના થકી ફરી આપણામાં સંસ્કાર અને સંયમ આવે જેનાથી આપણે જીવનના અંતિમ શ્વાસ સુધી સ્વસ્થતા અને સંતોષને માણી શકીએ.
“સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનંતી કે આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા આપને સતાવતા જીવન અંગેના કે સ્વાસ્થયને અંગે ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પોસ્ટ પર આવી જરૂર પૂછી શકો છો. ડૉ.ઝરણા દોશી … આપને તેનો જવાબ બ્લોગ પર આપવા જરૂર પ્રયત્ન કરશે. અથવા આપને ઉદભવતા કે મુંજવણ આપતા પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે Privacy / અંગતતા – જાળવવા ઇચ્છતા હોય તો આપની સમસ્યા ની વિગત ડાયરેક્ટ [email protected] ઉપર અથવા ડૉ.ઝરણા દોશી ને [email protected] ને ઈ મેઈલ દ્વારા લખી ને મોકલી શકો છો, અમો તમારા email ID પર તે અંગેનું યોગ્ય માર્ગદર્શન  મોકલી આપવા કોશિશ કરીશું. ”

પ્રાણવાયુ તંત્ર …. (“જીવન લક્ષ્ય”) …

 પ્રાણવાયુ તંત્ર …. (“જીવન લક્ષ્ય”) …  

 

પ્રાણવાયુ તંત્ર વિશે પ્રાથમિક જાણકારી ‘જીવન લક્ષ્ય’ શ્રેણી હેઠળ આજે આપણે ડૉ. ઝરણાબેન દોશી પાસેથી મેળવીશું.  ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર પોસ્ટ મોકલવા બદલ અમો ડૉ. ઝરણાબેન ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ…

 

 

 

 

કુદરતી ઓક્સિજન ને કેવી રીતે મહત્વ આપવું, તે ક્યાંથી મેળવવું ? ….

(કૂદરતી ઓક્સિજન ને મહત્વ આપવું કે પછી ફ્રીઝ, એરકન્ડિશન્ડ, હિટર કે સોના બાથ સિસ્ટમ ને ?)

 

આજના રોજીંદા જીવનમાં આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે પરિવારના બધા સભ્યોની પોતપોતાની એક આગવી જીવનચર્યા છે.   જેમાં પ્રાથમિક જરૂરિયાત એ લાગે છે કે આપણે પોતે પોતાનું ધ્યાન રાખતા શીખવું પડશે.

 

વાચક મિત્રો આજે આપણે જીવનની એક મૂળભૂત જરૂરિયાતને લક્ષ માં લેશું.   કુદરતી રીતે વાતાવરણ માં  રહેલું પ્રાણ તત્વ એટલે ઓક્સિજન એ ઈશ્વરની બહુમૂલ્ય કૃપા છે, કોઈ એને ભગવાન કહે કોઈ રામ- રહીમ કે ખુદા કહે.   આવી બહુમૂલ્ય બક્ષીશ મેળવીને આપણે કુદરતના ઋણી થઇ ગયા છીએ.  આપણી આધુનિક જિંદગીની રીતભાતમાં રીમોટ કન્ટ્રોલ થી રોબોટીક દુનિયામાં ખોવાઈ ગયા છીએ.   છતાં માનવીને કશુક ખૂટે છે અને ત્યારે જ આપણને કુદરત યાદ આવે છે.   કુદરતી પ્રાણનો વિપુલ જથ્થો આપણને પૃથ્વી, અગ્નિ, જળ, વાયુ, આકાશ દરેક તત્વોમાંથી મળ્યા જ કરે છે.   પરંતુ તે ઉપરાંત આપણે ક્યાં ક્યાં પ્રાણ તત્વને વેડફી દઈએ છીએ તેની સમજણ મેળવીએ. …

 

આપણી શું શું ભૂલો થાય છે જ્યાં વધુ પડતો પ્રાણ વપરાય જાય છે ?  અને તન, મન, ધન બધાની હાની થાય છે.

(૧) કૃત્રિમ રાસાયણિક દ્રવ્યો નો બેફામ ખાવામાં, પીવામાં, વપરાશમાં, ઉઠતા બેસતા બધેજ અતિશય ઉપયોગ.

(૨) પ્લાસ્ટીક પેકિંગ ખાદ્ય સામગ્રી.

(૩) જાત જાતનું પ્રદૂષણ.

(૪) વીજળી નો અને આધુનિક ઉપકરણોનો વધુ પડતો વપરાશ જેમકે એરકન્ડીશન, ફ્રીજ, મોબઈલ, ટેલીવિઝન વગેરે.

(૫)  ભોજનમાં તો આપણે એટલી બધી ભૂલો કરતા હોઈએ છે કે કુદરતી તત્વોનો નાશ થયો હોય એવા જ ખાદ્ય પદાર્થોને અરોગીયે છીએ.

(૬) રાતે જાગતા રેહવું અને દિવસે સુતા રેહવું. સુર્યથી વિપરીત જીવવું.

 

સરળતાથી ઓક્સિજનનો જથ્થો ક્યાંથી અને કેવી રીતે મેળવવો?

(૧)  કુદરતી વાતાવરણમાં સમય પસાર કરવો, ૫ મીનીટ થી શરૂઆત કરો, કુદરત એની મળે જ આપણને વધુ સમય ફાળવી શકીએ એનો માર્ગ આપી દેશે.

(૨) તુલસી વાવો, અજમો વાવો, મીઠો લીમડો વાવો દરેકને એવી રીતે ઉછેરો કે તમારા આંગણામાં પ્રાણ તત્વ ભરાયેલું રહે અને સ્વછતા તથા પવિત્રતા જળવાઈ રહે.

(૩) લીલા ઘાસ ઉપર ઉઘાડા પગે ચાલો.

(૪) બાગ બગીચામાં ફરવા જવાનું રાખો. આજુબાજુ એવા મિત્રો બનાવો જેમને બાગ બગીચા નિસાર સંભાળ રાખવી ગમે, જે ફૂલ અને છોડવાઓને પોતાના વહાલા બાળકોની જેમ જતન પૂર્વક સાચવે.

(૫) અગાશીમાં જવાનું થાય એવી કોઈ પ્રવૃત્તિ રાખો જેમ કે સુર્ય નમસ્કાર, પક્ષીઓને ચણ નાખવું, બાળકોને રમાડવા, કોઈ વસ્તુની સુકવણી કરવી, તડકે બેસવું, છાપુ વાંચવું, હળવું ચાલવું ફરવું વગેરે.

(૬) શોખ ની એક યાદી બનાવો તેમાંથી બિનખર્ચાળ કયા કયા શોખ છે જે નિર્દોષ છે અને પરિવાર માં બધા સહમત છે તથા પ્રાણદાયક છે તો પ્લાન કરો અને શોખને પ્રવૃત્તિ બનાવો.

(૭) સંગીતમાં જેવા પ્રકારના રસમય ગીતો, ભજનો મનપસંદ છે તેને એક સાથે સમૂહ બનાવો, તેને પણ ફુરસદના સમયે આનંદથી માણો.

 

વાચક મિત્રોને પણ આમંત્રણ છે કે આપ સૌની નજરે પણ કેટલાય મહત્વના મુદ્દાઓ આવતા હશે જે તમે અન્ય વાચકો માટે તમારા અનુભવના આધારે રજુ કરી શકો છો …..કે ક્યાં આપણે પ્રાણ ને ગુમાવીએ છીએ અને ક્યાં આપણને શુદ્ધ પ્રાણ મળવાની શક્યતા છે જે રોજના ધમાલિયા અને અનિયમિત જીવનધોરણ માં આપણે અનુસરણમા મુકીશું તો જીવનમાં પ્રાણવાન જીવન જીવવા માટે પાશેરામાં પેહલી પુણી થશે.

 

ચાલો તો …આપણા જીવનની સમસ્યા અંગે ડૉ.ઝરણાબેન દોશી પાસેથી  જાણીએ …

 

 “સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનંતી  કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે સ્વાસ્થયને અંગે  ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પોસ્ટ પર આવી જરૂર પૂછી શકો છો. ડૉ.ઝરણા દોશી … આપને તેનો  જવાબ બ્લોગ પર આપવા જરૂર પ્રયત્ન કરશે.  અથવા આપને  ઉદભવતા કે મુંજવણ આપતા પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે  Privacy / અંગતતા – જાળવવા ઇચ્છતા હોય તો આપની સમસ્યા ની વિગત ડાયરેક્ટ  [email protected] ઉપર અથવા ડૉ.ઝરણા દોશી ને  [email protected]  ને ઈ મેઈલ દ્વારા લખી ને  મોકલી શકો છો, અમો   તમારા  email ID પર તે અંગેનું યોગ્ય માર્ગદર્શન ડાયરેક્ટ મોકલી આપવા કોશિશ કરીશું. ”

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ – બ્લોગ ની મુલાકાત લેવા : http://das.desais.net લીંક પર ક્લિક કરશો.

શરીરની સાંકેતિક ભાષા થકી રોગની ઓળખ અને ઉપાય …

શરીર ની સાંકેતિક ભાષા થકી રોગોની ઓળખ અને ઉપાય …

 

 

કુદરતે આપણા શરીરમાં અદભુત રચના કરી છે તેને આપણે જીવનભર, મન ભરીને માણવા માટે શું કરવું જોઈએ તે  જાણવા માટે ….આવો આજે આપણે ‘જીવન લક્ષ્ય’  કેટેગરી હેઠળ ડૉ. ઝરણા દોશી પાસેથી  કુદરતની સાંકેતિક ભાષા ને જાણીએ, સમજીએ તથા તેને અનુસરવાનો પ્રયત્ન કરીએ.

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર ડૉ. ઝરણાબેન દ્વારા મોકલવામાં આવેલ ઉપરોક્ત પોસ્ટ બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વક્થી આભારી છીએ…

આજનું ધમાલિયું જીવન આપણને માનસિક તાણ આપી રહ્યું છે.આખા દિવસમાં ખાસ કંઈ કર્યા ના પણ કરીએ તો પણ સાંજ પડે આપણને અમુક  શારીરિક તકલીફોને ધ્યાનમાં લેવી પડે છે.

 

 

 

શરીરની સાંકેતિક ભાષા…

 

1. આખા શરીરમાં દુખાવો થવો

2. બેચેની અને હતાશા લાગવી

3. થાક લાગવો

4. શરીર ભારરૂપ લાગવું

5. શરીરનું ગરમ અથવા ઠંડું પડી જવું.

6. ભોજન કરવાની આળસ આવવી

7. સોફા/પલંગ ઉપર પડ્યા રેહવાની ઈચ્છા થવી

8. પગમાં, ગોઠણમાં સોજા ચઢવા

9. આચરકુચર જંક ભોજન નો ઉપયોગ વધુ પડતો કરી લેવો

10. ઉમર કરતા મોટા દેખાવાનું શરુ થઇ જવું.

11. નાની નાની વાતમાં ચિડચિડાપણું આવી જવું.

12. ઘરના સભ્યો સાથે બેસવું ના ગમતા ટેલીવિઝન અથવા વીડીઓ ચાલુ કરીને મન બીજે વાળવું.

13. નાની નાની વાતમાં વિલાયતી દવાઓનું સેવન કરવું.

 

ઉપર મુજબ ના પોતાના આરોગ્ય ને ઓળખવાના અને તેમાંથી બહાર આવવાના પ્રયત્નો માં રસ લેવા માટે આવો આપણે ઘરમેળે થઇ શકતા ઈલાજો જોઈએ …

 

દાદીમાં ના ઘરેલું નુસખા :

 

૧]  ઘરે આવીને હુંફાળા પાણીથી સ્નાન કરવું

૨]  ઘરે આવીને શાંતિથી બેસીને ફ્રેશ ફળ નો જ્યુસ પીવો.

૩]  ઓફીસમાં આંખોમાં સમયે સમયે પાણીની છાલક મારવી.

૪]  પાણી પીવાની ટેવ પ્રત્યે સજગ થવું.

૫]  આખા દિવસના ખોરાક માં પ્રોટીન,વિટામીન,મીનરલ તેમજ જરૂરી ખનીજ તત્વોનો સમાવેશ કરવો.

૬]  અમુક દિવસના અંતરે પેટને સ્વચ્છ રાખવા માટેની યોગ્ય રીત અપનાવવી.

૭]  ઘરમાં બાળકોની સાથે પેહલા થોડો સમય વિતાવવો.

૮]  મનપસંદ સંગીત વગાડવું.

૯]  રજાના દિવસો માટેનો કોઈ આરામદાયક પ્લાન બનાવવો.

૧૦] સર્વાનુંસંમતિ થકી સાંજના ભોજન ના મેનુ ની પેહલેથી ચર્ચા કરી નક્કી કરવું.

૧૧] જરૂર કરતા ભોજન માં બે કોળિયા ઓછા ખાવા.

૧૨] ભોજન અને ઊંઘ વચે બે થી ત્રણ કલાક ની સમય મર્યાદા રાખવી.

૧૩] સહપરિવાર સાથે ભોજન લેવું.

૧૪] ભોજન લેતા અને સમાપ્ત કરતા સમયે બે હાથ જોડીને સમૂહ પ્રાર્થના કરવી.

૧૫] ભોજન આરોગતી વખતે આનંદવાળા વિષય ની ચર્ચા કરવી અથવા મૌન રેહવું.

 

આ પ્રમાણે  ઉત્તમ જીવન જીવવાની કુંચીઓને  જો  આપણે આચરણ માં મુકીએ  તો આપણા જીવનમાં  તંદુરસ્તીને કાયમી આપણે આવકાર આપીએ છીએ..

 

વાચકો મિત્રો આપ નીચે જણાવેલ સમસ્યાઓ  કે તે સિવાય ની અન્ય કોઈ સમસ્યાઓ જીવનમાં ધરાવતા હોય તો જરૂર તેના ઉપચાર જાણવા માટે ડૉ. ઝરણાબેન દ્વારા માર્ગદર્શન મેળવી શકો છો. આપની  સમસ્યા બ્લોગ પોસ્ટના કોમેન્ટ્સ  બોક્ષ દ્વારા અમોને જણાવશો અથવા અમોને ઈ. મેઈલ દ્વારા જણાવશો. જેના જવાબ  તમે ઈચ્છશો તો વ્યક્તિગત અથવા  બ્લોગ પર આપીશું.

 

સામન્ય સંજોગમાં ઉદભવતી સંભવિત સમસ્યાઓ …. જેવી કે ...

 

(૧)  મારે વારે વારે બહારનું બહુ ખાવાનો વારો આવે છે તો હું મારૂ આરોગ્ય કેવી રીતે જાળવી શકું ?

(૨)  મારે નાની ઉમરથીજ વારસાગત રોગોની દવા લેવાનું થયું છે તો હવે હું એમાંથી કેવી રીતે મુક્ત થઇ શકું ?

(૩)  હું રાતે ઘણો જ મોડો આવું છુ એટલે આપે જણાવેલા અમુક નિયમો અમલમાં મુકવા શક્ય નથી તો શું કરવું ?

(૪)  હું તો હોસ્ટેલ માં ઘર થી દુર રહું છુ તો મારે તો જે મળે તે ખાઈ લેવું પડે છે તો મારે ઉપર જણાવેલ તકલીફોથી કેવી રીતે બચવું ?… વિગેરે …

 

ચાલો તો …ડૉ. ઝરણા બેન દ્વારા સમસ્યા અંગે જાણીએ …

 “સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનંતી  કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે સ્વાસ્થયને અંગે  ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પોસ્ટ પર આવી જરૂર પૂછી શકો છો. ડૉ.ઝરણા દોશી … આપને તેનો  જવાબ બ્લોગ પર આપવા જરૂર પ્રયત્ન કરશે.  અથવા આપને  ઉદભવતા કે મુંજવણ આપતા પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે  Privacy / અંગતતા – જાળવવા ઇચ્છતા હોય તો આપની સમસ્યા ની વિગત ડાયરેક્ટ  [email protected] ઉપર અથવા ડૉ.ઝરણા દોશી ને  [email protected]  ને ઈ મેઈલ દ્વારા લખી ને  મોકલી શકો છો, અમો   તમારા  email ID પર તે અંગેનું યોગ્ય માર્ગદર્શન ડાયરેક્ટ મોકલી આપવા કોશિશ કરીશું. ”

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ – બ્લોગ ની મુલાકાત લેવા : http://das.desais.net લીંક પર ક્લિક કરશો.

આહાર થકી આરોગ્ય …

આહાર થકી આરોગ્ય …

આજ મારો સંકલ્પ છે …  તેમજ ‘  પ્રાર્થના  …  ની  પોસ્ટ  દ્વારા… ડૉ. ઝરણા દોશી નો પરિચય  બ્લોગ પર આપવા અમે કોશિશ કરેલ.,  પરંતુ તેમાં તેમના વિશે  વધુ જાણકારી કે માહિતી અમો  આપી શકેલ નહિ, સિવાય તેમની કૃતિ દ્વારા તેમના સંકલ્પો આપ સર્વેની સમક્ષ રજૂ કરવા નમ્ર કોશિશ કરેલ. આપ સર્વે તરફથી ઉપરોક્ત (કૃતિ ની) પોસ્ટ પર ખૂબજ સુંદર પ્રતિભાવ અમોને મળેલ તે બદલ આભાર !

આજે આપને ડૉ.ઝરણાનો ટૂંકો પરિચય આપીને તેમની આપ સૌ સાથે મુલાકાત કરાવવા માંગુ છું. ડૉ.ઝરણા એક નદીની જેમ વિશાળ વિચાર શક્તિ તેમજ જ્ઞાન ધરાવતાં.ડૉ.ઝરણા પર મા સરસ્વતીની અનન્ય કૃપા રહી છે. ડૉ.ઝરણાએ પોતાના નામની જેમ જ પોતાના જીવનને સેવા માર્ગે અવિરતપણે ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કર્યું છે. તેમના આ કાર્યમાં તેમના બંને પક્ષના પરિવારના સભ્યોનો પણ સુંદર સાથ અને સહકાર મળી રહેલ છે.

ડૉ.ઝરણાએ  અભ્યાસની  શરૂઆત બી.કોમ અને ત્યારબાદ  એમ.એ.(ગુજરાતી) વિષય સાથેના અભ્યાસક્રમથી કરી  અને ત્યારબાદ તેઓ વિવાહિત જીવનથી  જોડાયા. વિવાહિત જીવન દરમ્યાન કુટુંબના સાથ અને સહકાર દ્વારા  હર્બ ઉપર સંજીવની વિદ્યામાં ડૉ. ની ઉપાધિ મેળવી.  ડૉ. બન્યા બાદ પણ તેમણે અધિક અભ્યાસ દ્વારા અધિકાધિક  વિદ્યાઓમાં  પારંગતતા મેળવવાનું  સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત કર્યું.  જેમાં  નેચરો પેથીમાં ND (નેચરલ પદ્ધતિમાં) ,રેકી માં ગ્રાંડ માસ્ટરનીપદવી પ્રાપ્ત કરી, નાડી પરીક્ષણ, જ્યોતિષ  શાસ્ત્ર, પ્રાણિક હિલિંગ, ફેઇસ રીડીંગ (સામુદ્રિકશાસ્ત્ર), વગેરે પર તેમણે સફળતા મેળવી.  આ ઉપરાંત અનેક લોકો સાથે કાઉન્સેલિંગ કરીઅનેક પરિવારોને રૂબરૂ કલાકોના કલાકો સુધી આરોગ્ય આહાર, આરોગ્ય અને અધ્યાત્મ પરના પ્રયોગો દ્વારા તેમની મુશ્કેલીઓ દૂર કરવામાં  પણ તેઓ મદદ કરી રહ્યાં છે.

 ઘરેલું પદ્ધતિઓમાં તેમને તેમના પરિવારના સંસ્કારને કારણે શરૂઆતથી જ જ્ઞાન અને અનુભવ હતો, તેથી આ જ ક્ષેત્રમાં તેમણે વધુ ને વધુ રીસર્ચ  કરીને અનેક સેમિનાર યોજીને પોતાના કાર્ય અંગે સફળતા મેળવી છે. તેઓ જેમને જરૂર હોય તેવા લોકોને  નિરાની જીવનશૈલી ( Neo Independent Reiki Alliance ) તેમજ આહારથી આરોગ્ય, આરોગ્યથી અધ્યાત્મક આહાર, આરોગ્ય અને આધ્યાત્મક શૈલીનું  જરૂરી માર્ગદર્શન આપે છે, સાથે સાથે  હર્બ ના tailor made કોર્સ થકી એલોપથીના ચક્કરમાંથી લોકોને બહાર લાવવા પ્રયત્ન કરી રહ્યાં છે, જેથી જીવન સંજીવની – સ્વાસ્થય ચિક્ત્સા નિરાહાર તથા ઘરગથ્થુ ઈલાજો થકી  નૈસર્ગિક ચિકત્સા તેમજ  નિરાહારની જીવનશૈલી દ્વારા સમાજની સેવા થઈ શકે અને સેવા દ્વારા તેમણે લીધેલા સેવાના ભેખના  ઉદેશ્યની પ્રાપ્તિ થઈ શકે તે સંકલ્પ સાથે હાલ તેઓ  તેમના ક્ષેત્રમાં કાર્યરત  છે.

આજથી નિયમિત રીતે સમયાંતરે બ્લોગ પર તેમના લેખનો આપણે લાભ મેળવીશું.  ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર તેમના નેચર પરના અનુભવોનું  લેખ દ્વારા…‘ જીવન લક્ષ્ય’ ... કેટેગરી હેઠળ  માર્ગદર્શન આપવા માટે સહમતિ આપવા બદલ અમો ડૉ.ઝરણા દોશી ના અંતરપૂર્વકથી  આભારી છીએ …

આહાર થકી આરોગ્ય …

 

 

ગ્રહણ કરેલું ભોજન સંપૂર્ણ પણે શરીરમાં પહોચે છે ખરું? …. (જેટલું અન્ન ગ્રહણ કરીએ છીએ તેટલું શરીરને પહોંચે છે ખરી ?)

 

ભોજન એ આપણા જીવનને ધબકતું રાખવા હેતુ એક અનિવાર્ય કર્મ છે.  જે જન્મ લે તેણે તન,મન, અને સર્વાંગી વિકાસ અર્થે અન્ન ગ્રહણ કરવું જ જોઈએ. પરંતુ જાણતા અજાણતા અને બીજો કોઈ છુટકો ના હોવાથી આજે આપણે ઘરે ઘરે અમુક નિયમોને સમય ની સાથે સાથે અભરાઈએ (પડતા) મુક્યા છે.  આવો આ બાબતે આપણે મનન અને ચિંતન કરીએ અને જીવન પ્રત્યે નવો (ખરેખર જુનો) અભિગમ કેળવીએ ….

 

 

 

 

૧]     શરીર અને મન જુદા છે એ વાત આપણે જમતા વખતે ભૂલી જઇએ છીએ, ખાય આપણું અતૃપ્ત મન અને ભોગવે શરીર.દા.ત.તળેલું આપણું મન ખાય અને ખીલ આપણા મોઢા ઉપર આવે.

૨]     આપણું સુત્ર છે કે આંખને ગમે તે મોઢાને ગમે,આપણી લલુડી (જીભડી) માં લાળ ટપકવાનું શરુ થઇ જાય ઉપરાંત ત્યાં સુધીમાં આપણે એ પણ ભૂલી જઇએ  કે આ વાનગી કેટલી ગુણકારી છે અથવા મારે માટે યોગ્ય છે કે નહિ.

૩]      આજના જમાનામાં દરેકને પોતપોતાનો મનપસંદ ફાસ્ટ ફૂડ ના એક આગવો શોખ છે.

૪]  પેહલાના વખતમાં જમણવારી નો અર્થ અનોખો હતો.આતિથ્યની ભાવના અને પરોણાગતની ભાવના ના દર્શન થતા હતા.

૫]     આપણા ‘દાદીમા’ના સમયે અને જુના જમાનામાં સગડી ઉપર શાંતિથી રાંધેલો ખોરાક એ અતિ મહત્વનું કાર્ય ગણાતું,  એમાંથી ધીમે ધીમે ગેસ આવ્યા, માઈક્રોવેવ આવ્યા અને આજે તો માઝા મૂકાઈ ગઈ.  ઓફીસ હોય કે ઘર રેડીમેડ પડીકા અને ટીનના ડબ્બા ખુલે નહિ અને અકરાંતિયાની જેમ ખાય  નહિ  ત્યાં સુધી ચેન પડે નહિ.

૬]     જુનું ને જાણીતું સુત્ર જે દરેક જાણે છે પણ આચરણમાં મુકવાની આળસ છે—જીવવા માટે ખાવું કે ખાવા માટે જીવવું?

 

પેહલા એક સમય એવો હતો કે આપણે ભોજન ની સાથે સાથે બનાવનાર પ્રત્યે  આપણાપણા ના એહસાસથી ભરાઈ જતા હતા. ઘરે ઘરે રોટલીનું સ્થાન ખાખરા,પીત્ઝા અને બ્રેડ માં રૂપાંતરિત થયું છે.   પહેલાં ના સમયમાં ભોજન બનાવનાર પોતાની ફરજ સમજીને બિનશરતી પ્રેમ થકી ભાત ભાત ના ભોજન બનાવીને આપતા.  આજની તારીખમાં સયુંકત પરિવાર વિખુટા પાડીને આધુનિકતા નામના વાયરસ માં હોમાઈ ગયા, હવે પરસ્પર લાગણી અને ઉત્સાહની બાદબાકી થઇ ગઈ અને દરેક બાબતની ગણતરી તથા હરીફાઈનો જમાનો બની ગયો.   હવે આ દોટ ક્યાં જઈને રોકાય ? તે આપણી જાણ માં નથી, પરંતુ આપણે આપણી  દોરને સાંભળી લઈએ અને જરા જ્યાં છીએ ત્યાં રોકાઈ જઈએ – વિચારીએ.   આપણે જે કોઈ પણ આપણા ઈસ્ટદેવ ને (ભાવ – શ્રદ્ધાથી) માનતા હોઈએ તેને સાક્ષી રાખીને વાચકમિત્રો આજે આપણે એક નવી દ્રષ્ટી કેળવીએ અને આપણા ભોજન પ્રત્યે આપણે જેટલી રુચિ દાખવીએ છીએ એટલી જ આપણે બનાવનાર તથા ખવડાવનાર પ્રત્યે આભારની લાગણી પ્રગટ કરીએ.

 

ભોજન સમયે કરવામાં આવતી પ્રાર્થના:

 

ભોજન ના કણ કણમાં સ્વામી તમે તમારી જ છબી ને ઉતારી છે, આ તમને મનની આંખોથી જ જોઈ શકાય એવી તમારી માયા છે. તમે એવા એવા મહાન કાર્યો કર્યા છે જે ભાગ્યેજ કોઈ વિચારી અને સમજી શકે છે.

 

હે માં અન્નપૂર્ણ દેવી, હે રચયિતા, હે દાતા, હે વિધાતા આપે અમને સુખ, શાંતિ તથા સંતોષપૂર્વક ભોજન કરવાની વ્યવસ્થા કરી આપી છે તે તો અમે સપના માં પણ મેળવી શકત કે કેમ તે પ્રશ્ન છે.

 

તમારી પાસે તો દરેક જીવ માત્ર ને ભોજન મળે તેવી વ્યવસ્થા છે (કુદરતી કરામત છે), જોગવાઈ છે. પરંતુ વિવેક બુધિ થકી આપે મનુષ્યને દરેક જીવથી જુદો પડ્યો છે. તમે જ આવો પ્રસાદ અમને ભાવપૂર્વક ખવડાવી શકો છો. તમે તો સાક્ષાત બ્રહ્મ થઈને ઉતરીને આવ્યા હો એવો અનુભવ આજના ભોજન આરોગતા સમયે અનુભવવા મળી રહ્યો છે. આ ભોજન મારા અંગ અંગ માં તમામ પ્રકારના જરૂરી પોષક દ્રવ્યોને બનાવે અને સ્વસ્થતા અપાવે એવી મંગળ પ્રાર્થના.

– ડૉ. ઝરણા દોશી…

 

“ સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનંતી  કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે સ્વાસ્થયને અંગે  ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર આવી જરૂર પૂછી શકો છો. ડૉ.ઝરણા દોશી … આપને શક્ય એટલો ઝડપી  જવાબ બ્લોગ પર આપવા જરૂર પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે Privacy / અંગતતા – જાળવવી હોય તો તેઓ તેમની સમસ્યા ડાયરેક્ટ [email protected] ઉપર અથવા ડૉ.ઝરણા દોશી ને [email protected] ઈમેઈલ દ્વારા પૂરી વિગત સ્વાસ્થ્યની સમસ્યા – સમય, ઉંમર  સાથે મોકલી શકો છો.. તમને  તમારા  email ID પર યોગ્ય માર્ગદર્શન ડાયરેક્ટ મોકલી આપવા કોશિશ કરીશું. ”

બ્લોગ ની મુલાકાત લેવા માટે અહીં લીંક પર ક્લિક કરશો : http://das.desais.net

સપનું સાકાર થયું …

સપનું સાકાર થયું … (પ્રાર્થનાનું પ્રાભાતિયું) …

 

અમારી જીવનચર્યામાં ઘણા બધા પરિવારો સાથે મુલાકાત લેવાનું થાય, સત્સંગ કરવાનું થાય, શ્રોતાને પણ માર્ગદર્શન મળે અને અમને આત્મસંતોષ મળે ……તે સમયે ઈશ્વર ની અદભૂત શક્તિને અનુભવમાં કેમ લાવવી તેનો પ્રશ્ન ઉદભવ્યો. તે સમયે લખાણ માટેની સુવિધા હોવાથી નીચેની પ્રાર્થના સહજ લખાઈ ગઈ.

– ઝરણા દોશી …

 

આ અગાઉ  આપણે ડૉ.ઝરણાબેન ની એક સુંદર રચના / કૃતિ … ‘આજ મારો સંકલ્પ છે… ‘  અહીં બ્લોગ પર માણી અને તેમના  જીવન પ્રત્યેના  અભીગમો અને સંકલ્પ આપણે  જાણ્યા ., અને સાથે સાથે  આપ સર્વે તરફથી તેમની ઉપરોક્ત કૃતિ બદલ ખૂબજ સુંદર પ્રતિભાવ અમોને કોમેન્ટ્સ સ્વરૂપે મળેલ, તે બદલ અમો તમારા અંતરપૂર્વકથી અભારી છીએ…

આજે ફરી એક સુંદર કૃતિ- ‘સપનું સાકાર થયું.. ‘ .પ્રાર્થના  સ્વરૂપે ડૉ.ઝરણા‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલેલ છે, જે આપ સર્વે ને માણવા માટે આજે અમોએ પોસ્ટ સ્વરૂપે મૂકવા નમ્ર કોશિશ કરેલ છે.

ડૉ.ઝરણા નો પરિચય હાલ આપણે ફક્ત કૃતિઓ દ્વારા જ મેળવીએ છીએ અને ભવિષ્યમાં તેમના વિશે વધુ જાણકારી અહીં બ્લોગ પર તેમની અલગ જ પોસ્ટ દ્વારા આપીશું … આજની આ કૃતિ મોકલવા બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ…


સપનું  સાકાર થયું …

ઈશ્વર તમારા દર્શન નું આજે સપનું સાકાર થયું …

હું સમજુ કે તમારી માટે આ બહુ નાની અમથી વાત
આજે સંગાથે કોઈએ ખુશીની રંગોળીમાં રંગ પૂર્યો
આજે દીવાને ફરીથી બળતણ મળ્યું
ઈશ્વર તમારા દર્શન નું આજે સપનું સાકાર થયું …

રોજ નવો દિવસ પડે,રોજ વિચારું આજે પધારશો શું?
તમારા વ્હાલની ઊર્મિનો સ્પર્શ થકી ભક્તિ નો રંગ પાક્કો થયો
જે વાતને લઈને હું શંકા માં હતી તેનું આજે સમાધાન થયું.
ઈશ્વર તમારા દર્શન નું આજે સપનું સાકાર થયું …

હવે લોક આખું પૂછે છે તમે કેવા દેખાતા હતા ?
શું કહેવું મને તો સાક્ષાત જગમગ પ્રકાશ અનુભવાયો.
સુધબુધ ના રહી , મારાપણાનો જ્યાં ભેદ જ ભૂલવાનું થયું
ઈશ્વર તમારા દર્શન નું આજે સપનું સાકાર થયું …

હવે ખાતરી થઇ જ્યાં હું ત્યાં તું નહિ, જ્યાં તું ત્યાં તું હી તું.
લ્યો હવે આપો આશિષ કે જગતને ખાતરી થતી રહે
આ માનવ ભવમાં તો હવે સેવામાં જ ઉતરવાનું રહ્યું
ઈશ્વર તમારા દર્શન નું આજે સપનું સાકાર થયું …

ભેટમાં તમે જગતના જીવોની સેવાનો પંથ આપ્યો,
આત્માની અંદર સમય એ આજે અંતરચક્ષુ ખોલ્યા
દર્શનની સાથે તમે દીક્ષા પણ આપી એ તો અતિ અદભૂત થયું
ઈશ્વર તમારા દર્શન નું આજે સપનું સાકાર થયું …

– ઝરણા દોશી …

આપને ઝરણાબેન ની પ્રાર્થના ની પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો જરૂર આપના અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકવા વિનંતી, જે સદા લેખકની કલમને બળ પૂરે છે અને અમોને માર્ગદર્શક બની રહેશે. આભાર !

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

email: [email protected]

આજ મારો સંકલ્પ છે ….

આજ મારો સંકલ્પ છે …  (રચના)

‘દાદીમા ની પોટલી’ માંથી સદા વૈવિધ્યતા ભર્યું આપ સર્વેને મળી રહે તેવી નમ્ર કોશિશ અમો કરતાં રહ્યા છે અને સદા કરતાં રહીશું..  આજે  એક નવા સાથી  આપણા બ્લોગ સાથે જોડાવા સહમત થયા છે.. જેમનો ટૂંકમાં  જ પરિચય આપવા કોશિશ કરીશ.  હકીકતમાં તેમનો પરિચય કઈ રીતે આપવો તે મીઠી મુંઝવણ થોડા દિવસથી રહી છે.આજ રોજ એક  આધ્યત્મ -કાવ્ય (રચના) તેમના તરફથી મોકલવામાં આવી છે, જે આજે આપની સમક્ષ મૂકવા  નમ્ર  કોશીસ  કરેલ છે.

ડૉ. ઝરણા દોશી, (મુંબઈ)  તરફથી  આજની રચના ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવામાં આવી છે, જે માટે અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  આપને સવાલ થશે કે  ડૉ. છે તો  તે કઈ ફેકલ્ટીમાં કાર્યરત છે અને કઈ બાબતના  ડૉ. છે ?  આવા અનેક પ્રશ્નો આપણને જરૂર થાય, પરંતુ હાલ એટલું જ કહીશ કે તેઓ ની ઓળખાણ માટે એક  જ રજૂઆત  કરી શકાય  કે   ઈશ્વર કૃપાથી આ નામ રૂપી  ‘ઝરણામાં સાગર ‘ સમાયેલો  છે.

‘ન એલોપેથી – ન આયુર્વૈદિક – ન હોમીઓપેથી  – ન સિદ્ધા …’ આ તેમનું સુત્ર અને ધ્યેય છે.

હવે જો કોઈ જ દવા જ લેવાની નહિ અને રોગ ને જડમૂળથી દૂર કરવાની કોશિશ કરવી અને તેમાં સારા પરિણામ મેળવી આપવા કે સિદ્ધિ હાંસલ કરવી તે આજના સમયમાં કેટલું શક્ય છે ?? પરંતુ તેઓ આવા બધા કાર્ય કરવા તત્પર છે. … આજે આટલું જ …

આધ્યાત્મ : જીવ, જગત અને સ્વયં ને જાણવાની ઉત્કંઠાનું નિરાકરણ ધ્યાન, ભક્તિ અને સેવા … દ્વારા સમસ્યાઓને તેમજ સાથ સાથે રોગને દૂર કરવા … તેવા કાર્ય કરવા તેમના જીવનનું સુત્ર  છે. હવે પછી  નિયમિત રીતે ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર તેમના લેખ દ્વારા  માર્ગદર્શન  મેળવવા આપણે કોશિશ કરીશું… હા, પણ એટલું જરૂર યાદ રાખજો કે  જો તમે તમારા જીવન માટે જાગૃત હશો અને તમારા મનમાં ઉદભવતા સવાલો દ્વારા તેમના જ્ઞાન અને કૌશલ નો લાભ લેવા સતત પ્રશ્નો  તેમને પૂછતા રહેશો કે કોમેન્ટ્સ દ્વારા તમારા પ્રતિભાવ આપતા રહેશો તો તેમની પાસેથી ઘણું જ આપણે જાણી શકીશું અને મેળવી શકીશું… બાકી તો સામન્ય માહિતી જ મેળવીશું….  તેમનો વધુ પરિચય પણ હવે પછીના તેમના લેખ દ્વારા મેળવીશું…  આજે આટલું બસ,ચાલો તો  હવે તેમની એક રચના પણ માણીએ….

 

કાવ્યો ની રચના મારી નાનપણ ની પસંદગી છે 
નીચેની રચના મેં આજે જ કરી છે. મિત્રો,તમારો નિષ્પક્ષ મત / પ્રતિભાવ દર્શાવજો આજ ની રચના  તમને પસંદ આવી કે નહિ ? આપના તરફથી મળેલ કોઈપણ પ્રતિભાવ સદા મારા માટે અમૂલ્ય  છે અને જે મને પ્રેરણાદાયી બની રહેશે….

આ કાવ્ય માં મેં પ્રભુ સાથે ખુલ્લી વાતો કરી છે કે હું હમણાં સુધી તમારા ઉપર જ નિર્ભર હતી,
નાની નાની વાતો અને    નાની નાની સમસ્યાઓ માટે મેં તમને જ હમેશા હેરાન કર્યા છે,
હવે હું પ્રભુ તારા કર્યો ની વિલક્ષણ પદ્ધતિઓ થી પ્રભાવિત થઇ છુ અને મારે પણ તમને સહાયરૂપ થવું છે, તો મેં સંકલ્પ શક્તિ ની યાચના કરી  છે….

 

આજ મારો આ સંકલ્પ છે ….

પ્રભુ તમે મને ઉગારો એવું સપનું આજ સુધી મેં ચલાવ્યે રાખ્યું
મારી માટે તમારા સિવાય કોણ છે આ વિશ્વમાં એવું કીધે રાખ્યું ..

હવે મારા મન અને હ્રદય માં એક નવો અંકુર ફણગી રહ્યો છે.
તમારી કૃપાથી હું મારા જીવનમાં નવી ચેતના ને આવકારું છુ.
તમે જ કૃષ્ણ હતા, તમે જ રામ હતા તમે જ મારી અંદર સમાયા છો.
કર્મ મારી શક્તિ, સેવા મારી પુંજી બને તે શક્યતા તમારા થકી ..

મારી અંધશ્રદ્ધા અને અવધારણાઓને ભૂસવા વાળા તમે જ છો.
વાસ્તવિકત જગત ના દર્શન અને અનુભૂતિ કરવાવાળા તમે જ છો.
મારી આત્મશક્તિ ને જીવનમાં આચરણમાં ઉતારનાર પણ તમે જ છો.
હે કૃપાળુ કરુણા ના સાગર સંકલ્પ ની દીક્ષા આપનાર પણ તમે જ છો…

આજે મારો સંકલ્પ રહે કે હું જગત આખા ને કિલ્લોલ કરતા જોતી રહું.
હસતા રમતા સર્વેને ધ્યાન ના માર્ગે આગળ વધેલા માણતી રહું.
અજબ, ગજબ ના લોકો ને જોઉં છુ, કેવી તમારી સૃષ્ટી ની રચના હે નાથ ..
ક્ષમા, ધીરજ ને આભારવશ ની લાગણીઓથી બધાને છલકેલા અનુભવું….

બસ પ્રભુ આજે મારો આ સંકલ્પ છે ………….

 

ડૉ.ઝરણા દોશી …

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email: [email protected]