પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૫) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, શ્રી કૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, (વડોદરા) …

ભાગ – ૫

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 

પુષ્ટિ સંપ્રદાયના પાયાના સિદ્ધાંતોનો પ્રાથમિક પરિચય પામવાના પ્રયાસરૂપે ષોડશ ગ્રંથોના સંક્ષિપ્ત અભ્યાસમાં  આજે આપણે શ્રી વિવેકધૈર્યાશ્રય અને શ્રી કૃષ્ણાશ્રય ગ્રંથોની વાત કરીશું.

 

૮.  શ્રી વિવેક ધૈર્યાશ્રય:

 

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

આ ગ્રંથ લાહોરના પ. ભ. વૈષ્ણવ શ્રી બુલા મિશ્રના નિમિત્તે આપણને પ્રાપ્ત થયો છે.  તેમને માત્ર આ ગ્રંથના સેવનથી વેદશાસ્ત્રોનું જ્ઞાન થયું હતું એટલું જ નહીં માનસી સેવા સિદ્ધ થઇ હતી.  આચાર્યશ્રી આ ગ્રંથમાં વિવેક, ધૈર્ય અને આશ્રયની વ્યાખ્યા કરે છે અને આજ્ઞા કરે છે કે આ ત્રણે વૈષ્ણવતાના પાયારૂપ છે. તેનું સદા સંરક્ષણ કરવું જોઈએ. .

 

 

વિવેક

 

  • નિષિદ્ધ કાર્યના પરિણામનો વિચાર (સમજ) એ જ વિવેક.
  • શ્રી હરિ સર્વ સામર્થ્યવાન અને સર્વ કાંઈ સ્વેચ્છાએ કરનાર છે એવી સ્પષ્ટ અને દ્રઢ સમજ એટલે વિવેક.
  • અત્યાગ્રહ, હઠાગ્રહ,અભિમાનનોએ સર્વનો ત્યાગ, દીનતા અને ધર્મ- અધર્મનો વિચાર જેવા ૯ પ્રકારના વિવેક શ્રી આચાર્યજીએ સમજાવ્યા છે.
  • અનાગ્રહરાખવો એટલે કે વગર પ્રયત્ને (અનાયાસે) સિદ્ધ થતા કાર્યો થવા દેવા.
  • પ્રભુ પાસે પણ યાચના કરવી નહીં. બધું જ પ્રભુનું છે, આપવું હોય તે, તેટલું અને ત્યારે આપશે.

 

ધૈર્ય:

 

  • ત્રિવિધ(શારીરિક, માનસિકદુ:ખ અને આધિદૈવિક) કલેશ સહન કરવાં. તે દુર થતું હોય તો થવા દેવું. સહન કરવાનો આગ્રહ ન રાખવો.  પાણીના પ્રવાહમાં વહેતા પાંદડાની જેમ વહેવું, તરવાનો પ્રયાસ કરવો નહીં.
  • સાચા રક્ષક શ્રી હરિ જ છે.  કુટુંબીઓ,નોકરો કે અન્યના આક્રમણ સહન કરવા, પ્રતિકાર ન કરવો.

 

આશ્રય:

 

  • આ લોક અને પરલોકના કામો, દુ:ખમાં, પાપમાં, ભયમાં, અપૂર્ત ઈચ્છામાં, ભક્તદ્રોહમાં, ભક્તિના અભાવમાં,અશક્યમાં કે સુશકયમાં અર્થાત દરેક પરિસ્થિતિમાં (તે સાનુકુળ હોય કે વિપરીત)એક માત્ર પ્રભુનો જ આશ્રય રાખવો. અન્યાશ્રય ક્યારેય ન કરવો.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

 

 

  • જો આ ગ્રંથ બરાબર સમજી અમલ કરીએ તો આપણું આધ્યાત્મિક જ નહીં લૌકિક જીવન પણ સરળ અને સફળ બને.  જીવન યાત્રાનું સરસ વહન થાય.
  • સુક્ષ્મ વિચાર કરીએ તો આધુનિક માનસશાસ્ત્રના તણાવ મુક્તિના (stress buster) ઉપાયોજ આ ગ્રંથમાંવર્ણવાયા છે.
  • અનન્યતા અને દ્રઢ આશ્રય સિદ્ધ કરવામાંઅત્યંત ઉપયોગી ગ્રંથ.
  • સમજીને યોગ્ય અમલ કરી શકાય તો લૌકિક અને અલૌકિક બંને ક્ષેત્રે સફળતા પ્રાપ્ત થાય, શ્રેય અને પ્રેય બંને સિદ્ધ થઇ જાય.

 

૯.  શ્રીકૃષ્ણાશ્રય:

 

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

  • આ યુગમાં કાલ, દેશ, દ્રવ્ય, તીર્થ, મંત્ર, દેવતાઓ જેવા સર્વ સાધનો દુષિત થઇ શક્તિહીન થઇ ગયા છે.  આ પૈકી કોઈ પણ આપણો ઉદ્ધાર કરી શકે તેમ નથી.
  • સર્વત્ર પાખંડનું સામ્રાજ્ય છે.  દ્રુષ્ટો બધે ફરી વળ્યા છે.  સત્પુરુષોની મતિ ભ્રષ્ટ થઇ છે.
  • આપણે અશક્ત, લાચાર, દીન છીએ વળી દેવતાઓ પ્રાકૃત છે, અક્ષર બ્રહ્મ ગણીતાનંદ [ગણી શકાય તેવા (સીમિત) આનંદવાળું] છે, માત્ર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પૂર્ણાનંદ છે, તેઓ જ સર્વ સામર્થ્યવાળા અને સર્વ મનોરથ પૂરક છે.
  • આ સંજોગોમાં જીવ દ્વારા એક માત્ર અને સાચા ઉધ્ધારકશ્રી કૃષ્ણની પૂર્ણ શરણાગતી સહ પ્રાર્થના રૂપે આ ગ્રંથ છે.
  • ગીતાજીમાં પ્રભુએ અર્જુનને કહ્યું હતું કે બધા ધર્મો છોડી એક માત્ર મારા શરણે આવ. તે ભાવનાની જ પુષ્ટિમાર્ગીય અભિવ્યક્તિ છે. .
  • પરમાત્માની પ્રાપ્તિમાટે એક માત્ર સાધન આશ્રય અને સંપૂર્ણ શરણાગતિ છે.
  • આચાર્યશ્રી ખાતરી આપે છે કે બધું જ ખરાબ છે તો પણ આશ્રયના સહારે પાર ઉતરાશે.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા

  • આ ગ્રંથનો અર્થ અને ભાવ સમજી નિયમિત પાઠ કરવાથી દ્રઢ આશ્રય સિદ્ધ થાય છે જે થયા પછી અન્ય કોઈ સાધન જરૂરી નથી રહેતું.
  • યોગ્ય ભાવનાથી આપણા મનમાં અનોખી ઉર્જાનો સંચાર થાય છે અને પ્રભુ મારી પડખે છે એ ધારણા જ આત્મવિશ્વાસમાં અનેકગણો વધારો કરે છે. દૈવી ઉર્જાનો સંચાર થાય છે. આના કારણે આપણા વાણી અને વર્તનમાં મક્કમતા આવી જાય છે તેથી અનેકવિધ કાર્યો અનાયાસે સફળ થઇ જાય છે.

 

 

  • (ક્રમશ:)

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  આજની પોસ્ટ મહિના ની શરૂઆત એટલેકે પેહલી તારીખે પ્રસિદ્ધ  થવાને બદલે અનિવાર્ય સંજોગવસાત ૩ દિવસ મોડી પ્રસિદ્ધ કરી શકેલ છે, અમારા કારણે આપને જો કોઈ તકલીફ પડેલ હોય તો તે બદલ અમો  ક્ષમા ચાહિએ છીએ અને આ સાથે દિલગીર છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Jay Shri Krushna Marriage Bureau, Vadodara.

 

[ 5 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

Our ‘Understanding Express’  is on a journey to  learn the basics of PushtiMarg  through a brief study of  Shri Vallabhacharyaji’s  Shodash Granths This time we shall have 2 more stations.

 

Shri NavartnaStotram:

 

Brief Summary:

This hymn has been created basically for Lahore’s P.Bh. Bula Mishra. Through this hymn he could acquire knowledge of Ved and scriptures.  Not only that, conceptual (manasi) worship was attained. In this hymn Shri Vallabh defines Vivek (discretion), Dhairya (patience) and Aashray (refuge) form the basis of vaishnavism, these must always be preserved/protected.

 

Vivek (discretion):

 

  • Understanding the consequence of prohibited actions is vivek.
  • Clear and complete conviction that Shri Hari [Hari= One who takes away (miseries/pain)] is omnipotent and does everything according to His own will is also a vivek.
  • Shri Acharyji has explained nine types of viveks like relinquishing over-insistence, obstinacy and egotism/arrogance as also adopting humility and a thought for just-unjust.
  • Non insistence (anagrah): Effortlessly let thingshappen as they happen.
  • Never beg even from Prabhu. Everything belongs to Him, let Him decide what, when and how much to give.

 

Dhairya(patience):

  • Endure three types of (trividh) (physical, mental and spiritual) distress. If somehow, they are relieved let them, do not insist on suffering.
  • Real protector is Shri Hari, bear the attacks from family, servants or others.

 

Aashray(refuge):

 

  • Rely only on Prabhu for works of this world or that world, in distress, in sins, in fear, in unfulfilled wish, in malice of devotee, in absence of devotion, in possible or impossible i.e. in all situations (even in the worst one).
  • Never ever seek refuge to others (anyshray) under any circumstances.

 

Essence & utility:

 

  • If we thoroughly understand the principles of this hymn and put them in to practice, our spiritual as well as worldly life will become smooth and successful.
  • If examined critically, we will find that the stress busting principles of modern psychology have been narrated here.
  • Very useful hymn for achieving firm refuge (dradhaashray) and exclusivity (ananyata).
  • If properly adopted, will give success on worldly and out of the world (laukik-alaukik) fronts. Desired (prey) and beneficial (shrey) both could be achieved.

 

Shri Krushnaashray:

 

Brief Summary:

 

  • Times (kaal), land (desh), wealth (dravya), places of pilgrimage (tirth), spiritual words (mantra) all have become perverted and, therefore worthlessIn this era. They cannot help to uplift (Udhdhar) us.
  • Pretense rules everywhere, rogues have spread all around, senses/discretion of pious people have been polluted.
  • We are feeble, helpless and destitute. Semi gods (devata) are earthly (prakrut); Aksharbrahm is of finite bliss (ganitanand) (measurable/countable) only Lord Shri Krushna is complete& total bliss. Only He is omnipotent and can fulfill wishes/desires.
  • Under the circumstances, this is the prayer by being (jiva) to the true saviour Shri Krushna with total surrender.
  • This hymn is pushti-margiya version of the Lord’s dictate in Geetaji to seek His shelter leavingall duties (dharma) aside.
  • Only means of realizing God is refuge (ashray). Complete surrender.
  • Acharyshri assures us that though everything is polluted/perverted but we will be able to sail through refuge/surrender to Krishna.

 

Essence & utility:

 

  • Regular recitation of this hymn fully grasping its meaning and spirit, will gain total faith (dradhashray), nothing else remains to be achieved thereafter.
  • With proper spirit enormous energy is generated. The belief that Prabhu is with me multiplies our confidence manifold. Divine energy pervades all over. Enhanced self-confidence gets expressed in our actions and utterances. This brings about effortless success in all our endeavours.

 

 

(To be Contd.)

  © Mahesh Shah 2014

 

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Vadodara.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail to [email protected]