શંકા સમાધાન (૪) … નવી ભોજન પ્રથા … ભાગ … (૯) …

‘શંકા સમાધાન’ … (૪/૩) …નવી ભોજન પ્રથા … . (ભાગ-૯)’ …

પ્રણેતા : બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ …(અમરેલી-ગુજરાત) …

 

 navi bhojan pratha .1

 

 

આજે  ફરી આપણે   ‘શંકા સમાધાન’  દ્વારા  એક નવા પ્રશ્ન ને તપાસીશું અને ‘નવી ભોજન પ્રથા’ માં આપણી શંકાનું સમાધાન કરવા કોશિશ કારીશું.   ‘શંકા સમાધાન’  શ્રેણી  અન્વયે  અનેક પ્રશ્નો ને ધીરે ધીરે અહીં આવરી લેવામાં આવશે.  આમ છતાં, આપના મનમાં કોઈ પ્રશ્ન કે શંકા ઉદભવતી હોય તો,  વિના સંકોચ અમોને કોમેન્ટ્સ બોક્ષ દ્વારા  આપના પ્રતિભાવ મૂકી જાણ કરશો, જે સવાલ રૂપે અહીં આવરી લઈશું અને જો આપ ઇચ્છશો તો આપના ઈ મેઈલ દ્વારા પણ સમાધાન ની વિગત ડાયરેક્ટ મોકલી આપવા કોશિશ કરીશું. …આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’

 

 
શંકા સમાધાન …

 
શંકા – (૪)  :  પાણીથી તો સફાઈ થાય છે. મારે તો સવારે ઉઠતાની સાથે જ બે લોટા પાણી પીવું પડે છે, નહીં તો દસ્ત/ઝાળો જ ન ઉતરે (પેટ જ સાફ ન આવે) અને આખો દિવસ ખરાબ જાય. શું સવારનું પાણી સફાઈકારક નથી ?

 
સમાધાન :
 
શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ : પાણીથી સફાઈ થવાની માન્યતા ભ્રામક છે.  જે આ રીતે સમજી શકાશે …

 
પાણી પીવાથી જ જો દસ્ત/ ઝાળો ઉતરતો હોય, તો દરેકની શરીર રચના એકસરખી હોઈ, આ નિયમ દરેક ને લાગુ પડવો જોઈએ કે નહિ ? પરંતુ અહીં બધાની હાલત એવી નથી. મતલબ કે આપણે જ આપણા શરીરને ટેવ પાડી દીધી છે. ઘણાને ચ્હા ન પીવે ત્યાં સુધી દસ્ત/ઝાળો ઉતરતો નથી. તો ઘણાને નાસ્તો કર્યા બાદ જ દસ્ત/ઝાળો ઉતરે છે. ત્યાં સુધી તો સમજ્યા કે શરીરના પાચનતંત્ર ને તે અસરકર્તા છે. પણ ઘણાએ તો મોંમાં તમાકુ ને ચડાવે કે ધુમ્રપાન કર્યા પછી જ કે ટોઇલેટ માં પેપર વાંચ્યા બાદ જ દસ્ત/ઝાળો ઉતરે છે. આ પરથી એવું નક્કી કરી શકાય કે આ બધી ‘ટેવ’ છે, વ્યસન છે, કે આદત છે. બધી આદત ને શારીરિક પ્રકિયા કે વિજ્ઞાન સાથે કોઈ સંબંધ ખરો ? આબધી ‘ટેવ’ થી શરીરની સફાઈ શી રીતે થાય ?

 
બીજું – જેને પણ સવારે પાણી પીવાથી પેટની સફાઈ થાય છે તે રાત્રે તેમજ દિવસમાં બાકીના કોઈપણ સમયે પાણી પી તો પણ પેટની સફાઈ થવી જોઈએ કે નહી ? જો પાણીથી જ સફાઈ થતી હોય તો જ્યારે પણ પાણી પીએ ત્યારે સફાઈ પૂરા દિવસ દરમ્યાન થવી જ્હોઇએ ક નહી ? પરંતુ આપણા સૌનો અનુભવ એ છે કે આવું કશું થતું નથી. મતલબ કે આ બધું આપણું ‘માનસિક’ છે અને તેને માનસિક અસર કહી/ ગણી શકાય.

 
ત્રીજું – શરીર રચનાના આધારે જોઈએ તો પણ કહી શકાય તેમ છે કે …

 
શરીરમાં એવી કોઈ કૂદરતી વ્યવસ્થા નથી કે મોંમાંથી /મોં વળે પાનીએ નાખીએ કે પીએ તો સીઢે સીધું પાઈપ લાઈન / નળી દ્વારા બીજા છેડેથી મદ લઈને બહાર નીકળે !!!! હકીકતમાં અન્ય ખોરાકની માફક જ પાણીને પણ પચાવવું પડે છે. (જેમ કે આપણે ઘણી વખત કહીએ છીએ કે મને મુંબઈ નું પાણી નથી ફાવતું કે ફલાણા ગામનું પાણી મને નથી ફાવતું કે મને કુવા સિવાય ડંકી નું પાણી નથી ફાવતું.. વિગેરે) કોઇપણ રસ કે પ્રવાહીને પચાવવા માટે જે પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે તે જ રીતે પાણી ને પણ પસાર થવું પડે છે. જેથી પાણી દ્વારા મળ પર દબાણ લાવી શકાતું નથી કે પાણી મળને ધક્કો લગાવે તેવી કોઈ જ વ્યવસ્થા શરીરમાં નથી.

 
ચોથું – ખરેખર જોઈએ તો માનવ શરીરમાં સફાઈ પાણીથી થતી જ નથી. પાણી તો ખોરાક છે.

 
ગીતાજીમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ બતાવ્યું છે કે …

 

અહમ વૈશ્વાનરો ભૂત્વા, પ્રાણીનામ્ દેહમ્ આશ્રિત: |
પ્રાણાપાન સ્માયુક્ત: પચામિ અન્નમ્ ચતુર્વિધમ્ ||

 
તેમજ

 
પત્રમ્ પુષ્પમ્ ફલમ્ તોયમ્ યો મે ભક્ત્યા પ્રયચ્છ્તિ |

 
અહીં ભગવાન કહે છે કે પાન, પુષ્પ, ફળ અને જળ જે મને ભક્તિભાવપૂર્વક ધરે છે/ આપે છે તે હું સ્વીકારું છું અને તે ચાર પ્રકારના ભોજન પ્રાણ – અપાનથી પચાવું છું.

 
અહીં પીણી એ અન્ય ભોજનની જેમ જ ભોજનનો એક ભાગ દર્શાવ્યો છે અને જેને પ્રાણ – અપાન દ્વારા ભગવાન પચાવે છે. મતલબ કે તેમાંથી જીવન નિર્વાહ- જરૂરી તત્વો તે લઇ લે છે. બાકી બચ્યું તે કોઈને કોઈ સ્વરૂપે નિકાલ કરે છે. (મળ-મૂત્ર) આમ, પાણીના નિકાલ માટે માટે પણ પાનઅપાન એળે કે વાયુ ની આવશ્યકતા છે. પાણી પોતાની જાતે આગળ શરીરમાં વધી શકતું નથી, જો આમ જ હોય તો તે શરીરની સફાઈ કઈ રીતે કરી શકે ?

 
શરીરની સફાઈ વાયુથી ની મદદ વળે થાય છે. જ્યારે મળત્યાગ કરીએ છીએ ત્યારે જે દબાણ કે પ્રેશર આવે છે તે પાણીથી નથી આવતું પરંતુ વાયુથી આવે છે. મળને પણ એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ આગળ વધવા / આગળ ધકેલવાનું કામ વાયુ દ્વારા જ થાય છે. મળ જ નહિ પરંતુ મૂત્ર નાં ત્યાગ માટે પાણીનું કોઈ જ દબાણ કામ કરતુ નથી પરંતુ પેશાબને ધક્કો મારીને બહાર કાઢવાનું કામ વાયુ કરે છે.

 
આમ પાણી થી સફાઈ થાય છે તે માન્યતા ધરાવી, વધુ પાણી પીવું જરૂરી છે કે ઊઠતાની સાથે જ પાણી પીવું જરૂરી છે તે ભ્રમ કાઢી નાખવો જરૂરી છે. હકીકતમાં વધુ પડતું પાણી પીચાથી શરીરની જે સફાઈ થાય છે તે એવું બને કે રોકાઈ જાય ? પરિણામે  અનેક રોગો ઉદભવે છે., જે આપણે શંકા સમાધાન – (૩) માં આ અગાઉ જોઈ ગયા.

 
સવારે પાણી પીવાથી પેટ સાફ થતું જ હોય તો ચિકિત્સાની રીતે કોઈ વખત તે પ્રયોગ કરવામાં કશો જ વાંધો નથી. જેમ કે, આપણે હિમેજ, હરડે, ત્રિફળા ચૂર્ણ, દિવેલ વગેરે રેચક પદાર્થો નો ઉપયોગ કોઈ કોઈ સમયે કરતાં જ હોઈએ છીએ અને તેનાથી પેટ સાફ પણ આવે છે. અથવા તો તેને આપણે ઔષધિ માનીએ છીએ. જેથી તેના વધુ પડતા કે નિયમિત ઉપયોગ કરવાથી દૂર રહીએ છીએ. એજ રીતે જ્યારે પાણીને આપણે ઔષધિ ન માણતા નિર્દોષ માનીએ છીએ, જેથી તેની ટેવ પડી જાય તો પણ આપણને વાંધો નથી. હકીકતે પાણી તો નિર્દોષ જ છે પરંતુ તેનો વધુ પડતો ઉપયોગ નુકશાનકારક છે.

 
ટૂંકામાં પાણી પી ને આડકતરી રીતે પેટ સાફ કરવાની ભ્રમણામાં ન રહેતા ‘નવી ભોજન પ્રથા’ માં સૂચવેલ એનીમા દ્વારા (સાધનથી) સાદા પાણીથી સીધી જ સફાઈ વધુ સારી છે. અને જરૂર નથી કે મારી વાતને સીધે સીધી માની લેવી, તમે જાતે વિવેકબુદ્ધિપૂર્વક પ્રયોગ કરી અનુભવ લઇ શકો છો.. આમાં નથી કોઈ ખર્ચ, કે નથી કોઈ આડ અસર, અને જો પરિણામ આપણું ઈચ્છિત આવે તેમ ઇચ્છતા હોય તો … ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અપનાવી અનુભવ શા માટે ન કરીએ ? બસ આપનો ‘ભ્રમ ભાંગો અને ક્રાંતિ’ લાવો.

 

 
પ્રણેતા :
 
‘નવી ભોજન પ્રથા’
સંપર્ક :

 balubhai.photo.1

બાલુભાઈ વાલજીભાઈ ચૌહાણ
SUPERINTENDING ENGINEER(RETIRED)G.E.B.
‘શ્રી રામકુટીર’ કડવા પટેલ કન્યા છાત્રાલય પાસે
ગણેશ સોસાયટી,ચિત્તલ રોડ,
અમરેલી (365601)ગુજરાત, INDIA
ફોન : 02792-226869, મોબાઈલ :+91 9426127255

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

ચાલો તો  ફરી આજે,  અહીં  નીચે દર્શાવેલ   વિડ્યો કલીપ દ્વારા શ્રી બાલુભાઈ ચૌહાણ ના સ્વમુખે ‘નવી ભોજન પ્રથા’  (વિડીયો ભાગ – ૩)  માં … થોડી વિશેષ જાણકારી મેળવીએ અને સમજીએ ..

 

 

 

(વિડ્યો કલીપ – લીંક ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવા બદલ  અમો … શ્રી અમીલ શાહ – લંડન નાં અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.)

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

નોંધ : જે કોઈ મિત્રોએ,  …  ‘કાચું એ જ સાચું’  … ‘નવી ભોજન પ્રથા’ અપનાવેલ હોય, તેઓ પોતાના આજ સુધીના જે  અનુભવ હોય તે  જનકલ્યાણ – જનહિતાર્થે,  અહીં બ્લોગ પોસ્ટ ઉપર પોતાના પ્રતિભાવ દ્વારા જણાવશો અથવા અહીં દર્શાવેલ ઈમેઈલ આઈ.ડી. [email protected]  or  [email protected]  દ્વારા જણાવવા વિનંતી, અમો તેમના આભારી રહીશું.

 

 
અહીં ડૉ. સૌરભ ત્રિવેદી,  ગાંધીઘર, કછોલી,  ની સમજ અને માર્ગદર્શન આપ સર્વેની જાણકારી માટે સાભાર સ્વીકાર કરી નીચે મૂકેલ છે, જેનાં પર એક દ્રષ્ટિ કરી લેવા વિનંતી…

 
“More Dishes = More Disease”

 
મિત્રો, હાલની આપણી ખાન-પાનની આદતોને ધ્યાનમાં લેતા આ વાક્ય આપણે ખાસ ધ્યાનમાં લેવાની જરૂર છે, આપણે આપણા આહારને વધુ પડતો ‘Complex’ બનાવી દીધો છે. (ગૂંચવી દીધો છે.)

 
સીધો અને સુપાચ્ય આહાર લેવાને બદલે આપણે સ્વાદ ને ધ્યાનમાં રાખીને વધુમાં-વધુ પ્રોસેસ કરેલો આહાર અને એ પણ એકસાથે લેવા માંડ્યા છીએ. અને એ તમામ આહારની પ્રકૃતિ અલગ-અલગ હોય છે, સામાન્ય નિયમ એવો હોય કે અલગ અલગ પ્રકૃતિના આહાર સાથે ન લેવા જોઈએ. જે આપણે મોટે ભાગે પાળતા નથી.

 
એક સાદા ઉદાહરણથી સમજીએતો આપણને જો મનગમતા વિષય પર લગભગ ૧૦૦૦ શબ્દોનો નિબંધ લખવાનું કહેવામાં આવે તો આપ ૨૦-૩૦મીનીટમાં ખુબ સરળતાથી લખી લેશો, પરંતુ સાથે એ પણ કહેવામાં આવે કે આ નિબંધની એક લાઈન અંગ્રેજીમાં, બીજી ગુજરાતીમાં, ત્રીજી હિન્દીમાં લખવાની છે, તો આ કામ દરેક માટે અઘરું થઇ જશે, સમય પણ વધુ લાગશે. આપ આ ત્રણેય ભાષા જાણતા  હોવા છતાં લખવામાં વધુ શ્રમ-સમય વધુ લાગશે.

 
બસ ,આજ હાલત આપણા પેટની થાય છે, જયારે આપણે એને દાળ, ભાત, શાક, રોટલી, સંભારો, અથાણું, ચટણી, ફરસાણ, મીઠાઈ, ફ્રુટ, દહીં-છાસ વગેરે એકસાથે એકજ સમયે આપીએ છીએ. આપણું જઠર ગૂંચવાઈ જાય છે.

 
આપણા જઠરમાં કાર્બોદિત, પ્રોટીન, ચરબી જેવા દરેક ઘટકો પચાવવા માટે અલગ-અલગ પાચક રસોની વ્યવસ્થા છે, વળી આ દરેક ઘટકોનું શરીરમાં શોષણ પણ અલગ-અલગ રીતે થાય છે. એકસાથે આપેલો આહાર જઠર પચાવશે તો ખરા પણ તેમાં શ્રમ-સમય બંને નો વ્યય થશે.

 
ઘણા લોકોની એવી ફરિયાદ હોય છે કે જમ્યા પછી પેટ ભારે લાગે છે, ગેસ, અજંપો અનુભવાય છે. આળસ આવે છે, પછી લોકો ઉપાય તરીકે ઈનો કે મુખવાસની જેમ ખાઈ શકાતી દવાઓ નો સહારો લેતા હોય છે.

 
ભોજનને જેટલું સાદું અને સરળ બનાવશો. તેટલું પચવામાં હલકું રહેશે.

 
સાભાર : – ડૉ. સૌરભ ત્રિવેદી, ગાંધીઘર, કછોલી, મો. ૯૮૭૯ ૪૪૩ ૭૭૬.