કબજીયાત … (ભાગ -૨) (Constipation_ ..

કબજીયાત … (ભાગ ..૨)  (Constipation) …

વિધીબેન દવે …(ડાયેટીશ્યન,ન્યુટ્રીસ્નાલીસ્ટ)

 

આપણે આ અગાઉ  ‘દાદીમાના ડાયેટ કોર્નર’ વિભાગમાં કબજીયાત  અંગે  અગત્યની પ્રાથમિક માહિતી સાથે તેના ઉપચારના  અને ખોરાક વિશે માર્ગદર્શન વિધીબેન  દ્વારા તેમના છેલ્લા લેખમાં મેળવ્યું… જે પ્રાથમિક માહિતી સાથેનું જ્ઞાન હતું. 
દાદીમાનું ડાયેટ કોર્નર  વિભાગનું સંચાલનઆહાર નિષ્ણાંત.. વિધી એન. દવે (B.Sc (F & N) PGDCA,M.Sc. (DFSM) Conti.)ડાયેટીશ્યનન્યુટ્રીસ્નાલીસ્ટ દ્વારા  કરવામાં આવે છે.
દાદીમા ની પોટલી’ પર ..’ ડાયેટ ફોર ફેમીલી … ’ વિષે ના લેખ દ્વારા સ્વાસ્થય ની કાળજી કેમ રાખવી તે અંગેની જાણકારી -તેમજ માર્ગદર્શન આપવા માટે આપેલ સહમતિ બદલ અમો .. વિધિબેન દવે ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

આજે આપણે કબજીયાત વિશે વૈજ્ઞાનિક અભિગમ/તેની પરિભાષા દ્વારા જાણવા કોશિશ કરીશું  કે કબજીયાત હકીકતમાં શું છે ? તે થવાના કારણો ? તેને કારણે  પડતી મુશ્કેલીઓ શું છે ? અને કબજીયાત દરમ્યાન ખોરાકમાં લેવાતી કાળજી વિશે થોડું વિસ્તારથી જાણવા કોશિશ કરીશું.

 

વિજ્ઞાનીક સાદી સમજ કે પરીભાષા જોઈએ તો કબજીયાત એટલે સમય વગરનું, ઓછી માત્રા અને આસાનીથી પસાર ન થઇ શકે તેવો સુકો મળ. …

 

કબજીયાત ની તકલીફ થવાના કારણો ../સંજોગો   …. વિશે વધુ જાણીએ  તો …

 

  • જે વ્યક્તિ ફાસ્ટ ફૂડ / ઝંખ ખોરાક વધુ પ્રમાણમાં ગ્રહણ કર છે.  અને જે અઠવાડિયે ફક્ત ત્રણ (૩) વખત મળ પસાર  કરે છે. જેના કારણે કબજીયાત થાય છે.

  • ૩ દિવસ કરતાં વધારે દિવસો થાય તો પણ મળ પસાર ન થતો હોય ત્યારે કબજીયાત થાય છે.
  • દિવસ દરમ્યાન સામન્ય ૩૫ ગ્રામ થી પણ ઓછો મળ ત્યાગ /પસાર થતો હોય ત્યારે કબજીયાત થાય છે.

 

આટલું જ નહીં પરંતુ આ કબજિયાતના ત્રણ (૩) પ્રકાર પણ છે.  જેવા કે …

 

૧]  એયેનિક કબજીયાત …

 

આ ખુબ જાણીતો કબજીયાત નો પ્રકાર છે… જેને લેઝી બાઉક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ પ્રકારના કબજીયાત થવાના કારણો  જાણીએ તો …

 

  • ઓછા પ્રવાહીનું ગ્રહણ કરવું ( પ્રવાહી લેવું )  તેમજ પોટેશ્યમનું ઓછું ગ્રહણ કરવું.

 

  • વિટામીન B કોમ્પ્લેક્ષ ની ઉણપ

 

  • ઓછા પ્રમાણમાં કસરત તથા બેઠાડુ જીવન

 

  • એનિમા લેવાની વારંવાર આદત

 

  • ખરાબ રીતે ખોરાક આરોગવો તેમજ શરીરની ખરાબ સાચવણી ..

 

 

૨]  સ્પાઇટીક કબજીયાત …

 

૩]  ઓબસ્ટ્રેકટીવ કબજીયાત …

 

હવે આપણે જાણીએ સતારણ કારણો કબજીયાત થવાના …

 

સીનથેમિક કારણો …

 

  • દવાની સાઈડ ઇફેક્ટ થી

 

  • મેટાબોલિક એબનોર્માલીટી થી ..જમકે હાઈપોથાઈરોડીઝ્મ

 

  • કસરતની ઉણપ થી

 

  • મેટા બાઉલમાં થતાં વાસ્ક્યૂલર રોગ થી

 

  • ઓછા રેષા વાળા ખોરાક થી

 

  • ગર્ભાવસ્થા થી

 

ગેસ્ટ્રોઇન્સ્ટેસ્ટિનલ  (GASTROINTENSTINAL) …

 

  • સિલીયાક રોગ (CELIAC DISEASE)

 

  • ડ્યુડીનલ અલ્સર

 

  • ગેસ્ટ્રીક કેન્સર

 

  • સિસ્ટીક્ ફાઈબ્રોસિસ

 

  • બાઉલના રોગ થી

 

  • ઈરીટેબલ બાઉલ સીડ્રોમ

 

 

હવે આપણે જાણીએ કે ખોરાક અને જીવન શૈલીના મેનેજમેન્ટ નો હેતુ શું છે ?

 

  • રોજિંદા ખોરાકથી પદ્ધતિને અનુસરવાનો

 

  • વધુ રેષા વાળા ખોરાક ગ્રહણ કરવાનો

 

  • પૂરતા પ્રમાણમાં પ્રવાહી લેવાનો

 

  • શારીરિક કસરતમાં વધારો કરવાનો

 

  • એવા ખોરાક જેનું પાચન સહેલાઈથી ન થાય તો મહિનાઓ સુધી શરીરમાં ચોટેલા રહે તેવા ખોરાક ને અવગણવાનો

 

હવે આપણે જાણીએ કે કબજીયાત દરમ્યાન કેવા ખોરાક ભરપૂર લેવા જોઈએ … અને કેવા ખોરાક પ્રમાણમાં ઓછા લેવા જોઈએ …

 

કબજીયાત દરમ્યાન ભરપૂર લઇ શકાય તેવા ખોરાક …

 

અનાજ :  આખા ઘઉં, ઘઉં ના ફાડા, બાજરો, કોદરી …

 

કઠોળ :  રાજમાં, ચોળી, માગ …

 

શાકભાજી : લીલા પાન વાળી ભાજી તેમજ શાક – વટાણા, ફણસી, ગાજર વગેરે …

 

ફળ :  જામફળ, છાલ વાળા સફરજન, ચીકુ, ચેરીઝ, જમરૂખ, પ્લમ, સંતરા, મોસંબી, પપૈયું વગેરે..

 

કબજીયાત દરમ્યાન ન ખાઈ શકાય તેવા ખોરાક …

 

રિફાઈન્ડ કરેલા ખોરાક … પાટા, મેંદો, સુજી, બેક્ડ પ્રોડક્ટ્સ, પીઝા, પેટીસ, બિસ્કીટ .વગેરે ..

 

તળેલા ખોરાક … ફરસાણ, પ્યુરીડ ફળ જેવા કે કેળા, કેરી .. વિગેરે …

 

ખાસ કરીને વધારે પ્રવાહી તેમજ પ્રવાહી વાળા ખોરાક તેમજ રેષાવાળા ખોરાક ખાવા જોઈએ.  તેમજ ઓછા પ્રમાણમાં વધુ ખોરાક ખાવા જોઈએ…

 

–     વધિબેન દવે …

 

‘દાદીમા નું ડાયેટ કોર્નર’  પર મૂકેલ આજની પોસ્ટ જો તમોને પસંદ આવી હોય તો  આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પરના કોમેન્ટ બોક્ષમાં મૂકશો, જે સદા અમોને માર્ગદર્શન અને પ્રેરકબળ પૂરું પાળે છે. સ્વાસ્થય અંગેની કોઈ પણ સમસ્યા આપને હોય તો આપની સમસ્યા જરૂર કોમેન્ટ્સ બોક્ષ દ્વારા અથવા અમારા ઈ મેઈલ દ્વારા  [email protected]  અથવા  વિધીબેનને  ડાયરેક્ટ તેમના મેઈલ આઈડી [email protected] પર લખીને જણાવશો..   વિધીબેન દવે દ્વારા તમને જવાબ ડાયરેક્ટ મોકલવામાં આવશે અથવા અમો તેમની પાસેથી જવાબ  મેળવી   તમારા ઈ મેઈલ આઈડી પર  આપવાની કોશિશ કરીશું.

આભાર !

‘દાદીમા ની પોટલી’ … 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email: [email protected]