પાચન તંત્ર ના રોગો – અને હોમીઓપેથી …(૨) …કબજીયાત : .

પાચન તંત્ર ના રોગો – અને હોમીઓપેથી … (૨) …કબજીયાત : રોજ પહેલા સવાર ને પછી દિવસ આખો ય બગાડતો રોગ :

ડૉ. પાર્થ માંકડ …

(ડૉ.પાર્થ માંકડ.. દ્વારા ‘દાદીમા ની પોટલી’ – http://das.desais.net – બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ બ્લોગ પર માણ્યા બાદ, આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનંતી કે આપના મંતવ્યો – પ્રતિભાવ -કોમેન્ટ્સ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો જે અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરણાદાયી બની રેહશે.)


કબજીયાત કદાચ એવા રોગો માં આવે જેનો ઉલ્લેખ, મોટેભાગે આપણી રોજબરોજ ની જિંદગી માં ખુબ વધુ વખત આવે છે. કબજીયાત એવા રોગો માં આવે છે જેમાં મોટેભાગે વ્યક્તિ એનું નિદાન કરવા જવા ની એ તસ્દી  લેતો નથી અને કદાચ ઘણા ખરા કિસ્સાઓ માં તો દવા કરવા નો એ વિચાર હોતો નથી. પણ છતાયે વધુ માં વધુ માનસિક રીતે ત્રસ્ત વ્યક્તિ કબજીયાત થી હોય છે.

કેટલીક વાર ખુબ બધી દવા ઓ કે, વારંવાર ઘરઘરાઉ દવાઓ કરવા છતાં એ કંઈ ફાયદો નથી થતો હોતો. સ્વામી અધ્યાત્માનાન્દજી એક સારા યોગ ગુરુ છે, એમનું એક વાક્ય યાદ આવે છે જે એમના મંચ પર થી નિ: સંકોચ બોલતા “પહેલું સુખ તે જાડે ફર્યા.”” જેની સવાર સારી એનો આખો દિવસ સારો .” કદાચ આ કહેવત નિયમિત પેટ સાફ આવે તો દિવસ સારો, એ સંદર્ભ માં જ કહેવાયું હશે.

આ લેખ માં હું બહુ વધુ ટેકનીકલ વિગતો માં નહિ જાઉં છતાં, પહેલા તો આપણે એ જાણી લઈએ કે કબજીયાત કોને કહેવી :

” કબજીયાત એટલે વ્યક્તિ દ્વારા  અઠવાડિયા માં ૩ કે એથી પણ વધુ ઓછી વખત કુદરતી હાજતે જઈ શકાય, તો એને કબજીયાત છે એમ કહી શકાય. ”


એટલે દિવસ માં એક થી વધુ વખત પેટ સાફ કરવા જવું પડતું હોય કે પેટ સાફ ના થયું હોય એવું થોડું ઘણું લાગતું હોય, તો મને કબજીયાત છે એવું માની લેવાની ઉતાવળ બિલકુલ ના કરવી.

 

કબજીયાત ના કારણો :

કબજીયાત ઘણા ઘણા કારણો થી થાય છે કે કદાચ ક્યારેક કોઈ પણ પ્રકાર ના કારણ વિના વ્યક્તિ ની મૂળ પ્રકૃતિ ના ભાગરૂપે પણ હોઈ શકે. પણ કબજીયાત ના મુખ્ય કારણો અયોગ્ય જીવનશૈલી માં જ રહેલા છે જેમ કે,

૧. અયોગ્ય આહાર.

૨. ઓછું પાણી લેવા ની આદત.

૩. વધુ પડતા રાત્રી ના ઉજાગરા.

૪. વધુ પડતી કબજીયાત ની દવાઓ નો ઉપયોગ ( જેમ કે કેટલાક  ચૂર્ણો, ફાકી ઓ વિના કારણે લેવા ).

૫  આંતરડા માં ખોરાક આગળ વધે એ માટે ની જરૂરી ગતી નો ઓછી હોવી અથવા અભાવ હોવો.

૬. કેટલાક પ્રકાર ના રોગ જેમ કે હાયપોથાયરોઈડઝમ.

૭. કેટલાક પ્રકાર ની ધાતુ ઓ થી આવતી ઝેરી અસર.

૮. કેટલાક પ્રકાર ના ચેતાતંત્ર ના રોગો.

ચિન્હો :

૧. પેટ સાફ ના આવવું.

૨. પેટ માં ભારેપણું લાગવું.

૩. જાડો કઠણ આવવો .

૪. ઘણા દિવસ સુધી જાડે જવા ની ઈચ્છા જ ના થવી.

૫. કેટલાક કિસ્સા માં પેટ માં દુખાવો થવો .

વિગેરે…

ઉપાયો :

યોગ્ય માત્ર માં પાણી લેવું, રેસા વાળો ખોરાક લેવો, નિયમિત ઊંઘ લેવી, નિયમિત વ્યાયામ વગેરે જેવી નિયમિત જીવન શૈલી તો ખરી જ, વત્તા જો કોઈ રોગ ને કારણે હોય તો એ રોગ ની દવા વગેરે તો લેવું જ, પણ સાથે સાથે, જો છતાં પણ ચિન્હો ચાલુ રહે તો, હોમીઓપેથી માં તો ખુબ ખુબ ખુબ સારી દવાઓ છે જ જેમ કે,

Plumbum Met. ,

Graphities ,

Lachesis ,

Sulphar,

Opium,

Nux Vomica  વિગેરે…

વ્યક્તિ ની કબજીયાત નું કારણ જાણી ને તેની યોગ્ય દવા થી હોમીઓપેથી થી અચૂક કબજીયાત માટી જ શકે છે અને પરિણામ સ્વરૂપ વ્યક્તિ ની પાચન શક્તિ અને ભૂખ પણ વધે છે.

પ્લેસીબો :

” શારીરિક કબજીયાત હજી પણ સારી, પણ માનસિક કબજીયાત ના થાય એ ખાસ જોવું. દરરોજ મન માં થી ઘણી બધી ગંદકી બહાર ફેંકી, નવા વિચારો ને નવા શ્વાસ ને આવકારતા રહેવા..”

“ સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ… આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે [email protected] ઉપર  અથવા તો [email protected] પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ”