અમૃતસરી આલુ કુલચા …

અમૃતસરી આલુ કુલચા …

અમૃતસરી કૂલચાને,  સ્ટફ્ડ  કુલચા પણ આપણે કહી શકીએ, હા, પરંતુ આ સ્ટફ્ડ પરોઠા ના કહી શકાય. અમૃતસરી આલુ કુલચા, બટેટા નો માવો/પૂરણ બનાવી અને તેનો ઉપયોગ સ્ટફ્ડ તરીકે કરવામાં આવે છે. અમૃતસરી કુલચા બનાવવા માટે સામન્ય કુલચા બનાવવા માટે જે લોટનો ઉપયોગ કરીએ છીએ તે જ કરવાનો છે અને બનાવવાના છે.  સ્ટફ્ડ આલુ કુલચા બનાવવા માટે સૌપ્રથમ આપણે  તેનો લોટ તૈયાર કરીએ.

સામગ્રી :

૪૦૦ ગ્રામ મેંદો (૩-કપ)

૩ ટે. સ્પૂન દહીં

૧/૩ નાની ચમચી બેકિંગ પાઉડર

૧ નાની ચમચી ખાંડ

૩/૪ ચમચી મીઠું, સ્વાદાનુસાર

૧ નાની ચમચી જીરૂ અથવા અજમા

સ્ટફ્ડ કરવા માટે બટેટાનું મિશ્રણ તૈયાર કરવા માટે …

સામગ્રી :

૩૦૦ ગ્રામ બટેટા (બાફેલા -૪-નંગ)

૧/૨ નાની ચમચી મીઠું સ્વાદ અનુસાર

૧-૨ નંગ લીલા મરચા

૧ નાનો ટુકડો આદુ (૧-ઈંચ નો)

૧/૨ નાની ચમચી આમચૂર પાઉડર

૧/૨  નાની ચમચી લાલ મરચા નો પાઉડર (તિખાસ પસંદ હોય તેમ વધ ઘટ કરી શકાય)

૧ નાની ચમચી ધાણાનો પાઉડર

૧/૪ નાની ચમચી ગરમ મસાલો (જો પસંદ હોય તો જ )

૧ ટે. સ્પૂન લીલી કોથમીર (બારીક સમારેલી)

રીત:

મેંદા ના લોટ ને એક વાસણમાં ચારણીથી ચાળી અને તૈયાર અલગ કરવો. ત્યારબાદ, લોટમાં વચ્ચે જગ્યા હાથની આંગળીઓ દ્વારા કરવી અને તેમાં દહીં, બેકિંગ સોડા અથવા પાઉડર, મીઠું ખાંડ અને ય્ટેલ નાખવું અને બધીજ વસ્તુને સારી રીતે મિક્સ કરવી. અને નવસેકા (આછા ગરમ) પાણીની મદદ દ્વારા નરમ રોટલી ની જેમ લોટ થોડું થોડું પાણી ઉમેરતા જઈ અને લોટને બાંધવો/ગૂંથવો. લોટને નરમ રાખવાનો છે.

ત્યારબાદ, લોટને વારંવાર હાથમાં લઈને ને નીચે પટકાવી અને મસળવો. આમ પાંચ મિનિટ સુધી કરવું. લોટને એકદમ મુલાય બાંધવો/ગૂંથવો. અને ત્યારબાદ, લોટને ચારે તરફ ટેક આછું લગાડે અને એક ઊંડા વાસણમાં કોરા નેપકીન કે કપડામાં રાખી અને ઢાંકી દેવો અને ટે વાસના ને ગરમ જગ્યામાં કે તડકામાં ૩-૪ કલાક માટે રાખવું. ૪ કલાક બાદ લોટ ફૂલીને ડબલ થઇ જશે.

આ ફૂલી ગયેલ લોટ / કણક ને ફરીથી હાથેથી દબાવી ને ઉપર મૂઠી માટી સતત પલટાવતાં જવું અને એક સરખો ફરી મુલાયમ કરવો.

કૂલ્ચા બનાવા માટે લોટ તૈયાર થઇ જશે.

બટેટાનું પુરણ/મિશ્રણ સ્ટફ્ડ તૈયાર કરીએ…

બટેટાને બાફી અને છાલ ઉતારી લેવી, અને તેને મેશ કરવા બારીક છૂંદો કરવો. (મસળી લેવા) ત્યારબાદ,તેમાં મીઠું, લીલા મરચા, આદુ છીણેલું, ધાણા પાઉડર, આમચૂર પાઉડર, લાલ મરચાનો પાઉડર, ગરમ મસાલો અને લીલી બારીક સમારેલી કોથમીર, આ બધીજ વસ્તુઓ નાંખી અનેસરખી રીતે મસાલા મિક્સ કરવા. સ્ટફ્ડ માટેનું મિશ્રણ/ માવો તૈયાર છે.

કુલચા બનાવવા ….

કુલાચા માટે બાંધેલ કણક/ લોટના એક સરખા ૮-૧૦ (લોઆ પાડવા) ભાગ તૈયાર કરવા, આજ રીતે બટેટા ના મિશ્રણ ના પણ એટલાજ સરખા ભાગ તૈયાર કરવા.

લોટના પાડેલ ભાગમાંથી એક ભાગ હાથમાં લઇ અને તેને ગોળ કરી અને હાથેથી દબાવી અને કોરા/સૂકા મેંદાના લોટમાં તેને પલટાવી ને પાટલા પર વેલાનની મદદથી તેને વણવું, અને ૩ ઈંચના વ્યાસમાં ગોળ ત્યાર કરવું. ત્યારબાદ, બટેટા ના મિશ્રણ ઓ એક ભાગ તેમાં વચ્ચે મૂકી અને તેને ચારે તરફથી બંધ કરી અને ફરી મેંદાના લોટમાં પલટાવી અને હળવા હાથના વજન દ્વારા ૩-૪ ઈંચ વણવું અને ફરી તે કુલ્ચાને લોટમાં પલટાવી અને ૭-૮ ઈંચ હળવા હાથના વજન દ્વારા ગોળ વણવું. લોટ પૂરો વણી લીધા બાદ, તેની ઉપર ઠડું જીરૂ અથવા અજમો જે પસંદ હોય તે છાંટી અને હળવા હાથે ચિપકાવી દેવું. બસ કુલચા તૈયારે છે,

બટેટા ના સ્ટફ્ડ ફૂલચા ઓવન, તંદૂર અથવાતવા પર રાખી ગેસ પર ગરમ કરવા. તવામાં તેલ/ઘી લગાવી ને જીરૂ વાળો ભાગ પેહલાં ઉપર રાખવો અને શેકવો અને તે થોડો શેકાય જાય એટલે પલટાવી અને તે ભાગ નીચે કરી ફરી ઘી લગાડવું અને બ્રાઉન થાય ત્યાં સુધી બને બાજુએ શેકવા. અને બંને બાજુએ શેકાઈ જાય એટલે એક પ્લેટ પર કિચન નેપકીન પાથરી અને તેની પર મૂકી દેવા, બસ અમજ એક પછી એક બધાજ કુલચા બનાવી લેવા.

સ્ટફ્ડ આલુ કુલચા ગરમા ગરમ, દહીં, છોલે ચણા કે મટર-વટાણા છોલે, ચટણી અથવા અથાણાની સાથે પીરસવા અને ખાવા જોઈએ.

કુલ્ચાને ઓવનમાં બનાવવા માટે …

સૌ પ્રથમ તો ઉપર બતાવ્યા મુજબ કુલચા વણી અને તૈયાર કરી લેવા. ત્યારબાદ, ઓવનની ટ્રે/ ડીશ  ને ઘી/તેલ લગાડે અને ગ્રીશિંગ કરવું (ચીકણી) અને વણેલા કુલચા ને ટ્રેમાં ગોઠવવા, (જો ટ્રે લાંબી હોય તો એક સાથે બે ગોઠવી શકશો.)  જીરાની સપાટી વાળો ભાગ ઉપર રાખવો અને ટ્રેમાં ગોઠવવા. ઓવનને પ્રી હિટ કરી લેવું એટલે કે તેને ૩૦૦ સે.ગ્રે. પર અગાઉથી જ ગરમ કરી રાખવું. ત્યારબાદ કુલચાની ટ્રે  ઓવનમાં રાખવી. બે (૨) મિનિટમાં કુલચા ફૂલી જશે, ત્યારબાદ, કૂલચા ને પલટાવી બીજી તરફની સપાટી પણ બ્રાઉન થાય તેમ શેકવા.

શેકાઈ ગયેલા કુલચાને બહાર કઢી એક પ્લેટમાં પેપર નેપકીન પાથરી અને તેની ઉપર રાખવા. બસ બધાજ કુલચા આ રીતે શેકીને તૈયાર કરી પ્લેટમાં ગોઠવવા.

કુલચા શેકાઈ ગયા બાદ, ગરમા ગરમ, દહીં, છોલે ચણા કે મટર-વટાણા છોલે, ચટણી અથવા અથાણાની સાથે પીરસવા અને ખાવા જોઈએ.

સુજાવ:

૧)     સ્ટફ્ડ પરોઠા અને કુલચા વચ્ચે તફાવત એ છે કે સ્ટફ્ડ પરોઠા ઘઉંના બનાવવામાં આવે છે, અને લોટને સાદી જ રીતે જ તૈયાર કરી અને તેમાં બટેટા ના માવા નું પૂરણ ભરી શેકવામાં આવે છે.

જ્યારે કુલચા મેંદાના લોટના બને છે અને તેમાં બેકિંગ સોડા અથવા બેકિંગ પાઉડર નાખવામાં આવે છે.

૨)     કુલચાનો લોટ ગૂંથાઈ ગયા બાદ, સૂકા –કોરા નેપકીનથી ઢાંકી ગરમ  જગ્યામાં અથવા ધૂપમાં ૩-૪ કલાક માટે રાખવો જરૂરી છે.  અથવા માઈક્રોવેવમાં ૫૦ સે.ગ્રે. પર સેટ કરી અને ૩-૪ મિનિટ ગરમ કરવાથી લોટ ફૂલી જશે.

૩)     કૂલચા નું સ્ટફ્ડ બનાવવા માટે, બાફેલા બટેટા ને મેશ કરી અને ઉપર બતાવ્યા પ્રમાણે ના મસાલા નાંખી અને મિક્સ કરવા અને સ્ટફ્ડ ભરી શકાય છે. અથવા તમને પસંદ હોય તો બે (૨) ચમચી તેલ ગેસ પર ગરમ કરી અને તેને જીરૂ અથવા રાઈમા સાંતળીને પણ સ્ટફ્ડ / પૂરણ બનાવી શકાઈ અને ભરી શકાય.

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net