અદભૂત સ્વાસ્થ્ય લાભ આપે છે તરબૂચ …

તરબૂચ સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક … 

 

 

 WATER MELON.1

10 અદભૂત સ્વાસ્થ્ય લાભ આપે છે તરબૂચ ...

 

 

ગરમીનો પારો શહેરમાં વધતો રહ્યો છે અને તેના કારણે શારીરિક તેમજ માનસિક રીતે માણસ થાકી જાય છે કેમકે બહાર ફરતા લોકો માટે તો સૂર્યનો તાપ માથા પર જ રહેવાનો છે. એવા સમયે બાહ્ય તેમજ આંતરિક એમ બંન્ને રીતે માણસ ઠંડક મેળવવા ઇચ્છતો હોય છે અને જયારે તન મનને ઠંડક આપવાની વાત આવે ત્યારે ફળોનો ફાળો ઉત્તમ બની રહે છે. ઉનાળાની શરૃઆત થતાં જ તરબૂચ, દ્રાક્ષ, કેરી, નાંરગી જેવા ફળોના ઉપયોગથી વિટામીન કે અન્ય તત્વોની સાથે સાથે ઠંડક પણ આપે છે. આજે શહેરના લગભગ દરેક વિસ્તારમાં જોઇએ તો મોટા તંબૂ બાંધીને બેઠેલા વેપારીઓ તરબૂચનો વેપાર કરતા નજરે પડે છે અને ગરમીથી ત્રસ્ત થયેલા લોકો માટે ૧૫થી ૨૦ રૃપિયામાં મળતી તરબૂચની પ્લેટ ઘણો સંતોષ આપે છે કેમકે ગરમીના સમયે તળેલુ, તીખું ખાવામાં આવે તો પેટની બીમારી થઇ શકે છે જયારે ફળોનું સેવન કરવાથી શરીરમાં ઉર્જા આવે છે તેમજ ઠંડક પણ રહે છે. તન મનને તરબતર કરતા તરબૂચના ગુણ અનેક છે.

 

તરબૂચ (વૈજ્ઞાનિક નામ: સિટ્રુલસ લેનેટસ-Citrullus lanatus Thunb.), ક્યુકરબિટેસી કુળ (કોળા, દૂધી વગેરેનું કુળ)નું ફળ છે. તે જમીન પર પથરાયેલા વેલા પર ઉગે છે, જેનું મૂળ ઉદ્ભવ સ્થાન આફ્રિકા ખંડના દક્ષિણના દેશોને માનવામાં આવે છે. વનસ્પતિશાસ્ત્રની ભાષામાં પેપો ફળ તરિકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ પ્રકારનું આ ફળ છે, જે ખુબ જાડી છાલ અને રસાળ ગર ધરાવે છે. અધોજાયી અંડાશયમાંથી પરિણમતાં આ પેપો ફળ ક્યુકરબિટેસી કુળની લાક્ષણિકતા છે. તરબૂચ પણ પેપો ફળ હોવાને કારણે જાડી લીલી કે ઘાટી અને આછી લીલી તથા પીળી ઝાંયવાળા ચટાપટા ધરાવતી છાલ, જે અંદરની તરફ સફેદ હોય છે, તથા મધ્યમાં અનેક બીજ પથરાયેલો લાલ રંગનો રસાળ મીઠો ગર ધરાવે છે. ફળ તરિકે કે અન્ય ફળોની સાથે કટકા કરીને તેને લગભગ સમગ્ર વિશ્વમાં ખાવામાં આવે છે.

 

ભારતમાં તરબૂચની ખેતી કરવામાં આવે છે, અને ખાસ કરીને ગુજરાતમાં મુખ્યત્વે માહિકો, પાહુજા, સુગરબેબી અને ઇન્ડોઅમેરિકા જેવી કંપનીઓનું બિયારણ વાપરવામાં આવે છે.

 

નદીના રેતાળ પ્રદેશમા વાડા કરીને ઉગાડાતાં આ ઉનાળુ ફળ ધોમધખતા તાપમાં ઉપયોગી નીવડે છે અને આમ પણ ગરમીના દિવસોમાં તરબૂચ ખાવાની મજા જ અનોેખી હોય છે. તરબૂચ વિટામીન, મિનરલ્સ અને એંટી-ઓક્સિડેટ્સથી ભરપૂર હોય છે. તરબૂચમાં ૯૦ ટકા પાણી હોય છે, ઉપરાંત સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે કારણ કે, તેમાં ફેટ કે કોલેસ્ટ્રોલ નથી હોતો, પણ ફાઇબર અમે પાણીનો હાઇ કંટેટ તમને બોડી સિસ્ટમમાંથી ઝેરીલા તત્વોને બહાર કાઢે છે અને તમારી ત્વચા પણ સ્વસ્થ તેમજ ચમકદાર બનાવે છે સાથે આપણા શરીરના પાચન તંત્રને પ્રાકૃતિક રૃપે મજબૂત બનાવે છે. ઉનાળામાં શરીરમાંથી પરસેવા વાટે પાણી વધારે નીકળે છે અને તેના લીધે યુરીન ઓછું આવે છે તેથી તરબૂચનું સેવન ફાયદાકરાક નીવડે છે. કોઇપણ ફળ કે શાકભાજી કરતા તરબૂચમાં સાઇટો ન્યૂટ્રીશિયન જેને *લાયકોપેન* કહે છે, તે ભરપૂર પ્રમાણમાં મળી રહે છે, લાયકોપેન એટલે રેડ પિગમેંટ જે ટામેટામાં પણ હોય છે. જેનાથી ઘણી બીમારીઓ પણ દૂર થાય છે. જેમાં ખાસ કરીને પ્રોસ્ટેટ, બ્રેસ્ટ કેન્સરનો સમાવેશ થાય છે. લાયકોપેન હાર્ટ એટેકના સંકટને પણ ઓછો કરે છે. ખાસ કરીને જેમને બ્લડપ્રેશરની સમસ્યા હોય તેમના માટે તો તરબૂચ ઉત્તમ દવા સમાન છે કેમકે તરબૂચમાં રહેલ પોટેશિયમ બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત કરે છે, આ કિડની સ્ટોનને વધતા રોકે છે, ઓસ્ટિયોપોરોસિસ અને હાર્ટ બીટને રેગુલેટ કરે છે. ઉનાળુ ફળના ગુણો અનેક હોવાથી તરબૂચનું સેવન કરવુ જોઇએ.

 

વિટામિન,મિનરલ્સ અને એંટી-ઓક્સિડેટ્સથી ભરપૂર હોય છે તરબૂચ. આ સ્વાદિષ્ટ ફળને ગરમીમાં બપોરે ખાવાની મજા જ અનોખી છે. આને નાના-નાના ટુકડાંમા કાપીને કે પછી જ્યુસ બાનવીને પણ પીવામાં આવે છે. 

તરબૂચમાં 90 ટકા પાણી હોય છે, તરબૂચ વિશેના કેટલાક ન્યુટ્રિશસ ફેક્ટ્સ –  

આ સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે, કારણ કે તેમા ફેટ કે કેલેસ્ટ્રોલ નથી હોતો, પંતુ ફાઈબર અને પાણીનો હાઈ કંટેટ તમને બોડી સિસ્ટમમાંથી ઝેરીલા તત્વોને બહાર કાઢે છે અને તમારી ત્વચા સ્વસ્થ તેમજ ચમકદાર બનાવે છે. સાથે જ આ આપણા શરીરના પાચન તંત્રને પ્રાકૃતિક રૂપે મજબૂત બનાવે છે. 

કોઈપણ ફળ કે શાકભાજી કરતા તરબૂચમાં સાઈટો ન્યૂટ્રીશિયન જેને ‘લાયકોપેન’ કહેવાય છે, ભરપૂર પ્રમાણમાં રહે છે. લાયકોપેન મતલબ રેડ પિગમેંટ જે ટામેટામાં પણ હોય છે. આ ઘાણા પ્રકારના કેંસર ખાસ કરીને પ્રોસ્ટેટ, બ્રોસ્ટ અને લંગ કેંસરના સંકટને ઘટાડે છે. લાઈકોપેન હાર્ટ એટેકના સંકટને પણ ઓછો કરે છે. 

ફક્ત સંતરામાં જ નહી પરંતુ તરબૂચમાં પણ વિટામીન-સી ભરપૂર પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. વિટામીન-સી તમરા ઈમ્યૂન સિસ્ટમને મજબૂત કરે છે અને રોગોનો સામનો કરે છે. તરબૂચમાં રહેલ વિટામીન-સી આંખોના મોતિયાના સંકટને ઓછુ કરવામાં મદદ કરે છે. 

તરબૂચમાં વિટામિન-એ ભરપૂર પ્રમાણમાં રહેલુ છે. જે કોઈપણ ઈંફેક્શનથી બચાવે છે. અસ્થમા, આર્થરાઈટિસ, કોલોન કેંસર અને ડાયાબિટીઝમાં આ ઉપચારાત્મક પ્રભાવ કરે છે. ડાયાબિટિઝ માટે તરબૂચના બીજ ફાયદાકરક સાબિત થાય છે.

તરબૂચમાં વિટામિન-એ ભરપૂર પ્રમાણમાં રહેલુ છે. જે કોઈપણ ઈંફેક્શનથી બચાવે છે. અસ્થમા, આર્થરાઈટિસ, કોલોન કેંસર અને ડાયાબિટીઝમાં આ ઉપચારાત્મક પ્રભાવ કરે છે. ડાયાબિટિઝ માટે તરબૂચના બીજ ફાયદાકરક સાબિત થાય છે. 

આ પોટેશિયમનુ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે. પોટેશિયમના સ્તરમાં ઉણપ બોડી મસલ્સમાં ક્રમ્પ્સનુ કારણ બને છે. તરબૂચમાં રહેલ પોટેશિયમ બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત કરે છે, આ કિડની સ્ટોનને વધતા રોકે છે અને ઓસ્ટિયોપોરોસિસ અને હાર્ટ બીટને રેગુલેટ કરે છે. 

આમા રહેલા વીટા કૈરોટિનના કારણે જોવાની ક્ષમતા ખાસ કરીને રાત્રે વધે છે. વૈજ્ઞાનિકોનુ માનવુ છે કે વીટા કૈરોટિન અને વિટામિન-સી હાર્ટ ડિસીઝ, કેસર અને ઘણી બીજી બીમારીઓથી બચાવે છે.

 

રોજ તરબૂચ ખાવાથી હ્રદય સ્વસ્થ રહે છે ….

 

ગરમીની ઋતુ આવી ગઈ, શરીરમાંથી પરસેવો રેલાવાનો શરૂ થઈ ગયો, પૈસા ઉપરાંત હવે ખિસ્સામાં રૂમાલ કાઢવા પણ હાથ જવા લાગશે, તો સૌંદર્યને સાચવવા રુપકડીઓ બૂકાની બાંધીને રહેશે. આ બધા વચ્ચે શહેરમાં ક્યાંકને ક્યાંક ડેરા-તંબૂ નંખાશે અને એમાં એક ફળ મહેમાન બનીને તમારા શહેરમાં આવશે, તરબૂચ.

ગરમીમાં તરસ મટાડવા તરબૂચનો જવાબ નથી. તેને ગરમીમાં ખાવાથી ગરમીથી રાહત મળે જ છે. સાથે જ તેને ખાવાથી અનેક ફાયદા છે. આવો જાણીએ તડબૂચ વિશે થોડીક એવી વાતો છે કે જેને જાણીને આપ કહી ઉઠશો કે ‘તરબૂચ એટલે ગરમીનો તોટાદાર જવાબ….! ‘

 

ચાલો જાણીએ તરબૂચથી થતા 10 સ્વાસ્થ્ય લાભ વિશે…. 

 

10 અદભૂત સ્વાસ્થ્ય લાભ આપે છે તરબૂચ, આ રીતે કરે છે વજનને કંટ્રોલ!

  

 ગરમીઓ વધારે માત્રામાં જે ફળનું સેવન કરવામાં આવે છે તે લિસ્ટમાં તરબૂતનું નામ પણ સામેલ છે. તરબૂચ સ્વાદિષ્ટ, તરોતાજા અને તરસ છિપાવાનાર ફળ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પુષ્કળ પ્રમાણમાં પૌષ્ટિક તત્વોથી ભરપૂર તરબૂચ સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. કાર્બોહાઇડ્રેટ, પ્રોટીન, ફાઇબર અને વિટામિન એ, બી અને સી સિવાય તેમાં પૌટિશિયમ અને ઘણા મિનરલ્સ જેવા આર્યન, કેલ્શિયમ, મેગ્નિશિયમ અને ફોસ્ફરસ પણ મળી આવે છે. આ સિવાય તેમાં ભારે માત્રામાં એજાઇમ્સ, ઓર્ગેનિક એસિડ અને નેચરલ શુગર સામેલ હોય છે, જે આપણને ચુસ્ત-દુરસ્ત રાખે છે. 92 ટકા પાણી અને 6 ટકા ખાંડની માત્રા હોવાથઈ તરબૂચ ગરમીઓમાં તરસને છિપાવવાનો એક સારો વિકલ્પ છે. 

 

મોટાપાને ઓછું કરે છેઃ-

 

આ ફળમાં કેલોરીની માત્રા ઘણી ઓછી હોય છે અને કોલેસ્ટ્રોલની માત્રા પણ ન બરાબર હોય છે, જે વજન ઓછું કરવામાં મદદગાર છે. તેમાં મળી આવતા સૌથી જરૂરી ઇન્ગ્રીડિએન્સ સિટ્લાઇન વજન ઓછું કરવા માટે એક સારો ઇલાજ છે.

 

વર્ષ 2007માં જર્નલ ઓફ ન્યૂટ્રીશનમાં ઉલ્લેખવામાં આવ્યું હતું કે, તરબૂચમાં મળી આવતું એમિનો એસિડ આર્જિનીન શરીરના એકસ્ટ્રા ફેટને ઓછું કરે છે અને કાર્ડિયોવૈસ્કુલર સિસ્ટમને યોગ્ય જાળવી રાખે છે. પાણીની વધારે માત્રા ભૂખને ઘટાડે છે, તો આ ગરમીમાં કેલોરી ફૂડને કરો સાઇડ અને સેવન કરો તરબૂચનું.

 

બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છેઃ-

 

તરબૂચ હાઈ બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છે. તેમાં રહેલાં પોટેશિયમ, મેગ્નીશિયમ અને એમિનો એલિડ એક સાથે મળીને નસોંને સ્વસ્થ અને મજબૂત બનાવે છે, જેનાથી આખાં શરીરમાં યોગ્ય રીતે રક્તનો પ્રવાહ થઇ શકે છે. આ ફળ શરીરમાં એસિડ અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટની વચ્ચે સંતુલનને જાળવી રાખે છે, જેનાથી હાઈ બીપીની સંભાવના ઓછી થાય છે.

 

Other Benefits:

 શરીરમાં પાણીની માત્રા બનાવી રાખે છે, આંખને સ્વસ્થ રાખે છે, કિડનીને સ્વસ્થ રાખે છે, મૂડ ઠીક કરે છે, હ્રદયને સ્વસ્થ રાખે છે, કેન્સર સામે લડે છે, એનર્જી વધારે છે, એન્ટીઓક્સીડેન્ટનું કામ કરે છે. 

 

શરીરમાં પાણીની માત્રા બનાવી રાખે છેઃ-

 

શરીરમાં પાણીની કમી ઉભી નથી થવા દેતું. તરબૂચમાં ઘણા પ્રકારના હાઇડ્રેશન કરનાર તત્વ જેવા કેલ્શિયમ, મેગ્નીશિયમ, પોટેશિયમ અને સોડિયમની એટલી માત્રા હોય છે જેનાથી જો એક આખો દિવસ પાણી ના પીએ, તો તરબૂચ તેની પૂર્તિ કરી દે છે.

આંખના સ્વાસ્થ્ય જાળવી રાથે છેઃ-

 

તરબૂચ આંખ માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક હોય છે. બીટા-કેરોટીનનો એક સારો સ્ત્રોત હોવાને કારણે તે શરીર વિટામિન એની સપ્લાઈ ભરપૂર માત્રામાં કરે છે. તે આંખની રોશની માટે પણ ખૂબ જ સારું માનવામાં આવે છે. વિટામિન એની સાથે તેમાં રહેલ લાઇકોપીન આંખના રેટીનાને ઘણા પ્રકારના રોગોથી પણ બચાવે છે. આ સિવાય તરબૂચમાં મળી આવતા વિટામિન સી, લ્યૂટીન અને જીજેન્થીન આંખને સ્વસ્થ રાખવાની સાથે જ તેને ઇન્ફેક્શનથી પણ દૂર રાખે છે. રોજ એક કપ તરબૂચનું સેવન કરવાથી આંખ સ્વસ્થ અને ચમકદાર બની રહે છે. 

મૂડ ઠીક કરે છેઃ-

 

આ વાત સાચી છે, વિટામિન બી 6 ના ખજાનાથી ભરપૂર તરબૂચનું સેવન કરવાથી મગજ ફ્રેશ બની રહે છે. સાથે જ, વિટામિન સી ચહેરા અને શરીર પર પડી રહેલી ફ્રી રેડિકલ્સને દૂર કરે છે જે ડિપ્રેશન અને ઇરીટેશનને કારણે થાય છે. આ હોર્મોન્સને બેલેન્સ કરવાનું પણ કામ કરે છે, માટે ખરાબ મૂડ પણ ઠીક થઇ જાય. તરબૂચના થોડા ટૂકડાનું રોજ સેવન કરવાથી તમે તણાવ જેવી સમસ્યાથી ખૂબ જ દૂર રહી શકશો. 

કિડનીને સ્વસ્થ રાખે છેઃ-

 

તરબૂચ આંખની સાથે -સાથે કિડની માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તે શરીરમાંથી બધા જ બિનજરૂરી ટોક્સિનને બહાર કાઢી લિવરને સાફ કરે છે. જેના દ્વારા કિડની પોતાની ક્રિયા યોગ્ય રીતે કરી શકે. તરબૂચ લોહીમાં રહેલાં યૂરિક એસિટની માત્રાને પણ ઓછી કરે છે. તરબૂચનું સેવન કરવાથી તેમાં રહેલા તત્વ આપણી પાચન ક્રિયાને જાળવી રાથે છે અને બિનજરૂરી ફ્લૂડ્સને બનવાથી રોકે છે. તે કિડનીના સોજાને અને બળતરાની સમસ્યાને પણ દૂર કરે છે, જે મોટાભાગે સ્ટોન બનવાનું મુખ્ય કારણ હોય છે.

 

જો તમે યૂરીન સાથે સંબંધિત કોઇપણ પ્રકારની સમસ્યાથી પરેશાન થઇ રહ્યા છો તો તરબૂચ અથવા તેના જ્યૂસનું સેવન અવશ્ય કરવું. તમારી આ સમસ્યા જલ્દી જ દૂર થઇ જશે…  

હ્રદયને સ્વસ્થ રાખે છેઃ-

 

તરબૂચનું સેવન કરવાથી તમે તમારા હ્રદયને પણ સ્વસ્થ રાખી શકો છો.  તરબૂચમાં રહેલ પોટેશિયમ તમારા હ્રદયની રક્ષા કરે છે. આ સિવાય તેમાં રહેલ એમિનો એસિડ, સિટલાઇન અને આર્જીનીન લોહીના પ્રવાહને યોગ્ય રૂપે ક્રિયા કરવામાં મદદ કરે છે.

સાથે જ, લાઇકોપીન, બીટા-કેરોટીન અને વિટામિન સી કોલેસ્ટ્રોલની માત્રાને પણ ઓછી કરે છે અને ઘણા પ્રકારની હ્રદયની બીમારીઓથી પણ બચાવે છે. સ્વસ્થ હ્રદય અને દિમાગ માટે તરબૂચનું સેવન કરવું. કારણ કે, તેમાં મળી આવતા એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ, લો ફેટ અને કોલેસ્ટ્રોલ શરીરની બધી જ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે. 

જો તમારે તમારા હૃદયને સ્વસ્થ રાખવું હોય તો દરરોજ તળબુચ અચૂક ખાઓ. એક નવા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તરબુચ તમારા શરીરમાં હાનિકારક કોલેસ્ટ્રોલ નથી બનવા દેતા અને વજન ઓછું કરવામાં પણ મદદ કરે છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર સંશોધકોએ ચરબીની વધુ માત્રા લેનારા ઉંદરો પર આ અભ્યાસ કર્યો. તેમણે પોતાના અભ્યાસમાં જાણ્યું કે તરબુચ આપવાથી ઉંદરોમાં ખરાબ લિપોપ્રીટન(એલડીએલ)ની માત્રા ઓછી થઇ ગઇ.

એલડીએલ એક પ્રકારનું કોલેસ્ટ્રોલ છે જે ધમનીઓને જમાવીને હૃદયના રોગોને પ્રોત્સાહન આપે છે. અમેરિકાની પરડ્યુ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ જોયું કે નિયમિત રૂપે તરબુચ ખાવાથી વજનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળે છે અને તેના પરિણામસ્વરૂપે રક્તવાહિનિઓમાં ચરબીયુક્ત પદાર્થ ઓછા એકઠાં થાય છે. 

તેમનું માનવું છે કે તરબુચના જ્યુસમાં રહેલ રસાયણ સિટ્રુલિનમાં આ સ્વાસ્થ્યવર્ધક ગુણ રહેલ છે. જોકે આ નવા સંશોધનમાં તરબુચ ખાવાનો બ્લડપ્રેશર પર કોઇ મહત્વનો પ્રભાવ જોવા ન મળ્ય પણ હૃદય સાથે જોડાયેલા અન્ય જોખમો પર તેની શક્તિશાળી અસર જોવા મળી. બ્રિટનમાં દર વર્ષે 2,70,000 લોકો હૃદયરોગના હુમલાના સકંજામાં આવે છે અને ત્રણમાંથી એકનું મોત તો હોસ્પિટલ પહોંચતા પહેલા જ નીપજી જાય છે. 

કેન્સર સાથે લડે છેઃ-

 

કેન્સર જેવી બીમારીઓથી લડવામાં ખૂબ જ કારગર છે. લાઇકોપીન અને ઘણા પ્રકારના અન્ય એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ મળીને કેન્સર જેવી બીમારીઓ સાથે લડવાથી તેમને બચાવે પણ છે. ઘણા પ્રકારના સંશોધનોમાં જાણવા મળે છે કે, લાઇકોપીન પ્રોટેસ્ટ, બ્રેસ્ટ, લંગ, કોલન અને એન્ડોનેટ્રિકલ કેન્સરની સંભાવનાને ઓછી કરી દે છે. વિટામિન એ અને સી અલગ-અલગ સેલ્સની રક્ષા કરી ફ્રી રેડિકલ્સની સમસ્યાથી છુટકારો અપાવે છે. 

એનર્જિ વધારે છેઃ-

 

રોજ આ ફળનું સેવન કરવાથી લગભગ 23 ટકા ઉર્જા મળે છે. વિટામિન બી6 અને બી1 સાથે મળીને શરીરમાં રહેલ ઉર્જાના સ્તરને બનાવી રાખે છે. મેગ્નીશિયમ, પોટેશિયમ, વિટામિન સી અને બીટા-કેરોટિન આ બધા જ પ્રાકૃતિક ઉર્જાના સ્ત્રોત છે, જે તરબૂચમાં મળી આવે છે.  

એન્ટીઓક્સીડેન્ટનું કામ કરે છેઃ-

 

તરબૂચ એન્ટીઓક્સીડેન્સનો ખજાનો છે જે તમને સ્વસ્થ રાખવાની સાથે જ ઘણા પ્રકારની બીમારીઓથી પણ દૂર રાખે છે. વિટામિન સી અને ઘણા પ્રકારના ફ્લેવોનોટડ્સ જેવા લાઇકોપીન, બીટા-કેરોટીન, લ્યૂટીન, જીજેન્થીન અને ક્રિપ્ટોજૈન્થીનનો ખૂબ જ સારો સ્ત્રોત છે. જેના દ્વારા ગઠિયા રોગ, અસ્થમાં, હાર્ડ અટેક, બળતરા જેવી બીમારીઓથી કોસોં દૂર રહી શકાય છે. અલ્ટ્રાવાયલેટ કિરણોને કારણે થતા ત્વચાની ક્ષતિને અટકાવે છે, સાથે જ, હાનિકારક હવાઓથી પણ બચાવે છે. આ ફળ ત્વચાને ઘણા સમય સુધી યુવાન જાળવી રાખે છે. તે રોગ પ્રતિરોધક ક્ષમતાને પણ વધારે છે, જેનાથી એલર્જિ અને ઇન્ફેક્શન જેવી સમસ્યાઓ થતી નથી. 

 

ઉનાળામાં માણો પાણીવાળાં ફળો   … 

ડાયટ ટિપ્સ – અંગના શાહ

water melon

કુદરતે માનવીને સીઝન પ્રમાણે જાત-જાતનાં ફ્રૂટ્સ અને શાકભાજીની અમૂલ્ય સોગાત આપી છે. ઉનાળામાં વધુ પાણીની જરૂરિયાત પડવાથી પાણીવાળાં ફ્રૂટ્સ ગરમીમાં માનવીઓ માટે વરદાનરૂપ સાબિત થાય છે.ઉનાળા દરમિયાન પાણીવાળાં ફ્રૂટ્સ લેવાથી શરીરમાં પાણીની માત્રા જળવાઈ રહે છે અને શરીરને ફાયદો પણ થાય છે.

 

ટેટી

 

આપણે ત્યાં માર્કેટમાં અનેક પ્રકારની ટેટી જોવા મળે છે. વૈશાખ આવતાં લીલી ટેટી માર્કેટમાં મળવા લાગે છે. સ્વાદમાં અતિ મીઠી આ ટેટી શરીર માટે ખૂબ જ ગુણકારી છે.

ઉનાળા દરમિયાન વજન ઉતારવા માટે અથવા તો હાઈ બ્લડપ્રેશરના દર્દીઓએ ટેટીને ફ્રીઝમાં મૂકી ઠંડી કરી રોટલી સાથે ખાંડ વગર લેવાથી સ્વાસ્થ્ય માટે હિતકારી ગણવામાં આવે છે. વીકમાં ૨થી ૩ વખત આ પ્રમાણે સાંજનું ભોજન કરવાથી વજન ઊતરવાની સાથે હાઈ બ્લડપ્રેશરમાં પણ ફાયદો થાય છે.

 ૧૦૦ ગ્રામ ટેટીમાં ૩૪ કેલરી હોય છે.

 ટેટીમાં વિટામિન ‘એ’ (એન્ટિઓક્સિડન્ટ) હોવાથી આંખો માટે ખૂબ જ ઉપયોગી વિટામિન છે.

* ટેટીમાં ફ્લેવોનોઇઝ્ડ છે. જેમ કે, બીટા-કેરોટિન, લ્યુટિન વગેરે જેને લીધે કોલોન કેન્સર, પ્રોસ્ટેટ વગેરેમાં ફાયદો થાય છે.

* ટેટીમાં આવેલું zea-xanthin મોટી ઉંમરે થતા આંખોના રોગોને દૂર રાખે છે

* ટેટીમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ, પોટેશિયમ હોય છે જે શરીરમાં પાણીને બેલેન્સ કરવાનું કામ કરવાની સાથે હાર્ટ-રેટ અને બ્લડપ્રેશરને કાબૂમાં રાખે છે.

* ટેટીમાં વિટામિન ‘સી’ હોવાથી તે એલર્જી અને રોગો સામે રક્ષણ આપે છે.

 

 તરબૂચ 

 

તરબૂચમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. દિવસમાં જ્યારે ભૂખ લાગે ત્યારે ઠંડું તરબૂચ ખાવાથી પેટ ભરાઈ જાય છે.

* તરબૂચમાં પણ ઇલેકટ્રોલાઇટ વધુ પ્રમાણમાં હોય છે. તેમાં પોટેશિયમ ભરપૂર હોવાથી એનર્જી મળે છે.

* તરબૂચમાં ૧૦૦ ગ્રામમાં ૩૦ કેલરી હોય છે અને પોષકતત્ત્વો પણ ઘણાં હોય છે.

* તરબૂચમાં આવેલું વિટામિન ‘એ’ આંખો માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. તેમજ ફેફસાંના કેન્સર અને મોઢાના કેન્સરમાં રાહત મળે છે.

* તરબૂચમાં આવેલ બીટા-કેરોટિન કોલોન કેન્સર, પ્રોસ્ટેટ અને બ્રેસ્ટ કેન્સરને અટકાવે છે.

* તરબૂચમાં આવેલું Carotenoid pigment અને Iycopene ચામડીમાં સૂર્યકિરણથી થતા નુકસાનને અટકાવે છે.

* તરબૂચમાં ખાંડનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી તેની ગ્લાઇસિમિક ઇન્કેક્સ હાઇ હોય છે એટલે ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ દિવસમાં એક વાટકા સુધીનું લગભગ ૨૦૦ ગ્રામ જેટલું તરબૂચ લઈ શકાય. વધારે માત્રામાં તરબૂચ ગેસની સમસ્યા ઉત્પન્ન કરે છે. પાચનની તકલીફવાળા લોકોએ સાંજના સમયે તરબૂચ ખાવું નહીં.

* તરબૂચ ઉપરથી મીઠું નાખીને વાપરવું સલાહભરેલું હોતું નથી. તેનો કુદરતી સ્વાદ માણવો વધુ હિતાવહ છે.  

   

(લેખિકા અમેરિકામાં ડાયટિશ્યન છે.)

[email protected]

 

 

ફેંકશો નહીં તરબૂચના બીયાં ઘણા ફાયદાકારી છે.

 

તરબૂચ તો તમે ખાતા હશો પણ તેના બીયાંનું શું કરો છો ? દેખીતુ છે કે તમે એને ફેંકી દેતા હશો. પરંતુ એના લાભ જાણ્યાં પછી કદાચ તમે એવું નહી કરો.  

 

તરબૂચના બીયાંને ચાવીને ખાવ કે તેલનો ઉપયોગ કરો બંનેના ફાયદા એકસમાન છે. આયર્ન, પોટેશિયમ અને વિટામિનથી ભરપૂર તરબૂચના બીયાં આરોગ્ય,ત્વચા અને વાળ માટે ખૂબ લાભદાયી છે. 

 

એમાં રહેલ મેગ્નેશિયમ હૃદયની કામગીરી સામાન્ય રાખે છે. અને મેટાબોલિક સિસ્ટમોને આધાર આપે છે. તે હૃદય રોગો અને હાયપરટેન્શનમાં પણ ઉપયોગી છે. 

 

– શુગર રાખે નિયંત્રણમાં  

 

– તરબૂચ બીજ થોડા પાણીમાં ઉકાળી. આ પાણીને દૈનિક ચા ની જેમ ઉપયોગમાં લો. આ બ્લ્ડ શુગરને નિયંત્રણમાં રાખે છે. 

 

– યુવા ત્વચા માટે  

 

એમાં અનસેચુરેટેડ ફેટી એસિડ્સ હોય છે , જે ત્વ્ચાની કોમળતાને જાળવી રાખે છે. એમાં રહેલો એંટીઓક્સિડેટ કરચલીઓ દૂર કરે છે. 

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

ફેશબુક દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ પર આપની કોમેન્ટ્સ અહીં મૂકવા વિનંતી છે.....

  • Very nice and informative article.
    Congratulations to Angna Shah.

  • Dhiren Joshi

    મુરબ્બી..ક્ષમા યાચના સાથે કહેવાનું કે ….હંમેશા કશું જ ન ખવાય..એ પછી તડબૂચ હોય કે સ્વયમ અમૃત કેમ ન હોય..! ગમે તે .જઠરાગ્ની ..ઋતુ..જરૂરીયાત નક્કી કરીને જ ખવાય..નહીતર નવા પ્રશ્નો ઉભા થાય..તડબૂચ જળ તત્વ વાળું હોવાથી ભર ઉનાળામાં જ સાંજ પહેલા મર્યાદામાં જ ખવાય એ સારું નહીતર જઠરનો અગ્નિ (સાચી ભૂખ ) મંદ કરે ..નવા રોગો કરે..વાચક તો છાપાના આર્ટીકલ વાંચે છે અને ખાસ કરીને ખાવામાં એનું અનુસરણ કરેછે ….માત્ર સુગર કંટ્રોલમાં રહે અને થોડાક ખનીજ તત્વો મળી રહે એ કઈ આરોગ્યની સાચી નિશાની નથી.

  • A Post with nice Info.
    Thanks !
    Chandravadan
    http://www.chandrapukar.wordpress.com
    Hope to see you @ Chandrapukar !

  • Very nice