પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૭) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, શ્રી કૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, (વડોદરા) …

[ભાગ – ૭]

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 
આચાર્યશ્રીના વાઙમયની પરિચય યાત્રામાં આપણે ૧૧ ગ્રંથોની માહિતી મેળવી આજે બે વધુ ગ્રંથોનું આચમન કરીશું.

 

૧૨. શ્રીજલભેદ:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

જીવ તો પ્રભુના અંશરૂપ છે. વિવિધ જીવો અને તેમની ઇન્દ્રિયો દ્વારા વિવિધ ભાવોને પામેલા પ્રભુના ૨૦થી પણ વિશેષ વિવિધ ગુણોનું જુદા જુદા વક્તાના ઉદાહરણથી તે તેના ફળ સહીત જુદા જુદા સ્રોતમાંથી મળતા પાણીની ઉપમાથી શ્રી મહાપ્રભુજીએ આ ગ્રંથમાં વિષદ વર્ણન કર્યું છે.

 

  • સંગીતના સથવારે ભગવદ યશ ગાનારા ગંધર્વો કુવાના જળ સમાન છે.જો તેઓ ભગવદ ભક્ત હોય તો સારા જળ સમાન અને  વિષયાસક્ત કે ધનની ઈચ્છાથી ગુણગાન કરતા હોય તો મલિન જળ સમાન ગણવા.

 

  • વંશ પરંપરાગત વક્તાઓ નહેરના જળ સમાન.છે. તેઓમાં પણ વિવિધ શ્રેણી મળે છે. આપણે કહીએ છીએ કે ‘કુવામાં હોય તે હવાડામાં આવે’ તે મુજબ વંશ પરંપરાગત જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરનારાઓમાં ઘણા વિદ્વાન, અભ્યાસુ અને ભાવવાળા હોય છે. પોતાના વડીલો પાસેથી કશું પ્રાપ્ત ન કર્યું હોય તેવા પ્રમાદી અને જ્ઞાન રહિત પુરાણી ભલું ન કરી શકે. તેઓમાં પણ વિષયાસક્ત કે ધનની ઈચ્છાથી ગુણગાન કરનારાપણ હોય.

 

  • ખેતરની નીકના જળ સમાન વક્તાઓસૃષ્ટિના સાતત્યના કારણ રૂપ છે કારણ કે તેઓ શ્રોતાઓની સંસારી વૃત્તિઓને પોષણ આપે છે.

 

  • ગાયનથી આજીવિકા ચલાવનારા અને વિષયાસક્ત વક્તાઓને ખાડાના જળ (પ્રદર) સમાન જાણવા.

 

  • ગંદુ પાણી એકઠું કરવાના ખાડાના પાણીનો સ્પર્શ પણ અપવિત્ર કરે છે તેમ જ નીચ કે અધમ લોકોના મુખે સાંભળેલું ભગવન્નામ પણ બાધક છે.

 

  • યોગ, ધ્યાન,વિ.થી સંપન્ન વક્તા વર્ષાના જળ સમાન માનવા.

 

  • પ્રેમયુક્ત ભક્તિવાળા વક્તાઓ બારમાસી નદી જેવા, ભક્તિમાર્ગીય અને મોક્ષકારી વક્તાઓ સમુદ્ર્ગામીની મહા નદી જેવા ગણાય.

 

  • વિદ્વાનોમાં પણ જ્ઞાન-સમૃદ્ધ, સંદેહ નિવારક ક્ષમતા વાળા અને પ્રભુમાં ભાવવાળા જેવા વિવિધ ગુણોવાળા વક્તાઓ નાના મોટા તળાવ જેવા છે.  તેમાં પણ આ સર્વ ગુણ એક સાથે ધરાવતા વક્તાઓ તો કમળના સુગંધિત ફૂલોથી સુશોભિત સરોવર જેવા છે.

 

  • યોગીઓ વર્ષાના જળ જેવા છે. તપસ્વીઓ પ્રસ્વેદ (પસીના)ના જળ જેવા છે. જેને પરસેવો થાય તેને ક્ષણિક ઠંડક પહોંચે પણ બીજાને ઉપયોગી બની ન શકે.

 

  • શેષ, વ્યાસ, હનુમાનજીજેવા ભગવદીય વક્તાઓ સમુદ્રના જળ જેવા છે તેના પણ ૬ જુદા જુદા પ્રકાર દર્શાવાયા છે.

   

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા …

 

પવિત્ર જળ પાવક છે તો અશુદ્ધ જળ પાતક છે. તેવું જ વક્તાનું છે તે સમજી યોગ્ય અધિકારી વક્તા પાસેથી જ ભગવદ કથા શ્રવણનો લાભ લઇ શકાય.એવું કરીએ તો સત્સંગસાચો ઉધ્ધારક બની રહે.

 

 

૧૩. શ્રી પંચ પદ્યાની:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય:

 

વક્તાઓના પ્રકાર જાણ્યા પછી આ ગ્રંથમાં શ્રોતાઓના પ્રકાર સમજવા મળે છે. દેશ, કાળ, દ્રવ્ય, મંત્રઅને કર્મના આધારે પાડેલા આ પ્રકારો અનેતેના લક્ષણો નીચે મુજબ છે.

 

ઉત્તમ: શ્રી ઠાકોરજીના ગુણાનુવાદના શ્રવણમાંઉત્સાહી,કૃષ્ણ તત્વમાં સર્વાત્મ ભાવવાળા, સંદેહ રહિત, ભગવદ રસમાં તરબોળ, ભગવદ આવેશથી વિહવળ,લૌકીકમાં ઉદાસીન, પ્રપંચમાં પ્રીતિ રહિત શ્રોતાઓને ઉત્તમ ગણ્યા છે.

 

  • મધ્યમ: શ્રી ઠાકોરજીના ગુણાનુવાદના શ્રવણમાંઉત્સાહી, આર્દ્ર મનવાળા, દર્શન માટે આતુર ખરા પણ વિહવળતાનો અભાવ, ક્યારેક(સદા નહીં)પૂર્ણ ભાવથી આવેશવાળા ભક્તોને આચાર્યશ્રી મધ્યમ શ્રેણીમાં મુકે છે.

 

  • ત્રીજો પ્રકાર : સકામ ભક્ત: પ્રભુમાં ભાવ છે ખરો પણ કામના પણ છે. આવા ભક્તોનું ધ્યાન ક્રિયામાં અધિક રહે છે. અન્યાસક્ત પણ હોય અર્થાત અનન્ય આસક્તિ ન હોય.

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા  …

 

  • લક્ષણો પરથી મારૂં પોતાનું સ્થાન સમજાય અને તે પછી ઉર્ધ્વ ગતિ માટે સ્વઅધિકાર મુજબ અને પ્રભુની કૃપા પ્રમાણે પ્રયત્નશીલ થવાની ઈચ્છા, આકાંક્ષા, તમન્ના કે આર્તિજાગે.તે માર્ગે આગળ વધી પ્રભુની પ્રાપ્તિ થાય.

 

 

 (ક્રમશ:)

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  આજની પોસ્ટ મહિના ની શરૂઆત એટલેકે પેહલી તારીખે પ્રસિદ્ધ  થવાને બદલે અનિવાર્ય સંજોગવસાત ૩ દિવસ મોડી પ્રસિદ્ધ કરી શકેલ છે, અમારા કારણે આપને જો કોઈ તકલીફ પડેલ હોય તો તે બદલ અમો  ક્ષમા ચાહિએ છીએ અને આ સાથે દિલગીર છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Jay Shri Krushna Marriage Bureau, Vadodara.

 

[ 7 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

 

  1. Shri Jalbhed:

 

Brief Summary:

 

Over 20 attributes of Bhagavanas reflected in different beings are explained beautifully by comparison of speakers to water from different sources.

 

  • Gandharvas sing divine attributes accompanied by music are like water from a well (many sub types are there). Devoted singers are like good pious water. If the purpose is to earn money then they are like polluted water.

 

  • Traditional speakers are like water from canal. Many of them are devoted and well-studied. Puranis who have not acquired anything from their elders do not benefit the listener. Some of them may be money oriented or with sensual leanings. They, obviously, do not benefit the listener.

 

  • Speakers like channels of water in the agricultural field are causes of perpetuation (continuity) of the universe (srushti) as they support worldly leanings of the listeners.

 

  • Those sustaining their livelihood through singing (about Prabhu’s attributes) are like water accumulated in a pit.

 

  • Pits dug out to collect dirty water contain water that contaminates even by touch. Similarly Prabhu’s name heard from ignoble or mean people is also harmful.

 

  • Speakers dependent on singing for livelihood are like water from a pit.

 

  • Speakers enriched with yoga, meditation etc. are like rain water.

 

  • Hermits engaged mainly in penance are like perspiration which gives momentary relief to self only.

 

  • Devoted speakers like Shesh, Vyas, Hanumanaji are like water from ocean; there are 6 sub types of these too.

 

Essence & utility:

 

  • I can understand varieties of speakers and go for company of really pious speaker after understanding these differences and have true satsang.

 

  1. Shri Panchpadyani

 

Brief Summary:

  

This hymn describes different types of listeners (shrota).They have been classified on the basis of land (desh), era (kaal), wealth/material (dravya), and action (karma)

 

  • The best: Enthusiastic in praising the attributes of Shri Thakorajee. Believers in omnipresent Krishna element (tatva). Devoid of doubts. Soaked in nectar of divine love. Anxious due to passion for Prabhu. Disinterested in worldly matters. Away from deceptive ways.

 

  • Medium: Enthusiastic in listening to Prabhu’s eulogy, having  loving heart, eager for sight (darshan), not having much passionate anxiousness, at times (not always) charged with full emotions..

 

  • Third type: Desirous (sakaam), more ritualistic, attached to others.

 

Essence & utility:

 

  • I can understand my present level leading to birth of desire for scaling higher.

 

 

(To be Contd.)

 

 

  © Mahesh Shah 2014

 

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Vadodara.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail  to [email protected]

ફેશબુક દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ પર આપની કોમેન્ટ્સ અહીં મૂકવા વિનંતી છે.....