પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ … (ભાગ-૪) …

પુષ્ટિના ષોડશગ્રંથ:સરળ સુગમ સંક્ષેપ …

મહેશ શાહ, (વડોદરા) …

ભાગ – ૪

 

 

SHODASH GRANTH.1

 

 

પુષ્ટિમાર્ગના સિદ્ધાંતોને સમજવાના નમ્ર પ્રયાસ રૂપે ષોડશ ગ્રંથોનો પરિચયપામવાની  આપણી ‘સમજણ એક્સપ્રેસ’નાઆજના બે સ્ટેશન છે: શ્રી નવરત્ન સ્તોત્રમ્: અને શ્રી  અંતકરણપ્રબોધ:

 

૬. શ્રી નવરત્ન સ્તોત્રમ્:

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય: 

 

ગુજરાતના ખેરાળુના વૈષ્ણવ શ્રી ગોવિંદ દુબે માટેઆ ગ્રંથની રચના થઇ હતી.

 

  • ઘણીવાર મુશ્કેલીઓથી મૂંઝાઈનેશ્રી ઠાકોરજી ઉપરનોવિશ્વાસ ડગવાથી,લોભ લાલચવશ અથવા અન્ય લોકોની દેખાદેખીથી વૈષ્ણવોથી અન્ય દેવી-દેવતાઓ કે ગ્રહોના આશરે જવાની ભૂલ થઇ જાય છે. આપણા માર્ગમાં આપણા શ્રી ઠાકોરજી સિવાય બીજા કોઈ(અન્ય)નો આશરો(આશ્રય) લેવાનું યોગ્ય ગણવામાં નથી આવ્યું.આવો અન્યાશ્રય બાધક અને હાનિકારક છે.
  • આચાર્યશ્રીએ આ ગ્રંથમાં વૈષ્ણવોનીઆધિભૌતિક, આધ્યાત્મિકઅને આધિદૈવિક એ ત્રણે પ્રકારનીચિંતાઓ દુર કરતું માર્ગદર્શન આપ્યું છે જેથી આપણે અન્યાશ્રયથી બચી શકીએ.
  • આપ આજ્ઞા કરે છે કે વૈષ્ણવોએ આત્મ નિવેદન કર્યું છે તેથી ચિંતાકરાય જ નહીં. આપણે સર્વસ્વ પ્રભુને નિવેદન કરી દીધું છે. આમ ‘આપણું’ તો કાંઇ છે જ નહીં, આ શરીર પણ આપણું નથી, મન પણ આપણું નથી,ઘર બાર, કુટુંબ કબીલો, સંપતિ બધું જ પ્રભુનું થઇ ગયું તો પછી ચિંતાશાની, શેની અને કોની કરવાની?
  • સર્વ કાર્ય પ્રભુ પોતાની સ્વેચ્છાએ કરશે,વૈષ્ણવે કશું માંગવું નહીં.
  • શ્રી હરિની કૃપા ઘણીવાર લૌકિક વૈદિક અવરોધોના વેશે પણ આવે છે જેથી આપણું મન બીજે ન દોરવાય અને પ્રભુમાં જ લીન રહે. આવી મુશ્કેલીઓના સમયે વૈષ્ણવે સાક્ષીભાવ રાખવો. ગીતાજીમાં આને જ સ્થિતપ્રજ્ઞતા કહી છે.
  • પ્રભુ અત્યંત દયાળુ છે,તેઓ ક્યારેય પોતાના ભક્તની લૌકિક દશા થવા નહીં જ દે.
  • નિ:સાધન ભાવથી અને પ્રભુ હંમેશા મારૂં ભલું જ કરશે તેવી શ્રધ્ધાથી હંમેશા ‘શ્રી કૃષ્ણ શરણં મમ:’ જપતા રહેવું. આધુનિક માનસ શાસ્ત્ર પણ આવ વિધાયક અભિગમને ટેકો આપે છે.
  • નાની નાની કે બિનજરૂરી બાબતોમાં પડી ચિંતા કરવી નહીં. લકીરના ફકીર ન બનીએ.

 

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા: 

 

  • અહંતા (હું-પણું, પોતાના માટેનું અભિમાન) અને મમતા(માલિકી ભાવ) આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અટકાવે છે. સાચા વૈષ્ણવ બની શકાતું નથી. આ ગ્રંથના અભ્યાસથી તે બંનેઅવરોધો દૂર થઇ શકે છે.
  • પ્રભુ મારૂં ખરાબ ન જ કરે તેવી શ્રદ્ધા જાગે છે તેથી ગ્રહોમાં કે બીજા કોઈ સાધનો/ઉપાયોના ચક્કરમાં ફસાઈને અન્યાશ્રયના અપરાધમાંથી બચી જવાય છે.
  • મુશ્કેલીઓમાં મન મક્કમ અને ચિંતાથી મુક્ત રહે છે આવા સ્વસ્થ મન જ મુશ્કેલીઓનો ઉપાય આપોઆપ શોધી લેછે.

 

 

૭.  શ્રી  અંતકરણપ્રબોધ: 

 

સંક્ષિપ્ત પરિચય: 

આ ગ્રંથમાં સરળ શબ્દોમાં વૈષ્ણવના કર્તવ્યો દર્શાવાયા છે જેનું દિલથી પાલન કરીએ તો આપણું મન (અંત:કરણ)જાગી ઉઠે અને પ્રભુ પ્રાપ્ત થાય.પ્રભુ પ્રાપ્ત કરવા માટેઅંતકરણની જાગૃતિ જરૂરી છે.

 

  • આચાર્યશ્રી ભારપૂર્વક કહે છે કે શ્રીકૃષ્ણ સૌથી શ્રેષ્ઠ દેવ છે. તેમનામાં  લૌકિક દ્રષ્ટિ ન રાખવી.
  • પરબ્રહ્મ પરમાત્મા સાક્ષાત સત્ય સ્વરૂપ છે. પ્રભુ આપ સત્ય સંકલ્પ છે અર્થાત પ્રભુના સર્વ સંકલ્પ અને સર્વ ધારણાઓ હંમેશા સાચી જ સિદ્ધ થાય છે.
  • જીવ તરીકે આપણને ક્યારેક એવું લાગે કે આપણી સાથે અન્યાય થાય છે કે પ્રભુ કૃપા નથી કરતા પણ શ્રી વલ્લભ આશ્વાસન આપે છે  કે ‘પ્રભુ ક્યારેય અન્યાયન કરે’. પરિસ્થિતિ અને પરિબળોને સમજવામાં આપણીજ ભૂલ થતી હોય છે.
  • શ્રી કૃષ્ણના શરણે ગયા છીએ, સ્વામી બનાવ્યા છે તેથી તેમની આજ્ઞાનું સદા પાલન કરવું.તેમણે દર્શાવેલા માર્ગે જ ચાલવું.
  • સમર્પણથી આપણો જન્મ સફળ થયો છે તેનો આનંદ માનવો.
  • એક વાર સમર્પણ કર્યું છે, તે પછી પતન થવાની કે નવા અપરાધ થવાની શક્યતા ઓછી રહે છે.અપરાધોનાવિચાર કરતા રહી બિન જરૂરી પસ્તાવો ન કરવો. નવા અપરાધ ન થાય તે ધ્યાન જરૂર રાખવું.
  • બ્રહ્મ સંબંધીનું પ્રથમ અને પરમ કર્તવ્ય છે પોતાના શ્રી ઠાકોરજીની સેવા. આજીવન સેવા કરતા રહેવી.
  • બીમારી કે અન્ય કોઈ કારણસર સેવા અશક્ય બને તો પણ હરિ ઈચ્છા માની દુ:ખી ન થવું.

 

 

ગ્રંથ સાર/તેની ઉપયોગીતા: 

 

  • એક વૈષ્ણવ તરીકે આપણે શું કરાય અને શું ન કરાય (‘Dos’&‘Don’ts’) તે સમજાય છે.
  • આપ્રમાણે આચરણ કરી સાચા વૈષ્ણવ બની પ્રભુની કૃપા મેળવી શકીશું તેવી શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ જાગે છે.

 

  • (ક્રમશ:)

 

વૈષ્ણવોને પ્રાર્થના છે કે આ પ્રયત્નમાં રહેલી ત્રુટીઓ પ્રત્યે પત્ર દ્વારા કે ઈ મેલથી  મારું ધ્યાન દોરવા કૃપા કરે. મને [email protected] ઉપર ઇ મેલ કરી શકાય છે.

© Mahesh Shah 2014

 

 સંપર્ક :

mahesh shah.1

 મહેશ શાહ

જય શ્રીકૃષ્ણ મેરેજ બ્યુરો, વડોદરા.

મો. +૯૧- ૯૪૨૬૩૪૬૩૬૪/ ૦૨૬૫- ૨૩૩૦૦૮૩

                                    email :   [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની પોસ્ટ પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા  બદલ અમો શ્રી મહેશભાઈ શાહ (વડોદરા) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

SHODASH GRANTH  … SHORT & SWEET  SYNOPSIS …

-Mahesh Shah, Vadodara

 

[ 4 ]

 

 

SHODASH GRANTH.1.2

 

 

Our ‘Understanding Express’  is on a journey to learn the basics of Pushti Marg through a brief study of  Shri Vallabhacharyaji’sShodashGranths.  This time we shall have 2 more stations.

Shri Navartna Stotram:

 

Brief Summary:

 

Shri Vallabhacharyaji created this hymn for Shri GovindDubey of Kheralu (Gujarat).

 

  • Often faith and trust of vaishnavs get shaken due to one or more difficulties leading them to making mistake of seeking refuge to devatas and planets. Greed, temptation or inappropriate company can also cause this. In our sect, taking refuge to anyone except Shri Thakoraji (anyashray) is considered inappropriate and damaging.
  • The hymn contains complete guidance for vaishnavs to save them from worries and anxieties of all the three types (worldly, Godly & spiritual).
  • As vaishnavs have done atma-nivedanthey must not worry at all. When we have submitted/surrendered everything including our body, our mind, our home, our property, our family then what to worry for, why and for whom?
  • Prabhu will do everything as per His own sweet will, a vaishnav should never pray for anything.
  • Worldly and vaidic obstacles are hidden forms of Shri Hari’sgrace that divert tendencies of devotees towards Him. Vaishnav should develop ‘observer attitude’ (sakshibhaav). This is named equanimity (sthitpragnyata) in Geetaji.
    • Merciful Prabhu will never create worldly (laukik) convenience for His devotee.
      • One should keep chanting ‘Shri KrushnaSharanamMamaah’ with a means-less mind (nisadhanbhav) trusting that Prabhu will do everything of my benefit. Modern psychology hails this as positive attitude.
    • Never invite anxiety by thinking too much over minor matters. Never be bookish/academic.

 

Essence & utility:

        • Saved from reliance to planets/devatas (anyashraya), my faith in my own Shri Thakorjee is fortified.We can get rid of two biggest enemies to spiritual progress ‘I-ness’ and ‘my-ness’ with the help of this hymn.

         

          • Gives mental strength in times of difficulties. One feels empowered to save oneself from the guilt of anyashray and anxiety. A cool mind is better equipped to find ways to overcome obstacles.

         

         

  1. Shri AntakaranPrabodh: 

 

Brief Summary:

 

This hymn explains duties of vaishnavs in simple terms which will enlighten the conscious, essential for bringing about Prabhu’s realization.

  • Merciful Shri Krushna is the supreme lord. Never have worldly view of Shri Krushna.
  • ParbrahmParmatma is of true form and true resolve.
  • Prabhu never does injustice; it is our misconception only.
  • Always obey dictates of our lord Krushna.
  • Always feel happy because we have been blessed by dedication/surrender (samarpan).
  • Possibilities of downfall (patan) are lesser after surrender. Never feel sorry by thinking about real or assumed guilt/mistakes.
  • A brahm-sambandhi should keep worshipping his Shri Thakorajee for the whole life.
  • If, for any reason, worship is not possible do not feel sorry as that too is His will.

 

Essence & utility:

  • The ‘do’s and ‘don’ts’to be practiced by vaishnavs are understood.
  • We acquire confidence to become an ideal vaishnav following on this path.

 

 

(To be Contd.)

  © Mahesh Shah 2014

 

 

Contact : 

*mahesh shah.1  Mahesh Shah 
Jai Shree Jrishna Marraige Beauro – Baroda.

M: +91 –9426346364 /0265 – 2330083

email:  [email protected]

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : [email protected]

 

I pray the readers to draw my attention to shortcomings by sending an e mail to [email protected]

ફેશબુક દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ પર આપની કોમેન્ટ્સ અહીં મૂકવા વિનંતી છે.....

  • એક વૈષ્ણવ તરીકે આપણે શું કરાય અને શું ન કરાય (‘Dos’&‘Don’ts’) તે સમજાય છે.
    આપ્રમાણે આચરણ કરી સાચા વૈષ્ણવ બની પ્રભુની કૃપા મેળવી શકીશું તેવી શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ જાગે છે.

    (ક્રમશ:)
    A GURU as the person….OR his teachings as a BOOK is a MEDIUM ( Madhyam) to be on the RIGHT PATH as a Human.
    But….one must EXPLORE WITHIN on his/her own.
    A Person filled the HUMANITY ( Manavata) is the TRUE VAISHNAV.
    A Personal View !
    Chandravadan
    http://www.chandrapukar.wordpress.com
    Avjo @ Chandrapukar !