બાળકમાં વારંવાર શરદી ઉધરસ થવા અને હોમિયોપેથી  …

બાળકમાં વારંવાર શરદી ઉધરસ થવા અને હોમિયોપેથી  …

ડૉ. ગ્રીવા છાયા … M.D. (A.M.)BHMS; DNHE.

 

 

સૌ પ્રથમ તો તમામ વાચકોને દીપાવલી પર્વની ખૂબ ખૂબ શુભકામના તેમજ પ્રણામ। હવે પછીનું શરૂ થતું નવું વર્ષ આપ સહુ માટે અત્યંત સુખ, શાંતિ  ને સ્વાસ્થ્યવર્ધક બની રહે એવી મારી તથા ડૉ.પાર્થ માંકડની અંતઃકરણ પૂર્વકની શુભકામના સાથે આપ તેમજ આપના પરિવારજનને શુભ દિપાવલી – હેપી દિવાળી સાથે નૂતનવર્ષાભિનંદન – હેપ્પી ન્યુ યર.

 

divo[1]

 

આજના લેખમાં આપણે એકદમ સહજ છતાં વારંવાર મુંજાવતી સમસ્યા વિષે સમજશું …

 

બાળકમાં વારંવાર શરદી ઉધરસ થવા અને હોમિયોપેથી …                                                                                                                                                                                                

 

COLD

 

વારંવાર શરદી ઉધરસ થવા એ દેખીતી રીતે સામાન્ય લાગે એવી તકલીફ છે, છતાં એ 0 થી 14 એટલે કે પુખ્ત થવા સુધીના બાળકોમાં સહુથી વધારે જોવા મળતી સમસ્યા છે.

 

વારંવાર શરદી ઉધરસ થવા એ આમ તો ઉપરના શ્વસન તંત્રને લાગતા ચેપ ને લીધે થતી સમસ્યા છે. લગભગ 200 થીપણ વધુ વાઈરસ આ પ્રકારના ચેપ માટે જવાબદાર છે.. એક વાર એક વાઈરસથી લાગેલા ચેપ સામે બાળકમાં હજુ માંડ માંડ પ્રતીકારકતા આવે ત્યારે બીજી વખત કોઈ બીજા પ્રકારના વાઈરસ તરફથી ચેપ લાગે છે. એટલે મોટે ભાગે એ બાળક આ શરદી ઉધરસ ના વાઈરસ સામે દર વખતે જલદી થી પ્રતિકાર કરી શકતું નથી. એક વાર શરદી ઉધરસ થાય એટલે 6 થી 10 દિવસ સુધીમાં જ રાહત થાય છે.

 

આ સમસ્યા જરા પણ જોખમી નથી. પણ હા, એ બાળકની પ્રતિકાર શક્તિની પરીક્ષા  જરૂર કરી આપે છે. ઘણા માં – બાપ બાળકને શરદી ઉધરસ થયા નથી કે તુરંત જ ડોક્ટર અંકલ પાસે દવા લેવા લઇ જાય છે. આપણા  શરીરના પ્રતિકાર તંત્રના કોષો મજબૂતપણે આપણી સરહદે રક્ષા કરતા સૈનિકની જેમ જ પ્રવેશતા પ્રત્યેક જીવાણું  કે જંતુ સામે લડત આપતા જ હોય છે. જરૂર છે, એ પ્રતિકાર તંત્રને અંદરથી વધુ મજબૂત કરી લેવાની!  માટે પ્રથમ તો એ સમજી લઈએ કે આ સમસ્યા માટે એન્ટી બાયોટીક  પ્રકારની દવા એનો ઈલાજ નથી કારણકે લાગતો ચેપ એ વાઇરસને લીધે છે, એન્ટી બાયોટીક  દવાઓ એ બેકટેરિઆ દ્વારા લાગતા  ચેપ માં અસર કરે. આ સમસ્યા આમ તો જાતે જ માટી જાય છે કોઈ પણ પ્રકારની સારવાર વિના। પરંતુ, જો એ વારંવાર થતા રહે તો જરૂરથી યોગ્ય સારવાર કરાવવી જોઈએ જેથી બાળકની પ્રતીકારકતા વધારી શકાય. 

 

 કારણો :

 

શરદી, ઉધરસ આમ તો વરસ દરમિયાન ગમે તે ગાળામાં થઇ શકે. મોટેભાગે પાનખર અને શિયાળાની ઋતુના ગાળામાં વધુ જોવા મળે છે.

 

તેનો ચેપ એક બાળકમાંથી બીજા બાળકમાં ફેલાઈ શકે સીધા સંપર્ક દ્વારા અથવા વાતાવરણમાં વાઇરસના સંસર્ગમાં આવવાથી જેમને ચેપ લાગ્યો હોય તેમનો હાથ વડે બીજાને સ્પર્શ થયો હોય તો તેમને પણ પોતાનો હાથ આંખ, નાક કે મો ના સંપર્કમાં આવતા જ ચેપ લાગી શકે છે।

 

કેટલાક વાઇરસ કેટલાક સ્થળો ની સપાટી પર એકાદ દિવસ સુધી જીવિત રહી શકે છે.

 

બાળક જયારે પ્રી સ્કૂલ, નર્સરી કે પ્લેય સ્કૂલમાં જવાનું શરુ કરે ત્યારબાદ વધુ બાળકોના સંસર્ગમાં આવવાને પરિણામે તેને પણ ચેપ જલદી લાગી જવાની શક્યતા રહે છે. એ જ રીતે સંયુક્ત કુટુંબમાં સાથે રહેતા મોટા ભાઈ બેન ને લાગેલા ચેપ ને લીધે નાનું બાળક પણ તરત અસરગ્રસ્ત થઇ જતું હોય છે.

 

COLD CARE

 

લક્ષણો :

 

લક્ષણોમાં શરદી, સુકી કે કફ વાળી ઉધરસ, આંખ તેમજ નાકમાં થી પાણી નીકળવું , નાક બંધ થઇ જવું, થોડી ઘણી છીંક આવવી,  શરીર ગરમ લાગવું કે  થોડો તાવ રહેવો કે ક્યારેક સુસ્તી રહેવી વગેરે જેવા સામાન્ય સંજોગોમાં રહ્યા કરતા હોય છે. એ ઉપરાંત, જો 3 વર્ષથી ઉપરના બાળકમાં જો અતિશય છીંકો આવે ને સાથે સાથે નાકમાં થી પાતળું પાણી દદડવાનું લગભગ એકાદ મહિનાથી પણ વધુ ચાલુ રહેતું  હોય તો એવા બાળકને એલર્જી ની તકલીફ છે એવું કહી શકાય। (આપણે આગળ એક લેખમાં એલર્જી વિષે સમજીશું.)
 

 

અહી, કેટલીક વાતો ખાસ જાણી  લઈએ :

 

  • દરરોજ કરતા હોઈએ એ કરતા થોડી વધુ માવજત જાળવીએ તો ખૂબ વધુ સ્વસ્થ રહી શકાય.
  • બાળક ને દરરોજ કઈ પણ ખાવા પહેલા, પછી તેમજ ઉધરસ કે છીંક આવ્યા બાદ નિશ્ચિત પણે હાથ ધોવાની આદત બધાજ માં બાપે પડાવવી.
  • જેમને ચેપ લાગ્યો હોય તેવી વ્યક્તિઓ સાથે જો બને તો બાળકનો સંસર્ગ ન કે ઓછો કરાવવો.
  • જો બાળકને ઉધરસ ની તકલીફ થોડી વધારે જ હોય તો એમને ડે કેર કે સ્કૂલ માં મોકલવાનું ટાળવું.
  • શરદી થઇ હોય ત્યારે બાળકને લીંબુ કે વિટામીન c યુક્ત ફળો ન અપાય એ તદન ખોટી માન્યતા છે. વિટામીન c એ અસરગ્રસ્ત કોષોને જલદીથી જ સજા કરવાનું અગત્યનું કામ કરે છે।
  • ખાસ કરીને ઉધરસ આવે ત્યારે તેમજ છીંક આવે ત્યારે મોં આડે ચોખ્ખો રૂમાલ મૂકી દેવાનું શીખવવું.
  • જો કોઈ કારણસર હોસ્પિટલમાં જવાનું થાય તો નાના  બાળકને સાથે લઇ જવાનું સદંતર ટાળવું.
  • રોગજન્ય જંતુઓને મારી શકે એવું ક્લીનર (disinfectant) ઘરમાં વસાવવું। ઘરની જ વ્યક્તિઓમાં ચેપ લાગતો અટકાવવા માટે ઉપયોગી બની રહે છે.

 

 

ઉપાયો:

 

આમ તો શરદી ઉધરસ થવા એ જાતે જ મટી જતી સમસ્યા છે।  પણ જેમ આપણે આગળ સમજ્યા એમ એ જો વારંવાર કોઈ પણ ઋતુમાં, કોઈ પણ પરિસ્થિતિ કે વાતાવરણમાં થયા કરતા હોય તો જરૂરથી પ્રતિકારકતા વધારવા માટે યોગ્ય આડઅસર રહિત સારવાર કરી શકાય।

 

હોમિયોપેથીમાં તો ખુબ બધી દવાઓ એવી છે કે જે આપતા જ બાળકની મૂળભૂત તાસીરમાં જરૂર મુજબ ફેરફાર શરુ થઇ તેની પ્રતીકારકતા ને વધુ અસરકારક બનાવી દે છે.

 
બાળકોને તો શરૂઆત થી જ કોઈ પણ સમસ્યા માટે જો યોગ્ય હોમિયોપેથીક સારવાર લેવામાં આવે તો લાંબા સમય સુધી રોગ પ્રતીકારકતા જાળવવામાં તેમજ શારીરિક/બૌદ્ધિક /માનસિક વિકાસ ખીલવવામાં ખૂબ મદદરૂપ થાય છે.

 

હોમિયોપેથીમાં નીચે મુજબની દવાઓ ખૂબ અકસીર છે. 

 

Allium cepa

arsenic

Calcarea carb

Phosphorus

Psorinum

Natrum mur

Kali bich

euphresia

Pulsatilla

Tubercullinum

tarentulla

 

 

 

HARBLE

 

 

કેટલાક ઘરગથ્થું નુસખા : 

 

  • બાળકને દરરોજ સવારે નવશેકું ગરમ પાણી પીવડાવવાની આદત રાખવી.
  • એક ગ્લાસ પાણી વાસણમાં લઇ તેમાં તુલસી, ફૂદીનાના પાન (હાથ વડે નાના નાના કાપી), થોડોક મરીનો ભુક્કો, ખમણેલું આદુ ઉમેરી લગભગ અડધું થઇ જાય ત્યાં સુધી ઉકળ્યા બાદ કપમાં લઇ તેમાં મીઠું ને લીંબુનો રસ નાખી લગભગ ત્રણેક દિવસ સુધી પીવડાવી શકાય.
  • નાગરવેલના પાનનો દીવા સાથે શેક કરી શકાય.

એક ડીશમાં દીવો રાખી એની ઉપર કાણાવાળું ચાયની જેવું વાસણ ઊંધું મુકવું।  એના ઉપર નાગરવેલના 2-3 પત્તા મૂકી દેવા। હવે જે વરાળ બહાર આવશે તે એ કાણા વાળા વાસણમાંથી થઇ ને એ પત્તામાંથી થઈને આવશે।  એ પત્તા પર જાડુ  કોટન નું નેપકીન કે કાપડ અડાડતા રહી ને એનો છાતી પર શેક લઇ શકાય.

  • બાળકને જો વધુ સુકી ઉધરસ રહેતી હોય તો દિવસમાં ત્રણેક વાર એક ચમચી મધ ચટાડી શકાય. 

 

પ્લેસીબો : 

 જેમ દરેક બાળકની પ્રકૃતિ એકબીજાથી તદન ભિન્ન હોય તેમ તેને અપાતી હોમિયોપેથીક દવા પણ ભિન્ન હોય,. એટલે કે એક જ પ્રકારની સમસ્યા ધરાવતા 10 બાળકોને 10 અલગ પ્રકારની દવા અપાય. માટે જ હોમિયોપેથીમાં બાળકની વ્યક્તિગત દવા તેની પ્રકૃતિના આધારે જ અપાય તો એકદમ સચોટ ને જાદુઈ ઈલાજ થાય.

 

  

dr.greeva.newડૉ. ગ્રીવા છાયા માંકડ
M.D. (A.M.)BHMS; DNHE.
email : [email protected]
(મો) +૯૧ – ૯૭૩૭૭ ૩૬૯૯૯
www.homeoeclinic.com
New Clinic :Dr Mankads ‘ Homeo clinic@E 702, Titanium City   Center, Near Sachin Tower, Beside IOC petrol pump, 100ft.   Anandnagar Road, Prahladagar, Satellite,  Ahmedabad –380 015

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net‘દાદીમા ની પોટલી’

email: [email protected]

 

 

સ્વાસ્થય અંગેના   લેખ પરના આપના અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી આભારી કરશો, આપના પ્રતિભાવ  ડૉ.ગ્રીવા માંકડ – (લેખિકા) ની કલમને બળ પૂરે છે,  આપના પ્રતિભાવ જાણી અમોને  સ્વાસ્થ્ય અંગેના વધુ લેખ ભવિષ્યમાં આપવા  માટે પ્રેરણા મળી રહેશે. …. આભાર ..! ‘દાદીમા ની પોટલી’

  

સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનંતી કે આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા આપના સ્વાસ્થયને અંગે ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પોસ્ટ પર લખી જણાવી શકો છો. આપને  રોગ બાબતે      Privacy  જાળવવી જરૂરી હોય તો આપની વિગત –   [email protected] / [email protected]  અથવા  [email protected]    ના ઈ મેઈલ દ્વારા મોકલી શકો છો. (આપે  અગાઉ  કોઈ ઉપચાર  કરાવેલ હોય તો તે વિગત – સાથે આપના રીપોર્ટ ની જાણકારી મોકલવી) આપને આપના  email ID દ્વારા યોગ્ય માર્ગદર્શન મોકલી આપવા જરૂર કોશિશ કરીશું.   ….આભાર !   દાદીમા ની પોટલી

 

 

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

ફેશબુક દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ પર આપની કોમેન્ટ્સ અહીં મૂકવા વિનંતી છે.....

  • બાળકમાં વારંવાર શરદી ઉધરસ થવા અને હોમિયોપેથી …

    ડૉ. ગ્રીવા છાયા માંકડ
    M.D. (A.M.)BHMS; DNHE.
    Saras Mahiti
    Dr. Chandravadan Mistry
    http://www.chandrapukar.wordpress.com
    Avjo !