વિટામીન B12 શું છે ? … અને તેનું કાર્ય શું છે ? …

વિટામીન B12 શું છે ? … અને તેનું કાર્ય શું છે ? …
– વિધીબેન  એન. દવે… (ડાયેટીશ્યન, ન્યુટ્રીસ્નાલીસ્ટ)

 

સર્વે વાંચક મિત્રો, વડીલો ને નૂતનવર્ષાભિનંદન !  નવા વર્ષની શરૂઆત કરતાં આ  પહેલો લેખ મારો છે.

આજનો લેખ “દાદીમાનું ડાયેટ કોર્નર” પર આહાર નિષ્ણાંત.. વિધી એન. દવે (B.Sc (F & N) PGDCA, M.Sc. (DFSM) Conti.) ડાયેટીશ્યન, ન્યુટ્રીસ્નાલીસ્ટ દ્વારા વિટામીન B12 શું છે ? … અને તેનું કાર્ય શું છે ? ..’ …  તે અંગે જરૂરી પ્રાથમિક માહિતી મેળવીશું.

 

વિધીબેન દ્વારા હંમેશા એક અલગ જ, આરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખી  અને  માહિતીથી  ભરેલ પોસ્ટ ‘દાદીમા ની પોટલી’ ના વાંચક વર્ગ માટે મોકલવામાં આવે છે., જેનો સંબંધ કોઈને કોઈએ રીતે આરોગ્ય – સ્વાથ્ય  સાથે સંકળાયેલ હોય છે. ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર ..’ડાયેટ ફોર ફેમીલી … ‘ શીર્ષક હેઠળ સ્વાસ્થય ની કાળજી કેમ રાખવી તે અંગેની જાણકારી -તેમજ માર્ગદર્શન .. વિધિબેન દવે દ્વારા આપણે સમયાંતરે નિયમિત મેળવતા રહીએ છીએ. આજની પોસ્ટ ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવા બદલ અમો વિધીબેન ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

વિટામીન B12 એવું પોષણ છે, જે શરીરના નર્વસ સિસ્ટમને અને શરીરના રક્ત કણોને તંદુરસ્ત બનાવે છે. તેજ ઉપરાંત DNA બનાવવામાં મદદરૂપ થાય છે. વિટામીન B12   Megaloblestic Anemia ને રીકવર કરવામાં મદદરૂપ થાય છે. કે જે એનિમિયા વ્યક્તિને નબળા અને થાકેલા બનાવે છે.

 

 

ખાસ કરીને (૨) બે સ્ટેપ ની જરૂર પડે છે. વિટામીન B12 ને ખોરાક દ્વારા શરીરમાં શોષવા માટે પહેલાં, જે વિટામીન B12 ખોરાકમાં રહેલું છે તેને Hydrochloric Acid જઠરમાં પ્રોટીનમાંથી છુટું પાડે છે., ત્યારબાદ જઠરમાં તેજ વિટામીન B12 પ્રોટીન સાથે સંકળાય છે. તેને Intrinsic factor કહેવાય છે. અને તે શરીરમાં શોષાય છે.

 

વિટામીન B12 શું છે ? તે કઈ રીતે આપણા શરીરમાં તે શોષાય છે. તે જાણ્યા બાળ હવે એ જાણીએ કે … કોને કેટલા પ્રમાણમાં વિટામીન B12 ની જરૂર પડે છે.

 

તમારે કેટલા પ્રમાણમાં B12 વિટામીન ની જરૂર છે ?

 

રોજ બરોજ તમારે વિટામીન B12 ની જરૂર હોય છે. તમારી ઉંમર મુજબ દરેક પ્રમાણ આડેઅવડે માઈક્રો ગ્રામમાં અહીં આપેલ છે.

 

જન્મથી ૬ મહિના           –  ૦.૪ mcg

૭ થી ૧૨ મહિના           –  ૦.૫ mcg

૧ થી ૩ વર્ષ              –  ૦.૯ mcg  

૪ થી ૮ વર્ષ              –  ૧.૨ mcg

૯ થી ૧૩ વર્ષ              –  ૧.૮ mcg

૧૪ થી ૧૮ વર્ષ            –  ૨.૪ mcg

યુવાનો માટે                –  ૨.૪ mcg

ગર્ભાવસ્થામાં            –  ૨.૬ mcg

સ્તનપાન દરમ્યાન   – ૨.૮ mcg

 

  કયો ખોરાક વિટામીન B12 પુરતુ પાડે છે ?

 

માંસાહારી ખોરાકમાં વિટામીન B12 જોવા મળે છે. છોકમાં આ વિટામીન જોવા નથી મળતું. જ્યાં સુધી તે fortified ના થાય. સુચવેલા ખોરાકમાંથી તમે પુરતા પ્રમાણમાં વિટામીન B12 મેળવી શકો છો.

 

  બીફ ના લીવર તેમજ છીપલા વાળી માછલીમાં ખુબ સારા પ્રમાણમાં વિટામીન B12 રહેલ છે.

 

 માછલી, મીટ, ઈંડા, દૂધ તેમજ દૂધની બીજી વાનગીઓ માં પણ વિટામીન B12  રહેલ છે.

 

 ઘણા ખરા અનાજના નાસ્તા, પોષણકીય યીસ્ટ, બીજા ખીરાક જે વિટામીન B12 થી fortified થયેલા હોય છે.

 

જો પુરતા પ્રમાણમાં વિટામીન B12 ન લેવામાં આવે તો ?

 

જો વિટામીન B12 ની ઉણપ થાય તો કળતર (કડતલ), થાક, કબજીયાત, ખોરાક ઓછો લેવાની અસર, વજનમાં ઘટાડો અને Megaloblasti Animia જેવી તકલીફો જોવા મળે છે. માનસિક તકલીફો પણ થાય છે. જેવી કે, હાથ પગમાં કંપવાદ અને કોઈ અસર ના થાય એવી બીજી તકલીફોમાં ભૂલાઈ જવું, યાદશક્તિ ઓછી થવી, મોઢા અને જીભમાં ચાંદા પડવા, ડીમેશ્યા, ડીપ્રેશન પણ થાય છે. વિટામીન B12 ની ઉણપ વ્યક્તિ ના મગજ ને તકલીફ પહોચાડે છે. એનિમિયા જે વ્યક્તિને નથી તેને વિટામીન B12 ની ઉણપ છે, તેને પણ જેમ બને તેમ જલદી તેની સારવાર કરાવી જોઈએ.

 

– વિધી એન. દવે
સિનિયર ડાયેટીશ્યન
ઝાઈડ્સ હોસ્પિટલ
આણંદ (ગુજરાત)

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email: [email protected]

 

‘દાદીમાનું ડાયેટ કોર્નર’ પર મૂકેલ આજની પોસ્ટ જો તમોને પસંદ આવી હોય તો આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પરના કોમેન્ટ બોક્ષમાં મૂકશો, જે સદા અમોને માર્ગદર્શક બની રહે છે અને લેખિકા ની કલમને પ્રેરકબળ પૂરું પાળે છે.

‘ડાયેટ કે ડાયેટિંગ’ ના સંદર્ભમાં આપના જીવનમાં ઉદ્ભવતા કોઈપણ પ્રશ્નો માટે …. (આટલું જરૂર કરશો)

 

સ્વાસ્થય અંગેની કોઈ પણ સમસ્યા આપને હોય તો આપની સમસ્યા જરૂર કોમેન્ટ્સ બોક્ષ દ્વારા અથવા અમારા ઈ મેઈલ દ્વારા [email protected] અથવા વિધીબેન દવે ના ઈમેઈલ આઈડી vidhi_d[email protected] પર લખીને જણાવશો.. વિધીબેન દ્વારા તમોને જવાબ આપવા ની કોશિશ કરવામાં આવશે અથવા તેમની પાસેથી જવાબ મેળવી અમો તમારા ઈ મેઈલ આઈડી પર મોકલી આપવા કોશિશ કરીશું. … આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’.

ફેશબુક દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ પર આપની કોમેન્ટ્સ અહીં મૂકવા વિનંતી છે.....

  • haresh patel

    good knowledge for all

  • શ્રીમાન. અશોકભાઈ સાહેબ

    બી. 12 મેળવવા બાર માસ સુધી ઈન્જેક્શન લીધા છે, સાહેબ

    સરસ

  • પંકજ દવે

    માહીતી ઘણી ઉપયોગી છે. વધુ માં વિટામીન ડી ૩ વિશે મહિતી આપવા વિનંતી છે.

  • jitesh mandani

    vitamin b 12 is produces and regnrates rbc formation.
    if b12 is taking oraly so absorption is 1.2 but sublingual tab is absorption is maxium.
    b12 tab is easy fast and painless way to get vit b 12.

  • jitesh mandani

    b 12 diffency is very common.we are all pure vegetrian. drinking ro water.
    1. leds to megaloblastic anemia. 2. peresthiasis. 3.mood chanes or dipresion.
    indication 1.women who are history of infertility or misscarrage.
    2.hypothyroid patient.
    3.patients taking metformin or antacid regularly.

  • kinjal

    khub saras me vitaminb12 na injection lidhela che

  • Kishor Desai

    Hello,kem chho, aap no lekh B12 maate no vachyo,parantu mai Usa na news paper maa vanchu hatu ke je vyakti naa hair loss kryaa hoy te vaykti lay chhe ena hair fari pachha aavvaa lage chhe etale hu pan vitamin nee B12 ni goli lauchhu..is it ok……let me know about it ,if possible,

  • Prabhudas.Pokar

    WONDERFULL ARTICAL

  • radha rakholiya

    hi vidhiji,
    thanks 2 this information b’caz
    i also suffer this problem.

  • Bhupendra Girdharlalp Patel

    Best information regarding Vitamin B=12

  • Sujal Patel

    thanx

  • Chandrakant

    this is very good information pl. if you have information, for vegetarian peoples. pl.post it in other mail.

    thanks

  • Patel Kartik

    good tips ..

  • H.D. Shah

    good tips

  • Nayan Gangar

    very good information ..thanks for sharing Vidhi Dave.

  • Rakesh Patel

    Your good advice for vitamin B12 but can u sand me which vegetable eat & gat vitamin b12 plz send me list thanks 4 good advice

  • Champak K. Shah

    your information is really good for a common man……but can you give the exhaustive list of the vegetarin diet which gives ample amt of VITAMIN B-12…..

    At the same time can you throw some light on VITAMIN B- COMPLEX…..WHICHIS VERY ESSENTIAL ALONGWITH VITAMIN B-12 ???? AND THE VEG DIET FOR THE SAME…

    Thanks and may GOD bless you

  • kashyap acharya

    This is very good information about B12 , but i am vegetarian, so please send some information about which type of grain and vegetable for B12.

  • RAJ PATEL

    This is very good information about B12 , but i am vegetarian, so please send some information about which type of grain and vegetable for B12.

  • vijay d. mistry

    Its B12 …

  • Vimal Acharya

    Its B12 .

  • Dr.Arvind Kumar Pathak

    halo

    this is very good information pl. if you have information, for vegetarian peoples. pl.post it in other mail.

    thanks.

  • Chiman Patel

    milakat jetali tala ni kimat thai

  • B K Patel

    nice one… useful information… please let us know about other vitamins tooo

  • Rashmi Panalal Dadia

    Thanks a lot for very good information .

  • Sharadkumar M. Bhavsar

    vitamin b12 ni jankari kharekhar khub j saras che.

  • BHANU SOMAIYA

    very good article thanks a lot

  • PARIMAL D. NAIK

    very very useful information……

  • NAIMISH KAPADIA

    Very GOOD INFORMATION….

  • Hasmukhbhai Shah

    V.GOOD INFORMATION

  • nice information about vt.B12. thnx for sharing.

  • ખુબ જ સરસ અને સરળ માહિતી….

    મેં વિટામીન B12 ના લીધે ખુબ મુશ્કેલી વેઠી છે….

    આભાર