ગણપતિ આવે ઝૂલતા …

ગણપતિ આવે ઝૂલતા …

 

સાખી :

પરથમ કે’ને સમરિયેં, કે’નાં લીજિયે નામ,
માતા પિતા ગુરુ આપનાં, લૈયેં અલખપુરુષનાં નામ.

સદા ભવાની સા’ય રો, સનમુખ રહો ગણેશ,
પંચ દેવ રક્ષા કરો, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, મહેશ.

 

ગણેશ આગમનની વધાઈ :

દેખ્યા રે મેવાડી રામા, નીરખ્યા રે હાં,
શ્રી ગણપતિ આવે ઝૂલતા હો રે હો જીજીજી.

હસતા ને રમતા આવે શ્રી ગણપતિ વીરા,
માન રે સરોવર સો યે ઝીલતા. .. દેખ્યા૦

પેરણ પીતાંબર, ઓઢણ આછાં ચિર વીરા,
શાલ રે દુશાલા સો યે ઓઢતા. .. દેખ્યા૦

પેચ રે સમાણી બાંધે રે પઘડિયાં વીરા,
દરપણમાં મુખડા સો યે દેખાતા. .. દેખ્યા૦

કેડે રે કંટારા ને ગલે રૂંઢમાલા વીરા,
કાનુંમેં કુંડળ સો યે પેરતા. .. દેખ્યા૦

ઊંચી ઊંચી મેડી, અજબ ઝરૂખા વીરા,
અધર સિંહાસન સો યે બેસતા. .. દેખ્યા૦

દોય કર જોડી સતી લીરલબાઈ બોલ્યાં વીરા,
ધરમુંનાં તાળાં સો યે ખેલતા. .. દેખ્યા રે માવડી રામા૦

ગણપતિ ભજનોમાં સામન્ય રીતે દુંદાળા, સૂંઢાળા અને એકદન્તા દેવનું સ્મરણ કરવામાં આવે છે. ગણપતિને ગમતા લાડુ અને મુષકના ઉલ્લેખ વિનાનું ભાગ્યે જ કોઈ ભજન હશે. પણ આ ભજનમાં મેવાડી વેશે આવતા ગણપતિ તરી આવે છે. માથે મુગટને બદલે તેમણે પેચબંધી પાઘડી પહેરી છે. ગણપતિનાં સ્થૂળ રૂપ ને આભૂષણ સાથે અહીં યૌગિક પરિભાષાનો પણ ઉપયોગ થયો છે.

‘માન રે સરોવર સો યે ઝીલતા’ – મસ્તકમાં આવેલા બ્રહ્મરન્ધ્રૂને ભજનવાણીમાં માનસરોવર, અમૃતકુંડ, અમૃતઝરો, વીરડો, સહસ્રારમાં અમૃતનો સ્ત્રાવ કરતો ચન્દ્ર રહેલ છે પણ સામાન્ય માણસ આ અમૃતપાન કરી શકતો નથી. કારણ કે મૂલાધારમાં રહેલો સૂર્ય અમૃતને શોષી લે છે. મૂલાધારથી બ્રહ્મરન્ધ્રૂ સુધી મેરુદંડમાં ઈડા, પિંગલા અને સુષુમ્ણા નામની ત્રણ યોગનાડી વહે છે.    સુષુમ્ણા મધ્યમાં આવેલી છે અને તેની ડાબી બાજુની ઈડાને ચન્દ્રનાડી અને જમણી બાજુની પિંગલાને સુર્યનાડી કહે છે.  પ્રાણાયામ દ્વારા આ સૂર્ય-ચન્દ્રનો સંયોગ કરવો એ યોગસાધકની મુખ્ય સાધના છે.  પ્રાણ પર કાબૂ મળતાં મન સ્થિર થાય છે અને બહાર ભટકતી ચિત્તવૃત્તિઓનો નિરોધ થઇ જાય છે.  આમ, ભજનના શબ્દોમાં યોગી ‘મન – પવનની ગતિ પલટાવી’  નાખે છે અને સુષુમ્ણાનું દ્વાર રુદ્ર કરીને બેઠેલી કુંડલિની શક્તિને જાગૃત કરી ઊંચે ચડાવે છે.  એને ભજનમાં ‘ઊલટી નાડી, ચડી ખુમારી’ કહે છે.  કુંડલિની છ ચક્રોને ભેદી સહસારમાં પ્રવેશે છે ત્યારે શક્તિ અને શિવનું મિલન થાય છે.  સૂર્ય અને ચન્દ્રનું સાયુજ્ય થાય છે.  યોગની આ પરમ સિદ્ધિને ‘માનસરોવર હંસા ઝીલન આયો જી’  કહી વધાવવામાં આવે છે.

આ ભજનમાં ગણપતિને ‘માનસરોવર ઝીલતા’  –  પરમ સિદ્ધિમાં વિહરતા – દેવ તરીકે નિરૂપ્યા છે.

 

‘અધર સિંહાસન સો યે બેસતા’  –  અધર એટલે શૂન્ય, બ્રહ્મરન્ધ્રુ.  ‘અધર તખત’  પણ કહે છે.  ભજનોમાં ‘ધર -અધર’ શબ્દો વારંવાર આવે છે.  ધર એટલે ધરા, આ પંચભૂતોનું બનેલું શરીર.  અધર એટલે નીરાલંબ બ્રહ્મતત્વ.  ‘અધર’ નો સાક્ષાત્કાર આ ‘ધર’માં.  શરીરમાં જ કરવાનો છે.

 

ગોરખનાથ કહે છે :

 

‘ધરે અધર બિચારિયા, ધરી યાહી મેં સોય,
ધરે અધર પરચા હૂવા તબ દુનિયા નાહી કોય.’

‘ધરમાં – શરીરમાં જ, શરીરથી પરબ્રહ્મનો વિચાર કર્યો; તો તેનું દર્શન આ પંચભૌતિક શરીરમાં થયું. ધરમાં અધરનો પૂર્ણ પરિચય થઈ ગયો ત્યારે જગતનું અસ્તિત્વ ન રહ્યું. શરીરમાં જ પરબ્રહ્મની પ્રાપ્તિ થઈ ત્યારે કોઈ દ્વૈતભાવ ન રહ્યો.’

લીરલબાઈ આ ભજનમાં કહે છે કે ‘ઊંચી ઊંચી મેડી, અજબ ઝરૂખા’ મહા અદભુત કારીગરીવાળા આ દેહરૂપી મહાલયમાં ગણપતિ બિરાજે છે અને ‘ધરમુંનાં તાળાં’ ધર્મનું રહસ્ય ખોલી આપે છે.

સંકલન : ‘સત કેરી વાણી’ ..

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email:[email protected]

 

આજે ગણેશ ચતુર્થી, અને ગણેશ મહોત્સવ નો પ્રથમ દિવસ., આપને તેમજ આપના પરિવારને  આજથી શરૂ થતાં ગણેશમહોત્સવ ના શુભ પર્વની શુભકામના સાથે શુભેચ્છાઓ પાઠવીએ છીએ. આજની પોસ્ટમાં ગણેશજી ના  આગમનની વધાઈ –  એક ભજન-વંદના સાથે જણાવેલ છે. આજની પોસ્ટ ‘ગણપતિ આવે ઝૂલતા …’  આપને પસંદ આવી હોય તો આપનાં અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી આભારી કરશો. આભાર … !‘દાદીમા ની પોટલી’.

ફેશબુક દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ પર આપની કોમેન્ટ્સ અહીં મૂકવા વિનંતી છે.....

  • MANISH KUMAR

    very nice informative post

    aaabhar

  • jay vadher

    khub saras che abhinandan

  • Dhiraj Solanki

    Dhiraj Solanki 6:30am Sep 19
    GANPATI BAPA MORIYA

  • Neha Shukla

    Neha Shukla 6:24am Sep 19
    HAPPY GANESH CHATURTHI….. !!

  • Amit Pandey

    Amit Pandey 6:23am Sep 19
    HAPPY GANESH CHATURTHI…………..

  • May Lord GANESH Bring You Good LUCK & Prosperity!
    HAPPY GANESH CHATURATHI

  • purvi

    sundar , ati sundar.