અર્ધી સદીની વાચનમાળા …

(૧) ગમે ત્યાં થાય તેવું કામ …
આઈન્સ્ટાઈનના એક વિજ્ઞાની મિત્ર બર્લિનના તેમના નિવાસસ્થાને મળવા આવ્યા હતાં.  વાતચીત દરમ્યાન બંને મિત્રોએ પોટ્સડેમ પુલ પાસે આવેલી એક વેધશાળા જોવા જવાનું વિચાર્યું.  તેનો દિવસ ને સમય નક્કી કર્યાં અને પુલના અમુક છેડે ભેગા થવાનું ઠરાવ્યું.  પેલા મિત્ર બર્લિન શહેરના અજાણ્યા હતા.  પોતાની મુશ્કેલી જણાવતાં એમને કહ્યું, ‘કદાચ હું ઠરાવેલા મુશ્કેલી જણાવતાં એમણે કહ્યું, ‘કાદાચ હું ઠરાવેલા સમયે ન પહોંચી શકું તો ?’ આઈન્સ્ટાઈને કહ્યું : ‘અરે ! તેથી શો ફેર પડવાનો હતો ? તમારી રાહ જોતો હું પુલને છેડે ઊભો રહીશ.’  મિત્રને સંકોચ થયો. તેણે કહ્યું, ‘એમ તો તમારે ગહનો સમય બગડે.’  આઈન્સ્ટાઈને કહ્યું, ‘મારા સમયની ચિંતા ન કરો. જે જાતનું કામ હું રોજ કરું છું, તે હું ગમે ત્યાં કરી શકું તેમ છું.’  એ જવાબથી પણ મિત્રને સંતોષ ન થયો.  વિવેક ખાતર આઈન્સ્ટાઈન આમ કહેતા હશે એમ માની  તેમને  પૂછ્યું :’ત્યાં પુલને છેડે ઊભા ઊભા તમારું રોજિંદુ કામ તમે કેવી રીતે કરી શકો, તે મને સમજાતું નથી !’ આઈન્સ્ટાઈને હસતાં હસતાં કહ્યું : ‘અરે, એ તો સાવ સહેલું છે.  અભ્યાસખંડમાં બેસીને વિજ્ઞાનના કોયડાઓ પર જો હું ચિંતન કરી શકતો હોઉં, તો પોટસ્ ડેમ પુલને છેડે ઊભો ઊભો એ જાતનું ચિંતન કરવાને હું ઓછો શક્તિમાન છું એમ તમે શા માટે માનો ?’
(૨)  ચારિત્ર્યવાન એટલે  -
ચારિત્ર્યવાન થવું એટલે ફૂલ કરતાં કોમળ થઇ જાણવું અને વ્રજ કરતાં કઠોર પણ થઇ જાણવું, અત્યંત શાંત પણ થઇ જાણવું; પ્રેમવાળા પણ થઇ જાણવું; સુખ પણ હસીને ભોગવવું, દુઃખ પણ હસીને ભોગવવું; ભોગવી જાણવું અને સહી જાણવું; જોઈ પણ જાણવું અને અંધ પણ થઇ જાણવું; અલ્પમાં જીવી જાણવું અને મારી પણ જાણવું. એ યથાર્થ ચારિત્ર્ય છે.
(૩)  એટલું ભૂલીએ નહિ –
એટલું કદી ભૂલીએ નહીં કે ઝાકમઝાળ એ મહાનતા નથી, વાહવાહ તે પ્રતિષ્ઠા નથી, પ્રાધાન્ય તે શ્રેષ્ઠતા નથી.  આજની ઘડીનો માનવી યુગપુરુષ બનવા યોગ્ય નહિ હોય.  કાંકરો કદાચ ચળકતો હોય, પણ તેથી એ હીરો બની જતો નથી.  બ્રહ્માંડમાં સૌથી મોટી શક્તિઓ કદાપી ભપકાદાર હોતી નથી. વાવાઝોડા કરતાં વર્ષા વધારે અસરકારક હોય છે.  જેમનાં સન્માનો થતાં નથી, જેમનાં ગીત ગવાતાં નથી તેવાં મનુષ્યોની ઈમાનદારી, નિષ્ઠા અને પવિત્રતા વિના તો આ જગત જોતજોતામાં નાબૂદ થઇ ગયું હોય.
સ્તોત્ર :(અરધી સદીની વાચનમાળા’માંથી, ભા.-૨ પૃ. ,૬૯ અને ૨૧૭ )
Posted in ટૂંકીવાર્તા-બોધકથાઓ - પ્રેરકવાતો, વીણેલા મોતી | 1 Comment

(૧) ગુપ્ત શક્તિઓ ઈશ્વરદર્શનમાં વિઘ્નકર્તા સહાયક નહીં …અને (૨) ભગવાન ક્યારે મળે ? …

(૧) ગુપ્ત શક્તિઓ ઈશ્વરદર્શનમાં વિઘ્નકર્તા સહાયક નહીં …
એકવાર એક સાધુ એ કેટલીક ગુપ્ત શક્તિ પ્રાપ્ત કરી. એને એનો ગર્વ થયો. પણ એ સારો હતો અને એના જમા પાસે થોડું તપ હતું.  એક દાહડો, સાધુ પુરુષનું રૂપ લઇ પ્રભુ એની પાસે આવ્યા.  અને બોલ્યાં : ‘પૂજ્ય મહારાજ, આપની પાસે કેટલીક ગુપ્ત શક્તિઓ છે મેં સાંભળ્યું છે.’ સાધુએ પ્રભુનું પ્રેમપૂર્વક સ્વાગત કર્યું અને એમણે આસન આપ્યું. એ જ સમયે એક હાથી ત્યાંથી પસાર થયો.  સાધુ રૂપધારી ભગવાને પેલા સાધુને કહ્યું, ‘પૂજ્ય મહારાજ, આપ ધારો તો આ હાથીને મારી શકો ખરા ?’ સાધુ બોલ્યો, ‘હા, એમ કરી શકું ! આમ બોલી એણે ધૂળની ચપટી લઇ કંઈ મંત્ર ગણગણ્યો અને એના પેલા હાથી ઉપર ફેંકી.  થોડી વાર તરફડી હાથી મૃત્યુ પામ્યો. ભગવાને કહ્યું : ‘આપની પાસે તે કેવી શક્તિ છે! આ હાથીને આપે મારી નાખ્યો ?’  સાધુ હસ્યો : ભગવાને વળી કહ્યું : ‘ હવે એને પાછો જીવતો કરી શકો ?’ ‘હા, એ પણ શક્ય છે. મંત્રેલી દધૂળની બીજી ચપટી હાથી ભણી એણે ફેંકી.  હાથી થોડો સળવળ્યો અને પાછો જીવતો થયો. પછી ભગવાન બોલ્યાં : ‘ અદભુત છે આપની શક્તિ પણ આપણે હું એક સવાલ કરું? આપે હાથીને માર્યોન તે ફરી જીવતો કર્યો પણ એઠી આપને શું મળ્યું ? એનાથી ઊંચે ચડ્યાનું આપને લાગ્યું ? ઈશ્વરને પામવાની શક્તિ તેથી આપને સાંપડી?’ આટલું બોલી પરભુ અર્દશ્ય થઇ ગયા.
સાર : ધર્મની ગતિ સૂક્ષ્મ છે. તૃષ્ણાનો અંશમાત્ર હોય ત્યાં સુધી ઈશ્વરને પામી શકાય નહીં. તાંતણો જરા પણ બહાર લટકતો હોય તો દોરો સોઈના નાકમાં પ્રવેશી શકે નહીં.


(૨)  ભગવાન ક્યારે મળે ? …


એક શિષ્ય પોતાનાં ગુરુ પાસે ગયો અને કહેવા લાગ્યો : ‘ ગુરુજી ! મારે ધર્મ જોઈએ છે.’ ગુરુએ પેલા જુવાન ભણી જોયું, પણ તે કશું બોલ્યાં નહીં, સહેજ હસ્યા.  પેલો જુવાન દરરોજ ગુરુજી પાસે આવતો અને ભાર દિને કહેતો : ‘ મારે ભગવાન જોઈએ છે.’ પરંતુ પેલા જુવાન કરતાં ગુરુજી વધારે અનુભવી હતા.  એટલે તેઓ કશો જવાબ આપતા નહીં , મૌન જાળવતા.  એક દિવસ જ્યારે ખૂબજ ગરમી હતી, ત્યારે ગુરુજીએ પેલા જુવાનને પોતાની સાથે નદીએ આવવા કહ્યું.  નદીએ જઈને ગુરુજીએ તેને પાણીમાં ડૂબકી મારવા કહ્યું. પેલા જુવાને ડૂબકી મારી. પેલા વૃદ્ધ ગુરુજીએ તરત જ તેની પાસે જઈને તેને પાણીમાં થોડીવાર દબાવી રાખ્યો.  જ્યારે પેલા જુવાને પાણીમાંથી બહાર નીકળવા ખૂબ જ ધમપછાડા માર્યા, ત્યારે ગુરુજીએ તેને છોડી દીધો.
ભર આવ્યા પછી ગુરુજીએ તેને પૂછ્યું : ‘જ્યારે તું પાણીની અંદર હતો ત્યારે તને સૌથી વધારે જરૂર શાની લાગી હતી ?’  પેલા શિષ્યે જવાબ આપ્યો : ‘શ્વાસની.’  ગુરુજીએ કહ્યું : ‘તેવી જ તીવ્ર તને ભગવાનની જરૂર લાગે છે ખરી? એમ હશે તો ભગવાન તને એક ક્ષણમાં મળશે.’  જ્યાં સુધી એ પ્રમાણે ધર્મ માટેની તમને તીવ્ર તૃષ્ણા જાગી ન હોય, ત્યાં સુધી તમને ધર્મ મળે નહીં; ભલે તમે તમારી બુદ્ધિ, પુસ્તકો વગેરે દ્વારા ગમે તેલી મથામણ કરો.  જ્યાં સુધી તીવ્ર તાલાવેલી તમારામાં પેદા ન થાય ત્યાં
સુધી કશું નહીં વળે.

 

(રા.જ.૧૧/૦૮/૭૫-૩૯૩/૨૩-૩૪૧)

 

Posted in ટૂંકીવાર્તા-બોધકથાઓ - પ્રેરકવાતો, વીણેલા મોતી | 1 Comment

આપણે આપણી જાતના ઘડવૈયા …

Continue reading

Posted in ટૂંકીવાર્તા-બોધકથાઓ - પ્રેરકવાતો, વીણેલા મોતી | Leave a comment

શરદપૂનમ … ટહુકારો …નોન સ્ટોપ રાસ-ગરબા …

આજે શરદ પૂનમ હોય, આપણે રાસ ગરબાની  રમઝટ માણીશું….(ટહુકારો નોન સ્ટોપ ગરબા)
.
સ્વર: ફરીદા મીર અને અન્ય…
.
Posted in ફરીદા મીર, રાસ-ગરબા - લગ્ન ગીતો | 5 Comments

‘ચિંતામુક્ત બનો….’

‘ચિંતામુક્ત બનો …’
-સ્વામી જગદાત્માનંદ



નિર્ભય વિજેતા ભયનો કોળીયો બને છે…
એકવાર વૈજ્ઞાનિક પ્રવતિ તેમજ કેહવાતા નિર્ભય સ્વભાવવાળા એક યુવકે પોતાના મિત્રો દ્વારા એક પડકાર ઝીલી લીધો. એણે અડધી રાતે શહેરની બહાર આવેલ કબ્રસ્તાનમાં જઈને બરાબર એની વચ્ચે જ એક થાંભલો નાખવાનો હતો. એ યુવાન રાતે કબરની શોધખોળ કરીને એની ભીતર ભૂતપ્રેતોની હાજરીનું સત્યપાન કરવાની મહ્ત્વાકાંક્ષા રાખનારા એક નિર્ભય માનવી તરીકે ગામમાં પ્રસિધ હતો. પૂરેપૂરા વિશ્વાસ સાથે એ આગળ વધ્યો. એમની પાછળ પાછળ જનારા મિત્રો કબ્રસ્તાનમાં ગયો. મિત્રોએ ખાડો ખોદવાનું અને થાંભલો રાખવાનો અવાજ પણ સાંભળ્યો. થોડીવારમાં બધું શાંત થઇ ગયું.
મિત્રો તો પોતાના સાહસિક યુવાન મિત્રની હિંમતની પ્રશંસા કરવા લાગ્યા. તેઓ તો એના પાછા ફરવાની ઘણા સમય સુધી રાહ જોતા રહ્યા. પણ એમને મોટો આઘાત લાગવાનો હતો. મિત્રોએ એને મોટા સાદે બોલાવ્યો પણ કંઈ પ્રતિસાદ ન મળ્યો. પૂર્વ ક્ષિતિજ?પર પ્રભાત ની લાલીમા પ્રગટ થવા લાગી. યુવકો પોતાના મિત્રની શોધમાં કબ્રસ્તાનમાં પ્રવેશ્યા તે જમીન પર પડેલો જોવા મળ્યો. જયારે મિત્રોએ એની પાસે જઇને એને જગાડવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે એનો દેહ તો બરફ જેવો ઠંડો થઇ ગયો છે. થોડા કલાક પેહલાં જ તે મરી ગયો હતો.
એ લોકોને તરત જ તેના મૃત્યુનું કારણ સમજાઈ ગયું. બન્યું એવું કે જમીનમાં થાંભલો ખોડતાં- ખોડતાં એની શાલનો એક છેડો થાંભલા સાથે દબાઈ ગયો એને આની ખબર પણ ન પડી. હથોડાથી થાંભલો ખોડી દીધા પછી જ્યારે તે ત્યાંથી ઊભો થઈને ચાલવા ગયો ત્યારે એને પાછળ તરફ ખેંચી રહ્યું છે. આ રીતે પાછળ તરફ ખેંચનાર ભૂત સિવાય બીજું કોણ હોઈ શકે? તે ભૂતના ભયને લીધે મરણને શરણ થઇ ગયો.
ખેદની વાત એ છે કે જો એણે પાછા વળીને ખેંચાનારને જોવાનો પ્રયાસ કર્યો હોત તો તેને પોતાના ભયનું કારણ જણાઈ જાત. જો એ પેલા થાંભલામાં ફસાઈ ગયેલી શાલને જોઈ જાત તો એ મરી ન જાત. આપણે પોતાને આંતકિત કરનારા ભયનાં કારણો અને એના સાચા સ્વરૂપનું વિષ્લેષણ કરવા સમર્થ બનવું જોઇએ. ધીરજ ગુમાવ્યા વિના આપણે એ ભયને જીતવાનો ઉપાય શોધવો પડે. ક્યારેક કયારેક ભયાવહ પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવો આપણા માટે અનિવાર્ય બની જાય છે. આપણે સાચા હ્રદયથી પ્રાર્થના કરીને પોતાની જાતને એમની ઈચ્છામાં સમર્પિત કરી દેવી જોઈએ.
પોતાની કલ્પનામાં જ વિચિત્ર ભૂતપ્રેતોની સૃષ્ટિ રચીને તેનાથી પીદીતદુઃખી થનાર દુર્બળ હ્રદયના લોકો પણ હોઈ છે. કલ્પનાની અધિકતાથી સર્જાતી ગરબડભરી મનોમુંજવણમાંથી છુટકારો મેળવવા મનોચિકિત્સકો આપણને મદદ કરી શકે ખરા.
જો ક્યાંય ભૂત સાથે ભેટો થઇ જાય તો આપણે એનાથી ડરવાની જરૂર નથી. ખરેખર તો તેઓ આપણને ડરાવતાં નથી. નાનપણથી જ એમને વિશે સાંભળેલી ભયાનક વાર્તાઓને કારણે જ આપણે એમનાથી ડરીએ છીએ. ?આપણે એક બીજી દષ્ટિએ જ આ સમસ્યાને જોવી જોઈએ. ભૌતિક દેહ છોડીને જે જીવાત્માઓ સૂક્ષ્મ રૂપે રહે છે એને ભૂતપ્રેત કહે છે. જો આપણે હાડમાંસવાળા માનવોથી ન ડરતા હોઇએ તો આ અશરીરી ભૂતપ્રેતોથી ભલા શા માટે ભયભીત થવું જોઈએ. આપણે પોતાના ભયના કારણના પૃથ્થકરણનો પ્રયત્ન કર્યા વિના નકામા હેરાન-પરેશાન થઇ જઈએ છીએ.આપણે શું, ક્યાં કેવી રીતે જેવા પ્રશ્નો પૂછવા આગળ વધતા નથી. એટલું સ્પષ્ટ છે કે વાસ્તવિકતા વિશેના આપણા અજ્ઞાનને કારણે જ ભય ઉદભવે છે. ભૂતપ્રેતોથી ભયભીત રહેનાર લોકોના ભયને આ એક માનસિક દુર્બળતાનો શિકાર છે કે મનોવિકારથી ગ્રસ્ત છે કે અંધશ્રધાળુ છે વગેરે કહીને ભયને લોકો ઉડાડી દેવાનો પ્રયત્ન કરે છે. આ લોકો ભૂતપ્રેતોને ભ્રાંતિ કહે છે અને બુદ્ધિવાદી તથા વૈજ્ઞાનિક દષ્ટિકોણવાળા કેહવાય છે. વાસ્તવિક રીતે આ લોકો ભયગ્રસ્ત લોકોને ક્યારેય શાંતિ કે રાહત આપી ન શકે. એમને સ્વયંને ભયના મૂળનું કોઈ જ્ઞાન નથી હોતું, તેઓ સર્વદા બીજાની સાંભળેલી કે સંભળાવેલી વાતો ને પોપટની જેમ રટ્યા કરે છે, અને કેહતા રહે છે: ‘ભય તો કેવળ મનોવૈજ્ઞાનિક હોઈ છે’.. અને આ રીતે તેઓ બીજાના ભયને તુચ્છ ગણીને ચાલે છે. કોઈ પણ રોગી આવા લોકો સમક્ષ પોતાની સમસ્યાઓ, આશંકાઓ થતા ચિંતાઓ મનખોલીને મૂકી ન શકે. ભયના સાચા સ્વરૂપને સમજનારા લોકો જ બીજાને ભયમુક્ત કરવામાં મદદ કરી શકે. તેઓ જ ભયને દૂર કરવાનું જાણે છે.
હિંમતથી સામનો કરો…
જયારે સ્વામી વિવેકાનંદ એક પરિવ્રાજક રૂપે ભારતમાં પરિભ્રમણ કરી રહ્યા હતા, એ દિવસોની એક વાત છે. એકવાર તેઓ વારાણસીમાં હતાં. તેઓ દુર્ગામંદીરમાંથી દર્શન કરીને પાછા ફરતી વખતે એક સાંકળી ગલીમાંથી પગે ચાલીને આવતા હતા. એની બાજુએ દીવાલ અને બીજી બાજુએ મોટું તળાવ હતું. એ સાંકળા માર્ગમાંથી પસાર થઇને જતી વખતે એમની સામે વાંદરાનું એક ટોળું આવીને ઉભું રહ્યું. વાંદરા તો એમના પર ઝપટ મારવા માંડ્યા અને ભયંકર ચિચિયારી કરવા લાગ્યા. સાથે ને સાથે એમના પગમાં આળોટવા માંડ્યા. વાંદરાઓ એમની પાછળ પાછળ દોડવા લાગ્યા. એમનાથી બચવાનો કોઈ ઉપાય કે માર્ગ ન હતો. એવામાં એક વૃદ્ધ સંન્યાસીએ આ જોયું અને એમણે મોટેથી બૂમ પાડીને કહ્યું: ઊભારહો અને દઢતાથી સામનો કરો. ?સ્વામીજીએ પાછા વળીને ઉત્પાત મચાવતાં વાંદરાઓનો મક્કમતાથી સામનો કર્યો. જયારે એમણે હિંમત કરીને વાંદરાઓ સામે જોયું તો એ બધાં ધીમે ધીમે પાછળ હટીને ભાગી ગયાં.
વર્ષો પછી પોતાના ન્યૂયોર્કના એક વ્યાખ્યાનમાં સ્વામિજીએ આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં એના દ્વારા મળેલ બોધપાઠ તરફ સંકેત કરીને કહ્યું હતું : જીવનભર માટે એક જ બોધપાઠ છે, જે કંઈ ભયાનક છે એનો સામનો કરો. હિંમતપૂર્વક એનો સામનો કરો. જ્યારે આપણે જીવનની મુશ્કેલીઓનો સામનો કરીએ છીએ અને નાસભાગ કરવાનું છોડીએ છીએ ત્યારે એ બધી મુસીબતો પેલા વાંદરાની જેમ પાછી હટી જાય છે. જો આપણે સ્વાધીનતા પ્રાપ્ત કરવાની હોઈ તો એ આપણને નાસભાગ કરવાથી નહિ, પરંતુ પ્રકૃતિ પર વિજય પ્રાપ્ત કરવાથી જ મળશે. કાયર ક્યારેય વિજય પ્રાપ્ત કરી શકતો નથી. જો આપણે ભયકષ્ટ તથા અજ્ઞાનને દૂર કરવા ઇચ્છતા હોઈએ તો આપણે એમની સાથે ઝઝૂમવું પડશે.
( રા.જ.૧/૧૦  -સ્વામી જ્ગ્દાત્માનંદજી ના લેખને સંકલન કરી અહીં આપ્ સર્વે સમક્ષ પ્રતુત કરવા નમ્ર કોશીશ કરેલ છે, જે માટે અમો તેમના શ્રી ચરણમાં વંદન કરીએ છીએ. )
Posted in ટૂંકીવાર્તા-બોધકથાઓ - પ્રેરકવાતો, વીણેલા મોતી | Leave a comment

જવાનો જવાનો જીવડા …

જવાનો જવાનો જીવડા …
સ્વરઃ શ્રી હેમંત ચૌહાણ
જવાનો જવાનો જીવડા ..
એક દિ જવાનો
માટીના મહેલમાં તું
કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો …
જવાનો જવાનો જીવડા
એક દિ જવાનો
માટીના મહેલમાં તું
કેટલું રેહવાનો ..
જવાનો જીવડા …
કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો …
કાયા કેરો જોને
મેહલય લીધો
પગના રે થાંભલે ઊભો
નવ દરવાજાઓ, નવીન વિભાતના
ઉપર દસમો ઝરૂખો ..
રેહવાનો, રેહવાનો જીવતર
આખુંયે રેહવાનો
રાજવી થઈને આતો મહેલમાં રેહવાનો
જવાનો જવાનો જીવડા ..
એક દિ જવાનો
માટીના મહેલમાં તું
કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો …
રયત જો ને
પાંચેય ઈન્દ્રિયો ને
રાખજે રે વશમાં તારી
પૂજા ને પ્રાર્થના, શ્રધ્ધા બનશે
લાખેરી સેના તારી ..
થવાનો થવાનો હુમલો
એક દિ થવાનો
કાળા ડિબાંગ જમ નો
હુમલો થવાનો ..
જવાનો જવાનો જીવડા
એક દિ જવાનો
માટીના મહેલમાં તું
કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો …
હારશે રે જો ને તારો
આત્મ રાજા
નહિ રહે આ કોઈ આરો
પાંચ તત્વમાં
ભગડી જાશે
માટી નો મહેલ આ તારો
રોવાનો રોવાનો આખર
એક દિ રોવાનો
મનચ્છા નો વૈભવ છોડતા
અયર રોવાનો
જવાનો જવાનો જીવડા
એક દિ જવાનો
માટીના મહેલમાં તું
કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો …
કાન રે ધરી ને
સુણી લે જીવડા
દિપક નું આ તેડું
મૂળી ભજન ની
વાપરી ને તું
ચૂકવી દે પ્રભુ નું દેવું
જવાનો જવાનો ઉપર
એક દિ જવાનો
બાંધી મુઠ્ઠી આવ્યો પણ તું
ખોલી ને જવાનો
જવાનો જવાનો જીવડા
એક દિ જવાનો
માટીના મહેલમાં તું
કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો …
કેટલું રેહવાનો, કેટલું રેહવાનો ..
કેટલું રેહવાનો …
Posted in હેંમત ચૌહાણ | 2 Comments

સાબુદાણાની ખીચડી …

સાબુદાણાની ખીચડી …

સાબુદાણાની ખીચડી વ્રતમાં સામન્ય આપણે બનાવતા હોય છે. જેમાં મીઠું નો ઉપયોગ પણ આપણે કરતાં હોય છે. પરંતુ તેને બદલે સિંધાલુનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. સાબુદાણા બે પ્રકારના હોય છે. એક મોટા અને એક નાના (સામાન્ય).  જો આપણે મોટા સાબુદાણાનો ઉપયોગ કરવો હોય તો ૧ કલાકને બદલે લગભગ ૮ કલાક તેને પલાળવા જોઈએ. સુપર માર્કેટમાં આ સાબુદાણા Tapioca ના નામથી મળે છે.

નાના સાબુદાણા એકબીજાને ચોંટી જાય છે, જ્યારે મોટા સાબુદાણાની ખીચડી અલગ છુટા દાણાની બને છે.  નાના સાબુદાણા કરતાં મોટા સાબુદાણાની ખીચડી વધુ સારી બંને છે. પરંતુ આ સાબુદાણા સામાન્ય રીતે બધે મળતા નથી.

સામગ્રી :

૧૦૦ ગ્રામ સાબુદાણા

૧-૧/૨ ટે.સ્પૂન તેલ અથવા ઘી  (જે પસંદ હોય )

૧/૨ નાની ચમચી જીરૂ

૨-૩ લીલાં મરચા બારીક સમારેલા

૧/૨ નાનો કપ સિંગ દાણા

૫૦ ગ્રામ પનીર (જો તમને પસંદ હોય તો)

૧ નાનું –મધ્ય કદનું બટેટુ

૧/૪ નાની ચમચી મરીનો ભૂકો

મીઠું સ્વાદ અનુસાર

૧ ટે.સ્પૂન બારીક સમારેલી લીલી કોથમીર (જો ફરાળમાં ખાતા હોય તો જ)

રીત :

સાબુદાણાને ધોઈને ૧ કલાક માટે પાણીમાં પલાળવા. પલાળી લીધા બાદ વધારાનું પાણી બહાર કાઢી લેવું. જો તમે મોટા સાબુદાણાનો ઉપયોગ કરતાં હોય તો, ૧ કલાકને બદલે ૮ કલાક પલાળવા.

બટેટાને ધોઈને તેની છાલ ઉતારવી અને તેને ચોરસ (એક સરખા બનેતો )નાના નાના ટુકડામાં સમારવા. આજ રીતે પનીરને પણ નાના ટુકડામાં સમારવું.

ભારે તળિયાવાળી કડાઈમાં ઘી / તેલ નાંખી અને ગરમ કરવું. બટેટા જે સમારેલ તેને કડાઈમાં નાંખી આચા ગુલાબી / બ્રાઉન થાય તેમ તાળી લેવા અને બહાર કાઢી લેવા. બટેટા તળી લીધા બાદ,  આજ રીતે પનીરના ટુકડા પણ તળી લેવા અને એક પ્લેટમાં અલગ કાઢી લેવા.

સિંગદાણાનો કરકરો ભૂકો મશીનમાં કરી લેવો. લાસ્સો ન થાય તેનો ખ્યાલ રહે.

બચી ગયેલ ઘી / તેલમાં જીરૂ નાખવું. (ઘી/તેલ ખેચાડી વઘારી શકાય તેટલું જ રાખવું વધારાનું કાઢી લેવું.) અને તે શેકાઈ ગયા બાદ, લીલાં બારીક સમારેલ મરચા નાંખી અને તેને ચાચાની મદદથી હલાવતા જવુ અને સાંતળવા. સીંગદાણાનો ભૂકો નાંખી અને એક મિનિટ સુધી ચમચાની મદદથી હલાવતાં જઈને શેકવો. મીઠું અને મરી નાંખી અને બે મિનિટ ફરી શેકવું. ત્યારબાદ, બે ચમચા પાણી નાંખી અને ધીમી આંચથી  (તાપથી) ૭-૮ મિનિટ સુધી પાકવા દેવી. (કડાઈ ઉપર ઢાંકણ ઢાંકી દેવું)

ત્યારબાદ, ઢાંકણું ખોલી અને ચેક કરવું કે સાબુદાણા નરમ થઇ ગયા છે કે નહિ. જો તમને લાગે કે સાબુદાણા નરમ નથી થયા, તો ૨-ચમચા કે જરૂરી પાણી વધુ નાંખી અને તને વધુ ૪-૫ મિનિટ ધીમી આંચ પર પાકવા દેવી. ત્યારબાદ, તળેલા બટેટા અને પનીર અનાદર નાંખવા અને મિક્સ કરી અને કડાઈ ગેસ પરથી ઉતારી લેવી.

સાબુદાણાની ખીચડીને એક બાઉલ કે વાસણમાં કાઢી અને તેની ઉપર નાળીયેરનો ભૂકો અને બારીક સમારેલ લીલી કોથમીર છાંટવી.

સાબુદાણા ની ખીચાડી ગરમા ગરમ પીર્સ્વાઈ અને ખાવાના ઉપયોગમાં લેવી.

સુજાવ :

જો તમે નાના સાબુદાણાનો ઉપયોગ કરતા હોય તો તેને સૌ પ્રથમ થોડા શેકી લેવા અને પછી તેને જેટલા પાણીમાં ડૂબી શકે તેટલા જ પાણીમાં પલાળવા તેથી તે ચિકાસ નહિ પકડે અને ખીચડી ચિપકશે નહિ.

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

Posted in દાદીમા ની રસોઇ .., ફરાળી | 2 Comments

શ્યામ સે મિલને કા … (રચના /ભજન)

(૧) શ્યામ સે મિલને કા …

krishna

.

.
શ્યામ સે મિલને કા, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ .. (૨)
કૃષ્ણ સે પ્રીત લગી, ઉનકો ભી નિભાના હૈ ..
શ્યામ સે મિલને કા, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ .. (૨)
કૃષ્ણ સે પ્રીત લગી, ઉનકો ભી નિભાના હૈ ..
સત્સંગ હૈ એક અમ્રિત સાગર ..(૨)
જીતના ચાહો , ભર લો ગાગર .. (૨)
મૂકતી કો પાના હૈ, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ ..
શ્યામ સે મિલને કા, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ .. (૨)
કૃષ્ણ સે પ્રીત લગી, ઉનકો ભી નિભાના હૈ ..
જ્ઞાન ભક્તિ કી બહેતી ગંગા .. (૨)
કર્મ યોગ કી મિલતી શિક્ષા ..
જીવન કો બનાના હૈ, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ ..
શ્યામ સે મિલને કા, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ .. (૨)
કૃષ્ણ સે પ્રીત લગી, ઉનકો ભી નિભાના હૈ ..
કામ, ક્રોધ, મદ મોહ છુડાવે .. (૨)
વિષયો કી આંધી સે બચાવે … (૨)
યાદી કુછ પાના હૈ,
શ્યામ સે મિલને કા, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ .. (૨)
કૃષ્ણ સે પ્રીત લગી, ઉનકો ભી નિભાના હૈ ..
શ્યામ સે મિલને કા, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ .. (૨)
કૃષ્ણ સે પ્રીત લગી, ઉનકો ભી નિભાના હૈ ..
શ્યામ સે મિલને કા, સત્સંગ એક ઠિકાના હૈ .. (૨)
કૃષ્ણ સે પ્રીત લગી, ઉનકો ભી નિભાના હૈ ..
Posted in અન્ય કલાકાર, ભજન -કીર્તન - સ્તવન -ગરબા - સંગીતનો રસથાળ | 3 Comments

દશેરા .. ‘મા’ ના ગરબા …

દશેરા .. ‘મા’ ના ગરબા …
(૧) ગરબાની જ્યોતિ જાગી, મને ચામુંડા ની લહેર લાગી,

.
(૨) હાલો, હાલો સોરઠમાં …

.
Posted in ફરીદા મીર, રાસ-ગરબા - લગ્ન ગીતો, હેંમત ચૌહાણ | 1 Comment

નવલા નોરતા …’મા’ ના ગરબા…(નવમું નોરતું)

નવલા નોરતા … ‘મા’ ના ગરબો …
(૧) રંગાઈ જા રાંદલ મા …

.
(૨) નોબત નગારા રૂડા વાગે ચામુંડ માત ના …

.
(૩)  મા ચામુંડી ના માંડવા રોપ્યા રે , મા મંડપમાં લાવો ને ..

.
(૪)  ચામુંડ મા ના ચોટીલા રૂડા ગામ જો …

.
Posted in ફરીદા મીર, રાસ-ગરબા - લગ્ન ગીતો | Leave a comment