ન્યુટ્રીન મશરૂમ ઢોસા …

ન્યુટ્રિન મશરૂમ ઢોસા …
આજે  ફરી એક વખત પૂર્વિબેન તરફથી એક સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક આહાર /વ્યંજન  …   ‘ન્યુટ્રીન મશરૂમ ઢોસા’ .. ની  રેસિપી આજે ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવામાં આવી છે. ઉપરોકત રેસિપી મોકલવા બદલ  પૂર્વિબેન મલકાણ -મોદી (યુ એસ એ) ના અમો અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ. મિત્રો, આપ સર્વને આ રેસિપી પસંદ આવી હોય અને જો તે માણી હોય તો જરૂરથી બ્લોગ પોસ્ટ પર કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં આપના પ્રતિભાવ અને અનુભવ જણાવશો.  આપના પ્રતિભાવ સદા અમોને આવકાર્ય છે અને  જે લેખકને તેમજ તેની કલમને સદા પ્રેરકબળ પૂરે છે.


ઢોસા માટેની સામગ્રી :


૩ કપ (વાટકી) બ્રાઉન ચોખા ( વાટકીમાં પૌવા અને મેથીના દાણા નાખી આખી રાત પલાળી દેવું.)
૧ કપ વાટકી અડદની દાળ (આખી રાત પલાળવા દેવી)
૨ ટે. સ્પૂન પૌવા (૧ ચમચો)
૧ કપ (વાટકી) મેથીના દાણા
૨ કપ (વાટકી) સોયા ગ્રેનુલ્સ
૧-૨ નંગ લીલા મરચાં,
૧ ઈંચ આદુંનો ટુકડો
૧/૨ કપ કોથમરી (જીણી સમારેલી)
૨ કપ મશરૂમ  (પેસ્ટ બનાવવા માટે)
૧ નંગ કાંદો
મીઠું સ્વાદ અનુસાર

રીત :

૧) બીજે દિવસે દાળ અને ચોખા સોયા ગ્રેનુલ્સ સાથે વાટી લેવા.
૨) મીઠું નાખી આથો લાવવા મૂકવો.
૩) લીલા મરચાં, આદું ,કોથમરી,કાંદો અને મશરૂમને વાટી લેવું
૪) આથો આવ્યા બાદ ઢોસા કરતી પહેલા આ વાટેલું મિશ્રણ તેમાં મિક્સ કરી દેવું

મશરૂમ શાક માટેની સામગ્રી :

૨ થી ૩ કળી લસણ – બારીક સમારેલ
૨ ચમચી ખસખસ (ખસખસને ૩ થી ૪ કલાક પલાળી દેવી)
૨ ચમચી તલ
૧ ચમચી ધાણાજીરું
lb (લગભગ ૯૫૦ ગ્રામ) મશરૂમ સ્લાઇઝ કરેલા
૧ચમચો મગફળી
૧/૨  કાંદો બારીક સમારેલો
૧/૨ વાટકી લીલું નાળિયેર ખમણેલું
૨-૩ નંગ લીલા મરચાં બારીક સમારેલા
મીઠું સ્વાદ અનુસાર
૩ થી ૪ ચમચી લીંબુનો રસ
૪ ચમચી તેલ

રીત :


૧) સૌ પ્રથમ મીઠું, લીંબુનો રસ, ખસખસ, મગફળી,તલ અને ધાણાજીરું મિક્સ કરી વાટી લેવું
૨) તેલ ગરમ કરી તેમાં કાંદા, લીલા મરચાં, લસણ નાખી સાંતળી લેવું
૩) તેમાં મશરૂમ નાખવા અને વાટેલો મસાલો નાખવો
૪)બરાબર મિક્સ કરવું
૫) જ્યારે મશરૂમ કૂક થવા આવે ત્યારે ઉપરથી લીલું નાળિયેર છાંટવું.
૬) આ શાક પાણી વગર કૂક ધીમા તાપે થવા દેવું જ્યારે તેલ છૂટું પડતું થાય ત્યારે ઉતારી લેવું
૭) ઢોસો તૈયાર કરી વચ્ચે આ શાક મૂકી દેવું અને ઢોસાનો ગોળ રોલ વાળી લઈ વચ્ચેથી ક્રોસમાં ઢોસાના બે ભાગ કરી લેવા.


કચુંબર માટેની સામગ્રી  :

કાંદો બારીક સમારેલ
ટમાટર બારીક સમારેલ
કાકડી બારીક સમારેલ
કોથમરી બારીક સમારેલ
લીંબુનો રસ
મીઠું સ્વાદ અનુસાર



સુજાવ:

૧) કાંદા, ટમાટર, કાકડી અને કોથમરીને બારીક સમારી લેવા તેમાં મીઠું અને લીંબુનો રસ વધારે પડતો નાખવો.
( ટૂંકમાં કહું તો કચુંબર થોડું ખટાશવાળું થવું જોઈએ)
૨) એક ડીશમાં વચ્ચે આ કચુંબર મૂકી આજુબાજુ ઢોસાની સ્લાઇઝ મૂકી સર્વ કરવા.


સૌજન્ય: સ્વાદ આસ્વાદમાંથી ..
સાભાર  :પૂર્વી મલકાણ મોદી (યુ એસ એ.)
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

માનવીનું મન – ‘જ્ઞાન તારવતાં શીખો’ …

માનવીનું મન – ‘જ્ઞાન તારવતાં શીખો’ …

ચંદ્ર માનવીનું મન છે. જયોતિષશાસ્ત્રમાં ચંદ્રને મન કહે છે. માનવીના મન પર સૌથી વધારે અસર ચંદ્રની છે, કારણ કે માનવીના શરીરમાં પણ ૭૦ ટકા પાણીનું પ્રમાણ છે, આથી જ પૂનમ અને અમાસના દિવસે માનવીની માનસિક પ્રતિક્રિયા અલગ અલગ હોય છે. નબળા ચંદ્રને કારણે માનવી ક્યારેક માનસિક અસ્થિરતાનો ભોગ બને છે ત્યારે તેવા માણસને લુનાટિક પર્સન અથૉત્ ધૂની વ્યક્તિ કહે છે. આ લુનાટિક શબ્દ ચંદ્રની ભ્રમણ કક્ષા લુનાર સિસ્ટમના આધારે ઉદ્ભવેલો છે.

એક વાર બુદ્ધ તેમના શિષ્યો સાથે એક ગામથી બીજા ગામ જઈ રહ્યા હતા.
તેઓ એક તળાવ કિનારે પહોંચ્યા અને તેના એક શિષ્યને કહ્યું “મને તરસ લાગી છે મને પેલા તળાવમાંથી થોડુ પાણી લાવી આપ”.
શિષ્ય તળાવ પહોંચ્યો ત્યારે તેણે જોયું કે ઘણાં લોકો પાણીમાં કપડાં ધોઈ રહ્યા છે,
અને તે જ સમયે ત્યાંથી એક બળદગાડું પસાર થયું. પરિણામે તે પાણી કાદવવાળું થઈ ગયું.
આવું કાદવવાળું પાણી બુદ્ધને પીવા માટે કેવી રીતે આપી શકાય? શિષ્ય પાછો આવ્યો અને બુદ્ધને કહ્યું,
“તળાવનું પાણી બહુ કાદવવાળું છે અને પીવાલાયક નથી.”
થોડી વાર પછી તે જ શિષ્યને ફરીથી તળાવમાંથી થોડું પીવા માટેનું પાણી લાવવા માટે કહ્યું.
શિષ્ય તળાવ ઉપર પાછો ગયો. તે સમયે જોયું કે તળાવમાં એકદમ ચોખ્ખું પાણી છે.
કાદવ તળાવમાં નીચે બેસી ગયો હતો. શિષ્યે થોડું પાણી ઘડામાં ભર્યું અને બુદ્ધને આપ્યું.
બુદ્ધે પાણી સામે જોયું અને પછી તેમણે શિષ્યની સામે જોયું અને કહ્યું, “તેં પાણીને ચોખ્ખું કરવા માટે શું કર્યું?
તેં એને રહેવા દીધું અને કાદવ જાતે જ નીચે બેસી ગયો અને આપણને ચોખ્ખું પાણી મળ્યું.

 

મોરલ :
આપણું મન પણ આવું જ છે. જ્યારે તે ડિસ્ટર્બ હોય ત્યારે તેને એમ જ રહેવા દેવું.
તેને થોડો સમય આપવો. મન તેની જાતે જ શાંત થઈ જશે.
તેને શાંત કરવા માટે તમારે કોઈ પ્રયત્ન નહીં કરવા પડે.
મનનો સ્વભાવ શાંતિનો છે અને શાંત થવા માટે કોઈ પ્રયત્નની જરૂર નથી.
જરૂર છે અપ્રયત્નની અથવા કશું ન કરવાની. શાંત થવાની પ્રક્રિયા કર્મની નહીં પણ અકર્મની પ્રક્રિયા છે.
શાંત મન વડે જે પામી શકાય તે પ્રયત્નો દ્વારા આઘું જતું રહે છે.
કોઈ પણ મહત્ત્વના કાર્ય પહેલાં મનને શાંત કરવાથી અડધી સફળતા આમ જ મળી જાય છે.
સાભાર સૌજન્ય : પ્રકાશ દેસાઈ …
પોસ્ટ પ્રાપ્તિ : હેતલ ગજ્જર (દુબઈ) …
બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net

માનવજીવનમાં ધર્મની અનિવાર્યતા …

માનવજીવનમાં ધર્મની અનિવાર્યતા  …


ફક્ત પૂજા-પાઠ કે કર્મકાંડ જ ધર્મ નથી. ધર્મ માનવજીવનને એક દિશા ચીંધે છે. અલગ-અલગ પંથો, સંપ્રદાયો દ્વારા બનાવવામાં આવેલા નિયમો પ્રેમ, કરુણા, અહિંસા ક્ષમા અને પોતિકાપણાનો ભાવ દર્શાવે છે…’
આજ રોજ આવીજ કાંઈક વાત લઈને આપની સમક્ષ ગો. વા. પ્રા. રમેશભાઈ વિ. પરિખ … ના મંતવ્યો સાથેનો એક સુંદર લેખ માનવજીવનમાં ધર્મની અનિવાર્યતા’ નું -સંકલન કરી દાદીમાનું ચિંતન જગત ‘ પર શ્રી વિજયભાઈ ધારિયા (શિકાગો-યુએસએ) દ્વારા મોકલવામાં આવેલ છે, જે માટે અમો તેમના અંતરપૂર્વક થી આભારી છીએ..  આપને આ પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો જરૂર આપના મંતવ્યો બ્લોગ પોસ્ટ પર  મૂકેલ કોમેન્ટ્સ  બોક્ષમાં મૂકશો., આપના પ્રતિભાવ સદા અમોને આવી પોસ્ટ મૂકવા માટે પ્રેરકબળ પૂરું પાળે છે. ….

 

માનવજીવનમાં ધર્મની અનિવાર્યતા …
માનવજીવનમાં ધર્મના મુખ્ય બે ઉપયોગ છે :
(૧) માણસને માણસાઈવાળો માણસ બનાવવાનો; અને
(૨) ઈશ્વરપ્રાપ્તિ કરવાનો.
જ્યારે આપણા જીવનમાં ધર્મ નથી હોતો, ત્યારે આપણામાં આસુરી–રાક્ષસી વૃત્તિઓ વિશેષ હોય છે. ધર્મની સાધનાથી માણસ આસુરી વૃત્તિઓને છોડે છે અને દૈવી વૃત્તિઓવાળો બને છે. આ દૈવી સંપત્તિ માણસને મહાન બનાવે છે. દૈવી સંપત્તિથી માનવજીવનમાં શાંતિ, સ્વસ્થતા અને સુખ પ્રાપ્ત થાય છે. માણસને તેનું જીવન જીવવાલાયક લાગે છે. તે જીવન જીવવામાં તેને આનંદ આવે છે.
જે ધર્મશુધ્ધ જીવન જીવે છે, તેને ધર્મસાધનાના પરિણામે તે જન્મમાં અથવા જન્મ બાદ ઈશ્વરની અનુભુતિ થાય છે. સાચો આનંદ ઈશ્વર પાસે જ છે, જગતમાં નથી; એવી સમજણ મળતાં, આનંદનો ભૂખ્યો માણસ આનંદ મેળવવા ઈશ્વરની દિશામાં ધર્મમાર્ગે ચાલતો રહે છે. તેથી તેનું તન અને મન બન્ને દિવ્ય બને છે; આનંદનો અનુભવ કરનારું થાય છે, જે તેના જીવનનું અંતિમ લક્ષ્ય છે. આમ, ધર્મ માનવજીવનનો પ્રાણ છે એમ કહીએ તો ખોટું નથી.
ધર્મનું સ્વરૂપ આટલું દિવ્ય હોવા છતાં, આખી જિંદગી ધર્મપાલન કરવાં છતાં, ધર્મની દિવ્યતાનો અનુભવ કેમ થતો નથી ?
મોટા ભાગના માણસો વંશપરંપરાથી જે કાંઈ સાચુંખોટું સમજ્યા, તે પ્રમાણે ધર્મને જીવતા રહ્યા છે; ધર્મનું પાલન યંત્રવત્ કરતા રહ્યા છે. આથી, ધર્મ તેમના જીવનમાં જીવતો રહ્યો નથી. સાચા ધર્મના સ્થાને તેમના જીવનમાં ઘણી વિકૃતિઓ પેસી ગઈ છે. આજે આપણે જોઈએ છીએ કે માણસ એક બાજુ ધર્મનું આચરણ કરતો હોય તો બીજી બાજુ અનેક અનીતિઓ આચરતો હોય. મંદિરમાં ઈશ્વરની સામે તે અસત્ય બોલતો હોય, સેવાપૂજા કરતાં મનમાં તે પાપના વિચારો કરતો હોય. આજે માણસની કરણી ને કહેણીમાં ઘણું અંતર પડી ગયું છે. આપણે ધર્મને વિકૃત અને ભ્રષ્ટ કર્યો છે. જેમ ગંદા વાસણમાં રહેલુ દૂધ બગડીને ખાટું થઈ જાય, ત્યારે તે પીવાથી ગુણ નહીં પણ અવગુણ કરે; એવી જ રીતે ભ્રષ્ટ ને વિકૃત બનેલા ધર્માચરણથી આપણા તન–મન વિકૃત અને ભ્રષ્ટ થાય છે. આપણો આસુરી સ્વભાવ વધારે આસુરી બને છે. માટે જ શાસ્ત્રોએ કહ્યું કે જે ધર્મનું રક્ષણ કરશે, તેનું રક્ષણ ધર્મ કરશે. આથી, ધર્મપાલન સજાગતાપૂર્વક કરવાનું છે, વંશપરંપરાના અનુકરણ મુજબ કે બીજાના દેખાદેખી નહીં.
ધર્મનો સંબંધ સમગ્ સૃષ્ટિ સાથે છે. સૃષ્ટિમાંનો કોઈ વિચાર ધર્મથી અલગ નથી. તેથી ધર્મનો સંબંધ વિજ્ઞાન સાથે પણ છે. ધર્મ અને વિજ્ઞાન બંન્નેનો હેતુ જગતમાં છૂપાં રહસ્યો શોધવા અને સમજાવવાનો છે. ધર્મ અંત:કરણથી તેની શોધ કરે છે, જ્યારે વિજ્ઞાન આંખ અને કાનથી તેની શોધ કરે છે. વિજ્ઞાનની કસોટી ભૌતિક છે, ધર્મની કસોટી આધ્યાત્મિક છે. વિજ્ઞાન બુધ્ધિથી સમજવા મથે છે, ધર્મ હ્રદયથી સમજવા મથે છે, ધર્મની સમજણમાં વિજ્ઞાનનાં સત્યો પૂરેપૂરાં ઝિલાયાં છે. તે પરમ સત્યોને ધર્મે સેંકડો વર્ષ પહેલાં સમજાવ્યા છે. વિજ્ઞાનમાં વિશેષ જ્ઞાન છે, તો ધર્મમાં પ્રજ્ઞાન છે. વિજ્ઞાનનું ક્ષેત્ર મર્યાદિત છે, ધર્મનું ક્ષેત્ર અમર્યાદિત છે. વિજ્ઞાન જે નથી સમજી શક્યું, એવાં સત્યો પણ જગતમાં ધર્મ દ્વારા સમજી શકાય છે. માટે ધર્મના વિચાર અને આચારમાં વિજ્ઞાન–તત્વ પૂરેપૂરું રહેલું છે. વિજ્ઞાનની જે મર્યાદા છે, તે મર્યાદાથી ધર્મ ઘણો ઊંચો છે. એટલે ધર્મને કેવળ વિજ્ઞાનની પ્રયોગશાળામાં ચકાસી શકાશે  નહિ. તેને માટે હ્રદયની પ્રયોગશાળાની જરૂર છે.
પ્રસિદ્ધ ચિંતક અને વૈજ્ઞાનિક આઈન્સ્ટાઈન કહે છે કે ‘વિજ્ઞાનની પ્રયોગશાળામાં સુક્ષ્મ પદાર્થોનું વજન કરવાનો કાંટો હોયછે. ઘઉં–ચોખાની ૧૦૦ કિલોની ગુણીનું વજન કરવા કમ્પાઉન્ડ કાંટો હોય છે. આખી ટ્રકનું વજન વે–બ્રીજ(way-bridge)ના કાંટા પર થાય. જેવો પદાર્થ, તેવો કાંટો.
‘એવું જ સંસાર અને ધર્મનું છે. સંસારના કાંટે ધર્મ જોખી શકાતો નથી. આજે આપણામાં ધર્મ વિષેના સાચા જ્ઞાનનો અભાવ વધારે છે, ભ્રમ ઘણા છે; કારણકે આપણે સંસારના કાંટે ધર્મને જોખવાની અબૌદ્ધિક ચેષ્ટા કરીએ છીએ. વિજ્ઞાન પણ અધ્યાત્મને સમજાવવા અસમર્થ છે.’
– ગો. વા. પ્રા. રમેશભાઈ વિ. પરિખ …

 

My religion consists of a humble admiration of the illimitable superior spirit who reveals himself in the slight details we are able to perceive with our frail and feeble minds. That deeply emotional conviction of the presence of a superior reasoning power, which is revealed in the incomprehensible Universe, forms my idea of God.

– Albert Einstein

 

સાભાર : લેખ પ્રાપ્તિ /સંકલન : વિજય ધારિઆ (યુ એસ એ )

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
નોંધ : મિત્રો બે દિવસ અગાઉ  ઉખાણા ભાગ .. ૩  ની પોસ્ટ મૂકેલ, તે ઉખાણા  ના જવાબો  / ઉકેલ  જાણવા  અહીં પોસ્ટના નામ પર ક્લિક કરશો જે તમને પોસ્ટ પર લઇ જશે.  તમારા જવાબ ત્યાં મેળવી લેશો …

ઉખાણા (ભાગ – ૩) … (ઉકેલ)

 

આભાર !
પૂર્વી મલકાણ -મોદી (યુ એસ એ )



ઉખાણા (ભાગ – ૩) …

ઉખાણા (ભાગ – ૩ ) …
આજે ફરી એક વખત પૂર્વિબેન, નાના બાળકો માટે તેમજ યુવાધન સાથે વડીલો માટે એક સુંદર મજાની પોસ્ટ ઉખાણા ભાગ … ૩ લઈને આવ્યા છે.  ઉખાણા ભાગ…૨ ની પોસ્ટ જ્યારે મૂકી હતી ત્યારે અમારા શુભચિંતક વડીલ બ્લોગર નીલાબેન તેમજ અન્ય વાંચક મિત્રોએ એક નિવેદન પણ કરેલ કે ઉખાણા ના જવાબ પોસ્ટ સાથે  તૂરત ના આપશો  અને થોડો સમય અમોને જવાબ આપવા માટે આપશો.  બસ, તે વિચારને સ્વીકારી  અને  આજની પોસ્ટ મૂકેલ છે. આજે કોયડા સાથે જવાબ આપેલ નથી, જવાબ તમારે આપવાના છે.
તો ચાલો બાળકો સાથે બચપણ યાદ કરીએ અને સાવ સરળ કોયડા ના  જવાબ આપવા કોશિશ કરીએ.  જો જો સમય આપ્યો છે તો કોશિશ જરૂર કરશો. સાચો ઉકેલ આપણે અહીં જ બે દિવસ બાદ મેળવીશું, જે મિત્રો પ્રતિભાવ દ્વારા જવાબ આપવા કોશિશ કરશે તેમને તેમના જવાબ  સાચા છે કે ખોટા તે પ્રત્યુત્તર  ઈ મેઈલ  દ્વારા પણ આપીશું. હાઁ પણ કોમેન્ટ્સ સાથે ઈ મેઈલ એડ્રેસ આપવું જરૂરી છે. આવી સુંદર પોસ્ટ ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવા બદલ અમો અત્રે પૂર્વિબેન મલકાણ-મોદી (યુએસએ ) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ., અને સાથે સાથે તેમને વિનંતિ પણ કરીશું કે આવી અન્ય પોસ્ટ પણ જરૂર ભવિષ્યમાં આપતા રેહશો.  આપનાં દરેક પ્રતિભાવ લેખકની કલમને સદા બળ પૂરે છે તો પ્રતિભાવ આપવાનું ભૂલશો નહિ….


૧) લીલી માછલીના ઈંડા લીલા પણ,
માછલી કરતાં ઈંડાનું મૂલ્ય વધારે.

 

૨) એ તો ભાઈ તો છે ભારે બીકણ, કાતરી ખાતા પાન
ઉંદરભાઈના મામા એ તો, એને છે લાંબા કાન.

 

૩) નાના શરીરમાં નાની ગાંઠ, જે દિવસભર કરે કામ
પરસ્પર મળીને સંગે રહેતી, આરામનું એને નહીં નામ.

 

૪) એ તો ભાઈ તો ભારે ઊંચા, પણ લાગે છે સાવ બૂચા,
નાની પૂછડી ને ટૂંકા કાન, ને ઊંચી ડોકે ચાવે પાન.

 

૫) કદરૂપી કાયા લઈને જળઘોડો પાણીમાંથી આવે
દોડતો ત્યારે લાગે જાણે પથ્થર કોઇ ગબડાવે.

 

૬) નાનેથી મોટું થાઉં, રંગબેરંગી પાંખો લગાવું
હવાની લહેરોમાં તરતું જાઉં, ફૂલો સંગે વાતો કરતું જાઉં.

 

૭) શ્રી હરિ થી પણ હું હરિયાળો છું
નાના મોટા સૌનો લાડકવાયો છું.

 

૮) વર્ષાઋતુને સહન કરતી, ગરમીને ઘોળી પી જાતી
બધાને આરામ આપતી જાતી, પણ ઠંડીમાં નકામી બની જાતી.

 

૯) બાગબગીચે ગાતી રહેતી, પણ પોતાનું ઘર ક્યારેય ન બનાવતી
કોલસાથી વધુ કાળી છે પણ સૌની મનભાવન છે.

 

૧૦) નાકે નકશે એ નમણું દેખાય, પણ ભરતું લાંબી ફાળ
આંખો એની ચમકીલી ને ઝડપી એની ચાલ.

 

૧૧) ન તો હું સાંભળી શકું, ન તો હું બોલી શકું
આંખ તો મારે છે પણ નહીં તોયે જગ આખાને ભણાવતી જાઉં.

 

૧૨) ટર ટર ટર ટર કરતાં ગાય છે, જાણે પોતાનું ગીત સંભળાવે છે
જ્યારે તેઓ તળાવે તરે છે ત્યારે લાંબી પતવાર બનાવે છે.

 

૧૩) આંધી વર્ષામાં છાતી પહોળી કરી ઠાઠથી હું ઊભો છું,
જીવોની હું રક્ષા કરી , ફળ ફૂલનું દાન આપું છું.

 

૧૪) પાણી તો પોતાનું ઘર, ધીમી જેની ચાલ
ભય જોઈને કોકડું વળતો, બની જાતો ખુદની ઢાલ.

 

૧૫) કાન મોટા ને કાયા નાની, ને કોમળ એના વાળ
કોઈ એને પકડી નાં શકે તેવી છે તેજી એની ચાલ.

 

૧૬) છતથી લઈને ખૂણેખાંચરે મળી જાતી છ પગવાળી નાર
લાળથી વણતું મલમલ જેવુ કપડું જાળીદાર.

 

૧૭) મંદિર, મસ્જિદ ગુરુદ્વારે જે પાતી બહુમાન
પાતળી કાયા હોવા છતાં મહેંક દ્વારા કરે પાન પાન.

 

૧૮) જેવા છો તેવા દેખાશો, માટે મારી અંદર ઝાંકો
જલ્દીથી દઈ દો જવાબ ખુદને ઓછા ન આંકો.

 

૧૯) થાકવાનું ન મારે નામ, રાત દિવસ હું ચાલતી રહેતી
જ્યારે પૂછો ત્યારે સમય બતાવતી, આગળ વધવાનો સંદેશો હું જાતી.

 

૨૦) ખુલ્લા આસમાનમાંથી જનમું છું, લીલા ઘાસ પર સૂઈ જાઉં છું
મોતી જેવી સૂરત મારી વાદળોની પૌત્રી છું.


૨૧) ન ખાય છે ન પીવે છે, બસ અજવાળાને સાથે લઈને ચાલે છે
પણ છાયાને અને અંધારાને જોઈને મરી જાય છે.


૨૨) શાકભાજીમાં હું છું સૌથી કડવો, પણ ગુણ મારા અપાર
રોગોને હું ઝટથી કાપું, મારું નામ બતાવો ચતુર સુજાણ.

 

૨૩) તડકો લાગે તો ઊભો થાતો, છાયોં આવે તો મરી જાતો
જો કોઈ મહેનત કરે તો ફરી પાછો ઊભો થાતો, હવા આપો તો મરી જાતો.

 

૨૪) જો તે જાય તો પાછો ન આવે, પણ જઈ રહ્યો હોય તોય નજર ન આવે
આખી દુનિયામાં ચર્ચા એની એ તો સૌથી બળવાન ગણાતો.

 

૨૫) એક બગીચામાં અનેક ફૂલ, ને તે ફૂલોનો છે એક રાજા
રાજા જ્યારે આવે બગીચામાં ત્યારે નાચતાં ફૂલો આખા.

 

૨૬) ભરી બજારે થેલો લઈને આવ્યો ચોર
બંધ ડબ્બાનું તાળું ખોલી, સામાન સઘળો લઈ જાતો.

 

૨૭) રૂડો ને રૂપાળો ને ગોરો ગોરો માખણ જેવો છું
મા નો તો ભાઈ નહીં પણ બાળકોનો વ્હાલો મામો છું.


૨૮) જેમ જેમ  સેવા કરતો જાઉં છું તેમ તેમ મારું કદ ઘટતું જાય છે
રંગબેરંગી મારો સ્વભાવ હોવા છતાં પાણી સાથે મળી જાઉં છું.


૨૯) સુવાની એ વસ્તુ છે પણ શાકભાજીવાળો વેચે નહીં
ભાવ તો વધારે છે નહી, પણ ભારમાં એ ભારી છે.


૩૦) અડધું છું ફળ ને અડધું છું ફૂલ,
કાળો રંગ મારો છતાં સ્વભાવે મીઠો મધુર છું.


સાભાર : સંકલન .. પૂર્વી મલકાણ મોદી (યુ એસ એ)
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

 

મિત્રો,  ઉખાણા ભાગ … ૩ નો ઉકેલ જાણી લઈએ…. આપ સર્વે મિત્રોએ પોસ્ટ પસંદ કરી તે બદલ આભાર, થોડી મેહનત અમારા માટે લઇ અને  કોમેન્ટ્સ બોક્ષ પર સાચા -ખોટા જવાબ પણ આપવાની કોશિશ કરી હોત તો વધુ અમોને ખુશી થાત. ઠીક છે ફાસ્ટફૂડ ના સમયમાં અને જિંદગી ની ભાગદોડમાં કદાચ સમય પણ વિચારવાનો મેળવવો મુશ્કેલ બની ગયો હશે ?    હા, બે  પાઠક મિત્રો …  માધવભાઈ અને ઉષાબેન જાની એ જવાબ આપવા માટે કોશિશ કરી તે બદલ તેમના અંતરપૂર્વક્થી આભારી છીએ.  …  સૌ મિત્રો નો  અભાર !

 

ઉખાણા ભાગ ..૩  નો ઉકેલ … (જવાબ)

 

૧]  વટાણા ૨] સસલું ૩] કીડી ૪]  ઊંટ ૫]  હિપોપોટેમસ ૬]  પતંગિયું ૭]  ભગવાન કૃષ્ણ

૮]  છત્રી ૯] કોયલ ૧૦]  હરણ ૧૧]  ચોપડી ૧૨]  દેડકા ૧૩]  વૃક્ષ ૧૪]  કાચબો

૧૫]  સસલું ૧૬]  કરોળિયો ૧૭]  અગરબત્તી ૧૮]  દર્પણ ૧૯]  ઘડિયાળ ૨૦]   ઝાકળ બિંદુ

૨૧]  પડછાયો ૨૨]  કારેલાં ૨૩]  પરસેવો ૨૪]   સમય ૨૫]  ચંદ્ર અને તારા ૨૬] પોસ્ટમેન

૨૭]  ચાંદામામા ૨૮]  સાબુ  ] ૨૯]  ખાટલો ૩૦]  ગુલાબજાંબુ

 

સાભાર સંકલન :  પૂર્વી મલકાણ – મોદી (યુએસએ)

 


સાંભાર …

સાંભાર …


સાંભાર  પરંપરાગત  દક્ષિણ ભારત  ભોજન નો મુખ્ય એક ભાગ / હિસ્સો ગણાય છે.  ગરમા ગરમ સાંભારમાં શેકેલા મસાલા ની સુગંધ જ અલગ હોય છે અને જે આપણને તે ખાવા માટે લલચાવે છે.

સાંભાર, ભાત, વડા – ઈડલી કે ઢોસા સાથે ખાઈ શકાય છે. તે બનાવવાની રીત અનેક છે. તેમાં અલગ લગ શાકભાજી – સરગવા ની શિંગનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે. સામાન્ય સાંભાર બનાવવા માટે તુવેરદાળ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.  સાંભાર ખાવામાં સ્વાદિષ્ટ સાથે પૌષ્ટિક પણ હોય છે. તો ચાલો બનાવીએ સાંભાર …

જો તમને આ રેસિપી ની પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો જરૂર બ્લોગપોસ્ટ  પર તમારા પ્રતિભાવ મૂકશો.

 

સામગ્રી :


૧૦૦ ગ્રામ તુવેરદાળ  (૧-નાનો કપ )

૨૫૦ ગ્રામ દૂધી (૧ નાનો કપ ટુકડા સમારેલા)

૧-૨ નંગ નાના રીંગણા

૪-૫ નંગ ભીંડી (ભીંડા)

૩-૪ નંગ ટામેટા

૨ નંગ લીલા મરચા

૧-૧/૨ ઈંચ લાંબો ટુકડો આદુનો

૧ નાની ચમચી આમલી ની પેસ્ટ (જો તમે પસંદ કરતાં હોય તો)

મીઠું  સ્વાદ અનુસાર

સાંભાર માટેનો મસાલો (પાઉડર) :



સામગ્રી :


૨-૩ નંગ લાલ સૂકા મરચાં  (સાબૂત મરચાં)

૧ ટે.સ્પૂન ધાણા

૧ નાની ચમચી મેથીના દાણા

૧/૨ નાની ચમચી હળદર પાઉડર

૧ નાની ચમચી ચણાની દાળ

૧ પીંચ (ચપટી) હિંગ

૧/૨ નાની ચમચી જીરૂ

૧/૨ નાની ચમચી કાળા મરી

૧ નાની ચમચી તેલ

 

સાંભારનો વઘાર કરવા માટે :


૧-૨ ટે.સ્પૂન તેલ

૧ નાની ચમચી રાઈ

૭-૮ નંગ મીઠા લીમડાના પાન (કરી પત્તા)

 

રીત:


તુવેરની દાળને ધોઈ અને ૧-૨ કલાક માટે પાણીમાં પલાળીને રાખવી.  (દાળને અગાઉથી પલાળીને રાખી, ત્યારબાદ પકવવા થી તે  જલ્દી પાકી જાય છે અને સ્વાદિષ્ટ બંને છે.)

 

સાંભાર મસાલા (પાઉડર) બનાવવાની રીત :


એક કડાઈમાં ૧ નાની ચમચી તેલ નાંખી અને ગરમ કરવું.  ચણા, અળદ ની  દાળ અને મેથીના દાણા ને નાંખી અને આછો બ્રાઉન કલર થાય ત્યાં સુધી સાંતળવા/ શેકવા.  જ્યારે તે આછા શેકાઈ જાય, તો તેમાં ધાણા, જીરૂ, હિંગ, હળદર પાઉડર, કાળા મરી અને સૂકા લાલ મરચાં નાંખી તેને થોડા વધુ શેકવા.  શેકાઈ ગયા બાદ ગેસ બંધ કરી દેવો અને શેકેલા મસાલાને ઠંડા પડવા દેવા.  અને ત્યારબાદ, તેને પીસી અને મસાલાનો પાઉડર બનાવવો.

સાંભાર મસાલા (પાઉડર)  કોઈપણ સમયે ઉપયોગમાં  લઇ શકાય છે. ટે માટે એકસાથે અગાઉથી બનાવી અને સાચવી શકાય છે.  પરંતુ તે વધુ લાંબો સમય જો સાચવવામાં આવે તો તેમાં રહેલી સુગંધ ઓછી થઇ જાય છે.  તાજા શેકેલા મસાલાના ઉપયોગ કરવાથી સાંભાર નો સ્વાદ અને તેમાં સુગંધ પણ વધુ સારી આવી છે. સાચવેલા જુના મસાલાના ઉપયોગ કરવાથી તેમાં સુગંધ આવી આવતી નથી.

ટામેટા, લીલા મરચાં અને આદુંને પીસી અને તેની પેસ્ટ બનાવી લેવી.

દાળને કૂકરમાં ડબલ પાણીની સાથે બાફવા મૂકવી.  એક સિટી થઇ ગયા બાદ, ૪-૫ મિનિટ સુધી ધીરા તાપથી પાકવા દેવી. ત્યારબાદ ગેસ બંધ કરી આપવો.

દૂધી રીંગણાઅને ભીંડા ને ધોઈ અને ૧ ઈંચ લાંબા ટૂકડામાં સમારી લેવા.  ૩-૪ ટે.સ્પૂન પાણી અને સ્વાદાનુસાર મીઠું નાંખી અને શાક –ભાજીને નરમ થઇ જાય ત્યાં સુધી પાકવા દેવા.

એક કડાઈમાં તેલ નાંખી અને ગરમ કરવું.  ગરમ તેલમાં રાઈ નાખવી, રાઈ શેકાઈ જાય કે તૂરત લીમડાના પાન નાંખી અને સાંતડવા/શેકવા.  ત્યારબાદ, ટામેટા ની પેસ્ટ, (મસાલાવાળી) ને શાક-ભાજી નાંખી અને મિક્સ કરવા.  તમારે સાંભાર જેટલો પતલો કે ઘટ રાખવો હોય તે અનુસાર તેમાં પાણી ઉમેરવું.  ઉફાળો આવ્યાબાદ, સાંભાર ૩-૪ મિનિટ સુધી પાકવા દેવો.  સાંભાર તૈયાર છે.

સાંભારને કોઈપણ કાચના વાસણમાં કાઢી લેવો.  તેની ઉપર લીલી સમારેલી કોથમીર છાંટી અને ગાર્નીસ (શણગાર) કરવો.

સાંભાર ઈડલી –વડા- ઢોસા કે તમને પસંદ કોઇપણ રેસીપી /વ્યંજન સાથે પીરસવો અને ખાવાના ઉપયોગમાં લેવો.

સુજાવ :

૧]  જો તમે કાંદાવાળો સાંભાર બનાવવા માંગતો હો તો,  રાઈ અને લીમડાના પાન નાખ્યા બાદ, ૧-બારીક સમારેલ કાંદો નાંખી અને આછો ગુલાબી રંગ/કલર આવે ત્યાંસુધી સાંતળવો / શેકવો.  ત્યારબાદ ટામેટા, લીલા મરચાની પેસ્ટ નાંખી અને તેને શેકવી/ પકાવવી.  બાકીની વિધી ત્યારબાદ ઉપર બતાવ્યા મુજબ કરવી.

૨]  સાંભાર આખા મસાલા નાખીને પણ બનાવી શકાય છે.  પરંતુ પીસેલા મસાલાનો ઉપયોગ કરવાથી સાંભારની  સુગંધ અને સ્વાદ અલગ હોય છે.

૩]  સાંભારમાં આમચૂર પાઉડર નો ઉપયોગ /પ્રયોગ ટામેટાને બદલે કરી શકાય છે. પરંતુ આમચૂર પાઉડર દાળ પાકી ગયા બાદ જ તેમાં નાખવો.

૪]  જો તમને નારેઈયેલનો સ્વાદ પસંદ હોય તો ૧-ટે.સ્પૂન નારિયેળની પ્સેત, ટામેટાની પેસ્ટની સાથે નાખવી અને પકાવવી/ શેકવું.

૫]  શાક-ભાજી દાળની સાથે નહિ બાફવી.  કારણકે દાળને આપણે હેન્ડ મિક્સર/બ્લેન્ડર ફેરવી અને એકરસ બનાવવાની હોય છે.  ટામેટા જો સમારી ને ટુકડા નાંખવા માંગતા હોય તો નાના ટુકડાને વઘારમાં નાંખી અને પકાવવા.

૬]  ૧૦૦ ગ્રામ તુવેરદાળ બનાવવી હોય તો ૨ – નાની ચમચી સાંભાર મસાલો નાખી શકાય.

બ્લોગ લીંક:http://das.desais.net

 

મસાલા ઢોસા…

મસાલા ઢોસા…

ઢોસા ખાવામાં બહુ સ્વાદિષ્ટ હોય છે અને જે ઓછા તેલમાં બનાવી શકાય છે. ઢોસા કાર્બોહાઈડ્રેટસ અને પ્રોટીન થી ભરપૂર ખોરાક છે. ઢોસા ફક્ત ભારતમાં જ નહિ પરંતુ દુનિયાના અનેક દેશોમાં આ દક્ષિણ ભારતીય વાનગી પ્રચલિત છે અને લોકો પસંદ કરે છે.

ઢોસા અનેક પ્રકારના બનાવવામાં આવે છે. જેમ કે સાદા ઢોસા (Plain Dosa), મસાલા ઢોસા, પેપર ઢોસા, રવા ઢોસા, મૌસુર મસાલા ઢોસા, સ્પ્રિંગ ઢોસા, પનીર ઢોસા વગેરે… ઢોસા સંભાર તેમજ નાળિયેર ની ચટણી અને સિંગદાણા ની ચટણી સાથે બપોરના અથવા રાત્રીના ભોજનમાં ખાઈ શકાય છે.

ઢોસાનું ખીરું (મિશ્રણ) બનાવવાની સામગ્રી …


સામગ્રી :

૩- કપ ચોખા

૧ -કપ અળદની પાલીસ વાળી દાળ

૧- નાની ચાચી મેથીના દાણા

૩/૪- નાની ચમચી બેકિંગ સોડા

૧- નાની ચમચી મીઠું (સ્વાદાનુસાર)

બટર અથવા તેલ ઢોસા શેકવા માટે


ઢોસાનો મસાલો તૈયાર કરવા માટે ની સામગ્રી …

 

સામગ્રી :

 

૪૦૦ ગ્રામ બટેટા (લગભગ ૬-૭ નંગ મધ્યમ કદના)

૧- કપ લીલા વટાણા

૨- ટે. સ્પૂન તેલ

૧- નાની ચમચી રાઈ

૧/૪- નાની ચમચી હળદર

૧- નાની ચમચી ધાણા નો પાઉડર

૨-૩ નંગ લીલા મરચાં (બારીક સમારી લેવા)

૧ થી ૧-૧/૨ ઈંચ નો નાનો ટૂકડો આદુનો

૩/૪- નાની ચાચી મીઠું (સ્વાદાનુસાર)

૧/૪ -નાની ચમચી આમચૂર પાઉડર

૧/૪- નાની ચમચી લાલ મરચાં નો પાઉડર (સ્વાદાનુસાર)

૨- ટે. સ્પૂન લીલી કોથમીર (સમારી લેવી)

કાંદા પસંદ હોય તો ૧ થી ૨ નંગ સમારી લેવા

 

રીત:

અળદની દાળ અને મેથીને સાફ કરી, ધોઈ અને એક વાસણમાં ઓછામાં ઓછું ૪ કલાક અથવા પૂરી રાત પલાળી ને રાખવી.

આજ રીતે ચોખાને પણ સાફ કરી, ધોઈ અને તેટલા જ સમય માટે પલાળી ને રાખવા.

અળદની દાળને પાણીમાંથી કાઢી અને મિક્સીમાં જરૂર પુરતા ઓછા પાણીમાં બારીક પીસી લેવી અને એક મોટા વાસણમાં રાખવી.

આજ રીતે ચોખાને પણ થોડા ઓછા પાણીમાં સાવ બારીક ના પિસ્તા થોડા કરકરા પીસવા. અને તેને દાળના વાસણમાં દાળ સાથે મિક્સ કરવા. ખીરું બને તેટલું ઘટ રાખવું, જે ચમચાથી નીચે પાળવામાં આવે તો તેની ધાર ન થતા નીચે પડે તો એક સાથે ઘટમાં જ પડે.

જે ઢોસા માટે નું મિશ્રણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું તેમાં આથો લાવવા માટે, બેકિંગ સોડા નાખવો અને ગરમ જગ્યામાં ઢાંકીને અલગથી ૧૨-૧૪ કલાક માટે રાખી દેવું (પૂરી રાત રાખી શકાય તો વધુ સારું) જેથી તે આથો આવી જતા ફૂલીને ડબલ થઇ જશે. બસ ત્યારે સમજવું કે તે ઢોસા બનાવવા માટે યોગ્ય તૈયાર થઇ ગયેલ છે.


મસાલા ઢોસા માટે નો (અંદરનું પૂરણ )મસાલો બનાવાવા માટે ની રીત …


રીત:

એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકવું. ગરમ તેલમાં રાઈ નાંખી અને તેને સાંતળવી. ત્યારબાદ, તેમાં હળદર, ધાણા પાઉડર, લીલા મરચાં, અને આદુ નાંખી અને એક મિનિટ સુધી સાંતળવું. ત્યારબાદ, લીલા વટાણા નાંખી અને બે ચમચા પાણી (ઉમેરવું) નાખવું અને તેના ઉપર ઢાંકણ ઢાંકી દઇ અને પાકવા દેવા. ત્યારબાદ, તેમાં બટેટા (બાફેલા), મીઠું, આમચૂર પાઉડર અને લાલ મરચાનો પાઉડર નાંખી અને બે મિનિટ સુધી પાકવા દેવું. ત્યારબાદ, ગેસ બંધ કરી દેવોદેવો. માંથી લીલી કોથમીર છાંટી દેવી. બસ, મસાલા ઢોસાનો અંદરનો મસાલો તૈયાર થઈ જશે.

( જો તમને કાંદા પસંદ હોય તો ૧ થી ૨ કાંદાને બારીક સમારી, આદુ મરચાં સાથે નાંખી અને આછા ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી તેન સાંતળવા )

 

ઢોસા બનાવવાની રીત :

 

સૌપ્રથમ ઢોસાના ખીરાને હલાવીને તપાસવું કે તે જરૂર કરતાં વધુ ઘટ નથી ને. જો ઘટ લાગે તો જરૂરી પાણી ઉમેરી અને ભજીયાના લોટના ખીરાથી થોડું પાતળું ખીરું બનાવવું. ( જેટલા ઢોસા બનાવવાના હોય તેટલાજ ખીરાને પાતળું બનાવવું.)

ત્યારબાદ, નોનસ્ટિક તાવી અથવા ભારે તળિયા વાળી તાવી લેવી. શક્ય હોય ત્યાં સુધી નોનસ્ટિક તાવી લેવી અને તેને ગેસ ઉપર ગરમ કરવા મૂકવી. જ્યારે તે ગરમ થઇ જાય, એટલે ગેસનો તાપ ધીમો (મધ્યમ) કરી દેવો. ત્યારબાદ, એક ભીનું કપડું લઇ અને સૌપ્રથમ, તે તાવિને ભીના કપડાથી સાફ કરવી માનેર પેહલી વખત તેની ઉપર તેલ લગાડવું. ધ્યાન રહે કે તેલ એટલું જ લગાડવું કે જેનાથી તાવી ફક્ત ચિકણી લાગવી જોઈએ. તેલ દેખાવું ના જોઈએ. ત્યારબાદ, એક ચમચો ખીરું લઇ અને તાવિની વચ્ચે મૂકવું અને તેને ચમચાની મદદથી ધીરે ધીરે ગોળ ગોળ ફેરવીને ૧૨ થી ૧૪ ઈંચની ગોળાઈમાં પાથરવું. બંને ત્યાં સુધી તેને પાતળું પાથરવું. પથરાઈ ગયાબાદ, તેની ચારે બાજુ ઉપર માખણ અથવા તેલ (જે પસંદ હોય તે) લગાડવું (નાંખવું).

ધીમા તાપથી (મધ્યમ) ઢોસાને બરોબર શેકવો. જ્યારે ઉપરનું પળ શેકાઈ ગયું છે તેમ લાગે ત્યારે સમજવું કે નીચેનું પળ પણ શેકાઈ ગયું છે. ત્યારબાદ, તેની ઉપર વચ્ચે એક થી બે ચમચા મસાલો (શાક) અંદર વ્યવસ્થિત મૂકવો (પાથરવો) અને એક છેડાને તાવિથાની મદદથી ઉંચો કરી અને તેને બીજી તરફ બંધ કરવું અને તેનું ફીંડલું બનાવવું અને તેને ત્યારબાદ, પ્લેટ ઉપર રાખવો.

 

બીજો ઢોસો તાવી ઉપર બનાવતા પેહલાં ફરી એકવાર એક ભીના કપડાથી તાવિને સાફ કરી અને ત્યારબાદ, પેહલાં ઢોસાની જેમ જ બીજો ઢોસો બનાવવો. દરેક નવો ઢોસો બનાવતા પેહલાં તાવિને ભીના કપડાથી સાફ કરવી જરૂર છે.

આમ ધીરે ધીરે જરૂરીયાત મુજબના ઢોસા બનાવવા અને ગરમા ગરમ મસાલા ઢોસા સંભાર અને નાળિયેર તેમજ સિંગદાણા ની ચટણી સાથે પીરસવા.



અન્ય ઢોસા બનાવવાની રીત:

 

૧. સાદા ઢોસા : સાદા ઢોસા સાવ સરળ છે. તે બનાવા માટે ફક્ત મસાલા ઢોસામા ઉપયોગમાં લઈએ છીએ તે મસાલો ના નાખવો અને બાકીની રીત મુજબ મુજબ ઢોસા બની ગયા બાદ, તેને મસાલા વિના જ ખાવાના ઉપયોગમાં લેવો.ઢોસો ઢોસા બનાવવાની રીત બધી જ મસાલા ઢોસા મુજબની જ છે.

૨.પેપર ઢોસા: પેપર ઢોસામા ફક્ત એટલું જ ધ્યાનમાં રહે કે ખીરું સાદા ઢોસા થી પણ થોડું પાતળું હોવું જરૂરી છે અને તેને જ્યારે તાવીમાં પાથરો તે પણ ખૂબજ આછું પળ બંને તેમ પાથરવું.

૩.પનીર ઢોસા : પનીર ઢોસા બનાવવા માટે પનીરને છીણી અને તેમાં સ્વાદાનુસાર મીઠું તેમજ બારીક સમારેલી કોથમીર નાંખી અને તે મિશ્રણ બટેટાના મસાલાની જગ્યાએ ઉપયોગમાં લેવું. આજ રીતે ચીઝ ના ઢોસા બનાવી શકાય.

૪. મૈસુર મસાલા ઢોસા : સૌ પ્રથમ સાદો ઢોસો બની ગયા બાદ, તે ઢોસા ઉપર લસણની ચટણી તાવિથા ની મદદથી પૂરા ઢોસામાં લગાડવી અને ઉપર કોથમીર છાંટવી. અને જો તે મસાલા બનાવવો હોય તો તેમાં શાક મૂકવું.

૫. સ્પ્રિંગ ઢોસા : ઢોસો સાદો બની ગયા બાદ, તેમાં બારીક સમારેલી કોથમીર, બારીક સમારેલી કોબીજ, બારીક સમારેલા ગાજર નો મસાલો બનાવી પાથરવો અને સાઈડમાં ચારે બાજુ ખમણેલું ચીઝ પાથરવું અને તેને ત્રિકોણ આકારમાં અથવા ગોળ ફીંડલું વાળી અને ૨ થી ૩ ઈંચના કટકામાં પૂરો ઢોસો કાપવો.

ઢોસા બનાવતી સમયે ધ્યાનમાં રાખવાની વાત:

 

૧] ઢોસાને તાવીમાં પાથરતા પેહલાં ભીના કપડાથી તાવિને સાફ કરવી.

૨] ઢોસાને તાવીમાં ફેલાવતા પેહલાં તાવી અધિક ગરમ હોવી ના જોઈએ.

૩] ઢોસા ને તાવીમાં પલટાવતાં પેહલાં નીચેની સાઈડ શેકાઈને બ્રાઉન થઇ ગયેલ હોવી જરૂરી છે.

૪]  ખીરામાં મેથી ભેળવવાથી ઢોસો ક્રિસ્પી બનશે.

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

એકલા જવાના મનવા …

એકલા જવાના મનવા …
સ્વર: આરતી મુન્શી  .. ડૉ. શ્યામલ મુન્શી  તેમજ શૌમિલ મુન્શી ..


આજે આપણે ખૂબજ સુંદર ત્રણ રચનાઓ આરતી મુન્શી  ..ડૉ. શ્યામલ મુન્શી તેમજ શૌમિલ મુન્શી ના સ્વરે .. માણીશું. ઉપરોક્ત રચનાઓ … અમારા માતૃશ્રી -‘દાદીમા’ ના સ્મરણાંજલિ સ્વરૂપે તેમના શ્રીચરણોમાં ભાવપુષ્પરૂપ   …
આપણે આવીએ છીએ ત્યારે એક જીવન, એક જિંદગી મળેલી હોય છે અને આપણે એ જીવન જીવતા રહીએ છીએ. ઘણા બધાનો સાથ -સંગાથ હોવા છતાં આપણે એકલા જ છીએ અને એકલા જવાનું છે.. આવા ભાવ સાથેની આ ખૂબ સુંદર રચના …
સાથે સાથે અન્ય બે સુંદર રચનાઓ પણ છે, જેના નામ અહીં નથી દર્શાવતો પરંતુ તે માણ્યા બાદ  જણાવશો કે આજની આ ત્રણ રચનાઓ  પસંદ આવી કે નહિ ?… તમારા અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ ના કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં જરૂર  મૂકશો….


એકલા જવાના મનવા, એકલા જવાના ..
સાથી વિના, સંગી વિના
એકલા જવાના …
એકલા જવાના મનવા, એકલા જવાના ..
સાથી વિના, સંગી વિના
એકલા જવાના ..
એકલા જવાના, એકલા જવાના …
કાળજાની કેળીએ, કાયા ના સાથ દે
કાળી કાળી રાતડીએ  છાયા ના સાથ દે .. (૨)
કાયા ના સાથ દે ભલે ..
છાયા ના સાથ દે ભલે .. (૨)
પોતાનાં જ  પંથે
પોતાનાં વિનાના ..
સાથી વિના, સંગી વિના
એકલા જવાના ..
એકલા જવાના, એકલા જવાના …
આપણે એકલા ને  કિરતાર એકલો
એકલા જીવો ને એનો, આધાર જ એકલો .. (૨)
એકલા રહીએ ભલે ..
વેદના સહીએ ભલે .. (૨)
એકલા રહી ને બેલી થાવું રે બધાના …
સાથી વિના, સંગી વિના
એકલા જવાના ..
એકલા જવાના, એકલા જવાના …
એકલા જવાના મનવા ..
એકલા જવાના ..
સાથી વિના સંગી વિના
એકલા જવાના ..
એકલા જવાના, એકલા જવાના    …
– બરકત વિરાણી –‘બેફામ’

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

નવજીવન …

નવજીવન  …


શ્રી દુર્ગેશ બી ઓઝા,(પોરબંદર) લિખિત અનેક વાર્તા ગુજરાતી સામાયિક/ મેગેઝીનમાં ‘ચિત્રલેખા’ અને ‘અભિયાન’માં  પ્રકાશિત થયેલ છે. આઉપરાંત આપણા જ એક નામી બ્લોગર મિત્ર શ્રી મૃગેશભાઈ ના બ્લોગ .. રીડ.ગુજરાતી.કોમ પર પણ અનેક વાર્તા પ્રસિદ્ધ થયેલ છે. આજનો આ લેખ/ વાર્તા .. ‘નવજીવન’ … અમોને અમારા એક વાંચક મિત્ર  હેતલ ગજ્જર (દુબઈ) તરફથી આજ રોજ ફોરવર્ડ કરવામાં આવેલ છે, જે બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  લેખકની  અંગત ઈચ્છા છે કે તેમનો આ લેખ વધુ લોકો  વાંચે અને તેમને ઉપયોગી થાય તે રીતે પ્રસિદ્ધ કરવો.  ગુજરાતમાં હાલ, ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ ની પરીક્ષા પણ ચાલુ હોય, સાથે  આ  વાર્તા મૂકવા માટે યોગ્ય સમય હોય., આજે  આ વાર્તા મૂકવા નમ્ર કોશિશ કરેલ છે. જો આપને આ લેખ પસંદ આવ્યો હોય તો જરૂર આપના પ્રતિભાવ કોમેન્ટ્સ બોક્ષ પર મૂકશો., જે લેખક ને તેમજ તની કલમને પ્રેરક બળ  પૂરશે અને તેની મેહનત નિષ્ફળ નથી નીવડી તે નક્કી થઇ શકશે  …


(વિધાર્થી,માબાપ તેમ જ સમગ્ર માણસજાતને પ્રેરક સંદેશ આપતી રચનાત્મક વાર્તા  …)


રમેશ તો નવાઇમા ડૂબી ગયો. ઓરડામાં ચારે બાજુ કરોળિયાના ચિત્રો,રંગોંની  ડ્બ્બીઓ, કેંનવાસ, કાગળના થપ્પા, ને એની અંદર ખુંપેલા પપ્પા ! પપ્પાનું આવું રૂપ આ પહેલાં એણે ક્યારેય ન્હોતું જોયું. અચાનક રમેશની નજર  મોટા રંગબેરંગી મથાળાવાળા કાગળ પર પડી, જેમાં એક વાર્તા લખેલી હ્તી, જેને એ રસપૂર્વક વાંચવા લાગ્યો.” એક હ્તી કોયલ. તે એક વાર માંદી પડી.તેને ખબર પડી કે તેનો અવાજ થોડા દી’ પૂરતો બેસી જશે..એની ખબર કાઢનારા કહે,’અ ર ર ર, તારો અવાજ બેસી જ્શે ? હાય હાય….હવે તારી જિંદગી.! ‘કોયલ કહે,’ ભલે અવાજ બેસી જતો.એ પાછો ઊભો થઇ જ્શે. બે-ચાર દી’ અવાજ ચાલ્યો જાય એમાં કાંઇ આખું જીવન નકામું નહીં થઇ જાય, કાગડાકાકા ! હું કાંઇ એમ હિમત હારું એવી નથી. અવાજ બેસી ગયો એટલે એવું સમજો કે દસમા-બારમાં ધોરણની પરીક્ષાનું પેપર નબળું ગયું કા એમાં નાપાસ થયા,બસ એટલું જ….તમે ખાલી ચોપડીની પરીક્ષામાં જ હારી ગયા,પરંતુ,પરીક્ષા પૂરી એટલે તમારું સાવ પૂરું થઇ ગયું એવું નથી.તમારી સામે આખી જિંદગી પડી છે. હજી ઘણી બધી તકો, પ્રવત્તિઓ છે. કાળઝાળ ગરમીમાં એક વખત્ પાક સાવ બળી જાય તો ધરતી કાયમને માટે સુકીભઠ્ઠ થઇ નથી જતી, વાંદરાભાઇ ! એ એમ નથી વિચારતી કે”આપણી જિંદગી ખતમ.” પાક ખાલી એક જ વાર બગડ્યો છે,પણ ફરી એ જ જમીનમાં વાવશો તો પાછું ઉગશે,એટલું જ નહીં,ચોતરફ અનેરી હરિયાળી લહેરાઇ ઊઠશે,કારણ કે નબળો પાક એ  સમજો માત્ર એક પરીક્ષા કે તેનું પેપર છે,તે આખા જીવનનો સાર કે તેનું માપ નથી.અભી તો પિક્ચર બાકી હૈ મેરે દોસ્ત.” કરતા જાળ કરોળિયો ભોંય પડી પછડાય,તૂટે ઘર તો પાછું નવું બનાવતો જાય..”  એટલે હું નિરાશ થઇ આપઘાતના નબળા વિચાર નહીં કરું.’….ને કોયલ; ખરેખર થોડા દિવસ પછી ફરી એ જ મસ્તીમાં ટહુકવા લાગી ને બીજાનેય ખુશ કરી સાચો રસ્તો બતાવી ગઇ……

 

……..ને એ રંગબેરંગી કાગળ શોધવા જેવી હિંમતલાલે પાછળ નજર ફેરવી કે તરત જ,…’  લે તું ક્યારે રૂમની અંદર ઘુસી ગયો દીકરા!!?  અચ્છા, તો એ કાગળ તારા હાથમાં છે એમ ! કેવી લાગી વાર્તા?

 

‘સરસ છે પપ્પા’  રમેશ થોડું મલક્યો ને પપ્પા બોલ્યા,’તને નવાઇ લાગે છે ને કે આ બધું !! એક પુસ્તકે મને જ્ગાડ્યો જેમાં લખેલું કે” તમે જીવનમાં ક્યારેય ન કર્યું હોય એવું સારું, કંઇક નવું. અનોખું કરી બતાવો.”બેટા,નાનો હતો ને ત્યારે હું સરસ ચિત્રો દોરતો,પણ છેલ્લા વીસ વરસથી ધંધા,નફા,પૈસા..વગેરેની હાયવોયમાં હું બધું ભૂલી ગયો હતો,પરંતુ આજ મેં નક્કી કર્યું કે આજકાલ વિધાર્થી નબળા પેપર કે પરિણામથી નાસીપાસ થઇ જીવનનો અંત આણવા સુધી પહોંચી જાય છે; તે ન થાય  ને તે ફરી પડકાર ઝીલી લઇ નવી આશા,શ્રદ્ધા સાથે બેઠો થાય એવું કાંઇક કરું.ને દીકરા સાચું કહું? આ વાંચીને વિધાર્થી વગેરેને તો મળશે જ,પણ મને તો અત્યારે જ નવજીવન મળી ગયું.જો આ ચિત્રો.’

 

પહેલું ચિત્ર કરોળિયો ચડે એવું,બીજું તે નીચે પડે તેનું ને ત્રીજું તે ફરી ઉપર ચડી અંતે ઘર બનાવવામાં સફળ થાય એ પ્રકારનું હતું. રમેશે ચિત્રો જોયા ને પછી તે ઘરની બહાર નીકળ્યો………….. ………દીકરો મોડી સાંજે ઘેર પાછો આવ્યો ને પપ્પાને વળગી રડવા લાગ્યો.પછી થોડું સ્વસ્થ થતા એ બોલ્યો,’ પપ્પા,સવારે જ્યારે હું તમને મળવા આવ્યો’ તો ત્યારે અમારી પરીક્ષા પૂરી થતાં જ હું કાંકરિયા તળાવની પાળે ફરવા જવાની રજા લેવા આવ્યો’ તો.પણ સાચું કહું? હું કાયમ માટે તમારી રજા લેવા આવ્યો’ તો.હું ત્યાંથી પાછો ન્હોતો આવવાનો,પણ્ તમારી વાર્તા,ચિત્રો વગેરે જોઇ હું ઘેર પાછો ફર્યો છું.બધા માબાપ તમારા જેવા હોય જે મિત્ર બની સાચું વહાલ કરે,ખોટું દબાણ ન કરે તો જીવવાની મઝા આવે.થેંક્યુ પપ્પા.’ થોડીવાર સાવ શાંતિ છવાઇ ગઇ.ને પછી પપ્પા ગળગળા સાદે કહી રહ્યા,’ બેટા,એવા અનેક લોકો છે જે ભણવામાં સાવ “ઢ” હતા છતાં સફળ થયા છે.પરીક્ષા મહત્વની છે જે દિલ દઇ પૂરી મહેનત કરી આપો,પણ્ એની જ ફૂટ્ટપટ્ટીથી તમારી કુશળતાને ન માપો.ને ખાલી અભ્યાસક્ર્મના ચોપડા જ ન વાંચો.બીજું પણ વાંચો.થોડું નાચો-ગાઓ, હરો-ફરો તો ટેંન્શન જાશે,આનંદ આવશે,ને ઊલટું વધુ યાદ રહેશે.પરીક્ષા એ જીવનની છેલ્લી તક નથી.એની બહાર પણ એક સુંદર જીવન છે.સચિન તેંડુલકર ઝીરોમાં જાય તો તે કાયમ માટે ક્રિકેટ છોડી નથી દેતો..ફરી હિંમત બતાવી બીજા મેચમાં સદી ફટકારે છે.ઝીરોમાંથી હીરો બની જાય છે.હારો ભલે,પણ હિંમત ન હારો.બેટા,તું આ પરીક્ષામાં ભલે કદાચ ઓછા ગુણ મેળવ કે નાપાસ થા,પણ જીવનની પરીક્ષામાં તો તું ફર્સ્ટ-ક્લાસ પાસ થયો છે.અભિનંદન.આ સદ્ગુણનું મૂલ્ય પેલી પરીક્ષાના ગુણ કરતાય ક્યાંય વધુ છે..ચાલ,એના માનમાં થોડો મસ્ત ડાંન્સ થઇ જાય.’….

 

ને પિતા-પુત્ર બંને ખુશીમાં નાચવા લાગ્યા.બંનેને કશુંક અનોખું પ્રાપ્ત થયું હતું.ઃઃઃઃ

 

સાભાર: લેખક-દુર્ગેશ બી ઓઝા
સંપર્ક: ૧,જલારામનગર નરસંગ ટેકરી,પોરબંદર ૩૬૦૫૭૫- email- durgeshart@yahoo.in
Humble Regards from durgesh b.oza porbandar Gujarat India wish you joyous creative new year and divine life.
Attached herewith my EDU.MOTIVATIONAL STORY ‘NAVJEEVAN’ of MENTAL COUNSELING which i circulated door to door at PORBANDAR by more than 10000 pamphlets through LEO CLUB OF PORBANDAR and then emailed to many as POSITIVE PRASAD which may save and boost up someone’s precious life.THIS IS AN EFFORT TO STOP ‘SUICIDE’ over poor result or any failure.PL.CIRCULATE this LIFE-SAVING story.your email id please so i may send such good story.stories are positive so i msg you.my pleasure to get valuable opinion from you.My story ‘OPERATION’ is in CHITRALEKHA-5TH DEC.2011 issue. few stories on readgujarati.com .
‘અભિયાન’ના ૨૮/૦૧/૨૦૧૨ના અંકમાં મારી ટૂંકી વાર્તા ‘ વિકાસ ‘ પ્રસિદ્ધ થઇ છે. આધુનિકતાના નામે કુદરતી તત્વનો છેદ, ધર્મના નામે થતો વેપલો ને ઔપચારિકતા, વિકાસના નામે થતા વિનાશના વિષય પર મારી આ વાર્તા છે. ભ્રૂણહત્યા સામેની વાર્તા ‘ ભૂમિકા’ અખંડ આનંદ ડીસે.૨૦૧૧ માં આવી છે.AJAB GATUNI GAJAB KAHANI’ story is in Divali issue 2011 of ABHIYAAN. story ‘ALLAD’ in DIVYABHASKAR 15/11/2011 MADHUURIMA purti.thx
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net – ‘દાદીમા ની પોટલી’

૧) વશીકરણ મંત્ર .. ૨) સ્વાભિમાન … અને ૩) પરમાત્માની કૃપા … (પ્રેરક્કથાઓ)

(૧) વશીકરણ મંત્ર … , (૨) સ્વાભિમાન … અને (૩)પરમાત્માની કૃપા … (પ્રેરક્કથાઓ) …


(૧) વશીકરણ મંત્ર  ….


સંત દાદુ પાસે એકવાર એક સ્ત્રી આવી. એની સમસ્યા એ હતી કે એનો પતિ હંમેશાં એનાથી રિસાતો અને એના પર ક્રોધે ભરાતો. એણે લીધે ઘરમાં હંમેશાં અશાંતિ અને અશાંતિ જ રહેતી. સ્ત્રી આવીને પોતાની રામકહાની સંત દાદુને કહી સંભળાવી. એના દુઃખના નિવારણ માત્યે કોઈ વશીકરણનું તાવીજ હોય તો આપવા કહ્યું. દાદુએ એમને સમજાવ્યું કે પતિના દોષ અને દુર્ગુણ પર વિચાર કરવા કરતાં સાચા દિલથી જો એ એની સેવા કરશે તો પતિ જરૂર વશમાં આવી જશે. સાચા દિલની સેવાથી માનવ તો શું, પશુને પણ વશ કરી શકાય છે. સંત દાદુની આ વાત પેલી સ્ત્રીને ગમી નહિ. એણે તો એકને એક વાત વારંવાર કહી. એને માટે એક વશીકરણનું તાવીજ આપો. એના પ્રભાવથી પતિ સુધારી જશે. સ્ત્રીએ તો હઠ લીધી એટલે દાદુએ એક કાગળના ટુકડા પર બે પંક્તિઓ લખીને એ ટુકડાને એક જુના તાવિજ્માં રાખીને સ્ત્રીને પહેરવાનું કહ્યું.

 

આશરે એકાદ વર્ષ પછી એ સ્ત્રી કેટલીયે ભેટસોગાદો લઈને આવી. સંત દાદુને પ્રણામ કર્યાં અને કહ્યું : ‘મહારાજ, આપે આપેલા તાવિજ્ના પ્રભાવથી પતિ પૂરેપૂરા મને વશ થઇ ગયા છે. ઘરમાં લડાઈ ઝઘડાં થતાં નથી અને સદાને માટે શાંતિ છવાઈ ગઈ છે.’ આ વાત સાંભળીને ત્યાં બેઠેલા દાદુના શિષ્યોને અને બીજાં હાજર લોકોના આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો. સંત દાદુ આવાં તાવીજ-બાવીજ આપતાં નહિ. શિષ્યોના અને ત્યાં આવેલા લોકોના મોંના હાવભાવ જોઈને એ સ્ત્રીને દાદુએ તાવીજ ખોલવા કહ્યું. બધા લોકોને ઉદ્દેશીને કહ્યું : ‘એ કાગળમાંથી નીકળનાર વશીકરણ મંત્ર તમે બધા કંઠે કરી લેજો.’

 

સ્ત્રીએ તાવીજ ખોલ્યું. એ કાગળના ટુકડા ઉપર આવો દોહો હતો :

 

દોષ દેખ મત ક્રોધ કર, મન સે શંકા ખોય |
પ્રેમ ભરી સેવા લગન સે પતિ વશ મેં હોય ||


એ વખતે સ્ત્રીને ખ્યાલ આવ્યો કે સંત દાદુએ એ તાવીજ તો એને ખુશ રાખવા દીધું હતું. વાસ્તવિક રીતે સ્ત્રીના પોતાના આચાર અને વ્યવહારથી જ પતિનો ક્રોધ અને રોષ વશમાં આવી ગયો.

 

(૨) સ્વાભિમાન …


૧૮૫૭ ભીષણ સંગ્રામમાં બ્રિટિશ સેનાની સર હ્યુરોજે જોયું કે વિજયશ્રી તો એમને જ મળવાની છે. એટલે એણે તત્કાલીન મોગલ બાદશાહ બહાદૂર શાહ જાફરને ઉર્દુમાં નીચેની કાવ્ય પંક્તિઓ લખીને મોકલી.

 

સર હ્યુરાજે ભારત આવ્યા પછી હિંદી અને ઉર્દૂ ભાષાનું ગહન અધ્યન કર્યું હતું અને તેઓ કાવ્ય રચનામાં પણ નિપુણ બની ગયા હતા. એમણે આ બે પંક્તિઓ લખવામાં કંઈ મુશ્કેલી ન પડી.

 

એ પંક્તિઓ આ હતી :
‘દમદમા મેં દમ નહીં, અબ ખૈર માઁગો જાન કી |
એ જફર ઠંડી હુઈ, શમશીર હિન્દુસ્તાન કી ||’


હે જફર, હિન્દુસ્તાની સૈનીકોની તલવાર ઠંડી પડી ગઈ છે. હવે એમાં જરાય દમ, શક્તિ કે સાહસ નથી. એમણે તો પોતાના પ્રાણની ભીખ માગવી જોઈએ.

 

બાદશાહ બહાદૂર શાહ સ્વયં ‘જફર’ ના ઉપનામથી શાયરી કરતા.

 

સ્વાભિમાની કવિએ સર હ્યુરોજના શેરના જવાબમાં આ બે પંક્તિઓનો શેર લખીને મોકલાવ્યો :

 

ગાજિઓં મેં બૂ રહેગી જબ તલક ઈમાન કી |
તબ તલક લંદન ચલેગી તેગ હિન્દુસ્તાનકી ||


હે સરદાર ! અમારા હિન્દુસ્તાનીઓની રગેરગમાં ધર્મ અને ઈમાન કાયમ છે, અમારા હુન્દુસ્તાની વીર ઝઝૂમતા રહેશે અને એમની તલવારો લંડનના તખ્ત સુધી પહોંચી જશે.

 

એટલે જ અમારે પ્રાણની ભીખ માગવાનો કે આત્મસમર્પણ કરવાનો પ્રશ્ન જ નથી આવતો.

 

(૩) પરમાત્માની કૃપા …


એકવાર સંત ઉસ્માન પોતાના શિષ્ય સાથે એક ગલીમાંથી પસાર થતા હતા. કોઈ એક ઘરમાંથી એ વખતે એક સ્ત્રીએ રાખથી ભરેલું વાસણ ગલીમાં ફેંકી દીધું. બધી રાખ સંત ઉસ્માન પર પડી. એમણે પોતાનું માથું, હાથપગ ખંખેર્યા, કપડાં ખંખેર્યા અને શાંત ભાવે હાથ જોડીને બોલ્યા : ‘ હે દયામય પ્રભુ ! તમને ધન્યવાદ હજો.’ આમ કહીને તેઓ તો આગળ ચાલવા લાગ્યા.

 

એમની સાથે રહેલાં શિષ્યથી રહેવાયું નહિ. એણે પૂછી નાખ્યું : ‘ગુરુદેવ ! આપે એ વખતે પરમાત્માને ધન્યવાદ કેમ પાઠવ્યા ? ખરેખર તો તમારે આ રાખથી કપડાં-શરીર બગડ્યાં એ માટે પેલા મકાન માલિકને ફરિયાદ કરવાની જરૂર હતી, ખરું ને ?’ સંતે કહ્યું : ‘ અરે ભાઈ, હું તો આગમાં સળગાવવા જેવો છું. પ્રભુએ રાખથી ચલાવી લીધું. એટલે હું પ્રભુનો આભાર માનતો હતો.’

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
બ્લોગ પરના આપના પ્રતિભાવ સદા અમોને આવકાર્ય અને પ્રેરણાદાયક બની રહે છે…  આપ જરૂર કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં તમારા પ્રતિભાવ આપતા રહેશો. ….

સારા માબાપ બનવું એ ખાવાના ખેલ નથી …

સારા માબાપ બનવું એ ખાવાના ખેલ નથી  …

 

‘મોટાભાગે પરિવારમાં મોટા લોકો જ બાળકો માટે ત્યાગ કરે છે. સફળ જીવન એ જ છે જેમાં સંતાન પોતાના માતા-પિતા માટે ત્યાગ કરવાનું શીખે. એ લોકો સૌભાગ્યશાળી હોય છે, જેમની સંતાન તેમની માટે ત્યાગ કરે છે. પરંતુ એવા સંતાન મેળવવા માટે કિમત પણ ચૂકવવી પડે છે. જે લોકો પોતાના બાળકો માટે ત્યાગ કરવાનું શીખી જાય છે, તેમના સંસ્કાર અને યોગ્યતા પ્રાપ્ત કરવા માટે તેમનો મોહ છોડી દે છે,તેઓ જ સંતાનનું સુખ જોઈ શકે છે.’…
આજ રોજ આપની સમક્ષ ડૉ.ગુણવંત શાહ ના મંતવ્યો સાથેનો એક સુંદર લેખ… સારા માબાપ બનવું એ ખાવાના ખેલ નથી … નું -સંકલન કરી દાદીમાનું ચિંતન જગત પર શ્રી વિજયભાઈ ધારિઆ  (શિકાગો-યુએસએ) દ્વારા મોકલવામાં આવેલ છે, જે માટે અમો તેમના અંતરપૂર્વક થી આભારી છીએ..  આપને આ પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો જરૂર આપના મંતવ્યો બ્લોગ પોસ્ટ પર  મૂકેલ કોમેન્ટ્સ  બોક્ષમાં મૂકશો., આપના પ્રતિભાવ સદા અમોને આવી પોસ્ટ મૂકવા માટે પ્રેરકબળ પૂરું પાળે છે. …



હર્બર્ટ સ્પેન્સર મૌલિક વિચાર ધરાવતો હતો. ઈમેન્દ્રઅલ કૅન્ટ અને શોપનહોરની માફક એ આજીવન અપરિણીત રહ્યો. એ જ્યારે ખૂબ ઘરડો થયો ત્યારે એક દિવસ મિત્રોએ એના ખોળામાં એણે લખેલા ‘ધ સિન્થેટિક ફિલોસોફી’ના અઢાર ગ્રંથો આદરપૂર્વક મૂક્યા. થોડી વાર શાંત રહીને સ્પેન્સરે માત્ર એટલું જ કહ્યું, ‘આ ગ્રંથોને બદલે અત્યારે મારા ખોળામાં મારો પૌત્ર હોત તો મને વધારે આનંદ થાત.’
માતપિતા બનવું એ બહુ મોટો લ્હાવો છે અને કદાચ  તેથી જ એમાં બહુ મોટી જવાબદારી રહેલી છે. જેઓની વિચારવાની આદત છૂટી ગઈ છે એવા લોકો માટે માતપિતા બની જવું એ કેવળ જીવશાસ્ત્રીય (Biological) ઘટના છે. જેઓ વિચારવાના છે તેવા યુગલોને માટે માતપિતા હોય એ એક મનોવૈજ્ઞાનિક સામાજીક અને આધ્યાત્મિક (Psycho-social and Psycho-Spiritual) ઘટના છે. આપણા દેશમાં બની બેઠેલા માબાપોનો તોટો નથી પરંતુ સમજુ માતપિતા દીવો લઈને શોધવા નીકળીએ તો જ મળે. પશ્ચિમના માલદાર દેશોની હાલત આપણા કરતાં ય ભૂંડી છે.
સંતાન ન હોય એવા માબાપ દુઃખી છે પરંતુ ઉધાર સંતાનોના માબાપ વધારે દુઃખી છે. આજકાલ સમાજમાં વ્યસનો, ઉજાગરા,સ્વછંદ, સુખવાદ અને ભ્રષ્ટાચારની બોલબાલા આગળ સંસ્કારથી શોભતો વિનય–વિવેક લગભગ લાચાર બની જાય એવી સ્થિતિમાં છે. ક્યારેક તો સંતાનો એવી રીતે વર્તે છે કે , માબાપને આશ્ચર્ય થાય કે એમનું સંતાન આવું તે હોઈ શકે! આવાં દુઃખદ આશ્ચર્યો હવે વધતાં જ રહેવાના છે. તેથી સંસ્કારી માબાપોએ પણ અસંસ્કારી સંતાનો માટે માનસિક રીતે તૈયાર રહીને થોડોક વૈરાગ્યભાવ કેળવી લેવો પડશે. ગાંધી–કસ્તુરબાને પણ હરિલાલ મળી શકે છે.
એક રાજાએ કોઈ માણસને મૃત્યુદંડની સજા ફરમાવી. પેલા માણસે કાલાવાલા કરીને રાજાને કહ્યું ‘મને એક વર્ષ જીવતો રહેવા દો તો હું તમારા આ ઘોડાને ઊડતાં શીખવાડી દઉં.’ રાજા સંમત થયો પણ એક વર્ષને અંતે જો ઘોડો ઊડતાં ન શીખે તો મોતની સજાનો અમલ થશે એવી ધમકી આપી. પાછળથી પેલા માણસે પોતાની વૃત્તિ અંગે કહ્યુઃ ‘કોને ખબર છે ! એક વર્ષ દરમિયાન રાજા મરી જાય કે પછી હું મરી જાઉં કે પછી ઘોડો મરી જાય એમ બની શકે છે. અને હા, કદાચ ઘોડો ઊડતાં શીખી જાય એમ પણ બને ! જે માબાપ પોતાના સંતાન વિષે બધી આશા ખોઈ બેઠાં છે તેમને આ પ્રસંગ હું ભાવપૂર્વક અર્પણ કરું છું.
સંતાનો પાસેથી માલદાર માબાપો મથામણ નામની યુનિવર્સિટી છીનવી લે છે, વર્ષગાંઠને દિવસે માતપિતા સંતાનને શાની ભેટ આપે છે? એકાદ સારું પુસ્તક આપનારા માબાપ કેટલાં ?
આપણી મર્યાદાઓ માટે જમાનાને દોષ દઈને છૂટી જવાની ટેવ સદીઓથી ચાલી આવે છે. આજનો સમય ગમે તેટલો વિચિત્ર હોય તોય હજી બાળઉછેરમાં વૈજ્ઞાનિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિ ધરાવતાં અને પ્રમાણમાં સાત્વિક જીવન જીવનારાં માતપિતાનાં સંતાનો એકદંરે વિનયશીલ જોવા મળે છે. નવી પેઢીને ઉપદેશ તથા ઉપદેશકની એલર્જી હોય છે. આવી એલર્જી સર્વથા વાજબી છે તેથી ટાળવા જેવી છે.
તમે આસપાસ નજર ફેરવજો. જેમના ઘરમાં હરામનો પૈસો નથી આવતો, જેઓ પોતાને ભાગે આવેલું કર્મ પ્રામાણિકતાથી કરે છે અને જેઓ બીજાઓની થોડી ઘણી દરકાર રાખીને જીવે છે એવાં માબાપને સંતાનોની પીડા ખાસ નહીં હોય. અપવાદો તો હોવાના. પરંતુ એક વાત ચોક્કસ કે માતપિતાના આચરણની સંતાનો પર બહુ મોટી અસર પડે છે. હરામનો પૈસો ઘરમાં ન આવે તે વ્યવહારશુદ્ધિ ગણાય. પોતાને રોટલો રળી આપનારું કામ દિલ દઈને કરે એ કર્મશુદ્ધિ ગણાય. બીજાઓ માટે ઘસાઈ છૂટવાની વૃત્તિ ભાવશુદ્ધિ. કર્મશુદ્ધિ અને ભાવશુદ્ધિ માટે થોડી ઘણી મથામણ કરે તેમને સંતાનોના ઉધામા વેઠવાનો વારો ભાગ્યે જ આવે. અપવાદરૂપે આવા સાત્વિક માતાપિતાને ત્યાં નમૂના પાકે ત્યારે આદિ શંકરાચાર્યની પંક્તિ યાદ કરીને સંસારની લીલા સાક્ષીભાવે નિરખવી અને ભાર ન રાખવા. શંકરાચાર્ય કહે છેઃ ‘કા તે કાન્તા, કસ્તે પુત્ર, સંસારો–યમતીવ વિચિત્રઃ’ (કોણ તારી પત્ની ? કોણ તારો પુત્ર ? આ સંસાર બડો વિચિત્ર છે.) જેમને ત્યાં સારા સંતાનો હોય તેમણે પણ આ પંક્તિ, દિવસમાં એક વાર તો ઉદગારવી જ જોઈએ. ઘણી રાહત રહેશે. હજીયે ઘરનું ડાઈનીંગ ટેબલ તૂટતા પરિવારોને બચાવી શકે તેમ છે. જમતી વખતે જનરેશન ગેપ વાસ્તવમાં કમ્યુનીકેશન ગેપ છે.
વર્ષગાંઠને દિવસે સુખી માબાપ ચોકલેટના પૅકેટ આપે છે અને મોંઘીદાટ કેક પોતાના બાળક પાસે કપાવે છે. મીણબત્તીઓ હોલવાય છે અને સ્વજનો સાવ બેસુરા રાગે ‘હેપી બર્થ ડે ટુ યુ’ ગીત ગાય છે. ભાગ્યે કોઈ સમજુ માતપિતા પોતાના ફરજંદને એક સુંદર પુસ્તક ભેટ તરીકે આપે છે. જેઓ ભણેલાં છે છતાંય સારા પુસ્તકો નથી વાંચતાં તેમને ત્યાં ડફોળ સંતાનો પાકે તેમાં નવાઈ પામવાની જરૂર નથી. હું તો ભારપૂર્વક સૂચવું છું કે સમજુ ગુજરાતી માતપિતાઓએ વર્ષગાંઠને દિવસે સંતાનોને ‘ભૂમિપુત્ર’, ‘નવનીત–સમર્પણ’, કે ‘વેવલેન્થ’ જેવાં સામયિકોનું લવાજમ ભેટ તરીકે આપવું જોઈએ. લખી રાખવું કે માલદાર માબાપને ત્યાં સંતાન પીડા હોવાની સંભાવના વધારે છે. આવા માબાપ ક્યારેક કહે છેઃ ‘અમે વેઠી તેવી મુશ્કેલીઓ અમારા બાળકોને ન પડે તેવું અમે ઈચ્છીએ છીએ.’ આ વિધાનમાં જ હીનવીર્યતા અને બેજવાબદાર સુખવાદના બી વવાઈ જાય છે.
સંતાનો પાસેથી માલદાર માબાપો મથામણ નામની યુનિવર્સિટી છીનવી લે છે અને પછી વ્યસની સંતાનોના પરાક્રમો વેઠતાં રહે છે. મથામણ કરનારા માટે અંગ્રેજીમાં ‘સ્ટ્રગલર’ શબ્દ પ્રચલીત છે. પ્રત્યેક યુવાન સ્ટ્રગલર હોવો જોઈએ. સંતાનો ઉધાર પાકે તે માટે એડવાન્સ બુકિંગ કરાવવું અને પછી દુઃખડા રડવાં એ તો વિચારહીન માબાપોનો અધિકાર ગણાય. તેઓ ઘડપણમાં ચક્રવૃધ્ધિ વ્યાજ સાથે પોતાના કૂકર્મોના ફળ એકઠાં કરે છે.
માબાપ બનવું જરાય અઘરું નથી, સારા માબાપ બનવું એ ખાવાના ખેલ નથી. જમાનો માનીએ તેટલો ખરાબ નથી. હજીય એવા તો લાખો પરિવારો છે જ્યાં માતપિતા અને સંતાનો વચ્ચે મિત્રતાનો સેતુ રચાયેલો જોવા મળે છે, જ્યાં રોજ સહકુટુંબ પ્રાર્થના થાય છે અને જ્યાં જમતી વખતે એકાદ  મજાકને સહારે હાસ્યની છોળો ઊડે છે, જે પરિવારમાં કોઈ પુસ્તક કે સામયિકના લેખની ચર્ચા સૌ સાથે બેસીને કરે એવું વાતાવરણ હોય ત્યાં ઉધાર સંતાન પાકે તો મને જાણ કરજો. મારે એ સંતાનની ભીતર જાગેલા તોફાનને સગી આંખે નીરખવું છે. આવા કોઈ કમનશીબ સંતાનનો જામીન થવા હું તૈયાર છું.
– ડૉ. ગુણવંત શાહ
સાભાર : સૌજન પ્રાપ્તિ: સંકલન .. વિજયભાઈ ધારિઆ  (શિકાગો-યુ એસ એ)
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net