ચેટ્ટીનાડ પનિયારમ …(મહારાષ્ટ્રિયન) …

ચેટ્ટીનાડ પનિયારમ … (મહારાષ્ટ્રિયન)  …

આજે એક  સ્વાદિષ્ટ રેસિપી ..ચેટ્ટીનાડ પનિયારમ … (મહારાષ્ટ્રિયન) ‘ … વાનગી …

શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ મોદી (યુ એસ એ ) દ્વારા  ’દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવામાં આવેલ છે, ઉપરોક્ત વાનગીની રેસીપી મોકલવા બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ…  ઉપરોક્ત રેસીપી જો આપને પસંદ પડી હોય તો જરૂરથી સૌ પ્રથમ ઘરે બનાવવાની કોશિશ કરશો અને ત્યારબાદ, બ્લોગ પર આવી,  બ્લોગ પોસ્ટ પર કોમેન્ટ્સ બોક્ષ દ્વારા તમારા પ્રતિભાવ મૂકશો, જે રેસિપી ના  રચિયતા  પૂર્વિબેન માટે  પ્રોત્સાહનરૂપ બની રહેશે. આપના પ્રતિભાવ સદા અમોને બ્લોગ પોસ્ટ પર તેમજ ફેશ બૂક પર આવકાર્ય રહેશે….



સામગ્રી:
ઇડલીનું ખીરૂ ૨ કપ
કાંદો ૧ બારીક સમારેલો
લીલા મરચાં ૩-૪ બારીક સમારેલા
આદું ખમણેલું ૧/૨ ચમચી
ખમણેલું લીલું નાળિયેર ૩ થી ૪ ચમચી
મીઠું સ્વાદ અનુસાર
હળદર ૧/૪ ચમચી
લીલો લીમડો
જીરું ૧/૨ ચમચી
રાઈ ૧/૨ ચમચી
કોથમરી ૧/૪ કપ
તેલ ૨ ચમચી
રીત  :
૧) તેલ ગરમ કરવા મૂકવું
૨) તેલ ગરમ થાય ત્યારે તેમાં રાઈ જીરું નાખવા
૩) રાઈ જીરું નાખ્યા બાદ લીલો લીમડો અને ખમણેલું આદું નાખવું
૪) તેમાં બારીક સમારેલો કાંદો અને બારીક લીલા મરચાં નાખવા
૫) તેમાં હળદર, કોથમરી, લીલું નાળિયેર અને મીઠું નાખવા
૬) શાકને બરાબર મિક્સ કરવું
૭) આ શાકને ઇડલીના ખીરામાં નાખી મિક્સ કરી લેવું
૮) પનિયારમની ટ્રે વોર્મ કરવી
૯) ગેસ પરથી ઉતારી તેને તેલ, ઘી અથવા કૂકિંગ સ્પ્રે લગાવવું જેથી પનિયારમ ચોંટી ન જાય
૧૦) ટ્રે ના દરેક સર્કલમાં ખીરૂ મૂકવું

૧૧) ફરીથી ગેસ પર મૂકી મીડિયમ ગેસ કૂક કરવા મૂકવું
૧૨) તે કિનારી પરથી છૂટું પડવા લાગે ત્યારે ચમચી વડે કાઢી ચેક કરવું જો સોનેરી થઈ ગયું હોય તો પનિયારમ ને ઊંધું કરી બીજી બાજુ કૂક કરવા માટે ફેરવવું.

૧૩) બંને બાજુ કૂક થયા બાદ ડિશમાં કાઢી લઈ સાંભાર અથવા ચટણી સાથે પીરસવું.

સ્વાદ આસ્વાદમાંથી
પૂર્વી મલકાણ મોદી – (યુ એસ એ )
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

(૧) તું જ હોય … અને (૨) દર્પણ … (રચના) …

(૧) તું જ હોય  … અને (૨) દર્પણ … (રચના) …

(આજે આપણે  ફરી માણીએ   બે સુંદર રચના, ઉપરોક્ત રચના અમોને શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ મોદી (યુ એસ એ) તરફથી ‘દાદીમા ની પોટલી’  – http://das.desais.net ને મોકલવામાં આવી છે, જે બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ .. મિત્રો આપને જો આ રચના પસંદ આવી હોય તો જરૂર આપના પ્રતિભાવ કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં લખી મોકલશો અને ફેશબુક ના પાઠક વર્ગ પણ કોમેન્ટ્સ બોક્ષમા તેમના પ્રતિભાવ આપી શકે છે, જે રચિયતા માટે સદા પ્રોત્સાહકરૂપ બને રહેશે અને અમોને સદા આવકાર્ય રહશે… )


તું જ હોય  …

મારા શ્વાસોમાં, ઉચ્છવાસમાં, ને નિશ્વાસની સુગંધમાં પણ તું જ હોય
મારી આંખોમાં, ને સપનાના વાવેતરમાં પણ તું જ સમાયો હોય
મારા હોવામાં ને મારા હૈયામાં પણ તું જ છુપાયો હોય
મારા જીવનના સમગ્ર અસ્તિત્વના સાગરના ઊંડાણમાં પણ તું જ હોય
મારા મન રૂપી દર્પણના પ્રતિબિંબમાં છાયારૂપે પણ તું જ હોય
બસ જ્યાં જ્યાં મને હું હોવાનો ભાસ થાય ત્યાં ત્યાં હે “કૃષ્ણ” તું જ વસેલો હોય

પૂર્વી મલકાણ મોદી  (યુ એસ એ)

 

દર્પણ

તમારા પ્રેમને મે દર્પણ તરીકે જોયો

તમે જે કંઇ કહ્યું તે મારા મને સાંભળ્યું

તમારી થઈ તમારામાં જીવું છુ ને

તમારા શ્વાસમાં સુગંધ બની મહેંકું છું

તમારી આંખોના વહેણમાં હું મને નિહાળું છું

કારણકે તમે એ “દર્પણ” છો જેમાં હું મારા અસ્તિત્વને માણું છું.

પૂર્વી મલકાણ મોદી (યુ એસ એ)

Blog Link: http://das.desais.net

(૧) જીવન શું છે ? .. (૨) કુંતી .. (૩) ભગવાન બુદ્ધ .. (ટૂંકી પ્રેરક કથાઓ)

(૧)  જીવન શું છે ?  …


જીવન એક ખેતર છે. તે જૂઠું નહીં બોલે. તમે એને જેટલું આપો તેનાથી સોગણું કરીને તે પાછું આપે, પણ તમે કશું નહીં આપો તો એની  પાસેથી તમને કશું નહીં મળે.
જીવન ખોટું લગાડતું નથી અને ખુશામત પણ કરતું નથી. ચોખ્ખો હિસાબ છે, જેવું આપો તેવું મળે. જીવનને તમે શું શું આપ્યું છે ?
સાચું કહો. જીવન પ્રત્યે તમને અવિશ્વાસ છે, કંજુસાઈ છે, નફરત છે. ઓછામાં ઓછું આપો અને ન છૂટકે આપો પછી જીવનમાં સારા પાકની આશા કેમ રખાય?
તમે ફરિયાદ કરો છો કે તમારું ભાગ્ય ઊઘડ્યું નહિ, જીવન ફળ્યું નહિ, તમે છેતરાયા છો, ભરમાયા છો, પણ તમારી ફરિયાદ સાચી નથી.
ધરતી છેતરતી નથી. જીવન છેતરતું નથી. જીવન જૂઠું બોલતું નથી. જીવન તમને ફક્ત યાદ દેવરાવે છે કે તમે કશું આપ્યું જ નથી.
ક્યાં પ્રેમ કર્યો છે, ક્યાં સાહસ કર્યું છે, ક્યાં ભોગ આપ્યો છે, ક્યાં શ્રદ્ધા રાખી છે ?
તમે ઝંપલાવ્યું નથી, અજમાવ્યું નથી, જીવન હોડમાં મૂક્યું નથી. પછી બદલામાં શું મળે ?
તમે તમારી નિરાશા બતાવો એમાં તમે તમારા જીવનનો ગૂનો કબૂલ કરો છો અને જાહેર કરો છો.

કારણ કે તમે જીવનમાં ખરેખર સાચી મૂડી રોકી હોત તો એનું મબલક વ્યાજ તો તમને મળી ચૂક્યું હોત.
જીવન જૂઠું બોલતું નથી

 

(૨)  કુંતી …

પ્રાણીઓની પીડા અને દુ:ખનું નિવારણ કરવા માટે જો આપણને કોઈ તક મળી જાય છે, તો આપણા માટે એ જ વરદાન છે અને એ જ આપણું સૌભાગ્ય છે.

♣ કુંતિને  ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ કહ્યું  કે હું ભગવાન  જ છું, હવે હું જઈ રહ્યો છું, તારે જોઈએ તે વરદાન માંગી લે. કુંતિએ કહ્યું કે હું જાણું છું કે આપ ભગવાન છો. મને તો આપ એક જ વરદાન આપો કે હું જ્યાં જ્યાં જન્મ લઉં, હંમેશા કષ્ટનું જીવન જીવું, જેથી હું તામ્રું સમરણ ક્યારેય ના છોડી શકું અને ગરીબીનું અસુવિધાઓનું જીવન જીવું, જેથી હું બીજા લોકોની કઠણાઈ વિશે સમજી શકું તથા મને એ જ્ઞાન અને ભાન જળવાઈ રહે કે દુનિયામાં ગરીબી કેવી હોય છે ? કષ્ટ, દુ:ખ અને અસુવિધાઓ કેવી હોય છે ? આ અસુવિધાઓને, તેમની પીડાને વહેંચાવવા માટે હું એક ડગલું આગળ માંડી શકું.

(૩) ♣ ભગવાન બુદ્ધને એક વાર પૂછવામાં આવ્યું કે આપને તો મર્યા પછી સ્વર્ગ મળવાનું છે. તેમણે કહ્યું – ના, મને સ્વર્ગ મળવાનું નથી. તો પછી આપને શું મળવાનું છે ? આપ ક્યારે સ્વર્ગમાં જશો ?
સ્વર્ગમાં જનારા ઓમાં હું સૌથી છેલ્લો માણસ હોઈશ., જ્યારે બધે બધાં મનુષ્યો માંથી પ્રત્યેકને સ્વર્ગ મળી જશે, પ્રત્યેક મનુષ્ય સ્વર્ગમાં જતો રહેશે. પ્રત્યેક મનુષ્ય શાંતિ મેળવી લેશે. ત્યારે હું છેલ્લો મનુષ્ય હું લાઈનમાં ઊભો હોઈશ, જે સ્વર્ગની ઇચ્છા ધરાવતો હોય.તે પહેલાં હું પ્રત્યેક મનુષ્યને આગળ વધારતો જઈશ, બીજાને પ્રોત્સાહન આપતો જઈશ અને આગળ વધારતો જઈશ, જેથી લોકો સ્વર્ગના અધિકારી બની જાય.

 

સંકલન : અજ્ઞાત …

નિ:સ્વાર્થપણું … (વિવેકવાણી) …

નિ:સ્વાર્થપણું … (વિવેકવાણી) …


તમામ ધર્મો તેમજ કાર્ય અને ઉપાસનાની સર્વ રીતો આપણને એક જ લક્ષ્ય તરફ દોરી જાય છે.
એ લક્ષ્ય  હું સમજુ છું તે પ્રમાણે સ્વાધીનતા છે.  આપણી આસપાસ જે કાંઈ આપને જોઈએ છીએ તે સર્વ અણુથી માંડીને માનવ સુધીનાં, જીવનહીન – ચેતના –હીન જળ પદાર્થથી માંડીને પૃથ્વી પરણી ઊંચામાં ઊંચી સૃષ્ટિ માનવ આત્મા સુધીનાં, સર્વ મુક્તિ માટે માથે છે.  હકીકતે જોઈએ તો આ સમગ્ર વિશ્વ આ સ્વાધીનતા માટેના સંઘર્ષનું પરિણામ છે.  અખિલ બ્રહામાંડમાં દરેક કાન પોતાને માર્ગે જવાનો પ્રયાસ કરે છે, અન્ય કણથી જુદો પડવાનો પ્રયાસ કરે છે; પણ અન્ય કણો એણે નિયમમાં રાખે છે.  આપણી પૃથ્વી સૂર્યથી જુદી પડવાનો, અને ચંદ્ર પૃથ્વીથી જુદા પડવાનો પ્રયાસ કરે છે.  દરેક વસ્તુ સ્વતંત્ર થવાની વૃતિ ધરાવે છે.  આપણે જે કાંઈ આ વિશ્વમાં જોઈએ છીએ તેના પાયામાં સ્વાધીનતા તરફની સતત મથામણ દેખાય છે.  આ વૃત્તિથી પ્રેરાઈને જ સંતપુરુષ પ્રાર્થના કરે છે અને લૂંટારા લૂંટ કરે છે.  આપણે અંગીકાર કરેલી કાર્ય પદ્ધતિ યોગ્ય ન હોય તો તે અશુભ કહેવાય.  જ્યારે તેની ક્રિયા યોગ્ય અને ઉચ્ચ હોય ત્યારે તે શુભ કહેવાય છે.  પણ આ વૃત્તિ એક જ હોય છે – સ્વાધીનતા માટેનો સંઘર્ષ.  સંતપુરુષ પોતાની બંધાન્ભારી સ્થિતિના ભાનથી પીડાય છે અને તેથી એ તેનો ત્યાગ કરવા માથે છે, માટે એ ઈશ્વરની ઉપાસના કરે છે.  ચોર પોતાની પાસે અમૂક વસ્તુઓ નથી એવા વિચારથી પીડાય છે, એ ઊણપને પૂરી કરવા તે માથે છે, એ ઊણપમાંથી મુક્તિ મેળવવા માથે છે; માટે એ ચોરી કરે છે.  સ્વાધીનતા એ જ જડ કે ચેતન સર્વ પ્રકૃતિનું એક લક્ષ્ય છે;  અને જાણ્યે કે અજાણ્યે સર્વ આ લક્ષ્ય માટે વિગ્રહ વ્હોરે છે.  સંતપુરુષ ઈચ્છે છે તેના કરતાં ચોરનો સ્વાધીનતાનો પ્રકાર સાવ જુદો છે;  સંત જે સ્વાધીનતા માગે છે તે વડે તે અનંત, અનિવર્ચનીય આનંદ તરફ જાય છે, જ્યારે લૂંટારાની લગની એના આત્માનાં બીજાં બંધનો ઘડે છે.
સ્વાધીનતા ભણીનો સંઘર્ષ તમામ ધર્મોમાં જોવા મળે છે.  માણસ જડ દેહ જ છે, એ વિચારને છોડવો એ નીતિ અને નિ:સ્વાર્થવૃતિનો પાયો છે.  એક જનને આપણે સારું કામ કરતો જોઈએ, બીજાને મદદ કરતો જોઈએ, ત્યારે એનો અર્થ એ થાય છે કે એ ‘હું અને મારાં’ નાં માર્યાદિત વર્તુળોની અંદર રહી શકતો નથી.  નિ:સ્વાર્થપણાની કોઈ મર્યાદા નથી;  સંપૂર્ણ નિ:સ્વાર્થવૃતિ એ જ લક્ષ્ય છે, સર્વ નીતિશાસ્ત્રો એમ કહે છે.  માનો કે આ સંપૂર્ણ નિ:સ્વાર્થપણું માણસ પ્રાપ્ત કરે, પછી એનું શું થાય ? પછી એ ‘શ્રી .. ફલાણા  – ફલાણા –‘  રહેતા નથી;  એ અંત વિસ્તારને પામવું એ ખરેખર બધા ધર્મોનો, નીન્તીનો અને તત્વજ્ઞાનનો ઉપદેશ છે.
(‘સ્વા.વિવે. ગ્રં.મા.’ ભાગ-૧, પૃ.૮૭-૮૮. રાજ.-૧૧-૩/૫૩૫(૫))

(૧) પગલા …

(૧) પગલા …


એક રાતે ઈશ્વરના એક ભકતને સપનું આવ્યું. સપનામાં તે ઈશ્વરની સાથે રેતાળ દરિયાકિનારા પર ચાલતો હતો. 

આકાશમાં તેણે પોતાના જ વીતેલા જીવનનાં દશ્યો જોયાં અને એ દરેક દશ્યમાં તેણે રેતીમાં પડેલાં પગલાંની બે જોડ જોઈ.બાજુમાં ચાલતા ચાલતા તેને બે પગલાંની જોડ વિશે સમજાય ગયું. દરેક દશ્યમાં એક જોડ તેનાં પોતાના પગલાંની હતી અને એક જોડ ઈશ્વરના પગલાંની.

થોડા વખતમાં તેને વીતેલા જીવનના પાછલા દશ્યો દેખાયાં. અરે આ શું? આમાંનાં ઘણા દશ્યોમાં પગલાંની એક જ જોડ તેને દેખાઈ. વળી તેણે ધ્યાનથી જોયું તો એ તેનો સૌથી મુશ્કેલીનો સમય હતો. જયારે તે ખૂબ ક દુ:ખી હતો ત્યારે જ પગલાંની એક જોડ તેને દેખાઈ. તે ઈશ્વર પ્રત્યે નારાજ થઈ ગયો. તેણે ઈહ્સ્વરને કહ્યું, ‘ભગવાન, આવું કરવાનું? આખું જીવન મારી સાથે ને સાથે રહેવાનું તમે વચન આપેલું. તો પછી મારા દુ:ખના સમય દરમ્યાન મને પગલાંની એક જ જોડ કેમ દેખાય છે? ખરે વખતે જ મને છોડી દીધોને?’

ભગવાન ધીમું હસ્યા અને કહે, ‘અરે ગાંડા, આખું જીવન હું સાથે ને સાથે જ છું.’

‘તો પછી…..’

‘સાંભળ તો ખરો. તારા મુશ્કેલી સમયમાં જે પગલાંની જોડ દેખાય છે એ તારી નથી મારી છે. એ વખતે મેં તને તેડી લીધેલો.

પ્રાપ્તિ સ્થાન: ફેશબુક (અજ્ઞાત)

વ્હાલો મારો, પ્રેમને વશ થયા રાગી … (પ્રભાતિયું) …

વ્હાલો મારો, પ્રેમને વશ થયા રાગી … (પ્રભાતિયું) …
સ્વર: નારાયણ સ્વામી …

.

.
વ્હાલો મારો,
પ્રેમને વશ થયા રાગી ..
પ્રેમને વશ થયા રાગી ..
પ્રભુજી..
એમાં, શું કરે પંડિતને કાજી ..
પ્રેમને વશ થયા રાગી …
વ્હાલો મારો,
પ્રેમને વશ થયા રાગી…
કરમાં બાઈનો, આરોગ્યા ખીચડો
વિદુરની ખાધી ભાજી .. (૨)
એઠાં બોર શબરીના ખાધાં ..(૨)
છપ્પન ભીઓગ મેલ્યાં ત્યાગી ..
વ્હાલે  મારે,
છપ્પન ભોગ મેલ્યાં ત્યાગી ..
એ જી .. પ્રેમને વશ થયા રાગી …
વ્હાલો મારો,
પ્રેમને વશ થયા રાગી …
વિદુરને ઘેર,
શ્રી કૃષ્ણ પધાર્યા .. (૨)
કેળાં લાવ્યાંતા માંગી ..
ગર્ભ કાઢી ને, છાલ ખવડાવી .. (૨)
છાલ ખવડાવી પ્રભુને …
વ્હાલે , તોઈ ના જોયું જાગી ..
પ્રભુજી એ, તોઈ ના જોયું જાગી ..
વ્હાલો મારો,
પ્રેમને વશ થયા રાગી …
પ્રભુજી, પ્રેમને વશ થયા રાગી …
ગણિકા હતી તે, પોપટ પઢાવતી  .. (૨)
તેમાંથી લેહ એને લાગી .. (૨)
શ્રી હરિ તેને તો સહેજમાં મળ્યાં
શ્રી હરિ … સહેજમાં મળ્યાં
એ ની, સંસારની, ભ્રમણા ભાંગી .. (૨)
વ્હાલો મારો.
પ્રેમને વશ થયા રાગી ..
એમાં શું કરે પંડિત ને કાજી ..
પ્રેમને વશ થયા રાગી ..
વ્હાલો મારો,
પ્રેમને વશ થયા રાગી …
ભક્તની લોકો નિંદા કરે ને ..
જગત થયું છે પાજી .. (૨)
ભલે મળ્યાં, મહેતા નરસિંહ ના સ્વામી …
ભલે મળ્યાં …. એ જી .. મહેતા નરસિંહના સ્વામી
માથે, ગિરધર રહ્યાં છે દાગી ..
પ્રેમને વશ થયા રાગી ..
ભલે ને મળ્યાં રે ….
એ જી .. નરસિંહના સ્વામી ..
માથે  ગિરધર રહ્યાં છે દાગી ..
પ્રેમ ને વશ થયાં રાગી ..
વ્હાલો મારો,
પ્રેમને વશ થયા રાગી …
Blog Link : http://das.desais.net

બાજરીચી થાલીપીટ્ઠ …..(મહારાષ્ટ્રીયન) …

બાજરીચી થાલીપીટ્ઠ …..(મહારાષ્ટ્રીયન) …

જેમ ગુજરાતીઓના થેપલા મસાલેદાર હોય છે એમ અમારા મહારાષ્ટ્રીયનની થાલીપીટ્ઠ હોય છે. આજે આપણે એજ થાલીપીટ્ઠનો સ્વાદ લઈશું.

સામગ્રી :

૨ વાટકી બાજરીનો લોટ

૨ નાની ઝૂડી મેથીની ભાજી (સવા કપ લગભગ)

૧-૧/૨ (દોઢ) ચમચી વાટેલાં આદું, મરચાં અને લસણ ની પેસ્ટ

મીઠું સ્વાદ અનુસાર

મરી પાવડર

૧ ચમચી મેથી પાવડર

૧ ચમચી ઘી

ગરમ પાણી

૧ ચમચી આખું જીરૂ

રીત:

૧) મેથીની ભાજી સાફ કરી ધોઈ બારીક સમારી લેવી.

૨) તેમાં વાટેલાં આદું, મરચાં, લસણની પેસ્ટ નાખવી થોડું મીઠું અને મરી પાવડર નાખી અને મિક્સ કરી લગભગ ? કલાક માટે રાખી દેવી.

૩) તેનાથી મેથીમાંથી પાણી છૂટશે અને તે જ મિશ્રણમાં – કલાક બાદ બાજરીનો લોટ, મેથી પાવડર આખું જીરું અને ઘી સ્વાદ અનુસાર મીઠું નાખી લોટ બાંધવો. જરૂર પડે તો જ ગરમ પાણીનો થોડો ઉપયોગ કરવો.

૪) લોટ બહુ કઠણ પણ નહીં અને ઢીલો પણ નહીં તેવો બાંધવો.

૫) તેનો રોટલો બનાવવો સામાન્ય રીતે ગેસ અથવા સગડી પર થાળી ઊંધી રાખી ધીરા તાપે તેને ગરમ કરી તેના પર રોટલાને શેકવામાં આવે છે. પરંતુ આપ તેને નોનસ્ટિક તવીમાં બનાવી શકો છો. સ્વાદમાં અતિ ઉત્તમ અને પૌષ્ટિક અને પોષણ વર્ધક પણ ખરો. વળી મેથીનો ઉપયોગ પણ ઘણો જ હોઇ બાળકો માટે પણ સારો છે (આમ તૌર)સામાન્ય રીતે જોઈએ તો બાળકો કડવી વસ્તુ ખાવી પસંદ કરતાં નથી પણ આ વાનગીમાં મેથીનો અધિકતર ઉપયોગ થતો હોવા છતાં પણ આ થાલીપિઠ્ઠ જરાપણ કડવી લાગતી નથી.

૬) થાલીપિઠ્ઠ મોળું દહીં, વઘારેલા લીલા મરચાં અને લસણની ચટણી સાથે ખાવામાં આવે તો તો ………આહા….હા… સ્વાદ એટલો અનેરો હોય છે કે આપ વારંવાર બનાવતા થઈ જશો.

(૨) વઘારેલા લીલા મરચાં …

તેલમાં રાઈ, જીરું, હિંગ અને તલ નાખી લીલા મોટા અથવા ઘોલર મરચાંને વઘારી દેવા મરચાં આખા પણ લઈ શકાય અને નાના ટુકડા પણ કરી શકાય. ઉપરથી સ્વાદ અનુસાર મીઠું અને થોડી કોથમરી છાંટી દેવી થોડી પળો માટે ગેસ પર રાખી ઉતારી લેવા મરચાં ને ફ્ક્ત ગરમ સુંદર રીતે થાય તે જ પ્રમાણે સાંતળવા બહુ ચઢી ન જાય તેનો ખાસ ખ્યાલ રાખવો.

નોંધ-મેથી ને બદલે આપ પોઇ, આમલકી, પાલક, તાંદળ, મુળાના પાન અથવા રેડ લીફ પણ ઉપયોગમાં લઈ શકો છો પરંતુ ઉત્તમ પરિણામ માટે અને સ્વાદ માટે મેથીની ભાજી સૌથી ઉત્તમ છે.

પૂર્વી મલકાણ – મોદી (યુ.એસ.એ.)

(૩) મસાલા થાલીપિઠ્ઠ …

સામગ્રી :

૧ વાટકી ઘઉંનો લોટ

૧/૨ વાટકી બાજરીનો લોટ

૧ વાટકી રાગીનો લોટ

૧/૪ વાટકી ચોખાનો લોટ

૧/૪ વાટકી ચણાનો લોટ

૧ કાંદો (બારીક સમારીને)

૧/૨ -કપ કોથમરી (બારીક સમારેલી)

લીલું લસણ વાટીને

લીલા મરચાં વાટીને

મીઠું સ્વાદ અનુસાર

૧ ચમચી તલ

૧ મોટી ચમચી ઘી મોણ માટે

ગરમ પાણી

બનાવવાની રીત :

૧) બધા લોટ મિક્ષ કરી તેમાં ઘી, તલ, મીઠું, લીલું લસણ, મરચાં અને બારીક કરેલા કાંદા અને કોથમરી નાખી લોટને મિક્ષ કરી જરૂર પડતાં ગરમ પાણીથી લોટ બાંધવો.

૨) કાંદા હોવાથી આ લોટ થોડો ઢીલો લાગે છે આથી આ થાલીપિઠ્ઠમાં અટામણ લેવું પડે છે॰

૩) તેના રોટલા બનાવીને તેને તવી પર શેકી લેવા આપ તેને આછા ઘીમાં પણ તળી શકો છો.

આ થાલીપિઠ્ઠ પણ સ્વાદની સાથે પોતાની પૌષ્ટિકતા જાળવી રાખે છે.

પૂર્વી મલકાણ – મોદી (યુ.એસ.એ.)

પૂરક માહિતી :

થાલીપીઠ્ઠ બાજરાના લોટની જેમ, ચોખ્ખા, ઘઉંનો લોટ  (કરકરો), જુવાર ના લોટને મિક્સ કરીને તેમજ રાજગરાના લોટની પણ બને છે, કાકડી, સાબુદાણા, આદુ -મરચાની પેસ્ટ  વિગેરે નાખી થાલીપીઠ બનાવવું. તે ખુબ જ પૌષ્ટિક અને સ્વાદિષ્ટ બનશે. કાળો મસાલો/ મિરપુડ (સ્વાદ પ્રમાણે) નાખવું.

દરેક કડ ધાન્યો, ચોખા, ઘઉં, જુવાર વગેરેને એક્સાથે ભીંજવી અને ત્યારબાદ વાટીને ઉપર જણાવેલ સામગ્રી નાખી થાલીપીઠ બનાવવું. તે ખુબ જ પૌષ્ટિક અને સ્વાદિષ્ટ બનશે.

રાગી-ખજૂરની થાલીપીઠ અને નારિયેળનું દૂધ : મહારાષ્ટ્રની પરંપરાગત વાનગી રાગીના લોટમાં ખજૂરની પેસ્ટ, ખમણેલું લીલું નારિયેળ અને ગુલકંદ મેળવીને તૈયાર કરવામાં આવેલા લોટમાંથી ભાખરી બનાવી તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેની સાથે નારિયેળનું દૂધ પીરસવામાં આવે છે. સ્વાદમાં અને દેખાવમાં અલગ લાગતી વાનગીમાં કેલ્શિયમ ભરપૂર માત્રામાં મળે છે.

(૧)આત્મા … અને (૨ ) આત્માનો પ્રકાશ … (પ્રેરકકથા) …

(૧)આત્મા …

જે આત્માની આપણે આટલી બધી વાતો કરીએ છીએ તેને જરા ઓળખીએ તો ખરા ….

આપણે ત્યાં આત્મા-પરમાત્માની ઘણી વાતો થાય છે. મોટા માણસથી માંડીને સામાન્ય માણસ સુધી સૌ કોઇ તેનો ઉલ્લેખ કરીને સંતોષ લે છે. પણ આત્માની ઓળખ શું તે વિશે આપણે ક્યારેય ગંભીરતાપૂર્વક વિચાર કર્યો છે ખરો! જ્યાં આત્મા વિશે જ અજ્ઞાન હોય ત્યાં પરમાત્મા વિશેની તો વાત જ ક્યાં રહી?
આમ જોઇએ તો તાત્ત્વિક રીતે આત્મા એજ પરમાત્મા એમ કહેવાય છે. પરંતુ વ્યવહારની રીતે આ બંને વચ્ચે ભેદ છે. જોકે આ ભેદરેખા ઘણી પાતળી છે. આત્મજ્ઞાન થતાની સાથે જ આ રેખાનો લય થઇ જાય છે અને પછી રહે છે પરમાત્મા. જો આત્મા અને પરમાત્મા વચ્ચે ભેદ જ ન હોત તો પછી કોઇએ કંઇ કરવાની જરૂર જ રહેતી નથી. વાસ્તવિકતામાં કષાયોથી કલુષિત થયેલો જીવ આત્મા છે અને કષાયોથી મુક્ત થયેલ જીવ પરમાત્મા છે- એમ માનીશું તો જ આત્માને સમજી શકીશું. 

આત્માનું પ્રથમ લક્ષણ છે તેની અમરતા- નિત્યતા. એક કે બે અપવાદ વિના સર્વ ધર્મોએ આત્માની અમરતાનો સ્વીકાર કર્યો છે અને તેને કારણે તો પાપ-પુણ્યની આખી ઈમારત ચણાઇ છે. જો આત્મા અમર જ ન હોત તો કરે કોણ અને ભોગવે કોણ? સારૂ કે ખોટુ કરેલું ભોગવવા માટે આત્માની અમરતાની આવશ્યકતા રહે છે ભગવદ્ ગીતાએ તો આત્માની અમરતાની બુલંદ અવાજે ઘોષણા કરતાં કહ્યું : આત્માને શસ્ત્રો છેદી શકતાં નથી, અગ્ની બાળી શકતો નથી, પાણી ભીંજવી શકતું  નથી કે વાયુ સુકવી શકતો નથી.

આત્માની અમરતાને આધાર બનાવીને તો જૈનધર્મે કર્મવાદની આખી ઈમારત ઊભી કરી છે. ભગવાને પોતાના મનોરંજન માટે સંસાર બનાવ્યો છે એ વાત આજના વિજ્ઞાનયુગમાં બહુ ટકી શકે તેવી નથી. જો ભગવાનને કર્તા બનાવીએ તો પછી તેમાંથી ઘણા બધા પ્રશ્નો ઊભા થાય છે. તે મનોરંજન કરે- લીલા કરે અને આપણે સહન કરવાનું? જો તે જ સરકારનો કર્તા-હરતા અને ભરતા હોય તો સૌને સરખાકેમ ન બનાવ્યા? વળી પરમાત્મા કોઇને સુખી કરે અને કોઇને દુઃખમાં નાખે- તે સંભવી જ કેમ શકે? ભગવાન તો દયાળુ હોય. આવા બધા અનેક પ્રશ્નોના ઉત્તર માગીએ તો આપણને મળતા નથી- અને જે કંઇ સમાધાન મળે છે તે કેવળ શ્રઘ્ધાના પાયા ઉપર ટકેલાં હોય છે. અને શ્રઘ્ધાની જ વાત હોય તો ત્યાં તર્કને કે પ્રશ્નને કંઇ સ્થાન રહેતું નથી.

આત્માની અમરતાનો સ્વીકાર કરતાની સાથે બીજો એ પ્રશ્ન આવીને ઊભો રહે છે? આત્મા એક છે કે અનેક છે? જો આત્માને એક જ ગણીએ તો તો પછી કોઇપણ આત્મા કંઇ પણ કરે તે બધાએ કર્યા જેવું જ ગણાયને! જ્યાં આત્મા એક જ હોય તો પછી વ્યક્તિગત ઘ્યાન- ઉપાસના- પાપ- પુણ્ય બધા માટે કોઇ અવકાશ જ રહેતો નથી. આ બાબતે મોટા મોટા તત્ત્વજ્ઞો પણ સ્પષ્ટ ઉત્તર આપી શકતા નથી. આ પરિસ્થિતિમાં એમ કહી શકાય કે આત્મા એક નથી પણ અનેક છે. 

પ્રત્યેક આત્મામાં ચેતનગુમ છે- તેને કારણે તેમની વચ્ચે એક પ્રકારનું સામ્ય છે. જૈનધર્મે એક આત્માનો સિઘ્ધાંત નથી સ્વીકાર્યો. તેમના મત પ્રમાણે આત્મા અનંત છે. વળી તેણે એ વાત પણ કરી કે આત્મા પરમાત્મા નથી પણ પ્રત્યેક આત્માએ પરમાત્મા બનવાનું છે. જૈન ધર્મે બુલંદ અવાજે ઘોષણા કરી કે પ્રત્યેક આત્મામાં પરમાત્મા બનવાની સંભાવના છે અને તે કેવી રીતે બની શકાય તે બતાવ્યું.

આત્માની ઓળખ માટે આપણે અહીં એટલું કહીશું કે મોટાભાગના ધર્મોએ આત્માની નિત્યતાનો- તેના અમરત્વનો સ્વીકાર કરીને પોત પોતાની રીતે માનવીનાં સુખ-શાંતિનો વિચાર કર્યો છે પરંતુ જેને આત્મા વિશે વધારે જાણવું છે તેણે તેનાં અન્ય લક્ષણો વિશે પણ જાણવું પડે અને તે વિના આપણે ધર્મના ચરમ શિખર સુધી ન પહોંચી શકીએ કારણ કે ધર્મના પાયામાં આત્મા રહેલો છે.

આપણે ત્યાં ધર્મ વિશે એક વાક્ય બહુ છૂટથી બોલાય છે. બધા ધર્મો સરખા. આ વાક્ય સાંભળવા માટે સારૂં છે. બોલનારને લાગે કે તે ઉદારમતવાદી છે કે ધર્મનો તે જાણકાર છે. પરંતુ આ વાત તાત્ત્વિક રીતે બરોબર નથી અને વ્યવહારમાં તેનો ક્યાંય મેળ મળતો જ નથી. જો બધા ધર્મો સરખા જ હોત તો આ દુનિયામાં ધર્મને નામે આટલા બધા ઝગડાઓ અને લડાઇઓ જ ન હોત. ધર્મને નામે વિવાદ ચાલે છે- વિગ્રહો થાય છે એના મૂળમાં એક વાત એ છે કે બધા ધર્મો સરખા નથી અને તેઓ એક વાત કરતા નથી. તેમના ચિંતનમાં- ધારણાઓમાં અને ક્રિયાઓમાં ઘણી ભિન્નતા છે. બહુ બહુ તો આપણે એટલું કહી શકીએ કે બધા ધર્મોએ જીવોના સંપૂર્ણ સુખ વિશે વિચાર કર્યો છે. બસ એટલું જ. આ પૃથ્વીના પટ ઉપર ધર્મોના નામે જેટલા ઝગડા થયા છે એટલા બીજા કોઇ કારણે થયા નથી. દુનિયા ધર્મને નામે ઝગડતી આવી છે અને ઝગડતી રહેવાની છે તે એક કટુ સત્ય છે. 

 

આ સંજોગોમાં માનવજાત એટલું જ કરી શકે કે એક બીજાના ધર્મ પ્રતિ સૌ સહિષ્ણુતા રાખે અને દરેક ધર્મનું સન્માન સાચવે. આટલું થાય તો પણ ઘણું. સત્ય એટલું વિરાટ છે અને તેને બહુ આયામો છે- તે સર્વને જાણવાનું બિચારા માનવીનું ગજું નથી. સૌ પોત પોતાની મર્યાદા સમજે તો સારૂં. આજે દુનિયામાં આટલો તનાવ છે- આટલી બધી અશાંતિ છે- તેના મૂળમાં એ વાત પડેલી છે કે આપણે ધર્મને તેના સાચા અર્થમાં સમજ્યા નથી. જ્યાં ધર્મને  જ ન સમજ્યા હોઇએ  ત્યાં આચરણ જ ક્યાંથી આવવાનું?

બાકી મઝાની વાત એ છે કે આ સંસારમાં પ્રત્યેક ધર્મના અનુયાયીઓ એમ માને છે કે અમને જ સાચો ધર્મ મળી ગયો છે અને અમે જે રીતે ધર્મનું આચરણ કરીએ છીએ તે જ એકમેવ માર્ગ છે. ભલે આપણે એમ માનીએ પણ આપણી માન્યતાને બીજા ઉપર લાદવાનો પ્રયાસ ન કરીએ- કે તે માટે બળજબરી ન કરીએ. આજના વિજ્ઞાન યુગમાં જે જરૂર છે તે ધર્મ વિશે સાચી સમજણ કેળવવાની. દુનિયાએ જો સુખ- શાંતિમાં રહેવું હોય તો સહિષ્ણુતા કેળવવી પડશે.બાકી ધર્મ એ જીવવા માટે છે- સારી રીતે જીવવા માટે છે, અને સૌને સારી રીતે જીવાડવા માટે છે અને ધર્મને જાણવા માટે આત્માને જાણવો જરૂરી છે કારણ કે સર્વ ધર્મોના પાયામાં આત્મા અને તેના ઉત્થાનની વાત રહેલી છે.

સૌજન્ય સાભાર : ગુજરાત સમાચાર
(૧) આત્મા …
માણસ પોતે જ પોતાના આત્મા વડે ઉદ્ધાર કરે છે. આત્મા-આત્માનો બંઘુ પણ છે અને શત્રુ પણ છે. શરીર કે મનથી કંઈ દોષ થાય તો તે આત્માને સહન કરવું પડે છે. ગુનો કરે જીભ અને લાફો ખાય ગાલ. ખાવા પીવામાં સંયમ ન રહે એટલે જીભ ખાય. પછી પેટમાં ગડબડ ઊભી થાય. આત્માને જ સહન કરવું પડ્યું ને? આપણે મહાન પુરુષો પાસે રહીએ અને પાપ કરીએ તો કોણ બચાવે? ખરાબ કામ કરીએ તો લોકો નિંદા  કરે અને પવિત્ર કામ કરીએ તો લોકો પગે લાગે. છીએ ને આપણે જ આપણા શત્રુ અને મિત્ર? આપણે જાતે જ આપણો ઉદ્ધાર કરીએ છીએ અને જાતે જ ડૂબીએ છીએ. દરેક મનુષ્યે બહુ સમજીને કર્મ કરવા જોઈએ. જીભ ગાળ બોલે – તમાચો ગાલ ઉપર પડે. માર કોણે ખાધો?
જેણે પોતાના આત્માને જીત્યો છે એ જ એનો પરમ મિત્ર છે એમ માનવું. …

શ્રીરામકૃષ્ણ પરમહંસ પૈસાને કદી પણ અડકતા નહીં. એક દિવસ  રામકૃષ્ણદેવ ની  પથારી નીચે પૈસા મુક્યા. ઠાકુર  પોતાની પથારી પર સુવા ગયા તો તેમને કંઈક ખુંચવા માંડ્યું. તપાસ કરી તો પૈસા જોયા શ્રીરામકૃષ્ણ પરમહંસે તે પૈસા બહાર ફેંકી દીધા અને પછી શાંતિથી ઊંઘી શકયા.
એક પતિ-પત્ની બંને ભગવાનના ભક્ત હતા. લાકડા કાપીને બંને પોતાનું ગુજરાન ચલાવતા. એક વાર બંને લાકડાના ભારા લઈને આવતા હતા. રસ્તામાં પતિએ સોનું પડેલું જોયું. એમણે તો એના ઉપર માટી ઢાંકી દીધી. પાછળ આવતી એની પત્નીનું કદાચ મન બગડે તો? પત્નીએ જોયું કે મારો પતિ કંઈ ઢાંકી રહ્યો છે. પત્ની નજીક આવી તો તેને પણ થોડું સોનું દેખાયું એટલે એમણે પણ સોના ઉપર માટી નાખી. પતિ કહે તેં માટી ઉપર માટી કેમ નાખી? બંનેને સોનું માટી સમાન લાગ્યું.
– મોહનભાઈ બોઘરા
(૨ ) આત્માનો પ્રકાશ …
 

મર્હિષ યાજ્ઞાવલ્ક્ય અને રાજા જનક હંમેશાં જીવનના ગૂઢ પ્રશ્નો પર વિચાર કરતા રહેતા.  જનક તેમની સમક્ષ પોતાના મનની જિજ્ઞાસા જણાવતા અને મર્હિષ તેમના પ્રશ્નોનું સમાધાન કરતા. એક દિવસ જ્યારે બંને બેઠા હતા ત્યારે રાજા જનકે સવાલ કર્યો કે, ‘મર્હિષ, મારા મનમાં એક શંકા છે, આપણે જે જોઈએ છીએ તે કઈ જ્યોતિથી જોઈએ છીએ?’ મર્હિષએ કહ્યું, ‘રાજન, તમે તો બાળકો જેવી વાત કરી રહ્યાં છે. દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે આપણે સૂર્યના પ્રકાશને કારણે જોઈ શકીએ છીએ.’ જનક રાજાએ ફરીથી પૂછયું, ‘જ્યારે સૂર્ય અસ્ત થઈ જાય છે ત્યારે આપણે કયા પ્રકાશથી જોઈએ છીએ?’

મર્હિષ બોલ્યા, ‘ચંદ્રમાના પ્રકાશમાં’ પછી જનકે ફરીથી સવાલ કર્યો, ‘જ્યારે ચંદ્રમા પણ ન હોય, નક્ષત્ર પણ ન હોય, અમાસનાં કાળાં વાદળોથી ભરેલી કાળી રાત હોય ત્યારે?’  મર્હિષએ જવાબ આપ્યો, ‘ત્યારે આપણે શબ્દની જ્યોતિથી જોઈ શકીએ. વિશાળ વન છે. ચારે બાજુ અંધારું છે. પથિક માર્ગ ભૂલી ગયો છે. તે બૂમ પાડે છે, મને માર્ગ બતાવો. ત્યારે બીજી વ્યક્તિ કહે છે કે, અહીં આવો. હું માર્ગ પર ઊભો છું અને તે વ્યક્તિ શબ્દોના પ્રકાશથી એ માર્ગ પર પહોંચી જાય છે.’ રાજા જનકે ફરીથી પૂછયું કે, ‘પરંતુ મર્હિષ, જ્યારે શબ્દ પણ ન હોય ત્યારે આપણે કઈ જ્યોતિથી જોઈ શકીએ છીએ?’
આ સાંભળી મર્હિષએ જવાબ આપ્યો કે, ‘ત્યારે આપણે આત્માની જ્યોતિથી જોઈ શકીએ છીએ. આત્માના પ્રકાશમાં જ બધાં કામ થાય છે.’ મર્હિષનો આ ઉત્તર સાંભળીને રાજા જનક સંતુષ્ટ થઈ ગયા. તેમણે કહ્યું, ‘હા, ગુરુદેવ, તમે બહુ સાચું કહ્યું. આત્માનો પ્રકાશ સૌથી વધારે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. મનુષ્ય તેની મદદથી જ જીવનના માર્ગ પર આગળ વધે છે.’
Blog Link: http://das.desais.net

શ્રી સૂર્યસુતાનું પ્રાગટય …

શ્રી સૂર્યસુતાનું પ્રાગટય  …

શ્રી યમુના મહારાણી ના પ્રાગટ્ય  અંગેની સરસ  માહિતીસભર કૃતિ શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ – મોદી (યુ એસ એ ) દ્વારા  ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવામાં આવેલ છે, ઉપરોક્ત  કૃતિ મોકલવા બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ…  ઉપરોક્ત કૃતિ જો આપને પસંદ પડી હોય તો જરૂરથી બ્લોગ પોસ્ટ પર કોમેન્ટ્સ બોક્ષ દ્વારા તમારા પ્રતિભાવ મૂકશો, જે કૃતિના લેખક  માટે પ્રોત્સાહનરૂપ બની રહેશે. આપના પ્રતિભાવ સદા અમોને બ્લોગ પોસ્ટ પર તેમજ ફેશ બૂક પર આવકાર્ય રહેશે….



મેઘરાજાની ધરતી ઉપર પધરામણી થઈ ચુકી છે. વર્ષારાણી એ પોતાની ગાગરમાંથી ખોબાઓ ભરીને અમીનાં છાંટણા કર્યા, મોરલાઓ ઢેલની સંગાથે પંખ પ્રસારીને નૃત્ય કરી રહ્યાં છે, પોપટો મેનાનાં સંગે કિલકારી કરતાં ઊડવા લાગ્યાં છે, વાંદરાઓની હૂપાહૂપ અને કુદાકુદ ચાલુ થઇ ગઇ છે, ગાયો ભાંભરી ભાંભરીને પોતાના વાછરડાંઓને વ્હાલ કરવા લાગી. ધરતીમાંથી ભીની માટીની સોડમ વહી રહી છે, વાયુલહેરીમાં વૃક્ષો ડોલી ડોલી ને પોતાના પુષ્પોની ફોરમ મહેકાવવા લાગ્યાં છે. વાતાવરણમાં એકસાથે કેટલાય પ્રકારની સુગંધ ફૂટી નીકળી છે. ભીની માટીની સુગંધ સાથે વનની વનરાઇઓનાં વૃક્ષોની સુગંધ, શ્રી ગુંસાઈજી પ્રભુચરણનાં શ્રીઅંગની સુગંધ, નિકુંજનાયક શ્રી દેવદમનનાં અવનવા ખેલની સુગંધ, વ્રજવાસીઓનાં દહિં, દૂધ, માખણની સુગંધ, વ્રજભક્તોના પ્રેમની સુગંધ……..બસ ચારેતરફ સુગંધ જ સુગંધ રેલાઇ રહી છે.

વર્ષાઋતુના દિવસો ચાલી રહ્યાં છે, મેઘોની આછી ગર્જના અને વર્ષાની મધુર સરવાણીઓ, મોરલાઓની મીઠી ટેહુંક, પોતાના ખોળામાં વર્ષાબિંદુઓ ને ઝીલી રહેલા કમલાસનો, હસતાં રમતાં ખળ ખળ કરતા વહી જતાં ઝરણાઓ જોઈને શ્રી ગુસાંઇજી પ્રભુચરણ અતિ પ્રસન્ન થઇ રહ્યાં છે. અનોસરમાં બેઠકજી પર બિરાજી નિકુંજ નાયક શ્રી દેવદમનજીના અવનવા ખેલ અને લીલાને વૈષ્ણવો સાથે વાગોળી રહ્યાં છે. અવનવી વાતોનો દોર સંધાયેલો છે. માર્ગના સિધ્ધાંતો અને પ્રભુલીલાનાં પુષ્પોનો પ્રસાદ વૈષ્ણવો શ્રી વલ્લભનંદન પાસેથી લઇ રહ્યાં છે. તેવામાં કોઇક વૈષ્ણવ દ્વારા શ્રી યમુનાજીમાં ખિલેલા અસંખ્ય કમળના પુષ્પો શ્રી ગુસાંઇજી પ્રભુચરણમાં પધરાવવામાં આવ્યાં. આવા સુંદર પુષ્પો જોઈને શ્રી ગુસાંઇજી પ્રભુચરણને અત્યંત આનંદ થયો તરત જ તે પુષ્પોને તેમણે એક સેવક સાથે શ્રી નિકુંજનાયક દેવદમનજી માટે ફુલઘરમાં મોકલી આપ્યાં અને આવનાર વૈષ્ણવ સાથે વર્ષાઋતુમાં શ્રી યમુનાજીના ખિલેલા રુપમાધુર્યની વાત કરવા લાગ્યાં. આ સમયે ત્યાં બેસેલા વૈષ્ણવજનોએ શ્રી ગુસાંઇજી પ્રભુચરણને વિનંતી કરીને કહ્યું જે કૃપાનાથ સુર્યસુતા શ્રી યમુનાજીનું પ્રાગટ્ય કેવી રીતે થયું તે કૃપા કરીને અમને સમજાવો

વૈષ્ણવોનાં મુખેથી શ્રી યમુનાજીનું નામ સાંભળીને શ્રી ગુસાંઇજી પ્રભુચરણના વદનકમળ પર પ્રસન્નતાં વ્યાપી ગઇ, તેમણે વૈષ્ણવોની વિનંતીને માન આપી વાત કહેવી શરૂ કરી.

વૈષ્ણવો એક સમયે ગો-લોક ધામમાં શ્રી હરિ એકલા અટૂલા વિચરી રહ્યાં છે ને વિચારી રહ્યા છે કે આમ એકલા એકલા લીલા કરવાનો, બોલવાનો, રમણ કરવાનો આનંદ નથી આવતો. આનંદ મેળવવા માટે કોઇક સાથી સંગિની સાથે હોય તે જરુરી છે. જો સાથીસંગિની સાથે હોય તો લીલા કરવાનો આનંદ આવશે આમ વિચારી અલૌકિક આદિત્યા સ્વરૂપા શ્રી પૂર્ણ પુરુષોત્તમ પ્રભુ એ સ્વયં આનંદ પ્રાપ્ત કરવા માટે પોતાના સ્વરૂપમાંથી આનંદ સ્વરૂપાનું પ્રાગટ્ય કર્યું, તે આનંદ સ્વરૂપા ષોડ્શીય કન્યા સ્વરુપે હતી. શ્રી હરીએ પોતાનું જે આનંદ સ્વરૂપ પ્રગટ કર્યું તે આપણાં શ્રી સ્વામિનીજી છે. શ્રી સ્વામિનીજીનું મુખકમળ શરદનાં ચંદ્ર જેવું હતું. (શરદનો ચંદ્ર ગોળ, ગૌર અને શીતળતા પ્રદાન કરનારો હોય છે. તેમાંય ખાસ કરીને શરદ પૂર્ણિમાનો ચંદ્ર તો વિશેષ શીતળતાં, શાંતિ અને આનંદ આપે છે તે જ રીતે આપણાં શ્રી સ્વામિનીજી પણ છે તેમનું મુખારવિંદ ગોળ છે, તેમનો વર્ણ ગૌર(રૂપાળો)છે અને તેમનો સ્વભાવ શીતળતાં પ્રદાન કરનારો છે.) વિપુલ કેશરાશિ વાસુકિની જેમ લહેરાતો હતો. નેત્રો લાંબા હતા, કપાળે કુમકુમ શોભતું હતું, નાસિકા મધ્યે રત્નનથની ઝુલતી હતી, તેમના ઓષ્ઠદ્વય ઉપર કામદેવના ધનુષ્ય પુષ્પધન્વાનો ટંકાર પલાઠી મારીને બેસેલો હતો.શ્રી હરિએ સ્વયં પોતાની આરાધના કરતા જે આનંદ મેળવ્યો હતો તે જ આનંદ સ્વરૂપા આ આપણા શ્રી સ્વામિનીજી હતાં. શ્રી ઠાકોરજીનુ સ્વરૂપ એ શ્રી સ્વામિનીજીનું સ્વરૂપ તો બન્યું પણ આ બન્ને સ્વરૂપોમાંથી એવું એક સ્વરૂપ કયુ હશે જેનું ગોલોક ધામમાં વર્ચસ્વ રહે? જેમની પાસેથી આનંદ લેવો છે તેમનું કહ્યું કરીએ તો જ વધુને વધુ આનંદ આવે તેથી વર્ચસ્વ થયું શ્રી સ્વામિનીજીનું. ગો-લોક ધામના રાજા શ્રી ઠાકોરજી ખરાં પણ રાજ તો શ્રી સ્વામિનીજી કરે અને જ્યાં સુધી શ્રી સ્વામિનીજી સમંતિ ન આપે ત્યાં સુધી શ્રી ઠાકોરજી વિશેષ આનંદનું દાન ન કરે. શ્રી ઠાકોરજીની મુઠ્ઠીમાં બધા જ જીવો પુરાયેલ છે પરંતુ સ્વયં શ્રી ઠાકોરજી શ્રી સ્વામિનીજીની મુઠ્ઠીમાં પુરાયેલ છે. શ્રી સ્વામિનીજી જેમ આજ્ઞા કરે તેમ શ્રી ઠાકોરજી કરે.

એક દિવસ શ્રી સ્વામિનીજીએ કહ્યું પ્રભુ આપને વિશેષ આનંદ કરાવવા માટે અમને એક સુંદર સ્થાન સિધ્ધ કરાવી આપો જેની એક બાજુએ વિશાળ પર્વત, સઘન કંદરાઓ, સુંદર વનસ્થળી હોય આજુબાજુ કુંજ-નિકુંજો અને વનઉપવનો હોય તેમાં વિવિધ કિટકોને સુંદર પંખીઓ હોય, સુંદર પુષ્પોથી આચ્છાદીત ઉદ્યાનો હોય, પર્વત પરથી સુંદર ઝરણા હસતાં ખેલતાં નીચે આવતાં હોય, જેનો વિશાળ પ્રવાહ હોય તેના વિશાળ પ્રવાહમાં મત્સ્ય, કાચબા નિરંતર રહીને આપની સદાય સ્તુતિ કરી રહ્યાં હોય, જેનાં પાલવમાં સદાય કમળો ને કુમુદ ખિલેલા રહેતા હોય. જેના નેત્રકમળમાં સદાય આપનું સુખ જ વસેલું હોય જેના સંગમાં અમે જ્યારે હોઇએ ત્યારે અમને અમારી સખીઓની ગેરહાજરી ને એ પુરી કરી આપી ને તે સ્વયં અમારી સખી સ્વરૂપા પણ બની જાય આવુ કોઇ સ્થાન હોય તો હું આપને વિશેષ આનંદ આપી શકું.

શ્રી ઠાકુરજીએ શ્રી સ્વામિનીજીની વાત સાંભળી પોતાના હ્રદયમાં રહેલ પ્રેમરસને ધોધમાર વહેડાવ્યો. આ વહેડાવેલા પ્રેમરસનું રસાત્મક ઘનીભૂત સ્વરૂપ તે શ્રી ગિરિરાજજીનાં નામથી ઓળખાયું અને રસાત્મક પ્રવાહરૂપ સ્વરૂપ તે શ્રી યમુનાજીનાં નામથી ઓળખાયું. (ગર્ગ પુરાણના મતે જ્યારે રાસ લીલા પૂર્ણ થઇ ત્યારે શ્રી ઠાકોરજી અને શ્રી સ્વામિનીજીનું જે શ્રમિત જલબિંદુ વહ્યું તે શ્રી યમુનાજી) આ પ્રવાહરૂપ રસાત્મક સ્વરૂપ જેઓ સરિતા, સરયૂ કે જલ સ્વરૂપા શ્રી યમુનાજીનાં નામે પ્રસિધ્ધ છે. શ્રીયમુનાજીના આગમનથી શ્રી સ્વામિનીજીને અત્યંત હર્ષ થયો.શ્રી સ્વામિનીજીને હર્ષિત થયેલા જોઇને શ્રી ઠાકોરજીને પણ અતિ પ્રસન્નતાં થઇ. આ સમયે શ્રી ઠાકોરજીના હર્ષિત થયેલા શ્રીઅંગમાંથી ષોડશીય કન્યા સ્વરુપે શ્રી યમુનાજીનાં બીજાં સ્વરૂપનું પ્રાગટ્ય થયું તે કન્યા અત્યંત મનમોહક હતી. શ્રી યમુનાજીનું મુખારવિંદ મધુરહાસ્ય યુક્ત છે. પરવાળા શા સુંદર અધરોષ્ઠ છે, નેત્રો કમળ જેવા અતિ વિશાળ અને નાજુક છે, સુંદર સાડી ચોળીનો શૃંગાર ધારણ કરેલો છે, કટીમાં કટીમેખલા શોભી રહી છે, હિરા-માણેક-પન્ના અને રત્નોના આભૂષણોથી જેઓ શોભાયમાન છે. શ્રી યમુનાજીને જોતાં એવું લાગી રહ્યું છે કે તેઓ શ્રી સ્વામિનીજી અને શ્રી ઠાકોરજીનાં શ્રી અંગમાંથી પ્રગટ થયાં છે પગનાં નખથી કટી સુધીનો ભાગ તે શ્રી સ્વામિનીજીનાં શ્રી અંગમાંથી અને કટીથી મસ્તક સુધીનો ભાગ તે શ્રી ઠાકોરજીનાં શ્રી અંગમાંથી પ્રગટ થયો છે. તેઓ જ્યારે પ્રગટ થયા ત્યારે એ જ ભાવને લઇને પ્રગટ થયા કે હું શ્રી શ્યામસુંદરની છું અને મારૂં પ્રાગટ્ય શ્રી શ્યામશ્યામાની સેવા કાજે થયું છે. શ્યામશ્યામાની પ્રસન્નતા વધુ ને વધુ થાય તેમાં મારૂં પણ સુખ રહેલું છે શ્રીયમુનાજીની આવી સુંદર ભાવના જોઇને શ્રી ઠાકોરજીને અત્યંત પ્રસન્નતાં થઇ. આ પ્રસન્નતાને લઇને તેમણે શ્રી યમુનાજીનાં હ્લદયકુંજમાં પોતાના ૬ ગુણો સહીત(શ્રી ઠાકોરજીના ૬ ગુણો ઐશ્વર્ય, વીર્ય, યશ, શ્રીધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય સહીતનાં) એક સ્વરૂપને સદાને માટે સ્થાપિત કરી દીધું. આપણે લૌકિકમાં જેમ કાજલને અડકીયે ને હાથ કાળા થાય તેમ શ્રી યમુનાજીના શ્રી અંગમાં શ્યામસુંદરની શામળતા સમાઇ ગઇ અને શ્રી યમુનાજી પણ શ્રી ઠાકોરજી સંગે શ્યામ સલોના મેઘશ્યામથઇ ગયાં. શ્રી યમુનાજી શ્રીસ્વામિ સ્વામિનીજીનું સ્વરૂપ હોઇ ગોલોક ધામમાં બે સ્વરૂપે બિરાજે છે.

૧) સરિતા-સરયૂ સ્વરૂપે(જલ સ્વરૂપે)



૨) ષોડશીય કન્યા શ્રીસ્વામિનીજી સ્વરૂપે

શ્રી ઠાકુરજી જ્યારે પોતાની સમગ્ર લીલાસૃષ્ટિ સાથે ગોલોક ધામથી પૃથ્વી ઉપર પધાર્યા ત્યારે શ્રી યમુનાજી પણ આ બન્ને સ્વરૂપે તેમની સાથે પૃથ્વી પર આવ્યાં. વ્રજનાં જમનાવતાં ગામનાં ભાનુગોપને ત્યાં પ્રગટ થઇ  શ્રી યમુનાજી પ્રભુના ચતુર્થ પ્રિયા સ્વરૂપે બિરાજ્યાં. તેમનું લૌકિક જલ સ્વરૂપ હિમાલયનાં શિખર કલિન્દ પર્વત પર પ્રગટ થયું. કલિન્દ પર્વતની પુત્રી કાલિન્દીજી જ્યારે ભૌતિકસ્વરૂપે વહેતા વહેતા મથુરામાં જ્યારે પ્રવેશ્યા ત્યારે આધ્યાત્મિક સ્વરૂપ તેમનામાં બિરાજી ગયું અને તેઓ મથુરાથી યમુના મહારાણી તરીકે ઓળખાયા. આ આધ્યાત્મિક સ્વરૂપે તેઓ જ્યારે વ્રજ અને વ્રજમંડળમાં પધાર્યા ત્યારે તેમનામાં આધિદૈવિક સ્વરૂપ બિરાજી ગયું અને વ્રજમંડળમાં તેઓએ સ્વામિનીજીના સ્વરૂપને ધારણ કર્યું.

શ્રી યમુનાજીનું ત્રીજું સ્વરૂપ આપણા પુરાણોમાં તીર્થ રૂપે બતાવેલું છે.કલિં ધતિ ખંડયતિ ઇતિ કાલિન્દીજે કલિના દોષોને દુર કરે છે તે કાલિંન્દી. મર્યાદા સૃષ્ટિ અને મિશ્ર સૃષ્ટિમાં શ્રી યમુનાજી અને શ્રી કાલિન્દીજી એમ બન્ને નામ પ્રચલિત છેં પરંતુ પુષ્ટિમાર્ગિય સેવકો માટે કેવળ અને કેવળ શ્રી યમુનાજી છે. શ્રીવલ્લભચરણ અને વૈષ્ણવોના વ્હાલા શ્રી યમુનાજી છે.

વૈષ્ણવો આપણા શ્રી યમુનાજી કેવળ શ્રી ઠાકોરજીનું સુખ નથી વિચારતા પણ સર્વવ્રજમંડળનું અને વ્રજમંડળમાં રહેલ સર્વજીવોનું  સુખ વિચારી રહ્યાં છે. શ્રી ઠાકોરજીની સાથે શ્રી ઠાકોરજીના ભક્તો વિષે પણ શ્રી યમુનાજી વિચારી રહ્યાં છે. વળી શ્રી ઠાકોરજીમાં તેમને અત્યંત સ્નેહ હોવા છતા શ્રી યમુનાજીમાં ઇર્ષાનો ભાવ લવલેશ નથી (જરા પણ નથી) બીજી કોઇ સખી શ્યામશ્યામાને પોતાના બનાવી લેશે તેવો ડર પણ નથી. તેઓને તો સેવામાં જેમ જેમ નવી નવી સખીઓ મળતી જાય તેમ તેમ તેઓ વિચારે છે કે અરે કેટલો સુંદર દિવસ આવ્યો છે મારા પ્રભુની સેવા સુખ રૂપ થાય તેમા મને હજુ વધુ એક સહેલીનો સાથ મળ્યો છે, ચાલો પ્રભુની સેવા કરવાનો વધુ આનંદ આવશે અને નવી સખીના નવા મનોરથ પ્રમાણે મારા પ્રભુને માટે પણ વિશેષ નવા મનોરથ પણ થશે. હંમેશા ગોપીજનો, ભક્તજનો અને વૈષ્ણવોનું સુખ વિચારનાર આવા શ્રીયમુનાજીને નિર્ગુણ ભક્તોના અધિપતિ કહે છે.

જે કૃપાનાથ આપશ્રીએ કહ્યુંકે શ્રી યમુનાજી નિર્ગુણ ભક્તોના અધિપતિ કહેવાય છે તો આ નિર્ગુણ ભક્તો કોને કહેવાય???આ સાંભળી શ્રીગુંસાઇજી પ્રભુચરણ કહે કે અત્યંત સુંદર પ્રશ્ન કર્યો વૈષ્ણવો.

નિર્ગુણ ભક્ત એટલે જેમનામાં એક જ ભાવ હોય, એક જ વિચાર હોય કે અમારા પ્રભુ ને કેવી રીતે આનંદ આપુ??? જયારે સતત આવો જ ભાવ મનમાં રમતો રહે તેનુ નામ નિર્ગુણ ભક્ત અને આવા ભક્તની ભક્તિએ નિર્ગુણ ભક્તિ કહેવાય. જ્યારે કંઇક લેવાની ભાવના આવે ત્યારે તેમાંથી નિર્ગુણ ભક્તિ જતી રહે છે અને તે કેવળ સગુણ ભક્તિ બની રહે છે. આપણે પણ જ્યારે એમ વિચારીએ કે કથામાં બેસવાથી, કથા સાભળવાંથી મને આનંદ આવે છે ત્યારે તે સગુણ ભક્તિ થઇ. તે કથા સાંભળવાની ક્રિયામાં આપણે આપણા આનંદ વિષે વિચાર્યુ છે, પરંતુ સ્વયંની લીલા સાંભળવાનો મારા પ્રભુને આનંદ આવે છે અને હું મારા પ્રભુને માટે કથા સાંભળીશ એમ જ્યારે વિચારો ત્યારે તે નિર્ગુણ ભક્તિ થઇ.બીજુ પણ ઉદાહરણ જોઇએ……પરમ વિષ્ણુ ભક્ત ધ્રુવજીએ પિતાનાં ખોળામાં બેસવાની ઇચ્છાને કારણે તપ કર્યું, અને પ્રભુ ને મેળવ્યા તે હતી ધ્રુવજીની સગુણ ભક્તિ.કંઇક મેળવવાની આશાએ પ્રભુભક્તિ કરી જ્યારે પ્રહલાદજી …….શ્રી ધ્રુવજી  જેવા જ બીજા બાળભક્ત તેમને મનમાં ભાવ હતો કે મારા પ્રભુને ગમે છે તેવી ભક્તિ કરીશ બીજા કોઇને ગમે કે ન ગમે પણ મારા પ્રભુ ને ગમે છે તેથી હું ભક્તિ કરીશ મારા પ્રભુ માટે ભક્તિ કરીશ. આ હતો નિર્ગુણ ભક્તનો ભાવ. શ્રી યમુનાજીમાં પણ આજ ભાવ હતો તેથી તેમણે શ્રી ઠાકોરજીની સાથે સાથે તેમના પ્રિય એવા સમસ્ત વ્રજમંડળ અને વ્રજભક્તોને પોતાના કરી લીધા આથી તેઓ નિર્ગુણ ભક્તોનાં અને નિર્ગુણ ભક્તિના અધિપતિ કહેવાયા.

શ્રી ગુરૂચરણની કૃપા અને શ્રી યમુનાજીની ભક્તિ સરવાણીનાં અમૃતનું સૌ વૈષ્ણવજનો ઘુંટડે ઘુંટડે સુધાપાન કરી રહયાં હતાં, ત્યાંજ ફરી નિરવ શાંતિનાં સાગરમાં શ્રીગુંસાઇજી પ્રભુચરણનો મૃદુ અને મધુર અવાજ ગુંજન કરતો ત્યાં રહેલા સર્વે વૈષ્ણવોનાં મનમાં પ્રવેશી ગયો…………વૈષ્ણવો પુષ્ટિમાર્ગમાં શ્રીયમુનાજીએ પ્રભુનાં સમાન ગુણ ધર્મવાળા છે. તેથી શ્રીયમુનાજીનું દર્શન થતાની સાથે શ્રીઠાકોરજીનું સ્મરણ થાય છે. શ્રીઠાકોરજી એ જીવોને આપવા માટે યમુનાજીનાં હ્લદયકુંજમાં પોતાના ગુણો  સહીત (શ્રી ઠાકોરજીના ગુણો ઐશ્વર્ય, વીર્ય, યશ, શ્રીધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય સહીતનાં) ઐશ્વર્યનું (જે પુષ્ટિમાર્ગિય સિધ્ધિઓ છે.)દાન કરેલું છે. શ્રી ઠાકુરજીના પરમ સખી એવા શ્રીયમુનાજીની સ્તુતિ એવં સંસ્કૃત શ્લોક સ્વરૂપા શ્રી યમુનાષ્ટકની રચના આચાર્યવર શ્રી મહાપ્રભુજીએ કરી. શ્રી વલ્લભાચાર્ય મહાપ્રભુજીએ શ્રી યમુનાષ્ટકના આઠ શ્ર્લોકમાં શ્રીયમુનાજીનું મહાત્મ્ય બતાવેલું છે અને નવમા શ્ર્લોકમાં ફલશ્રુતિ કહી છે. શ્રીયમુનાજી એ જીવ અને શ્રીઠાકોરજી વચ્ચેના માર્ગ રૂપ છે જ્યારે જીવ શ્રીવલ્લભચરણનાં માધ્યમ દ્વારા શરણે આવે છે ત્યારે સૌથી વધુ ખુશી શ્રીયમુનાજીને થાય છે અને તે પ્રભુ પાસે જઇ તેમને  વિનંતી કરે છે કે જે જીવ શરણે આવ્યો છે તેને આપના દલમાં શામિલ કરો. પૃથ્વી ઉપર કોઇ શ્રેષ્ઠ સરિતા હોય તો તે આપણી શ્રી ભાનુતનયા છે જે સ્વયં શ્રી ઠાકોરજીની પરમ સખી છે તેમના દર્શન, વંદન, સ્પર્શ અને પાન માત્રથી મનુષ્યના ભવભવનાં બંધનો છૂટી જાય છે અને વૈષ્ણવજન શ્રીયમુનાજીની કૃપાથી ફરી શ્રીઠાકોરજીના ચરણારવિંદને પ્રાપ્ત કરે છે.

શ્રી ગુંસાઇજી પ્રભુચરણના સ્વમુખેથી શ્રી યમુનાજીનાં પ્રાગટ્યની કથા, તેમની નિર્ગુણ ભક્તિ અને મહાત્મ્ય વિષે જાણીને સૌ વૈષ્ણવોને અત્યંત આનંદ થયો. શ્રી ગુરૂચરણની કૃપા અને વાણીરસપાન કરતા કરતા વિચારવા લાગ્યા કે આજે શ્રી ગુંસાઇજી ગુરૂચરણ પાસેથી શ્રી યમુનાજી વિષે જે સુંદર કથામૃત મળ્યું છે તેને તેઓ પોતાના જીવનમાં કેવી રીતે ઉતારે…???!!! જેથી નિર્ગુણ ભક્તિનો બિંદુ પોતાના જીવનમાં પણ આવે અને ગુરૂચરણની કૃપાથી એ બિંદુનો સિંધુ બની શકે. આમ વિચારી રહેલા વૈષ્ણવોની નજર સમક્ષ એકાએક શ્રી યમુનાજીનું સ્વરૂપ આવી ગયું અને ધીરે ધીરે ઝાંખીરૂપે પ્રગટ થયેલા તે યમુનાજીનાં સ્વરૂપે સરીતા સ્વરૂપે વૈષ્ણવોનાં અતિ વિશાળ મનપ્રદેશમાં પ્રવેશ કર્યો અને જલ સ્વરૂપા શ્રી સુર્યસુતા યમુનાજીનો મનપ્રદેશમાં પ્રવેશ થતાની સાથે જ શ્રી સુર્યસુતા યમુનાજીનાં આશિષ રૂપી શ્રમજલબિંદુઓ પર વૈષ્ણવોની આત્મદ્રષ્ટિ સ્થિર થઇ ગઇ.

શ્રી યમુનાજીનું  પદ …

राग- रामकली

प्रफुल्लित बन विविध रंग झलकत यमुना तरंग सौरभ धन मुदित अति सुहावनो

चिंतामणि कनक भूमि छबि अदभूत लता झूमि शितल मंद अति सुगंध मरुत आवनो

सारस हंस शुक चकोर चित्रित नृत्यत सुमोर कलकपोत कोकिला कल मधुर गावनो

युगल रसिकवर विहार “परमानंद”छबि  अपार जयति चारु वृंदावन परम भावनो


સાભાર :-પૂર્વી મલકાણ – મોદી ( યુ એસ એ) ૯/૬/૨૦૧૦

BLOG  Link: http:das.desais.net

મન સ્વસ્થ તો તન સ્વસ્થ (ભાગ-૩) ..

મન સ્વસ્થ તો તન સ્વસ્થ – (ભાગ -૩) …
ડો. પાર્થ માંકડ.
M.D.(HOM)

 

(ડૉ.પાર્થ માંકડ.. દ્વારા દાદીમા ની પોટલી http://das.desais.netબ્લોગપર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ બ્લોગ પર માણ્યા બાદ, આપ સર્વે બ્લોગ પરના પાઠક મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનંતી કે કોઈપણ પોસ્ટની આપની પસંદ કે ના પસંદ, અથવા આ સિવાય કોઈપણ અમારી ક્ષતિ બ્લોગ પર જણાય તો આપના મંતવ્યોપ્રતિભાવ / આપની કોમેન્ટ્સ દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ ઉપર અથવા ફેશબુક ઉપર મૂકી આભારી કરશો, આપની કોમેન્ટ્સ  અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરક  બની રેહશે.)

આગળ ના લેખ ની જ વાત ને થોડી આગળ ધપાવીએ તો આપણે સહુ જાણીએ છીએ કે સ્વસ્થ તન માટે સ્વસ્થ મન એ એની જરૂરિયાત છે ને છતાં લાગણીઓ ને આપણા કાબુ માં રાખવી શક્ય બનતી નથી., એનું કારણ શું ? સ્વાભાવિક રીતે જ ત્યાં જ આપણા અર્ધજાગૃત મન નો રોલ આવે છે.
અર્ધજાગૃત મન અને સ્વાસ્થ્ય :
આપણા અર્ધજાગૃત મન પાસે ઘણું બધું છે પોઝીટીવ પણ અને નેગેટીવ પણ બલકે એમ કહીએ તો ચાલે કે આપનું અર્ધજાગૃત મન જ આપણું સાચું પ્રતિબિંબ છે. એમાં આપણો જીવન અને ઘટના ઓ ને જોવા નો દ્રષ્ટિકોણ પડેલો છે, એમાં આપણા મન ના છુપા દર રહેલા છે, એમાં છુપી અસુરક્ષિતતા ની લાગણીઓ રહેલી છે, એમાં એમાં ઘણી બધી એવી અવાસ્તવિક કે વાસ્તવિકતા ના અનુભવે રચાયેલી થોટ પ્રોસેસીસ પડેલી છે જે સતત જાણતા કે અજાણતા આપણા જીવન ને અને ઘટના ઓ ને ગવર્ન કરે છે કે ચલાવે છે.
એવું કહીએ તો ચાલે કે આપણી  લાગણી ઓ નો ઉદ્ભવ આપણા અમુક પ્રકાર નું જ ફિલ કરવાના પ્રી પ્રોગ્રામિંગમાં જ રહેલું હોય છે.
કેટલાક ઉદાહરણ થી સમજીએ તો, …
કેટલાક ને હંમેશ એમ લાગતું હોય કે બધા મારું અપમાન જ કર્યા કરે છે ( ક્યારેક સામેવાળા નો ઈરાદો હોય ક્યારેક ના પણ હોય),
કેટલાક ને એમ જ લાગતું હોય કે જાણે મારી કોઈ કીમત જ નથી,
કોક ને લાગે કે મને બધા હમેશ ઉતારી પાડવા માંગે છે,
કોક હંમેશ જીવન ને સ્પર્ધા તરીકે ને એમાં પોતાને વિજેતા તરીકે જ જોવે તો કોક પોતાને હંમેશ બીજા થી પાછળ રહી ગયેલ કે ઉતરતો જ જોવે.
કેટલાક ને જીવન જવાબદારી ઓ નો ભારો લાગે,
કેટલાક ને ક્યારેય પોતાની અપેક્ષા ઓ પૂરી નથી જ થતી એ લાગણી રહ્યા કરે.
કેટલીક વ્યક્તિ ઓ ને સતત કોઈ અજાણી અસલામતી નો અનુભવ રહ્યા કરે અને આવું તો ઘણું ઘણું વ્યક્તિ એ વ્યક્તિ એ મનમાં ચાલતું હોય,
આ બધું જ સરવાળે આપણામાં લાગણી નો અતિરેક જન્માવે – જેમ કે વધુ પડતો ગુસ્સો, નિરાશા, દુખ વિગેરે … અને એ બધું જ આપણા અંતસ્ત્રાવો અને અન્ય ગ્રંથીઓ પર વિપરીત અસર પાડે અને એ બને છે રોગ નું મૂળ.
માટે જો રોગ નો ઉપચાર કરવો હોય તો પોતાના અર્ધજાગ્રત મન ને પણ જાણવું પાડે, સ્વીકારવું પડે અને પછી બદલવું પડે કે એને યોગ્ય બેલેન્સ માં લાવવું પડે.

સ્વસ્થ મન અને હોમીઓપેથી :
અને આપને નવાઈ લાગશે કે આપણી આવી લાગણીશીલતા અને અર્ધજાગૃત મન પર હોમીઓપેથી ની ખુબ સીધી અને સચોટ અસર છે. હોમીઓપેથી ની ગોળી વ્યક્તિ ની પ્રકૃતિ પર અસર કરે છે અને તે જે તે વ્યક્તિ ની પ્રકૃતિ ને અનુરૂપ જ હોય છે ને આપણું અર્ધજાગૃત મન પણ આપણી પર્કૃતિ નો જ એક ભાગ છે. એટલે સ્વાભાવિક રીતે જ આ ગોળીઓ મન ના સ્વાસ્થ્ય પર પણ અકસીર અસર કરે છે, ટેન્શન, ચિંતા, ગુસ્સો બધું જ બેલેન્સ માં આવતા આપોઆપ વ્યક્તિ નું શરીર સ્વાસ્થ્ય તરફ ગતિ કરે છે.
જેમ કે, …
Nat. Mur : સંબંધો માં કે પ્રેમ માં મળેલી નિષ્ફળતા ને કારણે આવેલા ડીપ્રેશન માં ખુબ સુંદર કામ કરે છે.
Belladona , Chamomilla : ગુસ્સો કાબુ માં રાખવા માં મદદ કરે છે.
Silicea, Lycopodium : નિષ્ફળતા નો ડર અને આત્મવિશ્વાસ ના અભાવ જેવી બાબતો માં મદદ કરે છે.
Nux Vomica : વધુ પડતા મહત્વાકાંક્ષી લોકો અને એમને મળેલી નિષ્ફળતા માં સારું કામ આપે છે.
અને હજી આવી તો કેટલીએ હોમીઓપેથીક મેડીસીન મન સ્વસ્થ રાખવા માં ઉપયોગી છે, બસ જરૂર છે … એક વાર આપણા મન ના છેક ખૂણે છુપાયેલા રોગ ને ઓળખી લેવાની.
પ્લેસીબો :
“The secret of health for both mind and body is not to mourn for the past, worry about the future, oranticipate troubles, but to live in the present moment wisely and earnestly.”
-Budhha
ડૉ.પાર્થ માંકડ …
સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડૉ.પાર્થ માંકડ આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે dadimanipotli@gmail.com ઉપર અથવા તો drparthhomoeopath@gmail.com પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું.

મિત્રો, વસંત પંચમી ના દિવસે મૂકેલ પ્રભાતિયું વૈષ્ણવ જન તો તેને રે કહીએ રે … પોસ્ટ પર કોઈપણ કારણસર પ્લેયર ની લીંક મૂકવાની રહી ગયેલ, જે આજ રોજ અમોએ ભૂલ સુધારી લીધી છે, તો  શ્રી નારાયણ સ્વામીના સ્વરમાં પ્રભાતિયું  સાંભળવા જરૂર આ સાથેની લીંક પર ક્લિક કરશો …

(૧) વૈષ્ણવ જન તો, તેને રે કહીએ .. (પ્રભાતિયા)


Blog : http://das.desais.net ‘દાદીમા ની પોટલી’