(૧) शिवमहिम्न : स्तोत्रम् ..

शिवमहिम्न : स्तोत्रम् …
સ્વર : શ્રી રમેશભાઈ ઓઝા …


.

Posted in શિવ માલા..(રમેશભાઈ ઓઝા) | 7 Comments

ખીલ અને હોમીઓપેથી …. (૧૧)…ખીલ-તકલીફ ઓછી – પણ અરીસામાં ન જોઈએ ત્યાં સુધી જ – ઈલાજ હોમીઓપેથી થી જ …

ખીલ અને હોમીઓપેથી  …. (૧૧)…ખીલ : તકલીફ ઓછી – પણ અરીસામાં ન જોઈએ ત્યાં સુધી જ – ઈલાજ હોમીઓપેથી થી જ …
-  ડો.  પાર્થ માંકડ …M.D (HOM)

(સ્વાસ્થ્યની વાત મનમાં આવે એટલે તરત જ આપણા મનમાં ડર મિશ્રિત ચિંતા ડોકાય, ને થોડાattention (વિચારણામાં)માં પણ આવી જઈએ. મોટેભાગે આપણે બધા જ પૈસા, સંબંધો અને સ્વાથ્ય આ ત્રણેય માટે હંમેશ અસુરક્ષિતતા ની લાગણી ને સતત સાથે લઇ ને ચાલીએ છીએ. આવા સંજોગોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે ની જરૂરી બાબતો જાણવીને એનું જરૂરિયાત મુજબ નું application આ બને બાબતો કદાચ આપણને નીરોગી રાખવામાં બહુ અગત્ય નો role play- (ભૂમિકા ભજવી) કરી શકે.ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારા અહી અપાતા લેખ એ સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ તેમજ એમાં હોમીઓપેથી ના role ની, (ભૂમિકાની) જાગૃતિ ના હેતુ થી શરુ કરાયેલું ખિસકોલી કાર્ય છે…. ડૉ.પાર્થ માંકડ દ્વારાદાદીમા ની પોટલી-http://das.desais.net - બ્લોગ પર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી  છીએ. આપના મન પસંદ લેખ  અને સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ  બ્લોગ પર માણ્યા બાદ,  આપ સર્વે બ્લોગર મિત્રો તેમજ ફેશબુક પર ના મિત્રો ને વિનતી કે   આપના મંતવ્યો પ્રતિભાવ -કોમેન્ટ્સ  બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો જે અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરણાદાયી બની રેહશે.)


ખીલ, આ શબ્દ વચાય કે બોલાય કે તરત જ સાહજિક રીતે જ વ્યક્તિનું ધ્યાન પોતાનો ચહેરો કેટલો ક્લીન છે એ જોવા અરીસામાં જોતું રહે…ને જો ના હોય, જો ખીલ થયા હોય કે થતા હોય , તો તો જાણે આભ તૂટી પડે. મુલતાની માટી ને કેટલાય પ્રકારના  ફેસપેક ને કઈ કેટલાય ઉપાયો શરુ થઇ જાય. રાતોરાત પોતાના ચહેરા પર એક પ્રકાર નો અણગમો ને એના વિના ના બેદાગ ચહેરાઓ ની જરા તારા ઈર્ષ્યા થવા નું શરુ થઇ જાય.  ખીલ, યુવાની ની નજીક પહોચતાની સાથે જ મળતી જાણે એક વણમાગી ગીફ્ટ હોય એવું ઘણી વાર લાગે, ઘણા ઘણા ઘણા દર્દી ઓ ખીલ ના જોવા નો મોકો મળ્યો છે ને ઘણી વાર આશ્ચર્ય પણ થાય કે, વ્યક્તિ નું પોતાના બાહ્ય દેખાવ સાથે નો લગાવ આટલો બધો હશે ? કે વ્યક્તિ ખીલ થી હેરાન પરેશાન રહે, ટેન્શનમાં આવી જાય ને સતત એક પ્રકાર ની લઘુતાગ્રંથી થી જીવ્યા કરે…
સૌ પ્રથમ તો એ જાણી લઇ એ કે આ ખીલ શું છે ?



ખીલ એ આમ તો સરળ શબ્દોમાં  અંતઃસ્ત્રામાં થતા  ફેરફાર નું ચામડી પર દેખાતું પ્રતિબિંબ છે. ખાસ કરી ને વ્યક્તિમાં જયારે યુવાની ની ઉમર ની શરૂઆત થાય, એટલે કે છોકરા ઓ ને દાઢી મુછ ઉગવાનું શરુ થાય અને છોકરીઓ નું એક યુવતી તરીકે નો વિકાસ શરુ થાય ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ શરીરમાં સ્ત્રી – ના સ્ત્રીત્વ માટે અને પુરુષ ના પુરુષત્વ માટે જરૂરી અંત:સ્ત્રાવો નું પ્રમાણ વધવા લાગે. આ  અંત:સ્ત્રાવ ને પરિણામે શરીરમાં ખાસ કરી ને ચહેરા પર, પીઠ પર અને છાતી પર સીબમ કરી ને શરીર ની ઓટોમેટીક લુબ્રીકેશન પદ્ધતી ને વધુ એક્ટીવ કરી દે, તકલીફ એ થાય કે એ ચામડી પર ના વાળ ઉગવા માટે ના ઝીણા ઝીણા રસ્તા ઓ ને બંધ કરી દે, પરિણામ સ્વરૂપ એ ભાગ પર એક ઉપસેલું બમ્પ બની જાય ને આપણા સહુ નું ટેન્શન વધી જાય. આ બમ્પ એટલે જ ખીલ.
ખીલ થવા ના કારણો :
ઘણા  કારણો છે ને આમ જોઈએ તો એક પણ એકદમ પ્રૂવ થયલું નથી, પણ છતાં, …
૧. માતા કે પિતા ને થયા હોય તો સંતાન ને આવે.
૨. અમુક એલોપેથી દવાઓ.
૩. માનસિક ચિંતા અને તાણ.
૪. વધુ પડતું ભેજ વાળું કે વધુ પડતું ગરમ કે ઠંડુ વાતાવરણ.
૫. વધુ પડતો સ્પાઈસી ખોરાક.
વિગેરે  જેવા ઘણા બધા કારણો ખીલ ને પાછળ  જવાબદાર હોય છે.

ઉપાયો :
નોર્મલ સંજોગોમાં જાણે ખીલ ને કોઈ જ દવાની જરૂર નથી, જેમ જેમ શરીર ના અંત:સ્ત્રાવો એક પ્રકારનું બેલેન્સ ઉમર વધવાની સાથે મેળવી લે, એમ એમ ખીલ ઓછા થતા જાય. એ દરમ્યાન ખાસ તો બધું અલગ અલગ પ્રકાર ના ક્રીમ ટ્રાય કરતા રહેવા કે વારંવાર દિવસમાં (૪) ચાર એક વાર થી પણ વધુ વાર ચહેરો ધોયા કરવો વગેરે ખુબ જ ઓછું હિતાવહ છે. યાદ રહે ખીલ કોઈ મોટી બીમારી પણ નથી અને, ખીલ હોવાથી આપણા મૂળ અંતર ના ચહેરા ને કઈ જ નથી થતું, અને બાહ્ય ચહેરા પર ની સુંદરતા એ કઈ વ્યક્તિ ને માપવા નું માપદંડ નથી, એટલે ખુબ જ નકારાત્મકતા સાથે જાત ને જોવા ની પહેલા તો ટેવ છોડી દેવી એ મૂળ જરૂરિયાત છે. હા એમાં ક્યાય એવું કહેવા નો ઈરાદો નથી કે ખીલમાં દવા ની જરૂર નથી.
ખીલ માટે નીચે ના સંજોગો માં દવા કરાવવી જોઈએ :
૧. ૨૫/૨૮ વર્ષ વ્યક્તિ ને થાય પછી પણ ચાલુ રહે .
૨. વધુ પ્રમાણમાં બળતરા થવી
૩. વારંવાર વધુ પડત્તું લોહી ખીલ માંથી નીકળવું,
૪. ખીલ ના ડાઘા રહી જવા
૫. ખીલ પાકી ને અંદર પસ વારંવાર થઇ જવું
૬. મનમાં  ખીલ વાળા ના ચહેરા ને કારણે નકારાત્મકતા કે આત્મવિશ્વાસમાં ઉણપ આવવી
હોમીઓપેથીમાં ઘણી બધી દવાઓ  છે …જેમ કે ,
Kali Brom., Natrum Mur, Silicea, Sulphar, Graphities, Causticum વગેરે ખુબ જ અસરકારક  સાબીત થાય છે ખીલ માટે.  ખીલ વિનાના ના ખીલેલા ચહેરા ..આ દવાઓ દ્વારા મળતી સુંદર દેન છે.
આભાર…
પ્લેસીબો :
“સુંદરતા ની સાચી ઓળખ હૃદય કરે છે, આંખો નહિ.”

- ડૉ.પાર્થ માંકડ

“ સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ… આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે dadimanipotli@gmail.com ઉપર  અથવા તો drparthhomoeopath@gmail.com પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું. ”
Posted in "સ્વાસ્થ્યનો મીઠો સ્વાદ", ડૉ.પાર્થ માંકડ (હોમીઓપેથી), દાદીમાનુ વૈદુ, હોમીઓપેથી | 5 Comments

પાણી પુરી ( ગોલગપા ) …

પાણી પુરી ( ગોલ ગપા ) …

પાણી પુરીને તમે ગોલગપા કહો કે પૂચકા  (કલકત્તા), નામ સાંભળતા જ મોઢામાં પાણી છૂટે. ગોલગપા,પૂચકા જેવા નામથી પણ પાણી પુરીને ઓળખવામાં આવે છે.

હવે તો મોટા સ્ટોર કે મોલની બહાર કે અંદર તમોને પાણી પુરી ખાવા મળી જશે અને સાથે સાથે તે ખાતા બજારનો  નજારો જોતા પાણી પુરી ખાવાનો આનંદ પણ મેળવી શકો છો. પાણી પુરીની પુરી ઘઉંના લોટની અથવા રવો અને ઘઉંના લોટની (બંને સરખા હિસ્સે લેવો) અથવા ફક્ત રવાની પાણી પુરી બનાવી શકો છો.

આજે આપણે અહીં લોટ અને રવાની (સૂજીની) પાણી પુરી બનાવીશું.

હાલ તો રેડી ફૂડ પેકેટનો જમાનો આવી ગયો છે, એટલે આ બધી મેહનત ના કરવી હોય તો પુરી નું પેકેટ બજારમાંથી કે મોલમાંથી તૈયાર લઇ અને ઘેર, બાફેલા બટાકા ને સમારી, ચણા, મીઠી ચટણી તેમજ પાણી બનાવી ને પણ ખાઈ શકાય છે, અને તે પણ ના કરવું હોય તો પાણી, ચણા,પુરી ચટણી પણ તૈયાર મળે છે તે લઈને પણ ખાઈ શકાય છે.

પરંતુ જો તમે ઈચ્છો તો પુરી ઘરમાં બનાવી અને તાજે તાજી પુરી પણ ખાઈ શકો છો. તો ચાલો આજે આપણે ઘરમાં પાણી પુરી બનાવીશું.

પુરી બનાવવા માટેની સામગ્રી :

૧ – કપ ઘઉંનો લોટ અથવા મેંદા નો લોટ (૧-કપ =૨૦૦ ગ્રામ)

૧ કપ રવો (સૂજી)

૧ ટે.સ્પૂન તેલ

૧/૪ નાની ચમચી બેકિંગ પાઉડર

તળવા માટે જરૂરી તેલ

રીત:

લોટ, રવો અને બેકિંગ પાઉડર તેમજ તેલને સરખી રીતે મિક્સ એક વાસણમાં કરી દેવા. પાણીની મદદથી ( સોડા ના પાણીથી પણ બાંધી શકાય છે) ખૂબજ મસળી અને થોડો પુરીના લોટ કરતાં સખત / કકઠણ લોટ બાંધી દેવો/ગૂંથવો. અને લોટને એક કપડું ધનાકી અને ૨૦ મિનિટ સુધી સેટ કરવા અલગ રાખી દેવો.

પાણી પુરી ની પુરી બે રીતે બનાવી શકાય છે.

પહેલી રીત …

ગુંથેલા લોટમાંથી નાના નાના લોઆ/ગોયણા કરી દેવા, અને ત્યારબાદ તણે કપડાથી ધનાકી દેવા (લોટ સૂકાઈ ના જાય તે માટે). ત્યારબાદ, એક  લોઆને લઇ અને તેની પુરી ૨” ઈંચ ના વ્યાસમાં વણવી (ગોળાઈમાં). અને એક પ્લેટમાં રાખી અને કપડાથી ઢાંકી દેવી, આમ બધીજ પુરી વણી લેવી. અને ઢાંકી દેવી.

બીજી રીત …

ગુંથેલા લોટના મોટા લોઆ પાડી લેવા અને તણે કપડાથી ઢાંકી દેવા. ત્યારબાદ એક લોઆ ને લઇ અને તેની ૧૦” થી ૧૨” ના વ્યાસમાં ગોળ વણવું અને ત્યાર બાદ પુરીના માપની એક વાટકી લઇ અને તેમાં ધીરે ધીરે કાપા પાડી દેવા અને કાપા પડી ગયા બાદ, તે પુરી ને કાઢી લેવી અને કપડાથી ઢાંકી દેવી અને વધારાના લોટે લઇ અને બાકી લોટ સાથે ભેળવી/ મિક્સ કરી દેવો. અને ધીરે ધીરે બધી જ પુરી બનાવી લેવી. અને ઢાંકી દેવી.

બસ પુરી તૈયાર થઇ જાય એટલે હવે તળી લઈએ.

૧]  પાણી પૂરીનો લોટ જ ત્યારે ઝારાની મદદથી રા સખત /કઠણ સામન્ય ઓઉરીના લોટ કરતાં બાંધવો.

૨]  જ્યારે તળો ત્યારે ઝારાની મદદથી થોડી દબાવવાથી તે ફૂલશે.

૩]  પુરી તેલમાં નાખ્યા બાદ, ઝારાની મદદથી ગરમ તેલ કડાઈમાંથી પુરી ઉપર રેડવાથી તે બન્ને બાજુ જલ્દી તળાઈ જશે અને ફૂલશે. બ્રાઉન થાય ત્યાં સુધી તળવી.

૪]  પુરી જેવી ફૂલે કે તાપ મધ્યમ થી ધીરો કરવો.

બહુ તેજ તાપથી પુરી તળવાથી પણ પુરી નરમ થઇ જશે. અને ગરમ પુરીને પણ ઢાંકવાથી પણ તે નરમ થઇ જાય છે તેથી તેં ખુલ્લી જ રાખવી.

૫]  રવાની પુરી બનાવવી હોય તો તેમાં થોડું તેલ ઉમેરી લોટ બાંધવો અને ૧ કલાક ઢાંકી ને રાખી દેવો.

એક કડાઈમાં તેલ લઈને ગરમ કરવું, ત્યાર બાદ, ૪ થી ૫ પુરી કડાઈમાં નાંખી ઝારાની મદદથી તોધિ દબાવી અને તેલમાં ડૂબાડવી અને ઝારાની મદદથી ગરમ તેલ પુરી પર રેડતા જવું. જેથી પુરી ફૂલી તરત જશે અને જેવી ફૂલે કે ગેસ નો તાપ ધીમો કરી દેવો અને પુરીને પલટાવવી અને બને સાઈડ બ્રાઉન થઇ જાય એટલે કાઢી લેવી. ત્યારબાદ બીજી પુરી તળવી અને આમ બધીજ પુરી તળી લેવી.

બસ, પાણી પુરી ની તમારી પુરી તૈયાર છે.

હવે પાણી પુરી ખાવા માટે પાણી પણ જોઈએ ને.

પાણી પુરીનું પાણી બનાવવાનો સૌથી સરળ ઉપાય જોઈએ તો જલજીરાનો મસાલો લઇ તેણે પાણીમાં મિક્સ કરવો. અને સારો સ્વાદ બનાવવા લીંબુનો રસ અને મીઠું મિક્સ કરવું. પાણી પુરી ખાવાનું પાણી તૈયાર છે.

બાફેલા બટેટા ની છાલ ઉતારી, તેણે સમરી કે મેસ કરી શેકેલું જીરું અને મીઠું મિક્સ કરી દેવું, અથવા લાલ મરચાનો પાઉડર પસંદ હોય તો પણ મિક્સ કરી શકાય છે.

મીઠી ચટણી બનાવી લેવી, ( અહીં બોલ્ગ પર ચટણી ની કેટેગરીમાં દરેક ચટણીની રેસિપી જાણી શકશો.) અને ખાઈ ને સ્વાદ માણવો કે પાણી પુરી કેવી બની છે.

પરંતુ જો તમે પાણી ઘરમાંજ બનાવા ઈચ્છાતા હો તો તેના માટેની સામગ્રી :

પાણી બનાવવા માટેની …

સામગ્રી :

૧૦૦ ગ્રામ લીલે કોથમીર

૧૦૦ ગ્રામ ફૂદીનો

૪ નાની ચમચી આમલી કે આમ્ચૂરનો પાઉડર અથવા લીંબુનો રસ)

૩-૪ નંગ લીલા મરચા

૧ નંગ આદુ નો  કટકો (૧ ઈંચ નો ટુકડો)

૨ નાની ચમચી લાલ મરચાનો પાઉડર (જો તમને તીખાશ પસંદ હોય તો)

મીઠું સ્વાદઅનુસાર

રીત :

કોથમીર અને ફૂદીના ના પાન ને ચૂંટી અને પાણીમાં ધોઈ ને સાફ કરી લેવા. બધાજ મસાલા અને ફૂદીના અને કોથમીર ને મિક્સ કરી મિક્સીમાં બારીક પીસી લેવા. પીસી લીધેલા મસાલામાં  ૨ લીટર પાણીમાં મિક્સ કરી દેવું. બસ, તમારી જાતે બનાવેલ પાણી તૈયાર છે.

બસ હવે પાણી પુરી ખાઓ અને ખવડાવો.

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

Posted in દાદીમા ની રસોઇ .., પ્રાદેશિક રેસીપી, ફરસાણ-નાસ્તો | 11 Comments

પગ મને ધોવા દ્યો રઘુરાય…(કવિ દુલાભાયા કાગ )

પગ મને ધોવા દ્યો રઘુરાય…(કવિ દુલાભાયા કાગ )
રચયતા : કવિ દુલા કાગ બાપુ

 

સ્વર: પ્રફુલ દવે ..

સ્વર:પાર્થિવ ગોહિલ..


.

ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

પગ મને  ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

પ્રભુ મને શક પડ્યો મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો રઘુરાયજી ..

ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

શક મને પડ્યો છે મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો. . ટેક

 

રામ લખમણ જાનકી એ, તીર ગંગાને જાય જી (૨);

નાવ માંગી નીર તરવા (૨),

ગુહ બોલ્યો ગમ ખાઈ. પગ મને.

ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

શક મને પડ્યો છે મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો. . ટેક

 

‘રજ તમારી કામણગારી, મારી નાવ નારી બની જાય જી (૨);

તો તો અમારી રંક-જન ની,તો તો અમારી  ગરીબ જનની

એ જી આજીવિકા ટળી જાય,

માટે પગ  ધોવા દ્યો રઘુરાયજી ..

ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

પ્રભુ મને શક પડ્યો છે  મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો. . ટેક

 

શુણી વાણી  ભીલ જનની, જાનકી મુસકાય જી (૨)

‘અભણ કેવું યાદ રાખે (૨),

ઓલો ભણેલો ભૂલી જાય !,

પગ મને  ધોવા દ્યો રઘુરાયજી ..

ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

પ્રભુ મને શક  પડ્યો મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો. . ટેક

 

નાવડીમાં બાંઈ  ઝાલીશ, શ્રી રામની ભીલરાય જી(૨);

પાર ઊતરી પૂછીયું ‘તમે (૨),

શું લેશો ઉતરાઈ.’

પગ તમે ધોવા દ્યો રઘુરાયજી ..

ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

શક મને પડ્યો છે મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો. . ટેક

 

‘નાવની ઉતરાઈ  ન લઈએ , આપણે ધંધાભાઈ  (૨);

હે .. ખારવો કદી  લ્યે નહિ  એ જી ખારવાની ઉતરાઈ,

પગ તમે ધોવા દ્યો રઘુરાયજી ..

ધોવા દ્યો રઘુરાય ..

પ્રભુ મને શક પડ્યો છે મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો. . ટેક

 

‘આ જગતમાં દીનદયાળુ ! ગરજ-કેવી ગણાય જી; (૨)

ઊભા રાખી આપને પછી (૨),

પગ પખાળી જાય.’ પગ મને.

‘નાવની ઉતરાઈ  નાયી લ્યે નઈ, આપણે ધંધાભાઈ જી (૨);

‘કાગ’ લ્યે નહિ ખારવાની (૨),

ખારવો ઉતરાઈ.’

પગ તમે ધોવા દ્યો રઘુરાયજી ..

પ્રભુ મને શક પડ્યો મનમાંય, પગ મને ધોવા દ્યો. . ટેક

 

 

Posted in અન્ય કલાકાર | Leave a comment

વિદ્યાનું મહત્વ અને પાત્રતા …

વિદ્યાનું મહત્વ અને પાત્રતા …

દેવતા અને દૈત્ય વચ્ચે હંમેશા યુધ્ધ થતું જ રહેતું હોય છે. દૈત્યોના ગુરુ શુક્રાચાર્ય સંજીવની વિદ્યાના જાણકાર હતા. આ વિદ્યા તેમને ભગવાન પાસેથી ઘણા વર્ષોની તપશ્ચર્યાને અંતે પ્રાપ્ત થઇ હતી. આ વિદ્યાનો ઉપયોગ કરીને તેઓ મરેલા દૈત્યોને ફરીથી જીવંત કરતા હતા. જો કે દેવતા આ વિદ્યાથી અજાણ હતા. વળી તેમની પાસે અમૃત પણ નહોતું. દેવતાઓએ તેમના ગુરૂ બૃહસ્પતિને કહ્યુ. બૃહસ્પતિએ તેમના પુત્ર કચને શુક્રાચાર્યના શિષ્ય બનવા કહ્યુ. કચે તરત જ પિતાની આજ્ઞાનો અમલ કર્યો અને શુક્રાચાર્યના આશ્રમમાં આવી પહોંચ્યો.
તેણે શુક્રાચાર્યને સાષ્ટાંગ પ્રણામ કર્યા અને બોલ્યો “હે ગુરૂદેવ! હું દેવતાના ગુરૂ બૃહસ્પતિનો પુત્ર અને અગ્નિરસ ગોત્રનો છુ. લોકો મને કચના નામે ઓળખે છે. હું અહીં આપના વિદ્યાર્થી તરીકે આવ્યો છુ”.
શુક્રાચાર્યે કચને પોતાના શિષ્ય તરીકે રાજીખુશીથી સ્વીકારી લીધો. કચ હંમેશા સૂર્યોદય પહેલા ઊઠી જતો. તે હંમેશા ગુરૂની આજ્ઞામાં જ રહેતો અને ખુબ જ રસપુર્વક વિદ્યાભ્યાસ કરતો. કોઇપણ જાતના વિકારોને તે પોતાના મનમાં પ્રવેશવા દેતો નહીં અને ગુરૂસેવા અને વિદ્યાભ્યાસમાં જ પોતાનું મન પરોવી રાખતો.
શુક્રાચાર્યને દેવયાની નામે એક ખુબ જ સુંદર પુત્રી હતી. તેને કચ પ્રત્યે પ્રેમની લાગણી હતી. તેણે કચને પોતાની લાગણી દર્શાવવા પ્રયત્ન કર્યો પરંતુ કચ હંમેશા પોતાના વિદ્યાભ્યાસમાં જ મશગુલ રહેતો. કચ પોતાના ખંતિલા સ્વભાવને કારણે ગુરૂનો પ્રિય શિષ્ય બની ગયો હતો. દૈત્યોથી આ સહન થતું નહી અને તેઓને કચ પ્રત્યે ખુબ જ ઇર્ષા થતી હતી. વળી તેમને એ ડર પણ રહેતો કે જો કચ સંજીવની વિદ્યા શીખી લેશે તો તેઓને દેવતાઓને હરાવવાનું મુશ્કેલ બનશે.
એક દિવસ કચ ગોપાલકની સેવા માટે વનમાં ગયો. જેવો સૂર્યાસ્ત થયો કે દૈત્યોની શક્તિમાં વધારો થયો. તેઓએ કચ પર હુમલો કર્યો અને તેને મારી નાખ્યો. દેવયાની કચની પ્રતિક્ષા કરતી હતી. તેણે તેના પિતાજીને કહ્યુ “પિતાજી, કચ હંમેશા સૂર્યાસ્ત પહેલા આશ્રમમાં આવી જાય છે. પરંતુ આજે તેને આવતા મોડુ થયું લાગે છે તો તમે જરા તપાસ કરો”. શુક્રાચાર્યે પોતાની દિવ્યદૃષ્ટીથી કચ સાથે શું બન્યુ તે જોયુ અને તેને જીવિત કર્યો. દૈત્યોની ઇર્ષા પહેલા કરતા વધી ગઇ અને તેમણે ફરી કચને મારી નાખવા માટે આયોજન કર્યુ. તેમણે કચને મારી નાખ્યો અને તેના શરીરને બાળીને તેની રાખને સુરામાં ભેળવી પોતાના ગુરૂને આપી. શુક્રાચાર્યે સુરાપાન કર્યુ. કચ આશ્રમે આવ્યો ન હોવાથી દેવયાનીએ ફરીથી પોતાના પિતાજીને કચની ભાળ મેળવવા માટે વિનંતી કરી. શુક્રાચાર્ય પોતાએ અજાણતા કરેલી ભુલથી અવાક્ બની ગયા. તેમણે વિચાર્યુ “સુરાપાનથી વ્યક્તિ પોતાની વિવેકશક્તિ ખોઇ બેસે છે અને સારા નરસાનો ભેદ પારખી શકતો નથી.”
આ વાર્તામાંથી મળતો બોધઃ
વિદ્યાનું મહત્વ અહીં દર્શાવેલ છે.
દેવતા અને દૈત્ય વચ્ચે વૈમનસ્ય હતું છતાં પણ કચે પોતાની ઓળખ છુપાવી નહી. તેને ખબર હતી કે ગુરૂને છેતરવાથી વિદ્યા મેળવી શકાય નહી. શુક્રાચાર્ય પણ કચ કોણ હતો તે જાણવા છતાં તેને શિષ્ય બનાવ્યો કારણ કે પાત્ર વ્યક્તિને હંમેશા શિક્ષા આપવી જ જોઇએ.
ઇર્ષા એ મોટુ દુષણ છે. ઇર્ષાથી ખરા અને ખોટાનો ભેદ પારખી શકાતો નથી.
સુરાપાન (દારૂનું સેવન) એ નાશ નોતરનારૂ છે.
-સંકલિત

 

Posted in ટૂંકીવાર્તા-બોધકથાઓ - પ્રેરકવાતો, વીણેલા મોતી | 2 Comments

॥श्री गणेशाय धीमहि॥..

॥श्री गणेशाय धीमहि॥..
સ્વર: શંકર મહાદેવન …

.

.

મ મ મ મ ….! મ મ મ મ….
આ આ આ આ …..! આ આ આ આ….
ગણનાયકાય ગણદૈવતાય ગણાધ્યક્ષાય ધીમહિ 

ગુણશરીરાય ગુણમન્દિતાય ગુણેશાનાય ધીમહિ
ગુણાતિતાય ગુણાધીશાય ગુણપ્રવિષ્ટાય ધીમહિ

એકદંતાય વક્રતુન્ડાય ગૌરીતનયાય ધીમહિ
ગજેષાનાય ભાલચંદ્રાય શ્રીગણેશાય ધીમહિ
{એકદંતાય વક્રતુન્ડાય ગૌરીતનયાય ધીમહિ
ગજેષાનાય ભાલચંદ્રાય શ્રીગણેશાય ધીમહિ}-કોરસ
ગાનચતુરાય ગાનપ્રાણાય ગાનાન્તરાત્મને
ગાનોત્સુખાય ગાનમત્તાય ગાનોત્સુખમનસે
ગુરુપુજીતાય ગુરુદૈવતાય ગુરુકુલસ્થાયીને
ગુરુવિક્રમાય ગુહ્યપ્રવરાય ગુરવે ગુણગુરવે
ગુરુદૈત્ય કલક્ષેત્રે ગુરુધર્મ સદારાખ્યાય
ગુરુપુત્ર પરીત્રાત્રે ગુરુ પાખંડ ખંડકાય
ગીતસારાય ગીતતત્વાય ગીતગોત્રાય ધીમહિ
ગુઢગુલ્ફાય ગંધમત્તાય ગોજયપ્રદાય ધીમહિ
ગુણાતિતાય ગુણાધીશાય ગુણપ્રવિષ્ટાય ધીમહિ
એકદંતાય વક્રતુન્ડાય ગૌરીતનયાય ધીમહિ
ગજેષાનાય ભાલચંદ્રાય શ્રીગણેશાય ધીમહિ
{એકદંતાય વક્રતુન્ડાય ગૌરીતનયાય ધીમહિ
ગજેષાનાય ભાલચંદ્રાય શ્રીગણેશાય ધીમહિ}-કોરસ
ગર્વરાજાય ગંધાય ગર્વગાન શ્રવણ પ્રણયીમે
ગાઢાનુરાગાય ગ્રંથાય ગીતાય ગ્રંથાર્થ તત્પરીમે
ગુણયે… ગુણવતે…ગણપતયે..
ગ્રંથ ગીતાય ગ્રંથગેયાય ગ્રંથાન્તરાત્મને
ગીતલીનાય ગીતાશ્રયાય ગીતવાદ્ય પટવે
તેજ ચરિતાય ગાય ગવરાય ગંધર્વપ્રીક્રુપે
ગાયકાધીન વીઘ્રહાય ગંગાજલ પ્રણયવતે
ગૌરી સ્તનમ ધનાય ગૌરી હ્રુદય નંદનાય
ગૌરભાનુ સુતાય ગૌરી ગણેશ્વરાય
ગૌરી પ્રણયાય ગૌરી પ્રવણાય ગૌર ભાવાય ધીમહિ
ગો સહસ્ત્રાય ગોવર્ધનાય ગોપ ગોપાય ધીમહિ
ગુણાતિતાય ગુણાધીશાય ગુણપ્રવિષ્ટાય ધીમહિ
એકદંતાય વક્રતુન્ડાય ગૌરીતનયાય ધીમહિ
ગજેષાનાય ભાલચંદ્રાય શ્રીગણેશાય ધીમહિ
{એકદંતાય વક્રતુન્ડાય ગૌરીતનયાય ધીમહિ
ગજેષાનાય ભાલચંદ્રાય શ્રીગણેશાય ધીમહિ}-કોરસ
Posted in અન્ય કલાકાર | Leave a comment

પ્રેમની અદભુત શક્તિ …

પ્રેમની અદભુત શક્તિ …

પ્રેમનું આકર્ષણ …
જ્યાં પ્રેમ  છે ત્યાં ભય રેહ્તો નથી. ભગવાન ઈશુ કહે છે: ‘સાચો પ્રેમ બધી જાતના ભયનો નાશ કરે છે.’ પવિત્ર અને નિ:સ્વાર્થ પ્રેમ એક દિવ્ય શક્તિ છે. સેન્ટ પોલ કહે છે : ‘વિશ્વાસ, અશા અને પ્રેમ આ ત્રણ સદગુણોમાં પ્રેમ જ સર્વશ્રેષ્ઠ છે.’
પ્રેમ આપણને પ્રેરણા આપે છે અને કાર્ય કરવાની મોટી ક્ષમતા પણ આપે છે. માનવની પ્રગતિ માટે આ બંનેની આવશ્યકતા છે. પ્રેમ જીવન સ્વાસ્થ્ય, પ્રસન્નતા અને શાંતિ આપે છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ ને નરક જેવી અંધકારમય ઊંડી ગુફામાંથી બહાર કાઢવાની શક્તિ પ્રેમમાં જ છે.પ્રેમ કોઈ પણ વ્યક્તિના જીવનમાં આમૂલ સુધારો અને પરિવર્તન લાવી શકે છે. એને લીધે તે વ્યક્તિ દરેક ક્ષેત્રમાં ઉન્નતિ  કરી શકે છે. પ્રેમ ન હોય તો લોકો વિશાદગ્રસ્ત, દુર્બળ ને દુઃખી-દુઃખી થઇ જાય છે.
વિશેષજ્ઞો  કહે છે કે જે બાળકો પોતાની શિશુ અવસ્થામાં માતાપિતાના શુદ્ધ પ્રેમનું આસ્વાદન કરી શકતાં નથી, તેઓ પછીથી દુષ્ટ, ભ્રષ્ટ અને ક્રૂર બની જાય છે.
એક વિશેષજ્ઞ કહે છે: ‘બાળકોને જો બાળપણથી જ ભયના વાતાવરણમાં રાખવામાં આવે તો એવી પરિસ્થિતિમાં એમનાં હૃદયમાં પોતાની મેળે જ હિંસા, બુરાઈ, ક્રુરતા, નિષ્ઠુરતા જેવા અવગુણો વિકસવા લાગે છે. એમને ભય અને આંતકમાં રાખવા એટલે એમને અપરાધી બનાવવાનો નિશ્ચિત ઉપાય.’
બાળકો પ્રત્યે છલવિહીન પ્રેમ દર્શાવવાનો અર્થ એવો નથી કે એમને પોતાની મરજી મુજબ બધું કરવા દેવું. એટલે જ નિ:શંક રીતે બાળકોના પાલનપોષણ દરમિયાન એમની સુધારણાની પ્રક્રિયાના એક અંગરૂપે અનુશાસન જરૂરી છે. સારાં કાર્યોની પ્રશંશા તથા પુરસ્કાર દ્વારા એમના ઉત્સાહમાં વૃદ્ધિ કરવી એ બાળકો સાથે વ્યવહાર કરવાનો એક સાર્વત્રિક માન્યતાપ્રાપ્ત ઉપાય છે. ભૂલ કરતાં એમને દંડ મળે એ આવશ્યક છે એમાં શંકા નથી. પણ દંડ  અને ઠપકો એમના હિત માટે છે અને જો એ મળેલી સજા કે ઠપકો એમની ભૂલને અનુરૂપ હોય તો સામાન્યતયા તેઓ એને માઠું કે ખરાબ નહિ ગણે. ગમે તે હોય પણ બાળકને થયેલી સજા કે આપેલ ઠપકો એના કોઈ દુષ્કર્મ માટે છે, એનું જ્ઞાન બાળકને થવું જોઈએ. જે વખતે ઠપકો કે સજા બાળકના હિતમાં હોય ત્યારે એમને  લાડપ્યાર કરવાં સારાં ન ગણાય.
સમર્પણમાં જ જીત છે …
એક ભણેલ ગણેલ દંપતી છે. પતિપત્ની બંને એક જ કોલેજમાં ભણાવે છે. બંનેની વચ્ચે સારા પ્રમાણમાં વિચાર ભેદ હતો. એમાં તર્કવિતર્ક થાય ત્યારે કંઈકને કંઈક મુસીબત ઊભી થાય. થોડા સમય પછી પતિની બદલી થઇ અને તેઓ એક નવા શહેરમાં રેહવા લાગ્યા. થોડા દિવસ તો બધું શાંતિપૂર્વક ચાલ્યું. વળી પાછો એક દિવસ બંને વચ્ચે ઝઘડો થયો. પતિ પોતાના ક્રોધ ઉપર કાબૂ ન રાખી શક્યો અને આવેશમાં ને આવેશમાં પત્નીના ગાલ પર લાફો ચોળી દીધો. પત્નીથી આ બધું સહન ન થયું એટલે એ જ રાતે પોતાની મા સાથે રહેવા ચાલી ગઈ,
થોડાક દિવસો પછી પોતાના પતિને ટાઈફોઈડ થયો છે એવું કોઈક દ્વારા સાંભળ્યું. તે પોતાનું કર્તવ્ય ચોક્કસપણે નિશ્ચિત કરી ન શકી એટલે તે એક સંન્યાસી  (શ્રી બ્રહ્મચૈતન્ય મહારાજ) પાસે ગઈ. એમણે એ સ્ત્રીને કહ્યું : ‘તમે એક સાઈકલને નજર સમક્ષ રાખો. જો એ સાઈકલના એક પૈડાને એક દિશામાં અને બીજાને ઊલટી દિશામાં ચાલવા દઈએ તો એ સાઈકલ ચાલશે નહિ. સ્ત્રી અને પુરુષના સ્વભાવમાં થોડુંઘણું અંતર તો હોવાનું જ. સંસાર ચલાવવા માટે આ અંતર પણ આવશ્યક છે. જો પુરુષ પાસે શૌર્ય અને ઉદારતા હોય તો સ્ત્રી ધૈર્ય અને સહનશીલતાની પ્રતિમૂર્તિ છે. વસ્તુત: ભગવાને બનાવેલો આ સંસાર એક રંગભૂમિ છે. એ રંગભૂમિમાં દરેક વ્યક્તિએ પોતાની શક્તિ-મતિ પ્રમાણે સર્વોત્તમ રીતે પોતાની ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ, એવી એક અપેક્ષા રહે છે. નાનું કે ગૌણ પાત્ર મળે તો એને પણ યોગ્ય રીતે ભજવવું જોઈએ. જેમ મોટું પાત્ર ભજવીએ અને પુરસ્કાર કે સફળતા મળે ત્યારે એનું જેટલું મહત્વ છે એટલું જ મહત્વ નાની ભૂમિકા ભજવવા માટેનું ખરું. બાળકોને જન્મ આપવો અને માતા બનવાનું સન્માન પ્રાપ્ત કરવું એ નારીનો વિશેષ અધિકાર છે. એ અધિકાર તમારા પતિને ક્યારેક પ્રાપ્ત ન થઇ શકે. એટલે પોતાનાં અધિકારનો દાવો કરવાનો વિચાર છોડી દો. એક બીજાને પ્રેમ અને સ્નેહ દેવામાં જ સુખ છે.’
આ સાંભળીને પેલી સ્ત્રીએ પૂછયું : ‘તો મહારાજ હવે હું શું કરું ?’ મહારાજે કહ્યું : ‘હવે પછીની ટ્રેઈનમાં નીકળીને પતિ પાસે ચાલ્યાં જાઓ. એની એવી સેવા કરો કે જાણે તમારી બંનેની વચ્ચે અત્યાર સુધી કંઈ  બન્યું જ નથી. દરરોજ સવારે એને પ્રણામ કરજો. તમે કૃતાર્થ બની જશો.’ આ પ્રમાણે તે સ્ત્રી પોતાના પતિ પાસે ચાલી ગઈ અને સેવા કરવા લાગી. થોડા દિવસોમાં જ પતિનો તાવ ઊતરી ગયો. એક દિવસ સવારે ઊઠીને પતિએ જોયું કે પત્ની પ્રણામ કરી રહી છે ત્યારે આત્મગ્લાનિથી પૂર્ણ બનીને એ બોલી ઊઠ્યો: ‘ઈશ્વરની કૃપાથી મારી તબિયત સુધરી રહી છે. પરંતુ હું મારા પોતાના આચરણ માટે ખૂબ દુઃખી છું. તમે મારી ભૂલ પર નજર રાખ્યા વગર મારી પાસે આવી ગયાં. ખરેખર તમને કોઈ મહાત્માએ જ આવો આદેશ આપ્યો હશે. હું પણ આજે પ્રતિજ્ઞા કરું છું કે બીજીવાર એવી ભૂલો નહિ કરું.’ પછી પતિપત્ની વચ્ચે સુમેળ થઇ ગયો. થોડાક દિવસો પછી એમને ત્યાં પુત્ર અવતર્યો. પુત્રને લઈને એ બંને શ્રી મહારાજ પાસે ગયાં અને એમનાં જીવનમાં શાંતિ અને સુખાકારી બક્ષવા માટે આભારની લાગણી પણ વ્યક્ત કરી.
રહસ્ય શું છે ? …
સમાજશાસ્ત્રના એક પ્રાધ્યાપકે પોતાના વિદ્યાર્થીઓને ગરીબ વસ્તીમાં રહેનાર યુવકોનું અધ્યન કરવા નિર્દેશ કર્યો. આ ઘટના અમેરિકાના બાલ્ટીમોર વિસ્તારમાંની હતી. વિદ્યાર્થીઓ એ સ્થળે જઈને ૨૦૦ યુવાનોને રૂબરૂ મળ્યા. એમનાં વિશે કેટલીયે સૂચનાઓ અને માહિતી એકઠી કરી. આ વસ્તીનું વાતાવરણ ભયંકર હતું. અહીં રહીને યુવકોને સદગુણો શીખવાની તક મળે તેમ ન હતી. એ વસ્તીનું અધ્યન કરનાર વ્યક્તિઓએ એવી ભવિષ્યવાણી ભાખી કે અહીંના ઓછામાં ઓછા ૯૦%  યુવકો ભવિષ્યમાં અપરાધી કે ગુનેગાર બની જશે.
૨૫ વર્ષ પછી આ જ અધ્યાપકે એ જ વિસ્તારમાં એક બીજી અધ્યન ટુકડી મોકલી. એમનાં જુના વિદ્યાર્થીઓએ ભાખેલી ભવિષ્યવાણી કેટલા અંશે સાચી પડી એ તેઓ જાણવા માગતા હતા. ૨૫ વર્ષ પહેલા જે વિદ્યાર્થીની ટુકડીએ જે ૨૦૦ યુવાનોનું અધ્યન કર્યું હતું, એમાંથી ૧૬૦ વ્યક્તિને આ નવી ટુકડી મળી. વિદ્યાર્થીઓને એ જાણી આશ્ચર્ય થયું કે પહેલાં ભાખેલી ભવિષ્યવાણી ખોટી સાબિત થઇ. આ ૨૦૦ વિદ્યાર્થીઓમાંથી લગભગ બધા સભ્ય માણસ બની ગયા હતા. હવે આ રૂપાંતરણનું રહસ્ય શું છે?
રૂપાંતરણની ગુરુચાવી …
આ નવું અધ્યન દળ પહેલાંના દળની ભવિષ્યવાણીને અસત્ય નીવડવાનું કારણ જાણવા ઉત્સુક બન્યું.આ ટુકડીના વિદ્યાર્થીઓને ખ્યાલ આવ્યો કે આ ઝૂંપડીપટ્ટી વિસ્તારમાં રહેલ આ બધા વિદ્યાર્થીઓ ત્યાં આવેલ વિદ્યાલયની કુમારી શીલા રૌરકે નામની એક અધ્યાપિકાના પ્રભાવ હેઠળ આવ્યા. એ વખતે શીલા નિવૃત થઇ ચૂક્યાં હતાં. એમને શોધવા એ પણ મુશ્કેલ કાર્ય હતું. પરંતુ થોડા પ્રયાસો કર્યાં પછી આ અધ્યયન દળ એમને શોધવામાં સફળ થયું. ટુકડીના બધા સભ્યોએ એમને પૂછ્યું કે આવા નિરાશાજનક વાતાવરણમાં તેઓ બાળકોને કેવી રીતે પ્રેરણા અપાઈ શક્યાં અને એમને પ્રગતિના પથે આગળ ધપાવીને દેશના સાચા ને સારા નાગરિક બનાવવામાં એમણે કેવી પ્રણાલી કે યુક્તિ યોજી? આ સાંભળીને શીલા રૌરકે કહ્યું : ‘મેં કાંઈ યોજનાબદ્ધ રીતે કામ કર્યું હોય એવું મને લાગતું નથી. હું તો કેવળ એટલું જ જાણું છું કે ત્યાં હું એક અધ્યાપિકા રૂપે જ્યાં સુધી કામ કરતી રહી ત્યાં સુધી મેં પ્રત્યેક વિધાર્થી સાથે પ્રેમ અને આદરવાળો વ્યવહાર રાખ્યો હતો.’
આપણે સૌ વિચારમાં પડી જઈશું કે આ જવાબ તો સાવ સાધારણ છે. પણ એનો અર્થ એ થયો કે આપણે સૌ પ્રેમના સાચા સ્વરૂપને બરોબર સમજ્યા નથી. આપણે તો પ્રેમને એક સાવ ઉપરછલ્લી અને સસ્તી આવેગભરી ભાવુકતા જેવો સમજી લીધો છે. પ્રેમ તો સાચાં માનવનું રૂપાંતરણ શરૂ કરી શકે છે. કેવળ પ્રેમ  મેળવનારા લોકો જ એની સાચી મહત્તાને સમજી શકે છે અને એવા લોકો જ બીજાને પ્રેમ આપી શકે છે. પ્રેમ પોતાના પ્રેમપાત્રની આત્મ્છબિને સબળ  બનાવીને એના આત્મવિશ્વાસમાં વૃદ્ધિ કરી શકે છે. શુદ્ધ પ્રેમનું આસ્વાદન કરનાર ઉન્નત થઈને એક સંપૂર્ણ વ્યક્તિત્વમાં પરણિત બની જાય છે. તેઓ પોતાની વિશિષ્ટતાને જાળવી રાખીને એક ઉત્તમ ચરિત્રવાળો માનવ બની જાય છે.
માતા –પિતા તથા પરિવારના વડીલોનો વ્યવહાર પ્રેમ અને સમજદારીપૂર્વકનો  હોવો જોઈએ. આ રીતે ઘરના વડીલો એક દાખલો બેસાડે છે અને એને જોઈને નાનાં બાળકો એને અપનાવવાનો  પ્રયાસ કર છે. બાળકો તો ઊર્જા અને પ્રતિભાનો ભંડાર છે. મોટાના સંપર્કથી મળેલ વિશુદ્ધ પ્રેમ અને નૈતિક પ્રેરણા બાળકોમાં રહેલ સુષુપ્ત શક્તિને સાચી દિશા તરફ વાળવામાં ઉપયોગી નીવડે છે.
વિશુદ્ધ પ્રેમ પ્રાપ્ત કરનાર જ બીજાને પ્રેમ આપી શકે છે. નવું જન્મેલું બાળક વાતો કરી શકતું ન હતું, એટલે ‘આ તો કંઈ બોલતું નથી તો મારે શા માટે એની સાથે બોલવું’ એમ કોઈ માતા વિચારે છે ? મા તો એ  નવજાત શિશુ સાથે પ્રેમપૂર્વક વાતો કરતી રહે છે. તે બાળક પર પોતાના પ્રેમનો વરસાદ વરસાવે છે. બાળક પણ આનંદ અને કીલકારી દ્વારા એનો પ્રત્યુત્તર આપે છે. હસવાની અને ખડખડાટ હસવાની આ પ્રેમની ભાષા છે. માના આ પ્રેમપૂર્વકના આચરણને લીધે જ બાળક બોલવાની કળા શીખી લે છે, જાણી લે છે. એટલે જ સાચુ કહ્યું છે: ‘માના ખોળામાં જ બાળક બોલતાં શીખી જાય છે.’
બાળક બોલીને પોતાનો પ્રેમ પ્રગટ કરી શકતું નથી. આમ છતાં પણ શિશુના રૂપે આપણને પણ પ્રેમ તો મળતો રહે છે. પણ જ્ઞાનપૂર્વક આપણે એને પાછો વાળવા-બીજાને આપવા સક્ષમ નથી. ઘરમાં માતા પિતા તથા વડીલો તેમજ શાળાના અધ્યાપકો અને સહઅધ્યાયીઓ દ્વારા મળતા પ્રેમથી જ આપણો વિકાસ થાય છે. નિ:સ્વાર્થ તથા વિશુદ્ધ પ્રેમ જ આપણા ચારિત્ર્યની વિશેષતાની ઓળખાણ કરાવે છે, આપણા ગુણોને દેખાડે છે અને ભૂલોને માફ કરે છે, આપણને સન્માર્ગ તરફ પ્રેરે છે અને આપણી ભલમનસાઈઓને અધોરેખિત કરે છે. સાથે ને સાથે આપણી  વિશેષતાઓને જાળવી રાખીને આપણા વ્યક્તિત્વના વિકાસમાં સહાયરૂપ બને છે. આ નિ:સ્વાર્થ પ્રેમ આપણને કોણ આપી શકે ?
એરિક ફ્રોમ કહે છે : ‘માણસોને એવો વિશ્વાસ છે કે પ્રેમ કરવો ઘણો સરળ છે. આમ જોઈએ તો આપણે સૌ પ્રેમ કરવાની જન્મજાત ક્ષમતા ધરાવીએ છીએ. છતાં પણ કેવળ ગણ્યાગાંઠયા લોકો જ વાસ્તવમાં પ્રેમ કરવાની કળા કેળવી શકે છે.’
કોઈ યુવક એમ વિચારી શકે કે જે યુવતી સાથે એમનાં લગ્ન થવાના છે તે એણે ચાહે છે. એનું કારણ એ છે કે યુવતી બુદ્ધિમાન અને સુંદર છે પણ એને સાચો પ્રેમ ના કહી શકાય. એ તો કેવળ પ્રશંસા કે પસંદગી જ પ્રગટ કરે છે. પ્રેમની દ્રઢતા અને સ્થિરતા પ્રીયપાત્રના ગુણ પર આધારિત નથી હોતી. વ્યક્તિની પોતાની ક્ષમતા પ્રમાણે જ પ્રેમ સુદ્રઢ અને સ્થિર થાય છે. કેટલાક લોકોની ધારણા એવી હોય છે કે પ્રેમ કરવાનો ગુણ જન્મજાત નથી હોતો.  વિલિયમ સી મેનિંજર કહે છે: ‘માતાપિતા જ બાળકને પ્રેમ કરવાની કળા શીખવે એ વધારે સારું થશે.’

(રા.જ.૪/૧૧/૯-૧૧/)

Posted in ટૂંકીવાર્તા-બોધકથાઓ - પ્રેરકવાતો, વીણેલા મોતી | 4 Comments

આપ કમાઈ ની સુગંધ …

આપ કમાઈ ની સુગંધ …

 

અમેરિકાના વિખ્યાત ઉદ્યોગપતિ અને દાનવીર હેનરી ફોર્ડ એક આલીશાન હોટલના કાઉન્ટર પર જઈને રિશેપ્શનિસ્ટ સાથે પુછપરછ કરતા હતા-મેડમ, તમારા ગામમાં પ્રમાણમાં સસ્તી હોટેલ કઈ ગણાય?’
ત્યારે રિશેપ્શનિસ્ટ હસીને જવાબ વાળ્યો: અમારી આ ફાઈવ સ્ટાર હોટલ સસ્તીજ છે, આપનું નામ?’
હેનરી ફૉર્ડ બોલ્યો: ‘મારું નામ મિ. ફોર્ડ છે, પણ મને આટલી મોંઘી હોટલ પોષાય તેમ નથી. મારે તો એક જ દિવસ રહેવું છે. એટલા માટે આટલો બધો ખર્ચ કરવો યોગ્ય નથી.’
ત્યારે પેલી બહેને કહ્યું: ગામની બહાર એક સસ્તી હોટલ છે તો ખરી, પણ તમારે ગામમાં કામ હશે’તો ચાલીને આવવું પડશે.’
‘એનો કશો વાંધો નહી, એ બધું હું ગોઠવી લઈશ’. કહીને ફોર્ડ વિદાય થવા લાગ્યો,’ ત્યાં પેલી રિશેપ્શનિસ્ટને કાંઈક યાદ આવ્યું તે બોલી ઊઠી: ‘અમારી જ હોટલના સૌથી મોંઘા સ્યૂટ(સ્વીટ)માં કોઈ મિ.ફોર્ડ જ ઊતર્યા છે.’
પોતાનો સામાન ઊંચકીને બહાર જતાં હેનરી ફોર્ડે કહ્યું: ‘જી હા, હું એમને ઓળખું છું. એમના પિતા કરોડપતિ છે, જ્યારે મારા પિતા ગરીબ હતાં.’
હોટલના પેલા મોંઘીડાટ સ્યૂટમાં હેનરી ફોર્ડના જ સુપુત્ર ઊતર્યા હતાં.
જે માણસ જાતે કમાણી કરે છે, તેને એક એક પાઈની કિંમત હોય છે. એના હાથે ક્યારેય ધનનો દુર્વ્યય થતો નથી. જ્યારે બાપના પૈસે તાગડધીન્ના કરનારા ફરજંદોને તો વિચાર સુદ્ધાં આવતો નથી કે ખર્ચાતા આ પૈસા માટે કોઈને પોતાના પરસેવાનું ટીપું વહેવડાવું પડ્યું છે. એટલેજ બાપકમાઈ એ કાગળના ફૂલ’ સમી નિર્જીવ બની જાય છે અને આપકમાઈ સાચા ફૂલ સમી’ સજીવ, સુંદર , સુકોમળ અને સુગંધી!

 

Posted in ટૂંકીવાર્તા-બોધકથાઓ - પ્રેરકવાતો, વીણેલા મોતી | Leave a comment

લઇકન પ્લાનસ – અને હોમીઓપેથી.. (૧૦)…થોડો ઓછો જાણીતો પણ ખુબ તકલીફ આપતો ચામડી નો રોગ -

લઇકન પ્લાનસ – અને હોમીઓપેથી.. (૧૦)… થોડો ઓછો જાણીતો પણ ખુબ તકલીફ આપતો ચામડી નો રોગ – હોમીઓપેથી એટલે એનો સચોટ ઈલાજ :
-ડો. પાર્થ માંકડ
M.D.(HOM)
જયારે ‘ દાદીમા ની પોટલી ‘ માં લખવા નું ચાલુ કર્યું , ત્યારે મારો જે નોર્મલ અભીપ્રાય વાચકો માટે નો  કૈક એવો હતો કે મોટેભાગે વાચકો ને જાણકારી કે કૈક સ્વાસ્થ્ય જેવા સંદર્ભ ની થોડી ગંભીર પ્રકૃતિ ની વાતચીતમાં ઓછો રસ પડશે…આમ તે અંગેનું  કારણ મને  એ લાગે છે કે લોકો ની આંખો/દ્રષ્ટિ  મોટેભાગે મનોરંજન ની શોધ માં વધુ ફરતી હોય છે. પણ ‘દાદીમા ની પોટલી’ .. માં મારો આ ૧૦ મો લેખ આપતા આપતા મારો અભિપ્રાય ઘણા ખરા અંશે બદલાયો છે. ‘ દાદીમા ની પોટલી ‘ ..દ્વારા, એક એવા લોકો ના સમૂહ ને સાંકળી ને રાખ્યો છે કે જેમને સંસ્કૃતિ, સંસ્કાર, કળા અને સાહિત્ય ને એમાં પણ તમામ પ્રકાર નું સાહિત્ય એ બધામાં રસ છે. આપના દ્વારા દર વખતે થતી લાઈક્સ અને આવતી કોમેન્ટ્સ, પુછાતા પ્રશ્નો આ બધા માટે ખુબ આભાર. હજુ પણ વધારે આપના અભિપ્રાય મૂકેલ પોસ્ટ પર મૂકશો કે  ખાસ મને મૂકેલ  પોસ્ટ અંગે આપના વિચારો જણાવતા રહેશો, આ જ રીતે આપને  થતી કોઈ પણ દર્દ અંગેની મુંજવણ હોય તો નિસંકોચ પ્રશ્નો પણ પૂછતાં રહેશો જે સદા મને આવકાર્ય રેહશે.
- ડૉ.પાર્થ માંકડ…
આજે  જે દર્દ ની વાત કરીશું એ લાયીકન પ્લનસ તરીકે ઓળખાય છે ખાસ કોઈ એનું ગુજરાતીમાં અલગ નામ હોય એવું મારા ધ્યાન માં નથી. પણ આ રોગ થઇ ગયા પછી વર્ષો ના વર્ષ સુધી વ્યક્તિ ને તકલીફ આપે છે. લગભગ ૧૯ વર્ષ થી હોય એવા  તો કેટલાક કેસ મેં પણ જોયા છે. આ રોગ ઓછો જાણીતો છે, કારણ એ કે મોટેભાગે આપને ચામડી પર કૈક દેખાય એટલે એને દાદર કે ખરજવું કે એવા સામાન્ય નામથી ઓળખી લેતા હોઈએ છીએ પણ કોઈ પણ રોગ થાય ત્યારે એની સારવાર કરાવતા પહેલા જ એ રોગ થવા ના કારણો, એમાં શરીરમાં શું થાય, એના કોમ્પ્લીકેશન કયા હોઈ શકે ને દવા ઓ કેવી કેવી થાય એ એક દર્દી તરીકે કે એક સમાજ ના જવાબદાર વ્યક્તિ તરીકે જાણી લેવું ખુબ જ જરૂરી છે. ક્યાંક ને ક્યાંક આ લેખમાળા પાચલ નું ઉદ્દેશ પણ એ જ છે. તો આ થોડો ઓછો જાણીતો પણ જાણવા જેવા રોગ વિષે આ જે જાણીએ.
કારણો :
લઇકન પ્લેનસ મોટેભાગે એક કરતા વધારે કારણો થી થતો રોગ છે  અને એ મોટેભાગે રોગપ્રતિકારક શક્તિ માં આવતા રીએક્શન થી થતો હોય છે , ને એ પ્રકાર નું રીએક્શન લાવવા પાછળ જવાબદાર ઘણા પરિબળો છે જેમ કે, …
૧.]  સ્ટ્રેસ
૨.]  એલોપેથી ની ઘણી બધી દવા ઓ જેમ કે,
  • Pain killers
  • Tetracycline
  • Captopril
  • Propranolol
  • Sulfonamide
  • Dapsone
  • Furosemide
  • Chloroquine
  • Penicillamine
  • Methyldopa
  • Enalapril
  • Allopurinol (anti-gout medicine)
૩.]  અમુક પ્રકાર ના કેમિકલ સાથે નો કોન્ટેક્ટ , અમુક પ્રકાર ની ફેક્ટરી માં કામ કરવા ને કારણે.
૪.]  હેર ડાઈ અને હેર કલર્સ નો ઉપયોગ
૫.]  જીનેટિક તકલીફ
ચિન્હો  :
મોટેભાગે વાયોલેટ રંગ ના ચામડી પર ચાંઠા જોવા મળે છે, ખાસ કરી ને કાંડા ના પાછળ ના ભાગમાં, પગ ઉપર અને જાંઘ ની અંદર ના ભાગમાં વધારે જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત ઘણી વાર મોઢા ની અંદર ના ભાગોમાં કે સ્ત્રી માં ગુપ્ત ભાગોમાં પણ જોવા મળે છે. ખુબ જ ખંજવાળ એ ભાગમાં આવે છે. આ ઉપરાંત નખમાં અને વાળ માં પણ અમુક પ્રકાર ના ચિન્હો જોવા મળે છે. બધા ચિન્હો ને શબ્દમાં સમજાવવા શક્ય ના લગતા એના કેટલાક ફોટો જે મુકાયેલા છે એ ધ્યાનથી જોઈ લેવા.

 

 

 

 

ઉપાયો :
આ રોગ માં પણ હોમેઓપેથી ખુબ અકસીર ઈલાજ તરીકે કામ કરે છે. ખાસ કરી ને, Antium Crude., Sulphuricum Iodatum, Staphysagria, Apis Mellifica, Chininum ars  હોમીઓપેથી આવા કેટલાય રોગ માટે એક માત્ર આશા નું કિરણ છે છે એવું કહેવામાં જરાય અતિશયોક્તિ નથી.
પ્લેસીબો:
આ વખત નું પ્લેસીબો અંગ્રેજી માં જેમાં એક જ વાક્ય માં ખુબ સરળ રીતે રોગ ને વ્યાખ્યાયિત કરાયો છે ..અને રોગ ને સમજવું એ સ્વાસ્થ્ય ને સમજતા પહેલા ની પાયા ની જરૂરિયાત છે. યાદ રહે , રોગ એટલે જે શારીરિક તકલીફ દેખાય છે માત્ર એટલું જ નહિ પણ એની સાથે પણ ઘણું જ . કૈક એ જ વ્યાખ્યા અંગ્રેજી માં : ” Disease is a result of physical, emotional, spiritual, social and environmental imbalance .”

- ડૉ.પાર્થ માંકડ

સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડો.પાર્થ માંકડ આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવાનો પ્રશ્ન નડતો હોય તો તેમણે dadimanipotli@gmail.com ઉપર  અથવા તો drparthhomoeopath@gmail.com પર તેમની પૂરી વિગત પ્રશ્ન  સાથે જણાવવી. જેનો જવાબ તેમને  તેમના email ID પર મોકલી આપીશું.

 

Posted in "સ્વાસ્થ્યનો મીઠો સ્વાદ", ડૉ.પાર્થ માંકડ (હોમીઓપેથી), દાદીમાનુ વૈદુ, હોમીઓપેથી | 1 Comment

પફ પેસ્ટ્રી …

પફ પેસ્ટ્રી   …

 

ઘરમાં બનાવેલ પફ પેસ્ટ્રી  બહુજ સ્વાદિષ્ટ બને છે. સાંજના સમયે ચા ની સાથે નાસ્તામાં ખાવાથી બહુ જ સારી લાગે છે.

જો તમારા ઘરની આસપાસ પફ પેસ્ટ્રી મળતી હોય તો બજારમાંથી લાવી શકો છો, અથવા આસાનીથી ઘરમાં પફ પેસ્ટ્રી શીટ્સ બનાવી શકો છો, અને જ્યારે ઘરમાં શીટ્સ બનાવો ત્યારે થોડા વધુ શીટ્સ બનાવીને ફ્રીઝરમાં રાખી ફ્રીઝમાં સાચવી શકાય છે, અને જ્યારે જરૂરીયાત જણાય ત્યારે તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

ઘરમાં પફ પેસ્ટ્રી શીટ્સ બનાવવાની રેસિપી આ અગાઉ અહીં જ જોઈ ગયા છે, જે  જાણવા માટે અહીં બેક્ડ રેસિપી ની કેટેગરી પર જઈને ફરી તપાસી શકો છો.

આજે આપણે પફ પેસ્ટ્રી બનાવવાની રેસિપી જોઈશું.

સામગ્રી :

  • પફ પેસ્ટ્રી શીટ્સ
  • પફ્માં ભરવા માટે નું મિશ્રણ/પુરણ. (બટેટા-વટાણા, પનીર અથવા સૂકા મેવાનું)

     

રીત:

પફ પેસ્ટ્રી માટે તમને પસંદ હોય તે મિશ્રણ બનાવી શકો છો.

૧.] વટાણા-બટાટાનું મિશ્રણ બનાવવા માટે બાફેલા બટેટા અને લીલા વટાણામાં મીઠું, લીલાં મરચાં, આમચૂર પાઉડર, અને ગરમ મસાલો નાંખી અને થોડા તેલમાં ફ્રાઈ કરી લ્યો /સાંતળી લ્યો. (કાંદા નો શોખ હોય તો તેનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો)

૨.] પનીરનું પૂરણ / મિશ્રણ બનાવવા માટે –પનીરને ટુકડામાં સમારી અને ચાટ મસાલો ચડાવી દેવો અથવા નાના ટુકડા કરી અને ચાટ મસાલો છાંટી અને પેસ્ત્રીમાં ભરી શકાય છે.

૩.] સૂકા મેવા (ડ્રાઈ ફ્રૂટ) ના મિશ્રણ માટે કાજી અને કિસમિસને સમારી અને મિશ્રણ બનાવી અને પેસ્ટ્રીમાં  ભરી શકાય છે.

જો તમારી પફ પેસ્ટ્રી માટેની શીટ્સ ઘરમાં બનાવેલી હોય તો ફ્રીઝમાંથી ૮-૧૦ કલાક પહેલા બહાર કાઢી રાખવા અથવા ફ્રીઝમાંથી બહાર કાઢી તમે તૂરત માઈક્રોવેવમાં ડી ફ્રોસ્ટ પણ કરી ઉપયોગ કરી શકો છો.

પફ પેસ્ટ્રીનાં શીટ્સમાં તમાઓને પસંદ હોય તે મિશ્રણ વટાણા –બટેટા અથવા પનીરનું અથવા ડ્રાઈ ફ્રૂટ્સ નું ભરી અને તેની કિનારી પર પાણી લગાવી અને ચિપકાવી દેવા. બધીજ પેસ્ટ્રીમાં મિશ્રણ ભરી લેવું અને ચિપકાવી પફ તૈયાર કરી લેવા અને બેકિંગ ટ્રેમાં ગોઠવવા.

 

ઓવન ને ૨૩૦’ સે.ગ્રે. ડીગ્રી પર પેહલાથી જ ગરમ કરી રાખવું. (પ્રી હિટ) અને ગરમ થઇ જાય એટલે પફ પેસ્ટ્રી ની ટ્રે ઓવનમાં રાખવી અને ૨૦ મિનિટ માટે ઓવનને સેટ કરવું. ૨૦ મિનિટ બાદ પેસ્ટ્રી ની ટ્રે બહાર કાઢી અને પફ્ને પલટાવી દેવા અને ફરી ઓવનને ૧૦ મિનિટ માટે ૧૬૦’ સે.ગ્રે. ડીગ્રી તાપમાન (ટેમ્પરેચર) પર સેટ કરવું અને પેસ્ટ્રી કરકરી /ક્રિસ્પી બનાવવા ૧૦-૧૨ મિનિટ માટે ઓવનમાં રાખવી અને બ્રાઉન-સોનેરી કલર આવે એટલે બસ, પેસ્ટ્રી તૈયાર છે.


પેસ્ટ્રી વટાણા-બટેટા કે પનીરના મિશ્રણમાંથી બનાવવામાં આવી હોય તો તેનો ઉપયોગ તે દિવસે કે તૂર્ત કરી લેવો. પરંતુ સૂકા મેવા નું પુરણ ભરીને બનાવો તો ૪-૫ દિવસ સુધી ઉપયોગ કરી શકાય છે.

સુજાવ :

૧.] પફ પેસ્ટ્રી ઓવન સિવાય કુકરમાં પણ બનાવી શકાય છે. જે માટે અહીં બ્લોગ પર દાદીમાની રસોઈ વિભાગમાં બેક્ડ રેસિપી  ની કેટેગરીમાં ચોકલેટ કેકની રેસીપી તપાસી લેવી. જેમાં કૂકરમાં કઈ રીતે કેક બને છે તેની વિગત આપેલ છે, બસ તેવીજ રીતે પેસ્ટ્રી બનાવી શકાય. સમય ૨૦ મિનિટ પેહલાં રાખી અને કૂકર ખોલી પેસ્ટ્રી પલટાવી લેવી અને ફરે ૨૦ મિનિટ સમય માટે રાખવી. તાપ ધીમો ના રહે તે ધ્યાન રાખવું.

૨.] માઈક્રોવેવ ઓવનમાં પફ પેસ્ટ્રી બની શકે છે. પરંતુ તે માટે માઈક્રોવેવમાં કન્ડેન્સ્ડ મોડ ની ફેસીલીટી હોવી આવશ્યક છે. સિમ્પલ માઈક્રોવેવમાં પેસ્ટ્રી ના બનાવી શકાય.

૩.]  માઈક્રીવેવ્માં વધુમાં વધુ તાપમાન /ટેમ્પરેચર ૨૨૦’ સે.ગ્રે. હોય છે. તમે આ ટેમ્પરેચર/તાપમાનમાં બનાવી શકો છો. કન્ડેન્સ્ડ મોડના માઈક્રોવેવમાં પ્રી હીટનો સમય પોતે જાતે સેટ કરી લેતાં હોય છે.

૪.] ઓછા તાપમાનમાં પેસ્ટ્રી બનાવવી નહીં.

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

Posted in દાદીમા ની રસોઇ .., બેક્ડ રેસિપી | Leave a comment