મેથીના લાડુ …

મેથીના લાડુ …


ભારતમાં સમય- સમય પર દરેક પર્વને શ્રદ્ઘા અને આસ્થાની સાથે મનાવવામાં આવે છે. આપણા દેશમાં મકરસંક્રાંતિનું પર્વ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. મકરસંક્રાંતિના પર્વના સંબંધમાં ગોસ્વામી તુલસીદાસજીએ રામચરિત માનસમાં લખ્યું છે -


माघ मकरगत रबि जब होई। 

तीरथपतिहिं आव सब कोई।।

(रा.च.मा. ૧/૪૪/૩ )

 

એવી માન્યતા છે કે ગંગા,યમુના અને સરસ્વતીના સંગમ પર પ્રયાગમાં મકરસંક્રાંતિ પર્વના દિવસે દરેક દેવી- દેવતા પોતાનું સ્વરૂપ બદલીને સ્નાન માટે આવે છે. આ માટે ત્યાં મકરસંક્રાંતિ પર્વના દિવસે સ્નાન કરવું બહુ જ પુણ્યશાળી માનવામાં આવે છે.

સૂર્ય દક્ષિણાયનથી ઉત્તરાયનમાં પ્રવેશે તેને મકરસંક્રાંતિ કહે છે.

સાભાર : દિવ્યભાસ્કર …

આજે આપણે શિયાળાની ઋતુમાં ઉપયોગી અને ફાયદાકાર રેસિપી જોઈશું … 

મેથીના લાડુ સામન્યત જોઈએ તો મિઠાઈ તરીકે ઓછા પરંતુ તે ઔષધિ / દવાના સ્વરૂપે વધુ પ્રચાલિત છે. મેથીના લાડુ આવી કડકડતી ઠંડીમાં જેઓને કમરના દુ:ખાવો હોય, સાંધા/જોડ નો દુ:ખાવો ઠંડીને કારણે હોય તેઓ માટે અકસીર ઔષધીરૂપ ગણાય છે. જો ઘરમાં આવા કોઈ મોટી ઉંમરના વડીલો હોય અને તેને મેથીના લાડવા બનાવી ખવડાવશો તો તે જરૂર ખુશ થશે અને આશિર્વાદ આપશે.આ સિવાય કોઈ સ્ત્રીએ બાળકનો જન્મ આપ્યો હોય તેઓને પણ ખાસ ખવડાવવામાં આવે છે.

તો ચાલો આજે જોઈએ મેથીના લાડુની રેસિપી …

સામગ્રી:

૧૦૦ ગ્રામ મેથી દાણા (૧-કપથી થોડા ઓછા)
૧/૨ – લીટર દૂધ (૨-૧/૨ – કપ)
૩૦૦ ગ્રામ ઘઉં નો લોટ (૨-કપ)
૨૫૦ ગ્રામ શુદ્ધ ઘી (૧-૧/૨ – કપ)
૧૦૦ ગ્રામ ગુંદ (ગુંદર) (૧/૨ – કપ)
૩૦ – ૩૫ નંગ બદામ
૮-૧૦ નંગ કાળા મરી
૨ નાની ચમચી જીરા નો પાઉડર
૨ નાની ચમચી સૂંઠનો પાઉડર
૧૦ – ૧૨ નંગ નાની એલચી
૪ નંગ તજ
૨ નંગ જાયફળ
૩૦૦ ગ્રામ ગોળ – ખાંડ (૧-૧/૨ – કપ ગોળ ના ટુકડા)

રીત :

મેથીને સારી રીતે સાફ કરવી. (મેથીના દાણા ધોઈને સુતરાવ કાપડ પર તાપમાં સુકાવવા અથવા સુતરાવ કપડાથી પાણીને લૂછી /કોરી  કરવી .)
કોરી/સૂકાઈ ગયેલી મેથી ને અધકચરી (દાણાદાર) મિક્સીમાં દળવી /પીસી લેવી. દૂધને ગરમ કરવું.

પીસેલી મેથીને દૂધમાં નાંખી ૮ – ૧૦ કલાક માટે પલાળી રાખવી.

એક કડાઈમાં ૧/૨ – કપ ઘી નાખી, પલાળેલી મેથી ધીમા –માધ્યમ તાપથી આછી બ્રાઉન કલરની થઇ જાઈ તેમ શેકવી. તેમાંથી સરસ મજાની સુગંધ છૂટે ત્યાં સુધી શેકવી અને ત્યારબાદ એક પ્લેટમાં અલગથી કાઢીને રાખવી.

બાકી વધેલ ઘી કડાઈમાં નાંખી અને ગરમ કરવું. ગુંદર તમિ નાખી અને તળવું અને એક પ્લેટમાં તેને પણ અલગ રાખી દેવું. (ગુંદર ધ્યાન રહે કે એકદમ ધીમા તાપે તળવું.) કડાઈમાં બાકી રહેલ ઘીમાં લોટ નાખી અને તેને શેકવો, આછો બ્રાઉન કલર નો થાય ત્યાં સુધી શેકી અને બહાર કઢી લેવો.

ત્યારબાદ, કડાઈમાં એક નાની ચમચી ઘી નાખી અને ગોળના ટુકડા અંદર નાંખવા, ધીમા તાપે ગોળને પીગાળી અને તેની ચાસણી બનાવી. ગોલની ચાસણીમાં જીરા પાઉડર, સૂંઠ નો પાઉડર, સમારેલી બદામ, કાળા મરી, તાજ – જાયફળ અને એલચી નાખી અને ખૂબજ સારી રીતે મિક્સ કરવું. ત્યારબાદ, શેકેલી મેથી, શેકેલ લોટ, ગુંદર નાખી અને હાથની મદદ વડે તે મિશ્રણને સારી રીતે મિક્સ કરવું.

તૈયાર થયેલ મિશ્રણમાંથી નાના લાડુ બનાવી શકી તેટલું મિશ્રણ હાથમાં લઇ અને અને તેને લાડુના શેપ આપવો અને લાડુ બનાવવો, આમ ધીરે ધીરે બધાજ મિશ્રણના લાડુ બનાવી તૈયાર કરી લેવા…
મેથીના લાડુને ૪ – ૫ કલાક માટે ખુલ્લી હવામાં જ રાખવા…

મેથીના લાડુ તૈયાર છે. તૈયાર થયેલ લાડુને એક એર ટાઈટ (હવાચુસ્ત) વાસણ/ડબ્બામાં રાખવા અને તેનું ઢાંકણ બંધ કરી દેવું. રોજ સવારે અને સાંજે ગરમ દૂધની સાથે ૧ મેથી નો લાડવો ખાવો અને ખવડાવવો અને ઠંડીથી થતા સાંધાના રોગ કે કમરના દુ:ખાવા ના રોગ થી બચીએ અને રાહત અનુભવો.

સુજાવ : મેથીના લાડુ મા તમે ઈચ્છો તો ચારોળી કે પીસ્તા પણ નાખી શકો છો. તમને પસંદ કોઈપણ સૂકો મેવો ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.

મેથીના લાડુ ખાંડના બનાવવા હોઈ તો ખાંડનું બુરૂ ઉપયોગમાં લેવું, ખાંડના બુરામાં બધીજ વસ્તુ મિક્સ કરીને લાડુ બનાવી શકાય અથવા એક તારની ચાસણી બનાવી અને તેમાં બધોજ મસાલો મિક્સ કરીને લાડુ બનાવી શકાય.

બ્લોગ લીંક:http://das.desais.net

પુરુષોત્તમ શ્રીકૃષ્ણ …(૨) …

પુરુષોત્તમ શ્રીકૃષ્ણ..(૨) …

શ્રીકૃષ્ણ સામાન્ય રીતે પરંપરાગત રીતરિવાજો માનતા. પણ એ પ્રત્યે આંધળા પૂજ્યભાવ ન રાખતા. એમની ન્યાયબુદ્ધિએ જો કોઈ રિવાજ ફેરફાર માગતો હોય, છોડવો પડતો હોય, નવો રિવાજ દાખલ કરવો હોય, તો જરાય ખચકાયા વિના તેઓ કરતા. વૃંદાવનની ઇંદ્રપૂજા બંધ કરાવીને ગાય અને ગોવર્ધનની પૂજા એમને દાખલ કરી હતી. એ જ ગ્રામસમાજ માટે ઉપયોગી હતી. એમને અર્જુનનું સારથિપણું સ્વીકાર્યું. એ તો શ્રમજીવી હલકી ગણાતી જાતિનું કામ હતું. પણ તેઓ જાણતા હતા કે પાંડવોને કરેલી મદદ ધર્મસહાય જ છે.
કૃષ્ણ પૂર્ણ માનવ હતાં. એમને બધી જ માનવીય લાગણીઓનો યોગ્ય પ્રતિભાવ આપ્યો છે. એમની સાથે સંબંધ રાખતા સૌ કોઈને તેઓ સ્વજન જ જણાતા, એટલું જ નહિ એમનો સંગ સૌને અનિવાર્ય લાગતો. એમનાં માબાપ- વાસુદેવ-દેવકી, પાલક માબાપ- નંદ-યશોદા, એમના સખા ગોકુળ-વૃંદાવનના ગોવાળિયાઓ, ગોપીઓ, એમની પત્નીઓ-રુકમણી, સત્યભામા વગેરે; વડીલ યાદવો, પાંડવો, હસ્તિનાપૂરના વડીલો, અરે ! ગાયો, વાનરો અને અશ્વો પણ- એ સૌના હૃદયને તે એટલા તો સપર્શી ચૂક્યા હતાં કે એક જ જાદુઈ સ્પર્શથી તેઓ એ બધાંનાં હૃદયના સ્વામી બની જતા, પોતિકા બની જતા. પછે ક્યારેય ‘પારકા’ થતા નહિ. એમની મોહક મૂર્તિ, બંસીમાંથી નીતરતું મંજુલ સંગીત અને મધઝરતી અને અકાટ્ય તર્કથી સ્પષ્ટ થયેલી વાણી, ગમે તેને, અરે ! દેવોને પણ તેમના દાસ બનાવી દે તેવી હતી, તો બિચાર માનવપ્રાણીનું તો શું ગજું ? ‘પુરુષોત્તમ’ નામની તેઓ પૂરેપૂરી અન્વર્થક્તા ધરાવતા હતાં.
શ્રીકૃષ્ણ સુદીર્ધ સમય જીવ્યા. જે બીજા માટે જીવે છે, તેઓ જ ખરેખર જીવે છે. શ્રીકૃષ્ણ આવું જ જીવ્યા. તેઓ લાંબુ જીવ્યા, અન્યને માટે જીવ્યા અને તેથી સુંદર રીતે જીવ્યા. શ્રીકૃષ્ણની જીવન ફિલસુફી એમનાં જીવનમાંથી જ તારવી શકાય તેવી છે. તેમના જીવન-સંગીતનો મુખ્ય સૂર હતો ‘ધર્મ’. કેવો હતો કૃષ્ણનો ધર્મ- ‘જે વ્યક્તિ અને સમાજનું શ્રેય-કલ્યાણ કરે તે ધર્મ, વ્યક્તિ અને સમાજની પરસ્પરની સંવાદિતા સાધે તે ધર્મ; વ્યક્તિ અને સમાજ વચ્ચે સંઘર્ષ સર્જાય, તો સામાજિક કલ્યાણને (શ્રેયને) પ્રથમ પસંદગી આપે તે ધર્મ.’ આ હતો શ્રીકૃષ્ણનો ધર્મ. શ્રીકૃષ્ણનાં બધાં કાર્યો ધર્મના આ માપદંડથી માપવા માટે સજ્જ જ છે. આલોચકોને મહાભારતમાંનાં અનૈતિક લાગતાં વિવાદાસ્પદ કાર્યોનું સમાધાન શ્રીકૃષ્ણનો ધર્મનો આ માપદંડ કરી આપે છે.
શાસ્ત્રો, ઋષિમુનિસ્થાપિત પરંપરાઓ અને વ્યક્તિનું વિશુદ્ધ મન-આ ત્રણ ધર્મના માન્ય સ્તોત્રો છે. શ્રીકૃષ્ણ આ ત્રણેયને અનુંશાર્યા છે. એમને પોતાનાં જીવન દરમિયાન શાસ્ત્રવિહિત વિધિવિધાનો કર્યા છે, ફરજો બધી બજાવી છે, વડીલોને, બ્રાહ્મણોને અને ઋષિઓને આદર આપ્યો છે અને આશ્રિતોની કાળજી લીધી છે.
એમણે ઉપર્યુક્ત ધર્મ સદૈવ કહ્યો છે અને પોષ્યો છે. ધર્મસંસ્થાઓ અને એનાં અનુયાયીઓ-સંચાલકો વચ્ચે સુમેળ હોય, ત્યારે કૃષ્ણ સદાયે તે બન્નેને રક્ષવા તૈયાર રેતા. પણ બન્ને વચ્ચે વિખવાદ થાય, તો જે પક્ષે ધર્મ હોય, તે જ પક્ષે તેઓ ઊભા રહેતા.
ભાગવત કૃષ્ણને ‘સ્વયં ભગવાન’ જ કહે છે. ગીતાના તેઓ પુરુષોત્તમ છે. એને કર્મ કરવા ન કરવા સાથે કશો સંબંધ નથી, કારણ કે તેમાંથી એને કશું મેળવવું કે કરાવવું યે નથી છતાં લોક્સંગ્રાહર્થે-બહુ જનહિતાય અવિશ્રાન્ત રીતે, પૂર્ણ નિ:સ્વાર્થભાવે આખી જિંદગી તેઓ કરતા જ રહ્યા છે. જેમાં વૈયકિતક સ્વાર્થની લેશમાત્ર છાયા પણ પડી નથી. વળી, એવાં બધાં જ કાર્યો પૂર્ણ રીતે કરાયાં છે, જરા પણ અધૂરપ એમણે ચલાવી નથી. કુશળતાથી, પ્રેમથી, નિષ્ઠાથી બધાં કાર્યો કર્યાં છે.
કૃષ્ણ પ્રેમકળા અને યુદ્ધકળા-બન્નેમાં પારંગત હતા, તેઓ દિન હીનોને આશ્વાસનની મધમીઠી વાણી પણ બોલી શકતા અને ધર્મત્યાગીને ધમકી પણ આપી શકતા; તેઓ પ્રેમને વશ હતાં પણ છેતરપિંડી અને દંભ સામે ખડકની જેમ ઝીક ઝીલી શકતા; જીવનની સમસ્યાઓ ઉકેલવા તેઓ તેઓ સદા તત્પર રેહતા; પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ ગૂંચવાડો ઊભો કરે, તે પેહલાં જ એને દૂર કરી દેતા; અને સૌથી વધારે તો તેઓ સાવ જ નિષ્કામ હતાં. ઉચ્ચતમ અનાસક્તિની તેઓ મૂર્તિ હતાં; તેઓ ‘યોગેશ્વર’ પણ હતાં અને ‘યોગીશ્વર’ પણ હતાં. જિજ્ઞાસુને ઉચ્ચતમ આધ્યાત્મિક વૈવિધ્ય સમજાવવામાં તેઓ ક્યારેય થાક્યા નથી. તો આપણને એણે ઉન્નતિ કરવા શો સંદેશ આપ્યો છે?
તે આ છે; ‘ધર્મ માટે-અન્યના શ્રેય માટે સદા તત્પર રહો, ક્યારેય સ્વાર્થી બનશો નહિ; કોઈપણ કામ નિષ્ઠાથી યથાશક્તિ કરો; દ્રઢ શ્રધ્ધા રાખી ધર્મને અનુસરો; આવો ધર્મ તમને રક્ષશે. જીવનની સમસ્યાઓથી ભાગો નહિ, બાહ્દુરીથી એનો સામનો કરો; ભગવાનને પ્રાથના કરો, તે તમને જીવનસમસ્યાઓને રત  કરવાનું બળ આપશે; ક્યારેય ભૂલશો નહિ કે જીવનનું પરમલક્ષ્ય મોક્ષ જ છે જ્ઞાન-ભક્તિ કે કર્મ દ્વારા મોક્ષપ્રાપ્તિ માટે માંડ્યા જ રહો.’
હજારો વર્ષોથી માનવમનમાં કૃષ્ણ એક કોયડો સમાન રહ્યા છે; એણે હજારો લોકોને મોહક નશામાં મગ્ન કરી દીધા છે; એમાં નવાઈ નથી. એનું ‘કૃષ્ણવાસુદેવ’ એવું નામ જ આ કોયડો ઉકેલી આપે છે ‘કૃષ્ણ નામનો વ્યુત્પત્તિલભ્ય અર્થ જ ‘આકર્ષક’ – બીજાને પોતાની તારક ખેંચનાર’ – એવો થાય છે. અને ‘વાસુદેવ’ નો અર્થ ‘સર્વવ્યાપક દિવ્યતા’- એવો થાય છે. (જુઓ વિષ્ણુસહસ્ત્રનામ ) એટલે કૃષ્ણ માનવ તરીકે અતિસુંદર છે અને આંતરિક રીતે સ્નેહ્ભાજન છે, ભક્તોને તેઓ આનંદ આપે છે, પણ ભગવાનરૂપે કે ધરતી પર અવતરેલા અવતારરૂપે તે અનિવર્ચનીય -અવ્યાખ્યાયે જ રહ્યા છે.
‘કૃષ્ણ નો બીજો અર્થ ‘કાળો’ કે ‘રહસ્યમય’ એવો થાય છે. તેઓ શ્યામવરણ હતાં અને તેમની જીવનરીતિ રહસ્યમય હતી દૂરથી કાળો દેખાતો સાગર નજીક જઈ અંજલિમાં પાણી લેતાં તો એ જલ-સાગર-વર્ણહીન જ લાગે છે. શ્રધાપૂર્વક એની સમીપ જાઓ, તો એ અજ્ઞાનની કાળપ દૂર થઈને સ્ફટિક સમાન સ્વચ્છરૂપે, દિવ્યાનંદ રૂપે અને હંમેશાં હાજરાહજૂર રૂપે અનુભવાશે.
કૃષ્ણનું વચન છે: ‘જે ભાવે તમે એને ભજો, તે ભાવે એ પ્રતિસાદ આપશે.’ તમે એને કોયડારૂપ કૃષ્ણરૂપે ભજશો, તો એ વધુ કોયડારૂપે તમારી સામે હાજર થશે. અને જો તમે એને ‘માનવરૂપધારી દિવ્યતા’ નાં રૂપે ભજશો, તો એ તમારી બધી સમસ્યાઓ હાલ કરનાર દયાળુ ઈશ્વરરૂપે દેખાશે; ત્યારે તમારી બધી સમસ્યાઓ ઉકલી જશે. આ વાતનું પ્રત્યક્ષ પ્રમાણ વિશ્વના રહસ્યવાદી કૃષ્ણભકતો સેંકડો સદીઓથી પૂરું પાડતા આવ્યાં છે.

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ભાગ.. ૧  માણવા અહીં નીચે પોસ્ટ ના નામ પર કલીક  કરશો….

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ .. (ભાગ-૧)

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ .. (ભાગ-૧)

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ … (ભાગ-૧)
(શ્રીમતી પૂર્વીબેન મલકાણની કલમે ‘વૃજલીલાનો મૂકસાક્ષી પનઘટ વિશે…’ આપણે આ અગાઉની પોસ્ટમાં જાણેલ આજે ફરી એક વાર તેમની કલમે ‘શ્રી કૃષ્ણ વિશે…’ જાણીએ….)
ત્રેતાયુગમાં રાક્ષસોનો વિનાશ કરવા માટે ભગવાન રામનો અવતાર થયો હતો તો દ્વાપરયુગમાં ભગવાન કૃષ્ણએ પૃથ્વી પર સત્ય અને ધર્મની મર્યાદાના પુનરોત્થાન માટે અવતાર ધારણ કર્યો હતો. દેવકીના ગર્ભમાંથી ઉત્પન્ન થયેલ વસુદેવ પુત્રની લીલાઓ અદ્વૈત હતી. કંસને મારવા માટે જેનો જન્મ થયો હતો, તેને વસુદેવજી કંસના ભયથી શ્રાવણવદ અષ્ટમીની મધ્યરાત્રીએ યમુનાના સામે કાંઠે વસેલા ગોકુલમાં નંદબાબાના ઘરે મૂકી આવ્યાં. પુત્રના રૂપમાં દેવકી નંદન શ્રીકૃષ્ણને મેળવીને યશોદાજીનું જીવન ધન્ય થઈ ગયું અને તે દિવસ પણ ઈતિહાસમાં ભાગ્યશાળી દિવસનું બિરુદ મેળવી ગયો અને દેવકીનંદન યશોદાનંદન બનીને ભક્તજનો, વ્રજવાસીઓ અને વૈષ્ણવોને આનંદિત કરી રહ્યા.
મનમોહન ચાલવા લાગ્યા અને દોડવા લાગ્યા.દોડતા દોડતા સૌ વ્રજવાસીઓને દોડાવવા લાગ્યા. મનમોહનમાંથી નવનીત ચોર અને ચિત્તચોર થઈ ગયા. કારણ કે, તેમને ગોપિઓના ઉલ્લાસિત ભાવ સાર્થક કરવાના હતાં. આ લીલાની સાથે સાથે પોતાના ઘરમાં અને ગોકુળ ગામમાં માખણની ચોરી કરીને ધમાલ મચાવી પરંતુ ગોકુળની ગલીઓમાં કૃષ્ણ આનંદ બનીને ઘેર ઘેરમાં ફરવા લાગ્યા. યશોદામૈયાએ કનૈયાને સાંબેલા સાથે બાંધીને તેમને દામોદર બનાવી દીધા અને દમોદરરાયે યમલાર્જુનનો ઉદ્ધાર કર્યો .પરંતુ કંસના બાળકનૈયાને મારવાના ઘાતકી પ્રયાસો પણ આ પ્રવાહમાં પ્રવાહિત થઈ ગયાં. પૂતના, શકટાસુર, વગેરે રાક્ષસો નિષ્ફળ થઈને પણ કનૈયાના હાથે મોક્ષ પામી ગયાં. પરંતુ ત્યારબાદ ગોકુલમાં રાક્ષસોનો ઉપદ્રવ વધતાં નંદબાબા સહિત કૃષ્ણ તે ગોકુલ છોડીને વૃંદાવન જઈ વસ્યાં.
ગોકુલ, વૃંદાવન, નંદગાવ, ગોવર્ધન, યમુના-પુલિન, વ્રજ-યુવરાજની મધુરિમ ક્રિડા વચ્ચે શ્રીકૃષ્ણ ગૌ પ્રતિપાલ બન્યાં. બીજી તરફ કંસના પ્રયત્નો પણ ચાલતા રહ્યાં. બકાસુર, વત્સાસુર, પ્રલમ્બાસુર, ધેનુકાસુર,અઘાસુર,વ્યોમાસુર, કેશી આદિ આવતા રહ્યાં, અને શ્યામસુન્દર બધા સુર અસુરોનો મોક્ષ કરતાં ગયા.
વૃંદાવનમાં કાળીયા નાગને નાથિયો અને નાગદમન કહેવાયા. ઇન્દ્ર અને બ્રહ્માજીનો ગર્વ પણ ઉતાર્યો . ગોપાલે વ્રજવાસીઓને અન્યાશ્રમમાંથી બહાર કાઢીને શ્રી ગોવર્ધન ગિરિરાજજીનું નવું માહાત્મ્ય બતાવ્યું અને વ્રજવાસીઓ પાસે ગોર્વધન પૂજન કરાવ્યુ. ઇન્દ્ર દેવે વરસાવેલા અતિવર્ષાથી ગિરિરાજને સાત દિવસ સુધી પોતાની ટચલી આંગળીએ ઉપાડીને વ્રજને બચાવી લીધું. કૃષ્ણની શક્તિ પર વારી ગયેલા દેવેન્દ્ર ઇન્દ્રએ સુરભિ ગાયના દૂધ વડે પ્રભુ પર અભિષેક કર્યો અને ગોવિન્દ તરીકેનો સ્વીકાર કર્યો. ઇન્દ્ર જેવા દેવનો ગર્વ ઉતાર્યો તેથી ઇન્દ્ર દમન અને બ્રહ્મા જેવા દેવનો ગર્વ ઉતારીને પ્રભુ દેવદમન બન્યાં.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ વ્રજમાં કુલ ૧૧વર્ષ, ૫૨(બાવન) દિવસ અને સાત ઘડી રહ્યાં હતાં આ સમયગાળા દરમિયાન તેમણે જે દિવ્ય લીલાઓ કરી, તે વૈષ્ણવ ભક્તજનોના જીવનપથને સાચાર્થને માર્ગે લઈ જાય છે. ગોકુલ વૃંદાવન છોડયા પછી તો
શ્યામ કયારેય વ્રજ પધાર્યા જ નહી. હા એકવાર ઉદ્ધવજીને વ્રજમાં સંદેશો દેવા માટે મોકલ્યા હતાં અને ઉધ્ધ્વજી પણ ત્રણ દિવસ માટે મથુરાવાસી થઈને ગયા હતાં પરંતુ છ માસ બાદ તેઓ વ્રજમાંથી આવ્યા અને આવ્યાં ત્યારે સંપૂર્ણ રીતે વ્રજવાસી થઈને પાછા આવ્યા હતાં.
શ્રીકૃષ્ણચન્દ્ર પૂર્ણપુરૂષોત્તમ લીલાવતાર તરીકે જાણીતા છે. ભગવાન વેદવ્યાસની વાણીએ શ્રીમદ્ ભાગવત ગીતામાં તેમની દિવ્ય લીલાઓને શબ્દો વડે કંડારી. જે આનંદ સારસ્વત યુગમાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ વ્રજવાસીઓને આપ્યો હતો તેજ આનંદનું દાન આચાર્યવર શ્રી વલ્લભાચાર્યજીએ સમસ્ત વૈષ્ણવોને દેવદમન શ્રીનાથજી દ્વારા કરાવ્યુ.

પુરુષોત્તમ શ્રીકૃષ્ણ .. ભાગ ..૨ માણવા … અહીં નીચે પોસ્ટના નામ પર  ક્લિક કરશો.

પુરુષોત્તમ શ્રીકૃષ્ણ …(૨) …

 

લેખક:પૂર્વી મલકાણ મોદી… (યુ એસ એ)
“Purvi Malkan”

ચલો મન જાયેં, ઘર યે અપને …

ચલો મન જાયેં, ઘર યે અપને …

જગતમાં શીખવાનો પહેલો પાઠ આ છે,
કોઈને શીખ ન દેવાનો  અને કોઈ પણ
વ્યક્તિ પર દોષારોપણ ન કરવાનો દ્રઢ
સંકલ્પ કરો.  ખરા મનુષ્ય  બનો,
ઊઠો, દોષનો ટોપલો જાતે જ
વહન કરો , હંમેશા એ જ સાચું છે એવો
તમને અનુભવ થશે.
- સ્વામી વિવેકાનંદ ..
મિત્રો આજે ૧૨મી જાન્યુઆરી, અંગ્રેજી તારીખ મુજબ સ્વામી વિવેકાનંદજી ની ૧૫૦મી જન્મ જયંતિ છે. ( રામકૃષ્ણ મિશન અને મઠ આ જન્મ જયંતિ, તિથી મુજબ ઉજવે છે અને મનાવે છે , જે આ રવિવારે છે…) જે પૂરા ભારત વર્ષમાં ઉજવવામાં આવે છે.. ખાસ આજે જે ભજન તમારી સમક્ષ મૂકવા નમ્ર કોશિશ કરેલ છે તે અંગે જણાવું તો, આજનું ભજન સ્વામીજી (વિવેકાનંદજી) જ્યારે સૌ પ્રથમ વખત ઠાકોર – શ્રીરામકૃષ્ણપરમહંસ (દેવ) ને મળવા ગયા હતા ત્યારે આ ભજન તેમણે ઠાકોરના કહેવાથી તેમની પાસે ગાયેલું… જેના બોલ (શબ્દો) ખૂબજ સુંદર અને મનનીય છે, ..  આશા છે  આ ભજન આપ સર્વેને જરૂરથી  માણવાની મજા આવશે …!
આપને આજનું  ભજન પસંદ આવ્યું કે નહિ તે જરૂરથી કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં પ્રતિભાવ આપી જણાવવા તકલીફ લેશો……
ચલો મન જાયેં, ઘર યે અપને .. (૨)
ઇસ પરદેશ મેં, વોહ પરદેશ મેં ..
કયું પરદેશી રહેં ….એ…..
ચલો મન જાયેં, ઘર યે અપને ..
ચલો મન જાયે, ઘર અપને …
આંખ જો ભાયે વોહ, કોરા સપના
સારે પરાયે હૈ, કોઈ ના, અપના .. (૨)
ઐસે જુઠ્ઠે પ્રેમ મેં પડના,
ભૂલને મેં કાયે જી એ …. (માં)
ચલો મન જાયેં, ઘર યે અપને ..
ચલો મન જાયેં, ઘર અપને …
સાચે પ્રેમ કી જ્યોત જલા કે .. (૨)
મન સુન્હલે મેરી, કાન  લગા કે ..
સાચે પ્રેમ કી જ્યોત જલા કે ..
મન સુન્હલે મેરી, કાન લગા કે ..
પાપ ઔર પૂણ્ય કી, ડગરી ઊઠા કે
અબ નીરા..હ ચલે ….. એ …
ચલો મન જાયેં, ઘર યે અપને ..
ચલો મન જાયેં, ઘર અપને …
ઈશ પરદેશ મેં, વો પરદેશ મેં..
કયું પરદેશી રહે … એ ….
ચલો મન જાયેં, ઘર યે અપને ..
ચલો મન જાયેં, ઘર …. અપને …

જીવનની પાંચ ભેટ …

જીવનની પાંચ ભેટ …
-     માર્ક ટ્વેઈન


માર્ક ટ્વેઇન (૧૮૩૫-૧૯૧૦) ના પરિચયની જરૂર નથી.  તેની કારકિર્દિમાં નિમ્નલિખિત વૈવિધ્યપૂર્ણ વ્યવસાયનો સમાવેશ થાય છે.  – મુદ્રક, મિસિસિપ્પી નદી પર હોડી હંકારનાર, પત્રકાર, પ્રવાસ-વર્ણન લેખક અને પ્રકાશક.  તેનાં  શ્રેષ્ઠ પુસ્તકોમાંનાં કેટલાંકની પાછળનું  પ્રેરક કારણ ભૂતકાળ પ્રત્યેનો તેમનો અણગમો છે.  અમેરિકાના સાહિત્યમાં તેઓ મહાન કલાકાર-લેખક તરીકે જીવતા છે.  તેમને વિલિયમ ડીન હોવેલ્સે ‘ અમારા સાહિત્યના લિંકન ’ કહેલા છે.
આજની કૃતિ જો આપ સર્વે મિત્રોને પસંદ આવી હોય તો થોડી તકલીફ ઉઠાવી અને આપના પ્રતિભાવ / કોમેન્ટ્સ જરૂર ફેશબુક પર અથવા બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકવા કોશિશ કરશો  …





(૧)
જીવનના પરોઢે એક ભલી પરી એક પેટી લઈને આવી અને કહ્યું : “ આ રહી ભેટો.  તેમાંથી એક લઇ લો. બીજું છોડી દો અને હા, સાવધાન રહેજો. સમજીને પસંદગી કરજો ! ઓહ, સમજીને પસંદગી કરજો !  કેમકે તેમાંથી એક જ મૂલ્યવાન છે. ”  આ ભેટો પાંચ હતી – કીર્તિ, પ્રેમ, સંપતિ, મોજશોખ અને મૃત્યુ.  જુવાન માણસે ઉત્કંઠાથી કહ્યું : “ એમાં વિચાર કરવાની કોઈ જરૂર નથી. ”  અને તેણે મોજશોખની પસંદગી કરી.
તે દુનિયામાં ગયો અને જુવાન લોકોને ગમે તેવા મોજશોખની ખોજ કરવા માંડ્યો.  પણ તે દરેક ક્ષણજીવી અને નિરાશાજનક હતા, મિથ્યાભિમાની અને ખાલી ખાલી હતા; અને વિદાય લેતી વખતે દરેક તેની મજાક કરતા જતા હતા.  છેલ્લે તેણે કહ્યું : “ મારાં એ વરસો પાણીમાં ગયાં.  જો મને ફરીથી પસંદગી કરવાનો મોકો મળે તો હું હવે સમજી વિચારીને પસંદગી કરીશ. ”
(૨)
ફરીથી પરી દેખાઈ અને તે બોલી :
હવે ચાર જ ભેટો જ બાકી રહી છે. એક તક વધારે આપું છું.  અને હા, યાદ રાખજો – સમય ઝડપથી પસાર થઇ રહ્યો છે, અને તેમાંની એક મૂલ્યવાન છે.
પેલા માણસે લાંબા સમય સુધી વિચાર કર્યો અને પછી ‘પ્રેમ’ ની પસંદગી કરી; પણ એ પસંદગી કરતી વખતે તેણે એ જોયું નહીં કે પરીની આંખમાં આંસુ હતાં.
ઘણા વરસો પછી પેલો માણસ એક કોફીન પાસે બેઠો હતો, ઘર ખાલીખમ હતું.  તે મનમાં વિચારી રહ્યો હતો  : “ કુટુંબના પ્રત્યેક સભ્યે એક પછી એક વિદાય લીધી છે અને મને એકલો છોડી દીધો છે; હવે તે પણ અહીં અવસાન પામેલી પડી છે.  તે મને ખૂબ ખૂબ વ્હાલી હતી અને કુટુંબના સભ્યોમાં તે સૌથી છેલ્લી હતી.   મારા જીવનમાં બરબાદી પછી બરબાદીના વાવાઝોડાં આવતાં રહ્યાં છે;  મોજશોખનો એકે એક કલાક મેં પેલા દગાબાજ વેપારી ‘પ્રેમ’ પાસેથી વેચાતો લીધો હતો.  મેં તેની કિંમત દુઃખના અને યાતનાના હજારો કલાકોમાં ચૂકવી છે.  હું તેણે મારા હૃદયની ઊંડામાં ઊંડા ખૂણામાંથી શાપ આપું છું.
(૩)
પરી બોલી :  “ ફરીથી પસંદગી કરી લો.  ‘વરસો પસાર થતાં તારામાં ચોક્કસ કંઈક ડાહપણ આવ્યું હશે.  હવે માત્ર ત્રણ જ ભેટો બાકી રહી છે.  તેમાંની એક જ કાંઈક કિંમતી છે એ યાદ રાખજે અને કાળજીથી પસંદગી કરજે. ”
પેલા માણસે ખૂબ વિચાર કર્યો અને પછી કીર્તિની પસંદગી કરી; અને પેલી પરી નિસાસા મ્નાખાતી રસ્તે પડી.
વરસો વીતી ગયાં અને તે ફરીથ્યી આવી સંધ્યા સમયે પેલો યુવક વિચાર કરતો એકલો બેઠો હતો, તેની પાછળ પરી આવિએને ઊભી રહી અને પેલાની વિચારધારા ચાલતી હતી :
“ દુનિયામાં મારું નામ હતું, દરેક માણસ પ્રશંસાનાં પુષ્પો વેરતો હતો, અને હું સુખી છું એવું મને લાગતું હતું પણ એ સમય ગાળો કેટલો ટૂંકો હતો !  પછી અદેખાઈ આવી ;  વગોવણી આવી ;  ખોટાં આળ આવ્યાં, તિરસ્કાર આવ્યો અને પછી પજવણી આવી અને પછી અંતની શરૂઆત હોય એ રીતે હું ઉપહાસનું પાત્ર બન્યો.  અને છેલ્લે છેલ્લે કીર્તિની ચિતા જેવી કરુણા આવી.  ઓ.. હ !  પ્રસિધીનાં ફળ કેવાં કડવાં અને કષ્ટદાયક હોય છે !  શરૂઆતમાં જ્યારે તે પૂરબહારમાં હોય ત્યારે તેની સામે કાદવ ઉછાળવામાં આવે છે અને પડતીમાં હોય ત્યારે તિરસ્કાર અને કરુણાનું નિશાન બની રહે છે.
(૪)
ફરીથી સાદ સંભળાયો : હજી ફરીથી પસંદગી કરી લે.  માત્ર બે જ ભેટો બાકી રહી છે.  નિરાશ થવાની કોઈ જરૂર નથી.  શરૂઆતમાં એક જ મૂલ્યવાન હતી, અને તે તો હજીયે છે જ.
“ સંપત્તિ એ તો શક્તિ છે !  હું કેવો આંધળો હતો ?  હવે એને પસંદ કરવાથી જીવન જીવવા જેવું બની રહેશે.  હું મારા ધનને વાપરી નાખીશ, ઉડાડી દઈશ અથવા અન્ય લોકોને આંજી દઈશ.  મારી મજાક ઉડાવનારા અને મને ધિક્કારનારા લોકો મારી સમક્ષ રહેલી ધૂળમાં પેસી જશે અને હું તેમની અદેખાઈથી મારા હૃદયની ભૂખ ભાંગીશ.  મારી પાસે બધા મોજશોખો હશે, શારીરિક સંતોષ માટેની પ્રિયવસ્તુઓ મારી પાસે હશે.  હું ખરીદી જ કર્યા કરીશ – આમાન્યા, માન, અહોભાવ, પૂજ્યભાવ – આ તુચ્છ દુનિયાની બજાર પૂરી પાડી શકે તેવી જીવનની પ્રત્યેક બનાવટી સવલત.  મેં ઘણો બધો સમય ગુમાવી દીધો છે અને અત્યાર સુધી ખોટી પસંદગીઓ જ કર્યા કરી છે, પણ જવા દો એ બધું; એ વખતે હું અબુધ હતો અને શ્રેષ્ઠ વસ્તુની પસંદગી ન કરી શક્યો. ”
ઝડપથી ત્રણ વર્ષ પસાર થઇ ગયાં અને એક દિવસ પેલો માણસ ભાંગ્યા તૂટ્યા માળિયામાં ધ્રૂજતો ધ્રૂજતો બેઠો હતો, તે માંદલો અને ગમગીન દેખાતો હતો.  તેની આંખો ઊંડી ઊતરી ગઈ હતી.  તે ચિંથરેહાલ હતો.  તે રોટીનો ટુકડો ચાવી રહ્યો હતો અને ગણગણી રહ્યો હતો :  “ જહન્નમમાં જાઓ સર્વ જગતની ભેટો.  તે બધી છેતરામણી અને ઢોળ ચડાવેલ જુઠ્ઠાણાં જેવી છે.  તે દરેક જે કહેવાય છે તે નથી.  તે ભેટ નથી, પણ માત્ર ઉછીની મળેલી વસ્તુઓ છે.  પીડા, શોક, શરમ અને અકિંચનતા જેવી સનાતન વાસ્ત્વિક્તાનાં એ ઘડી બેઘડીનાં લટકાં છે. ”
પરીએ કહ્યું :  તારી વાત બરાબર છે.  મારા ખજાનામાં હવે એક વસ્તુ રહી છે. તે કિંમતી છે – એવી વસ્તુ જે મૂલ્યવત્તા વિનાની નથી.  એ મૂલ્ય વસ્તુની સરખામણીમાં હવે બીજી વસ્તુઓ કેવી ક્ષુદ્ર, મામુલી અને હલકી લાગે છે !  એ અમૂલ્ય વસ્તુ છે મોંઘી, મીઠી અને માયાળુ.  તે તમને, તનને પ્રજવતી પીડાઓને નિ:સ્વપ્ન અને નિરંતર નિદ્રામાં ડુબાડી દે છે અને તન અને મનને કોરતી ભોંઠપ અને ગમગીનીને ભુલાવી દે છે. ”
તે માણસ બોલી ઊઠયો :  મને તે આપો.  હવે હું થાકી  ગયો છું અને જંપવા માંગુ છું. ”
(૫)
પરી ફરી આવી.  તે ચાર ભેટ લાવી હતી.  તેમાં મૃત્યુ ન હતું.  તેણે કહ્યું :  “ મેં મૃત્યુની ભેટ એક તેની માના લાડકા દીકરાને આપી તેણે મારા પર વિશ્વાસ હતો.  તેણે મને જ પસંદગી પૂછી.  તેં મને પસંદ કરવાનું કહ્યું ન હતું.
“ અરે ભગવાન, તો પછી મારા માટે બાકી રહ્યું છે શું ? ”
“ જેને માટે તું પણ લાયક નથી તે – ઘોર અપમાનભર્યું વાર્ઘકય ! ”
નોંધ  : ફેશબુક પરના મિત્રો આવી અનેક કૃતિઓ માણવા અમારા બ્લોગની મૂલાકાત લઇ શકો છો જેની લીંક http://das.desais.net - ‘ દાદીમા ની પોટલી’ છે…

“માતૃત્વ” …

“માતૃત્વ” …



પ્રિય સખી
જય શ્રી કૃષ્ણ !
“बड़ी देर भई नंदलाला तेरी राह तके ब्रिजबाला” આજે આ ગીત સાંભળતા સાંભળતા કેટલાક એવા પ્રસંગો યાદ આવી રહ્યાં છે જેને કારણે હૃદયમાં ઉઠેલી વેદના એ મને મારા મનની વાત કહેવા માટે અને હૃદય ખાલી કરવા માટે આ લખાણ થકી પ્રેરી છે પણ મારી વેદનાનો રસાંશ લેવા માટે તને કહેવું ગમતું નથી પણ તેમ છતાંયે કહીશ કે કેટલીક વેદનાઓ સુખકારી હોય છે માટે આજે મારી સાથે એ સુખકારી વેદના ને પીવા માટે આપણી એજ કૃષ્ણ કેડી પરથી વ્રજની ગલિયનમાં આવીને ભમશે કે? કારણ કે મારૂ માનવું છે કે આપણી વેદનાનું મૂળ પણ ત્યાંજ છે અને તેનો અંત પણ ત્યાં જ છે તો તૈયાર છે ???? વ્રજ ગલિયનની ધૂળમાં ભીંજાવા ને??
ગોકુલની ગલીઓમાં નાનકડાં ગોવિંદ ધૂમ મચાવી રહ્યાં છે. બાળક જ્યારે ઘોડિયામાં હીંચકતું હોય ત્યારે તેને સંભાળવું ઘણું જ આસાન છે પરંતુ ચાલતાં શીખે ત્યારે સંભાળવું ઘણું જ મુશ્કેલ છે. એ દોઢ બે વર્ષના સમય ગાળામાં બાળકને પોતાની આસપાસ રહેલી દુનિયાની તમામ જીવ સજીવ વસ્તુઓનું અસ્તિત્વ પામવા માટે ઉત્સુકતા હોય છે. આપણાં નાનકડા નંદલાલન પણ તેમાંથી બાકાત નથી ભલે ઈશ્વરે પૃથ્વી પર જ્ન્મ લીધો હોય, પણ બાળક બનીને ખેલવાની મહેચ્છા ને સ્વયં ઈશ્વર પણ દૂર કરી શક્યા નથી.
માતા યશોદા નંદનંદનને પ્રાત:કાળે સ્નાન કરાવીને, વસ્ત્રો પહેરાવી આભૂષણ શૃંગાર કરાવે છે અને કહે છે કે લાલન આપણાં
આંગણામાં જ દાઉ ભૈયા સાથે ખેલજો દૂર જશો નહીં અને માતાની વાત ને શીરાની જેમ ગળે ઉતારી નંદનદન માતાને કહે છે કે
હા……મૈયા હું અહીં જ રમીશ હોં…….દાઉભૈયા સાથે………થે…….નંદનંદનની કાલી મીઠી વાત સાંભળીને માતા ખુશ થતાં પોતાના કામમાં વળગતા પણ નજર તો બાલકનૈયા પર જ રહેલી હતી. થોડીવારમાં જ કામમાં મશગુલ થયેલા માતા યશોદાને જોઈને બાલ કનૈયાએ દાઉજી ને કહ્યું કે ચાલો દાઉ ખિરકમાં જઈએ અને નંદનંદન દાઉજી સાથે ગાયોની સાથે ખેલવા માટે ખિરકમાં પધાર્યા. દાઉજી કહે કાન્હા અહીં તો ગોબર, ગૌમુત્ર અને ઘાસનાં ઢગલે ઢગલા છે અહીં ક્યાં રમીશું? કાન્હા કહે કે દાઉ ભૈયા અહીં જ રમીશું અહીં જે રમવાની મજા છે, ભીંજાવાની જે મજા છે તે બીજે ક્યાંય નથી એટલું બોલીને નંદનંદન ખિલ ખિલતા હસતાં હસતાં ખિરકમાં દોડવા લાગ્યાં અને દોડતાં દોડતાં તેમણે દાઉજીને ધક્કો મારીને છાણનાં ઢગલામાં ફેંકી દીધાં અચાનક આવેલા ધક્કા એ પલભર માટે દાઉજીને દિગ્મૂઢ કરી દીધાં પણ બીજી જ ક્ષણે ઊભા થઈને તેમણે પણ કન્હાઇ ને ધક્કો માર્યો અને કન્હાઇ ધબ કરતાં ઘાસનાં ઢગલામાં જઈ પડ્યાં અને તે સાથે બંને કુમારો ખડ ખડ કરીને હસવા લાગ્યાં. ગાયો ઘાસથી ખરડાયેલા ગોવિંદજીનાં શરીર પરના ઘાસનાં તણખલાઓને ચાટવા લાગી. નાનકડા ગોવિંદજીનાં શરીરનાં ચાટતી ગાયોને જોઈને આસપાસ કામ કરી રહેલી ગોપિકાઓ ખિરક તરફ દોડી અને યશોદાનંદન અને રોહિણીનંદન ને ગોદીમાં લઈ તેના તન પરથી ગોબર અને ઘાસ સાફ કરવા લાગી. કામ પડતાં મૂકીને ખિરક તરફ ભાગેલી ગોપિકાઓની ચહેલ પહેલ જોઈને માતા રોહિણી પણ દોડયા અને માતા રોહિણીની સાથે સાથે માતા યશોદા પણ દોડીને આવ્યા અને દાસીઓનાં હાથમાંથી પોતાના ગંદા ગોબર ગણેશ થયેલા બાળકોને લઈને વહાલ કરવા લાગી. માતાઓને આવેલા જોઈને દાસીઓ થોડા પગલાં પાછળ તો ખસી ગઈ, પરંતુ તેમના મુખ ઉપર થોડું ઝંખવાયેલું હાસ્ય ફરી વળ્યું, આંખોમાં ન સમજાય તેવું ઝળહળ થતું પાણી બિંદુઓ બનીને ઝળકી રહ્યું હતું અને હૃદયમાં એક જ ભાવ આવી રહ્યો હતો કે કાશ આ બંને કુમારોને ગોદમાં લેવા મળે, તેમની સાથે રમવા મળે તો કેટલું સારું. પણ રમવાની વાત તો દૂર ગઈ અહીં તો સ્પર્શ કરવા માટે પણ મન તરસવા લાગ્યાં છે. ગોપિકાઓ જ્યારે જ્યારે બાળકોને જોતી ત્યારે તેમને લાગતું કે આ કુમારોને હાથમાં લઈ લઈએ, તેમને ગોદમાં બેસાડીને ખૂબ વહાલ કરીએ પણ ગોપિકાઓની વહાલની સરવાણીઓ સુકાતી રહેતી. દિન પ્રતિદિન ગોપિકાઓ ભગવાનને પ્રાર્થના કરતી રહેતી કે અમારી ગોદમાં પણ નંદનંદન અને રોહિણીનંદન ખેલતા હોય તો કેટલું સારૂ પરંતું ગોપિકાઓની સાથે સાથે ખિરકમાં રહેલી ગાયોની પણ આજ દશા હતી. ગાયોની આંખો અને મન પણ સદાય તરસતા રહેતા. ગાયો પણ પોતાના અવાજમાં અને મૂક આંખો એ ભગવાનને વિનંતી કરતી કે જે લાલનનો હાથ અમારા શરીર પર વહાલથી ફરે છે તેજ લાલનનો સ્પર્શ અમને અમારા વાછરડાં રૂપે મળે તો કેટલું સારૂ. ..
નંદનંદન અને રોહિણી નંદનના પ્રત્યેક દિને મોટા થવાની પ્રત્યેક ક્ષણોમાં ગાયો અને ગોપીઓ પ્રાર્થના કરતી રહેતી કે માતા યશોદા અને માતા રોહિણી જેવું માતૃત્વનું સુખ અમને પણ મળે. શ્રી મહાપ્રભુજી કહે છે કે અંતરથી કરેલી પ્રાર્થના ક્યારેય નિષ્ફળ જતી નથી. ગોકુલની ગોપીઓ અને ગાયોએ કરેલી પ્રાર્થનાને સમય જતાં ભગવાને સાંભળી અને તેમની પ્રાર્થના થકી બ્રહ્માજીને ભગવાનના સ્વરૂપમાં શંકા થઈ તેમણે પૃથ્વી લોક પર આવીને ગોપબાળકો અને વાછરડાંઓને હરી લીધાં અને પોતાની સાથે બ્રહ્મલોકમાં લઈ ગયા શ્રી ઠાકોરજીને ખબર પડી કે બ્રહ્માજીએ પોતાના સખાઓ અને વાછરડાંઓને પોતાનાથી જુદા કર્યા છે ત્યારે તેમણે પોતાના જ સ્વરૂપમાંથી પોતાના અસંખ્ય સખાઓ અને વાછરડાંઓને પ્રગટ કર્યા. સાંજનાં સમયે ગોચારણમાંથી પાછાં ફરતાં કૃષ્ણ કનૈયા, બાલ ગ્વાલ સખાઓ અને વાછરડાંઓને જોઈને આજે ગોકુલની ગલીઓ આશ્ચર્ય ચકિત બની ગઈ રોજ આ રજ કૃષ્ણકનૈયાનાં બે અને દાઉજીનાં બે એમ ચાર ચરણકમળોની છાપને પોતાની ગોદમાં લઈ તેના સ્વાગતની તૈયારીઓ કરતી હતી પણ આજે એ ફક્ત ચાર ચરણકમળ ન હતાં આજે તો એ ચાર ચરણકમળોની સાથે સાથે બીજા પણ અસંખ્ય ચરણકમળો હતાં અને તે ચરણકમળોને જોઈને વ્રજરજને ખાતરી થતી હતી કે આજે પ્રત્યેક ચરણમાં એક એક કૃષ્ણ કનૈયા અને એક એક દાઉજી સમાયેલા છે. જાણે અજાણે આજે ગોકુલની ગલીઓની સાથે સાથે ગોકુલની દરેક માતાઓ પણ આનંદિત બનીને પોતપોતાના બાળકોની રાહ જોઈ રહી હતી. ઘેર પહોંચતા સુધીમાં તો દરેક ગોકુલ ગ્રામ્યનારી પોત પોતાના બાળકો સાથે પોતાની દુનિયામાં સમાઈ પણ ગઈ, જે નંદાલયની દીવાલો ગઇકાલ સુધી અસંખ્ય ગોપિકાઓના નાદથી ગુંજતી હતી તે દીવાલો આજે ખાલી ખમ્મમ રહી ગઈ. જે ગાયોની મૂક આંખોમાં ગઇકાલ સુધી કૃષ્ણ અને દાઉ પડછાયો બનીને ઘૂમતા હતા તેજ આંખોને આજે પોતાના વાછરડાંઓ સિવાય કંઈજ દેખાતું ન હતું . રોજ સવારે જે ઘર આંગણ ગોપ ગોપીઓનો શોરમચોરથી ગાજતો રહેતો હતો તે ઘર આંગણ પણ હવે શાંત થઈને બેસી ગયું હતું.
ગોકુલના ઘેર ઘેરમાં આજે કૃષ્ણ ગ્વાલ બનીને ખેલતા હતા અને દરેક ખિરકમાં કૃષ્ણ વાછરડું બનીને ગાયોની સાથે રમી રહ્યાં હતાં. જે સાંજ પહેલાં મોડે મોડેથી શરૂ થતી હતી તે સાંજ હવે જલ્દીથી ઢળી જતી અને તે ઢળી જતી સાંજનાં સથવારે ગોકુલ ગ્રામ પણ જંપી જતું. નંદાલયમાં બંને માતાઓ વિચારતી રહેતી કે હવે મારા લાલનને જોવા કે રમાડવા કેમ કોઈ આવતું નથી? એક બે વાર તો માતાઓએ ગોપીઓ પાસે મમરો પણ મૂકી જોયો કે શા માટે હવે ગોપિકાઓ નંદાલયમાં આવતી નથી? અને જવાબ મળ્યો કે જે સુખ પહેલા તેમને નંદાલયમાં મળતું હતું તેજ સુખ હવે તેમને પોતાના બાળકોમાં મળે છે, તેથી માતાઓ પોતાના બાળકોને છોડવા તૈયાર થતી નથી.
સખી મારી વેદના અહીં જ છે જ્યારે આપણે પણ માતા બનીએ છીએ ત્યારે ભગવાન ને પ્રાર્થના કરીને કહીયે છીએ કે અમને કૃષ્ણ કનૈયા જેવો પુત્ર આપ, પણ એમ નથી કહેતા કે હે પ્રભુ કૃષ્ણ કનૈયા જ મારી ગોદમાં ખેલે. “કૃષ્ણ કનૈયા જેવો બાળક” અને “કૃષ્ણ કનૈયા” બંનેમાં ઘણો જ ફર્ક છે તે તું જાણે છે? આપણે માતાઓ જ્યારે ભગવાનને પ્રાર્થના કરીએ કે કૃષ્ણ કનૈયા જ અમને બાળક રૂપે જોઈએ છે, ત્યારે પ્રભુ વિચારે કે આમને તો હું જ બાળક રૂપે તેમની ગોદમાં ખેલું તે જોઈએ છે , પણ આપણે કહીએ કે હે પ્રભુ કૃષ્ણ કનૈયા જેવો બાળક અમને જોઈએ છે ત્યારે તે સારૂપ્ય સ્વરૂપ થયું શ્રી મહાપ્રભુજી સમજાવે છે કે આપણે માતાઓએ પ્રભુનું સારૂપ્ય સ્વરૂપ માંગ્યું હતું તેથી બાળકમાં પ્રભુનું રૂપ હોવાને કારણે બાળક આપણને વહાલું લાગે છે પણ તે આપણું હોવાને કારણે ફક્ત આપણને વહાલું લાગે છે, પરંતુ બીજાઓને એટલું વહાલું લાગતું નથી. પરંતુ જ્યારે માતાઓ કહેશે કે પ્રભુ જ તેમને બાળક સ્વરૂપે જોઈએ ત્યારે તે બાળક બનેલા પ્રભુ દરેકે દરેક માતાઓને વહાલા લાગશે.
પ્રિય સખી અહીં મને શ્રી હરિરાયપ્રભુજીના સમયનો એક બનાવ યાદ આવી ગયો. એકવાર શ્રી હરિરાય મહાપ્રભુજી વસંતપંચમીના દિવસો દરમ્યાન રાજસ્થાનમાં પોતાના કોઈ સેવક રાજાના મહેલે ગયા ત્યાં તેમના મહેલની હવેલીમાં તેમના ઠાકોરજીને જોઈને શ્રી હરિરાય મહાપ્રભુજી હસી પડ્યાં તેમને હસેલા જોઈને રાજાએ પૂછ્યું કે આપ શા માટે હસ્યાં? શ્રી હરિરાય મહાપ્રભુજી કહે કે આ આપના ઠાકોરજી છે ને…… તે તો અમારા ઠાકુરજીના ધોબી છે આ સાંભળીને રાજાને ગુસ્સો આવ્યો કે ગુરૂવર શ્રી હરિરાયજી મારા ઠાકુરજીને ધોબી કહે છે……!!! પણ મહાપુરુષોની સામે ગુસ્સો કેમ કરાય? તેથી રાજાએ કહ્યું કે આપ કહો છો તેની ખાતરી શું છે? શ્રી હરિરાય મહાપ્રભુજી એ કહ્યું કે આજે તમે શ્રી ઠાકુરજીના ખેલેલા વસ્ત્રો તેની પાસે મૂકી દો અને આવતી કાલે જો જો . તે રાત્રિ એ શ્રી હરિરાયમહાપ્રભુજીના ઠાકુરજીના વસંત પંચમીના રંગો વડે ખેલેલા વસ્ત્રોને શ્રી હરિરાય મહાપ્રભુજી એ રાજાની સામે રાજાના ઠાકુરજી સામે મૂક્યા અને હવેલીના દરવાજા પર તારામંગલ કરી દીધાં.
બીજા દિવસે સવારે હવેલીમાં ટેરો ખોલ્યો ત્યારે રાજાએ જોયું કે શ્રી હરિરાયમહાપ્રભુજીના ઠાકુરજીના વસ્ત્રો એકદમ ચોખ્ખા થઈ ગયા છે ત્યારે તેમને ઘણું જ આશ્ચર્ય થયું તેમણે શ્રી હરિરાય મહાપ્રભુજીને તેનું કારણ પૂછ્યું?? શ્રી હરિરાય મહાપ્રભુજી એ કહ્યું કે તમારા ઠાકોરજી એ શ્રી ગુંસાઈજી પ્રભુચરણના સમયમાં ધોબી હતો એકવાર શ્રી ગુંસાઈજી બાવા એ જોયું કે આ ધોબી બધાના કપડાં પછાડી પછાડીને ધુએ છે પણ શ્રી ઠાકુરજીના વસ્ત્રો તે બહુજ પ્રેમથી અને સુંદર રીતિથી મલી મલીને ધુએ છે ત્યારે શ્રી ગુંસાઈજી પ્રભુચરણ ને અત્યંત પ્રસન્નતા થઈ તેમણે ધોબીને પોતાની પાસે કંઈક માંગવા કહ્યું ત્યારે ધોબી એ માંગ્યું કે મને શ્રી ઠાકુરજીના જેવુ રૂપ આપો મને સારૂપ્ય મુક્તિ આપો. શ્રી ગુંસાઈજી પ્રભુચરણની કૃપાથી મળેલ આશીર્વચનોને કારણે એ ધોબીએ સારૂપ્ય સ્વરૂપ લીધું છે (એટ્લે કે શ્રી ઠાકુરજીનું સ્વરૂપ લીધું છે )અને આજે એ આપને ત્યાં શ્રી ઠાકુરજીની જગ્યાએ પૂજાય છે.
એ સખી આપણી પણ આજ દશા છે આપણે જ્યારે માતા બન્યા ત્યારે ઠાકુરજીને એમ નથી કીધું કે પ્રભુ આપ મારે ત્યાં બાળક બનીને આવો પણ એમ કહ્યું છે કે પ્રભુ જેવુ બાળક મારે ત્યાં આવે આમ આપણે પણ ભગવાનની સારૂપ્ય ભક્તિ માંગી છે સખી “માતૃત્વની” નદીએ જઈને આપણે સમજ વગર નદીમાંથી ફક્ત પાણીનું બિંદુ લઈને આવ્યા હોઈએ ત્યારે આપણને આપણી જાત માટે દુ:ખ થાય છે અને હવે મોડે મોડેથી જ્યારે જ્ઞાન થયું છે ત્યારે ઘણું જ મોડું થઈ ગયું છે બસ “માતૃત્વની નદીએ હું ઊભી રહીને તરસી જ રહી ગઈ”, તેજ વેદના રહી ગઈ છે અને એ વેદનાને પરિપૂર્ણ કરવા માટે પણ શ્રી વલ્લભાચાર્ય મહાપ્રભુજી એ કૃપા કરીને આપણને પોતાની કાની થી શ્રી ઠાકુરજી પધરાવી આપ્યાં છે પરંતુ હજુ પણ આપણે માતા યશોદા કે ગોપિકાઓ નથી બની શક્યા અને બની શકીશું કે નહીં તે પણ મને ખબર નથી. તારો વિચાર શું છે તે તું મને કહી શકે છે, કદાચ તારી વેદના પણ મારી જેમ જ હશે તેમ હું માનું છું ચાલ ત્યારે રજા લઉં મારીસાથે વ્રજ ગલીયનની રજમાં ભીંજાવા માટે તારો આભાર. આપણે ફરી મળીશું એજ કૃષ્ણ કેડી પર કોઈક નવા વિષય સાથે નવા વિચાર સાથે____વ્રજની વનરાઈમાં વ્રજનીશની સાથે ફરવા માટે.
સારાંશ-“આપણે ત્યાં પણ જ્યારે બાળક આવવાની તૈયારી હોય ત્યારે આપણાં મોટેરાઓ આપણાં હાથમાં ધર્મ પુસ્તકો આપે છે અને કહે છે કે તારે ત્યાં રામ અને કૃષ્ણ જેવુ બાળક થાય આમ આપણે પ્રભુના જેવી સારૂપ્ય સ્વરૂપની માગણી કરીએ છીએ પણ જ્યારે એમ કહીશું કે પ્રભુ જ મારી ગોદમાં ખેલે ત્યારે પ્રભુને સ્વયં આપણને માતૃત્વનું સુખ દેવા પધારવું જ પડશે અને તે સમયે દરેક માતાઓની ગોદમાં પરમપ્રભુ શ્રી કૃષ્ણ જ બાળક રૂપે ખેલતા હશે અને દરેક માતા યશોદા અને ગોપિકાઓ બની જશે અને ઘર ઘરનું વ્રજ વ્રજનીશની સાથે મહેંકતું હશે.”
સાભાર : પૂર્વી મલકાણ – મોદીનાં જય શ્રી કૃષ્ણ  (યુ એસ એ)
૧૨-૧૦-૨૦૧૦

કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ…

કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ…

govind

.
કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ… (૨)
કબહું મિલે પિયા મેરા…
કબહું મિલે પિયા મેરા … મેરા …
કબહું મિલે પિયા મેરા ..
હે ગોવિંદ …
કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ ..
કબહું મિલે પિયા મેરા … ગોવિંદ… (૨)
કબહું મિલે પિયા મેરા…
ચરન કમલ કો, હંસા સ દેખું ..
રાખું મેરા, મેરા …
ચરન કમલ કો, હંસા સ દેખું ..
રાખું મેરા, મેરા …
નીરખન કો મોહે, સાવ ઘણેરો .. (૨)
સાવ ઘણેરો .. (૨)
સાવ ઘણેરો ..
કબ દેખું મુખ તેરા…ગોવિંદ…
કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ ..
કબહું મિલે … (૨) … પિયા મોરા, ગોવિંદ…
કબહું મિલે…મિલે …. (૨)
કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ ..
કબહું મિલે પિયા મેરા…
વ્યાકુલ પ્રાણ ધરે ન ધીરજ ..
મિલત તું મિત સુબેરા ..
મીરાં કહે પ્રભુ, ગીરીધર નાગર .. (૨)
તાપ તપત બહુ તેરા..ગોવિંદ..
કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ ..
કબહું મિલે પિયા મેરા …
કબહું મિલે .. (૨).. પિયા મેરા, ગોવિંદ
કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ… (૨)
કબહું મિલે પિયા મેરા, ગોવિંદ… (૨)

લાવરીની શિખામણ … (બોધકથા)

લાવરીની શિખામણ …  (બોધકથા)
 

એક લાવરી હતી.

તે ઘઉંના ખેતરમાં માળો બાંધીને પોતાનાં બચ્ચાં સાથે રહેતી હતી. બચ્ચાં હજુ નાનાં હતાં તેથી બચ્ચાને માળામાં મૂકીને ચણ ચણવા જતી. એક દિવસ લાવરીએ બચ્ચાંને કહ્યું, જુઓ, ખેતરનો માલિક જે કાંઈ બોલે તે ધ્યાનથી સાંભળજો અને સાંજે મને કહેજો. આમ કહી તે ચણવા ગઈ.

સાંજે લાવરી આવી ત્યારે બચ્ચાંએ માને કહ્યું, મા, ખેડૂત કહેતો હતો કે કાલે પડોશીઓ આવશે તો પાક લણી લઈશું. હવે આપણે બીજી સલામત જગ્યાએ જતાં રહીએ તો ?

લાવરી કહે, તમે ચિંતા છોડો. એ પડોશીઓ ઉપર આધાર રાખે છે એટલે મહિનાઓના મહિના નીકળી જશે. અને બીજે દિવસે ખેડૂતે ખેતરમાં આવ્યો પણ કોઈ પડોશીઓ આવ્યા ન હતા તેથી તે બોલ્યો, કાંઈ વાંધો નહિ, કાલે મારા સગાઓને પાક લણવા બોલાવી લઈશ. લાવરી ચણ ચણીને આવી ત્યારે બચ્ચાએ તેને ખેડૂતની વાત કરી.

લાવરીએ કહ્યું, ચિંતા છોડો. ખેડૂતે સગા પર આધાર રાખ્યો છે. એથી હજુ કેટલાંય દિવસ સુધી પાક લણાશે નહિ. આખરે લાવરી સાચી પડી. ખેડૂત રાહ જોતો રહ્યો ને પાક લણવા આવ્યો નહિ.

થોડા દહાડા પછી બચ્ચાં કહે, મા, આજે તો ખેડૂત ગુસ્સામાં હતો. તેની ઘરવાળીને કહે, કોઈ ન આવ્યું તો આપણે બે જ કાલે પાક લણીશું.

લાવરી કહે, ખેડૂતે પારકી આશા છોડી એટલે જરૂર તે કાલે પાક લણશે. ચાલો આપણે આજે જ બીજી કોઈ સલામત જગ્યાએ જતાં રહીએ. આમ કહી લાવરી તેનાં બચ્ચાંને લઈ બીજે રહેવા જતી રહી.

બોધકથા :  પારકી આશ સદા નિરાશ … જ્યારે આપણે બીજાને આધારે કોઈપણ કાર્ય કરવાનું  નક્કી કરીએ છીએ ત્યારે તે કાર્ય પૂર્ણ થવાની અનિશ્ચતતા નું પ્રમાણ વધી જાય છે.   ..

સાભાર :માવજીભાઈ.કોમ

(૧) પતૌડી …(પાનથી બનેલી વાનગી) –(મહારાષ્ટ્રીયન) … (૨) ટામેટા નો સૂપ …

પતૌડી …(મહારાષ્ટ્રીયન)

બનાવવાનો સમય – ૧ કલાક
(ઍપિટાઈઝર તરીકે હોય તો : ૩ થી ૪ વ્યક્તિ માટે.)


[અમેરિકા નિવાસી પૂર્વીબેન ‘વાનગીઓ અને મસાલાઓ’ ક્ષેત્રે અનેક વર્ષોથી કાર્યરત છે. તેમણે આ ક્ષેત્રે વિશાળ પાયે કામ કર્યું છે.  આ જ વિષયને લઈને તેમનું ‘રસ પરિમલ’નામનું એક પુસ્તક પ્રકાશિત પણ થયું છે, જેમાં વિવિધ નવી વાનગીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે. આ પુસ્તકમાંથી ‘પતૌડી’ નામની આ વાનગીની રીત ‘દાદીમા ની પોટલી’ … ને મોકલવા માટે તેમના અત્રે આભારી છીએ ……  આ અગાઉ તેઓની  અનેક રહ્ચ્નાઓ પણ અહીં આપણે માણી છે…  ]

 

સામગ્રી :

૫-૬ નંગ બટેટા બાફેલા

૬-૭ નંગ લીલા મરચાં

૧ નંગ આદુનો ટુકડો

૪ -૫ નંગ લસણ ની કળી

૧/૨ વાટકી  લીલી કોથમરી બારીક સમારેલી

બારીક સમારેલા મીઠા લીમડાનાં પાન

૧/૪ – ચમચી હળદર પાઉડર

મીઠું સ્વાદ અનુસાર

આમચૂર પાવડર

રાઈ

જીરું

હિંગ

૧૨-૧૩ નંગ કોબીનાં આખા પાન

૧/૪ – ચમચી તેલ -કોબીનાં પાન માટે

૧/૪ – તેલ મસાલો સાંતળવા માટે

૧/૨ – કપ બારીક સમારેલા કાંદા

૧ મોટી તપેલી ( પાણી ગરમ કરવું અને તેમાં થોડું મીઠું અને તેલ નાખવું.)

લવિંગ અથવા દોરો

રીત :

૧ ) સૌ પ્રથમ બાફેલા બટેટાનો માવો કરવો.

૨ ) બારીક સમારેલા કાંદામાંથી ૧/૨ -(અડધા) કાંદા તેમાં મિકસ કરવા….

૩ ) અને બાકીના ૧/૨ -(અડધા) કાંદાને આદું, મરચાની પેસ્ટ સાથે સાંતળવા

૪ ) લીલા મરચા, આદું અને લસણની પેસ્ટ કરવી

૫ ) ૧/૪ – ચમચી તેલ ગરમ કરવા મુકવું

૬ ) તેલ ગરમ થાય ત્યારે તેમાં રાઈ, જીરું, હિંગ અને હળદર નાખવા

૭ ) હળદર નાખ્યા બાદ તરત જ તેમાં વાટેલાં આદું મરચાની પેસ્ટ નાખવી અને થોડી પળો માટે સાંતળવી

૮ ) બારીક સમારેલા મીઠા લીમડાના પાનની સાથે થોડી કોથમરી પણ તેમાં નાખવી અને બારીક સમારેલા ૧/૨-(અડધા) કાંદા નાખવા અને મિક્સ કરવા અને ફરી થોડી પળો માટે ગેસ પર ચડવા દેવું.

૯ ) બટેટા અને કાંદાના મિશ્રણમાં આ સાંતળેલો મસાલો, મીઠું આમચૂર પાવડર નાખવા

૧૦ ) સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખવું થોડી કોથમરી નાખવી અને સરસ રીતે મિક્સ કરવું.

૧૧ ) કોબીનાં આખા પાન કાઢીને તેમાં પાછળના ભાગમાંથી જાડી એવી ડલીનો ભાગ આખું પાન ન તૂટે તે રીતે કાઢી નાખવો. (જે રીતે આળુંના પાતરા બનાવતી વખતે ડલી કાઢી નાખીએ છીએ તે જ રીતે)

૧૨ ) મોટું તપેલું પાણી ગરમ કરવું અને તેમાં થોડું મીઠું અને તેલ નાખવું અને પાણીને ઉકાળવું.

૧૩ ) કોબીનાં પાનને એ ગરમ પાણીમાં નાખવા અને લગભગ ૨૦  સેકન્ડ માટે ગરમ પાણીમાં  ઉકાળી કાઢી લેવા.

૧૪ ) કોબીનાં પ્રત્યેક પાનમાં બટેટાનો થોડો માવો ભરવો અને તે પાન ખૂલે નહીં તે રીતેનો રોલ બનાવીને તેને લોક કરવા માટે લવિંગથી  સીલ કરી દેવું.

૧૫ ) પાન તેલવાળું અને બોઈલ થઈને નરમ પડી ગયું હોઈ ઘણીવાર સીલ કરવા માટે તકલીફ પડે છે આવા સમયે પાનનો રોલ કરી તેને દોરાથી બાંધી દેવો.

રોલને આપ સુપમાં નાખી Bake કરી શકો છો અથવા Appetizer તરીકે પણ પીરસી શકો છો.

મેંદાનો લોટ અને ચોખાનો લોટ લઈ તેમાં મીઠું અને ગ્રીન લીવ્ઝ ઓરેગાનો નાખીને મિશ્રણ બનાવી લેવું. તેમાં રોલ નાખીને તેને બ્રેડ ક્રમ્સમાં રગદોળી તળી લેવા અથવા શેલો ફ્રાય કરી લેવા (કોબીનાં પાન હોવાથી થોડા જ બ્રાઉન થશે )

નોંધ: –

૧ ) ખાતી વખતે દોરો કાઢવાનું ભુલશો નહીં.

૨ ) કાંદાનો ઉપયોગ કરવો હોય તો જ તે બનાવનાર પર આધાર રાખે છે. આ વાનગી તીખી વધુ હોય તો વધારે મજેદાર લાગે છે અને કોઈપણ સમયે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે આ વાનગીની ખાસ બાબત એ છે કે જો તેલ વાપર્યા વગર પણ બનાવવી હોય તો બનાવી શકાય છે તેલ હોય કે ન હોય સામગ્રીમાં પણ પોતાનો સ્વાદ અને સુગંધ જાળવી રાખે છે

૩ ) પાર્ટીમાં આ વાનગી લઈ જશો તો તો ચોક્કસ આપની ટ્રે ખાલી જ પાછી આવવાની. ટી પાર્ટી હોય કે ડ્રિંક પાર્ટી આ વાનગી તેનું આધિપત્ય જમાવી દે છે.

૪ ) બટેટાના આજ માવામાંથી આપ બટેટા વડા પણ બનાવી શકો છો અને તેમ છતાં પુરણ વધી પડે તો આપ આલુ પરોઠા પણ બનાવી શકો છો.અને આલુ પરોઠાથી પણ થાકી ગયા હોવ અને વધુ મજેદાર સાંજ બનાવવી હોય તો આજ પૂરણમાં થોડા લીલા વટાણા બાફીને નાખી દો અને સમોસા અથવા પફ બનાવી લો…… એક સ્વાદ…અનેક  સ્વાદ રૂપ પણ આ બધામાં ખાસ છે અનેરી  મજેદાર … … “પતૌડી….પત્તોથી બનેલી__ પ તૌ  ડી__

(૨) ટામેટા નો સુપ માટેની સામગ્રી :

ટમેટાનો સુપ આપ કેન વાળો પણ લઈ શકો છો અને ઘરે પણ તૈયાર કરી શકો છો.

ટામેટાના  ૬  થી ૭  ટુકડા કરી થોડું ક્રીમ અને પાણી મિક્સ કરી મિક્સીમાં વાટી લેવા

જરૂર પુરતું પાણી નાખવું

મીઠું સ્વાદ મુજબ નાખવું

૧/૨ –  ચમચી ખાંડ

૧/૨ – ચમચી ઘી

૧ – ચમચી આરારૂટનો લોટ (તપકીર  નો લોટ )અથવા કોર્ન સ્ટાર્ચ

૧/૨ – ચમચી જીરું આખું

૧/૪ – ચમચી લાલ મરચાનો પાવડર

રીત :

૧) ટમેટાનો પલ્પ બનાવી લેવો

૨) ઘી ગરમ કરીને તેમાં આખું જીરું નાખવું

૩) આખા જીરા બાદ તેમાં લાલ મરચું નાખવું

૪) ત્યાર બાદ તેમાં ટમેટાનો પલ્પ નાખવો અને ગરમ થવા દેવું.

૫) સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખવું

૬) ખાંડ નાખવી

૭) સુપને ઘટ્ટ બનાવવા માટે કોર્ન સ્ટાર્ચ ૧ – ચમચી લઈ પાણીમાં મિકસ કરી ઉમેરવો.

૮) જો ફરાળમાં સુપ વાપરવો હોય તો આરારૂટનો લોટ ૧ -ચમચી મિક્સ કરી દેવો. (ફરાળમાં જે ટામેટાનો ઉપયોગ કરતા હોય તેને માટે)

સાભાર :પૂર્વી મલકાણ મોદી – રસ પરિમલમાંથી

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

‘ગુરુ’… (ભાગ-૨ )

‘ગુરુ’… (ભાગ-૨ ) …
ગતાંકથી ચાલુ  ...

આજે ‘ગુરુ’ અંગે, ગઈકાલની પોસ્ટમાં  જણાવ્યા મુજબ થોડી વધુ જાણકારી આપવા કોશિશ કરેલ છે,  ‘ગુરુ’ અંગેની માન્યતા શું છે ? અને શા માટે આ માન્યતા છે ? અને ગુરુ કોણ ? અને તેનું કાર્ય શું ? વિગેરે….  બાબત જાણવા .. શ્રીરામકૃષ્ણ મઠ અને મિશન ના ૧૩મા પરમ અદ્યક્ષ બ્રહ્મલીન સ્વામી રંગનાથાનંદજી ના વાર્તાલાપ ને   સંકલન કરી  અહીં મૂકવા નમ્ર કોશિશ કરેલ છે.  જે દ્વારા આપણે વધારે જાણીશું…
શ્રી રામકૃષ્ણ મઠ અને મિશન ના ૧૩મા સદગુરુ/ અધ્યક્ષ- બ્રહ્મલીન સ્વામી રંગનાથાનંદજી ૧૯૮૨ મા જ્યારે અમેરિકા વ્યાખાન યાત્રા પર ગયા હતા, ત્યારે તેમણે શિકાગોમાં વેદાંત સોસાયટી ના તે સમયના અદયક્ષ સ્વામી ભાસ્યાનંદજી ના કેહવાથી જ્ઞાનવર્ધક પ્રશ્નોત્તર-સત્ર માં માર્ગદર્શન આપેલ. અદ્વેત્ત આશ્રમે સન ૨૦૦૦ માં આ સમ્પૂર્ણ વાર્તાલાપને Proceedings of the Question-Answer Session in Chicago નામે પુસ્તકના સ્વરૂપે પ્રકાશિત કરેલ જેના હિન્દી અનુવાદમાં થી અહી ગુજરાતીમાં અનુવાદ કરી ગુરુ વિશેના વાર્તાલાપના થોડા અંશ અહીં મુકવા નમ્ર કોશિશ કરેલ છે, જે આપના જીવનમાં માર્ગદર્શક બની રહશે તેવી ભાવના સાથે. આ લેખ ના અનુવાદમાં જે કોઈ ભૂલ હોઈ, તે સંમ્પૂર્ણ મારી છે; જે બદલ આપ્ સૌની અગાઉ થી જ ક્ષમા ચાહું છું.
એક સ્ત્રી દ્વારા પૂછવામાં આવેલ પ્રશ્ન: જો તમે અમેરિકાના લોકો ને જણાવવાની મદદ કરવા ઇચ્છતા હોય તો હું જાણવા માગું છું કે એક નકલી અને એક વાસ્તવિક સ્વામી/ગુરુમાં તફાવત કઈ રીતે જોઈ શકાય? હાલમાં અમરિકામાં બહુ જ બધાં આવા સ્વામીઓ આવે છે, જો તમે ઈચ્છો તો અમને થોડોક આધાર બતાવશો કે અમે કઈ રીતે નક્કી કરી શકીએ કે કોણ કેવા છે?
સ્વામીજી રંગનાથાનંદજી : બધી જ જગ્યાએ આ સમસ્યા છે, ભારતમાં પણ આ સમસ્યા છે. ત્યાં પણ અનેક ગુરુઓ ફરે છે;અમેરિકામાં પણ હાલ આ જ દશા- સમશ્યા છે. અમારી આધ્યાત્મિક પરમ્પરા માં આવા સાચા આધ્યાત્મિક ગુરુ નું એક માપદંડ આપવામાં-નક્કી કરવામાં આવેલ છે. સૌપ્રથમ, તે સ્ત્રી કે પુરુષ શુદ્ધ હોવા જોઈએ-તે આધ્યાત્મિક જીવનનો એક સારો અભ્યાસુ/વિદ્યાર્થી હોવા જોઈએ- તેણે તેનો અભ્યાસ કરેલ હોવો જોઈએ, તેમજ તેમાં તેની પાસે આવવા વાળા વિદ્યાર્થી પ્રત્યે નિશ્વાર્થ પ્રેમ હોવો જોઈએ, અને છેલ્લે, તે ધર્મ ને વેહચવા વાળો ન હોવા જોઈએ. અમારાં બધાં જ ધર્મ ગ્રંથો માં ધર્મના વેચાણની ટીકા કરવામાં આવી છે કારણકે ધર્મ અત્યંત પવિત્ર છે. ભારતના સંપૂર્ણ ધાર્મિક ઇતિહાસમાં આ ઉપર વજન -જોર આપવામાં આવેલ છે. ગુરુ કરૂણાસભર, પ્રેમવશને કારણે જ કોઈને ધર્મોપદેશ આપે છે.આમ છતાં કોઈ સ્ત્રી કે પુરુષ ધર્મ નું વેચાણ કરતો હોય તો તેનાથી ધર્મ નષ્ટ -નાશ થાય છે.. માટે જ, હું અહીંયા લોકો ને એ જ કહી શકું કે આવા લોકો થી સાવધાન રેહવું જે ધર્મ નું વેચાણ કરે છે અને મોટાં મોટાં વચનો આપે છે કે તમને તાત્કાલિક -તૂરત જ આધ્યાત્મિક અનુભવ -જ્ઞાન પ્રાપ્ત થવાં લાગશે. ધર્મ માં કોઈ જલ્દબાજી- ઝડપી પ્રકિયા ન થઈ શકે; તમારે ધીરે-ધીરે સતત -નિરંતર ચાલવું જોઈએ. એટલે જ લોકો ને થોડું પ્રશિક્ષણ- પૂર્વ અભ્યાસ- માહિતી ની જરૂરીયાત છે કે ધર્મ આટલો સસ્તો નથી. ત્રણ મહિનામાં તમને મુક્તિ ન મળી શકે; તે કોઈ કેપ્સ્યુલમાં ન આપી શકાય. આ બધી વાતો લોકોએ જાણવી જોઈએ.
ધર્મ એક ગંભીર સંઘર્ષ છે. તમારા માં દિવ્યત્વ છ્પએલું છે, તમારે તેની ઉપલબ્ધિ -પ્રાપ્તિ માટે અધાયાત્મિક બનવા સંઘર્ષ-મેહનત કરવી પડશે. હું નથી સમજતો કે જ્યારે લોકો ને આ જ્ઞાન મળી જશે ત્યારે સસ્તા ગુરુ કોઈનું પણ મગજ ભ્રમિત કરી શકશે. ભારતમાં પણ ઘણા લોકો નથી જાણતા કે ધર્મ શું છે. જો કે જે શીધ્ર-તુરંત પરિણામ નું આશ્વાસન આપે છે તેને બીજા કરતાં સરળતાપૂર્વક-આસાનીથી શિષ્ય મળી જાય છે. જેમ કે કોઈ રાજકારણી-પક્ષ ના નેતા આશ્વસન આપે છે કે જો તમે મને ચૂંટ શો તો તમને સંસારની- જીવન જરૂરિયાતની બધી જ સગવળતા આપીશ. આ પ્રકારે ધર્મ માં પણ લોકો છળ/કપટ નો શિકાર બને છે. જો કે લોકોએ પોતાની જાતે થોડી જવાબદારી સ્વીકારવી જોઈએ. તેમને ખબર હોવી જોઈએ કે ધર્મ આટલો સસ્તો નથી, આ એક ગંભીર વિષય છે. માટે જ કોઈને પણ ગુરુ સ્વીકારતા પેહલા અતિ ગંભીરતાપૂર્વક વિચારવું જોઈએ. ગુરુની શોધ ધર્મ નથી; ભાગવાન ની શોધ ધર્મ છે. માટે ગુરુનું સ્થાન ગૌણ છે, તે ફક્ત સહાયતા માટે જ છે, અને શિષ્યએ તેની પૂરી તપાસ જાણકારી મેળવવી જોઈએ. આ વિષય પર શ્રીરામકૃષ્ણ ની સલાહ મહત્વપૂર્ણ છે. તેઓ એ કહ્યું હતું કે ‘જ્યાં સુધી તમે તે સ્ત્રી કે પુરુષ ને કેટલાંય દિવસો -સમય સુધી દિવસ-રાત પારખી-કસોટી ન કરી લ્યો,ત્યાં સુધી ?તેને ગુરુ ન બનાઓ’. જ્યારે તમને એમ થાય કે તે તમારી પરીક્ષા-કસોટી માં ખરા ઉતર્યા છે- પાસ થયા છે, અને તે હકીકતમાં શુદ્ધ છે, ત્યારે તમે તેને ગુરુ રૂપમાં સ્વીકાર કરી શકો છો.
એક સજ્જન દ્વારા પૂછવામાં આવેલ પ્રશ્ન : હું જાણવા માગું છું કે તમારી પરંપરા માં કોઈ ને ગુરુ રૂપમાં સ્વીકારવા નો શું ભાવાર્થ -અર્થ છે?
સ્વામીજી રંગનાથાનંદજી: આધ્યાત્મિક જીવન માં, ભક્તિ અથવા પ્રેમ ભક્તિ, તથા જ્ઞાનમાર્ગી આધ્યાત્મિક જીવન માં પણ એક સમય આવે છે જ્યારે તમને થોડી પણ મદદ કે માર્ગદર્શન ની જરૂરિયાત લાગે કે જેને કારણે તમારો માર્ગ-રસ્તો વધુ સ્થિર-ચોક્કસ બની શકે. જ્યારે તમારું હ્રદય ને આ જરૂરિયાત લાગે – તે માટે ની તીવ્ર ઊણપ અનુભવે ત્યારે તે સમય છે કે તમે ગુરુ ની શોધ કરો છો. અને ત્યારે ગુરુ ની સહાયતા ખરા રૂપમાં પ્રભાવશાળી -યથાર્થ-યોગ્ય નીવડે છે. મેં લોકો ને એ કેહતા સાંભળેલ છે, ” હું આધ્યાત્મિક જીવન પસાર કરી રહ્યો હતો; મેં હમણાં-હમણાં જ ગુરુ પાસે ની દીક્ષા લીધી; હવે મારું મન સ્થિર થઈ ગયું છે; હું મારા માં એક અદભૂત શક્તિ નો અનુભવ-સંચાર કરી રહ્યો છું”. એક ડચ સ્ત્રી એ મને બતાવેલ કે તે ફક્ત બે દિવસ માટે હવાઈ માર્ગે-પ્લેન મારફત આટલે દુર થી રામકૃષ્ણ સંઘ ના અદ્યક્ષ પાસે થી મંત્ર/દીક્ષા મેળવવા કલકત્તા ગઈ ?હતી. ત્યારબાદ હોલેન્ડથી તેણે મને લખેલ, ‘હું અત્યંત -ખુબજ સશક્ત્ત-શક્તિ નો અનુભવ કરુ છું. મારા જીવનમાં આધ્યાત્મિક સ્થિરતા આવી ગઈ છે. હું ખુબજ પ્રસન્નતા -આનંદ નો અનુભવ કરી રહી છું’. માટે જ જ્યારે તમે આધ્યાત્મિક માર્ગ -રસ્ત્તા ઉપર હોવ છો ત્યારે યોગ્ય સમય પર જરૂરી સહાયતા-મદદ તમને મળે છે; આ મદદ તમને દ્રઢ નિર્ણય લેવા માટે મજબુત બનાવે છે.
એક સજ્જન દ્વારા પૂછવામાં આવેલ પ્રશ્ન : કેટલીક પરંપરાઓ માં તમારી પાસે ગુરુ ને ભગવાન ના રૂપ માં પૂજવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. શું આ પણ તમારા ધર્મ માં છે?
સ્વામીજી રંગનાથાનંદજી: આ એક સામાન્ય ઉપદેશ હોય છે કે ભગવાન તમારી પાસે ગુરુ ના સ્વરૂપે આવે છે કારણકે વાસ્તવિક ગુરુ ભગવાન પોતે જ છે. શ્રીરામકૃષ્ણ કેહતા કે,’સાચ્ચા ગુરુ કોણ છે-તે સચ્ચિદાનન્દ છે. તે અનન્ત સત્ સ્વરૂપ, ચૈતન્યરૂપ એટલે કે આનંદસ્વરૂપ પરમતત્વ દરેકના હૃદય માં છુપાએલ છે.. પરંતુ તે તમારી સામે તે ગુરુ આ ગુરુ ના રૂપે એક મનુષ્ય ના રૂપ માં આવે છે. તે માટે આપણે આ માનવ ગુરુ ને તે સર્વોચ્ચ ગુરુ નું પ્રતિક માની તેની પ્રત્યે શ્રધા અને સન્માન આપીએ છીએ. આ આધ્યાત્મિક પ્રગતિ માટે આવશ્યક છે. આ નો ફક્ત આજ અર્થ છે. તેનો કોઈ સંપ્રદાય નથી. ગુરુ-સંપ્રદાય જેવી કોઈ વાત છે જ નહિ. આરાધના/ભક્તિ નું મુખ્ય લક્ષ ઈશ્વર જ છે નહી કે ગુરુ. ગુરુ બતાવે છે, ‘આ તમારો માર્ગ છે,આ તમારા ઇષ્ટ છે’. ગુરુ તેને આર્શિવાદ આપે છે, તેની મદદ કરે છે. તે માટે શ્રીરામકૃષ્ણ કહે છે, ‘ગુરુ સ્વયમ બતાવે છે કે આ તમારા ઇષ્ટ છે, આ તમારી આદ્યાત્મિક પ્રગતિ નો મહામાર્ગ/મુખ્યરસ્તો છે. ગુરુ નું આ જ કામ છે’. આપણે ગુરુ નો આભાર માનીએ છીએ કારણ કે તેમણે આપણી મદદ કરી છે, આપણે તેમની પૂજા કરીએ છીએ, તેને પ્રણામ/વંદન કરીએ છીએ. ગુરુના વિષયમાં આ જ હકીકત/અવધારણા છે. બધી જ રહસ્યવાદી પરંપરાઓ માં, સૂફી રહસ્યવાદીઓ તેમજ ઈસાઈ/ખ્રિસ્તી રહસ્યવાદીઓ માં માણસ ને આધ્યાત્મિક માર્ગ પર લાવનાર ગુરુ અતિ સમ્માનિત છે. બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મો માં પણ ગુરુ નું અતિ સમ્માન છે.