ઉખાણા ભાગ બીજો …

ઉખાણા ભાગ બીજો …


આજે રજાનો દિવસ તો ચાલો દાદા-દાદી  ને બાળકો સાથે  ઘરના વડિલોને પણ પસંદ આવે સાથે સાથે  પોતાનું બચપણ ફરી યાદ કરીએ અને સાથે સાથે  બાળકોને આનંદ સાથે સંસ્કારનું સિંચન થાય તે ઉદેશથી આ સાથે થોડા ઉખાણા આજે ‘દાદીમાની પોટલી’ પર શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ મોદી  (યુ એસ એ ) તેમજ તેમની સખી કામિની રોહિત મહેતા દ્વારા સંકલન કરી મોકલવામાં આવેલ છે, જે બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ… તો ચાલો બાળકો ને બોલાવો  અને તેમની સાથે માણો અને તેમના અને તમારા જવાબ , ઉખાણા ના  બન્ને ભાગના અંતમાં આપેલ જ છે તે સાથે મેળવી લેશો… જો આ પોસ્ટનો પ્રયાસ તમને પસંદ આવ્યો  હોય તો જરૂર તમારા અભિપ્રાય -પ્રતિભાવ કોમેન્ટ્સબોક્ષ  દ્વારા મૂકશો જે સદા અમોને આવકાર્ય છે, સાથે સાથે લેખક ને પણ તેમના કાર્યમાં બળ પૂરશે તેમજ પ્રેરકરૂપ બની રહશે… તો પ્રતિભાવ આપવાનું ભલાઈ ના જાઈ હો …. ! મિત્રો કદાચ તમને સવાલ થશે  કે પેહલો ભાગ નું શું ? હા, અમોને પણ ખ્યાલ છે.. પરંતુ લેખકની મર્યાદા હોય તેમણે પહેલો ભાગ અન્ય સાથે કમિટમેન્ટ કરેલ હોય … આપણે બીજો ભાગ થી શરૂઆત કરીશું….

 

૧) ધેનુ ચરૈયા, બંસી બજૈયા
રાસ રચૈયા, કાલી નથૈયા ….
૨) નારાયણ નારાયણ કરતાં જગ આખામાં ફરતા
વાત કઢાવતા, દેવ દાનવોને લડાવતા …
૩) મોટા થઈને ફરતા, રૂવાબ બતાવતા
હળ ખભે રાખતા, સંકર્ષણ કહેવાતા …
૪) માતા રોહિણી સંગે સહેલી બનતા
મહીં મથવતા, ગોપીઓને ખીજાતા …
૫) કાન્હના બાબા, ગૌધન સાચવતાને
ગોકુળ ગામના મુખીયા કહેવાતા …

 

(જવાબ : ૧] ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ૨] મહર્ષિ નારદજી ૩] બલરામજી ૪] માતા યશોદાજી ૫]નંદબાબા )
પૂર્વી મલકાણ મોદી અને કામિની રોહિત મહેતા

 


ભાગ બીજો … ( દરેક ઉખાણા ના જવાબ સૌથી આખરમાં એક સાથે આપેલ હોય, ત્યાં તમારો જવાબ મેળવી લેશો …)

 

૬) ખિલે એક ફૂલ
થાય અંધારું ડૂલ …
૭) હાથી ઘોડા ફર્યા કરે પણ, પગ એમના ચાલે ના
સવાર પીઠે ઘૂમ્યા કરે, ને ફરવાની મજા લીધા કરે …
૮) પીધા કરે પણ શરમ નથી
ચિતર્યા કરે પણ કલમ નથી …
૯) કાગળની છે કાયા, અક્ષરની છે આંખ
અલકમલકની સહેલ કરાવે, ખૂલે છે જ્યારે પાંખ …
૧૦) પંદર દિવસ વધતો જાય, પંદર દિવસ ઘટતો જાય
સૂરજની તો લઈને સહાય, રાત્રીભર પ્રકાશ પાથરતો જાય …
૧૧) રંગે બહુ રૂપાળો છું
થોડું ખાઉં તો ધરાઇ જાઉં
વધુ ખાઉં તો ફાટી જાઉં …
૧૨) પાણીનું અબૂકલું ઢબૂકલું છું, પાણીમાં જ રહીને ફરું છું
પાણીના તરંગોમાં નાચું છું, પાણીમાં જ તરવું મારૂ કામ છે …
૧૩) અબૂકલું ઢબૂકલું, પવનથી હલકો થઈને આકાશમાં ઊંચે ચઢું છું
મારા અનેક રંગ છે, નાના મોટાઓનો આનંદ મારી સાથે છે …
૧૪) અબૂકલું ઢબૂકલું, લીલું લીલું માટલું
અંદર લાલમ લાલ, કાપીને બહેનીને આપ …
૧૫) લાલ કિલ્લામાં કાળા સિપાઈ
લીલી દીવાલમાં ગયા સમાઈ …
૧૬) આટલીક દડી ને હીરે તે જડી
દિવસે ખોવાણી તે રાત્રે જડી …
૧૭) બહેનીના માથેથી મોતી ભર્યો થાળ વધાવ્યો રે
ગોળ ગોળ થાળ ફરતો જાય, પણ મોતી તેમાંથી એકપણ ન પડે …
૧૮) વડ જેવા પાન ને શેરડી જેવી પેરી
મોગરા જેવા ફૂલ ને આંબા જેવી કેરી …
૧૯) ચાલે છે પણ જીવ નથી, હલે છે પણ પગ નથી
ખવાય છે પણ ખૂટતો નથી, બેઠક છે પણ બાજઠ નથી …
૨૦) ધોળું ખેતરને કાળા ચણા
હાથે વાવ્યાં ને મોં એ લણ્યા …
૨૧) પઢતો પણ પંડિત નહિ, પાંજરે પૂર્યો પણ ચોર નહિ
ચતુર હોય તેઓ ચેતજો, મધુરો પણ મોર નહિ …
૨૨) સૂરજ સામે મન ભરીને જોયા કરે
સુવે ડાળીમાં સાંજ પડે થાકી જઈને …
૨૩) ધોમધખતો તડકો તાતો,
પાંદડીઑ પર ઝીલી
ઘર પાસે કેવો રહેતો ખિલી …
૨૪) તડકો તાતો ચોમેર તપતો રહેતો
જામે ખરો ઉનાળો ત્યારે
પીળો પચરક વનવગડે ખિલતો રહેતો …
૨૫) વનવગડે વસ્તી વગર ઊગી નીકળે,
સફેદ ને જાંબલી રંગે સોહાતો રહેતો
એના ફૂલની માળા પહેરી હનુમાનજી મલકાતા રહેતા …
૨૬) સફેદ ફૂલ ને કેસરી દાંડી વાતાવરણને મહેકાવતા જાય
રાત જતી ને સુવાસ લઈને નવી સવાર આવતી જાય …
૨૭) ધોમધકતા ઉનાળામાં લાલ ચટ્ટાક ખિલતો જાય
જાણે લાલ રંગી ફૂવારો ઉડતો જાય …
૨૮) ઘરના ખૂણે એકલું બેસીને બોલતું જાય
દુનિયાભરની અવનવી વાતોનો ખજાનો
આપણી પાસે ખોલતું જાય. …

 

જવાબ:

૬] દીવો ૭] ચકડોળ (મેરી ગો રાઉન્ડ) ૮] પીંછી ૯] પુસ્તક ૧૦] ચંદ્ર ૧૧] ફૂગ્ગો ૧૨] માછલી

૧૩]પતંગ ૧૪] કલિંગર – (તડબુચ) ૧૫] કલિંગર – (તડબુચ) ૧૬] તારા ૧૭] તારા ૧૮]આંકડો

૧૯]હિંચકો ૨૦] અક્ષર ૨૧] પોપટ ૨૨] સુરજમુખી ૨૩] ગુલમહોર ૨૪] ગરમાળો ૨૫]આંકડો

૨૬] પારીજાત ૨૭] કેસૂડો ૨૮] ટેલિવિઝન – (ટીવી) …

પૂર્વી મલકાણ મોદી  (યુ એસ એ)
‘દાદીમા ની પોટલી’ બ્લોગ ની મૂલાકાત લેવા અહીં આપેલ બ્લોગ લીંક ની જરૂર મુલકાત લેશો…. http://das.desais.net
આભાર !

પીઝા … (રેસિપી) …

પીઝા …  (રેસિપી) … (હોમ મેડ પીઝા) …

 

પીઝા અનેક પ્રકારના બનાવવામાં આવતા હોય છે અને માર્કેટમાં પણ તૈયાર મળતા હોય છે.  બઝારમાં તૈયાર અડધા (હાફ બેક) તૈયાર (શેકેલા) પીઝા બેઇઝ પર તમોને મન પસંદ ટોપિંગ (લેર) લગાવી અને ઘેર બેક કરી શકાય છે.  માર્કેટમાં પીઝા ના રોટલા પણ તૈયાર મળે છે તેનો ઉપયોગ કરીને પણ બનાવી શકાય છે.  પરંતુ જાતે ઘરે પીઝા નો લોટ તૈયાર કરી અને ખૂબજ સારા પ્રમાણમાં મોઝરિલા ચીઝ નો ઉપયોગ કરી ને બનાવેલ પીઝા નો સ્વાદ અલગ જ હોય છે.

સામગ્રી :


૨૦૦ ગ્રામ મેંદો (૨-કપ)

૨ ટેબલ સ્પૂન ઓલિવ ઓઈલ

૧ નાની ચમચી ડ્રાઈ એક્ટિવ ઈસ્ટ (પાઉડર)

૧ નાની ચમચી ખાંડ

૧/૨ નાની ચમચી મીઠું  (સ્વાદ અનુસાર)

પીઝા ટોપીંગ્સ  …

 

સામગ્રી :


૪ ટેબલ સ્પૂન પીઝા ટામેટા સોસ

૨ નંગ ટામેટા

૧ નંગ સિમલા મિર્ચ

૫૦ ગ્રામ મોઝારિલા ચીઝ

૧/૪ નાની ચમચી થી થોડું ઓછું કાળા મરી પાઉડર

૧/૨ નાની ચમચી આજિ નો મોટો પાઉડર

૧ ટેબલ સ્પૂન ઓલિવ ઓઈલ

 

પીઝા લોટ (કણક – )તૈયાર કરવા …


રીત:


પીઝા બનાવવા માટે એક્ટિવ ઈસ્ટ પાઉડર મેંદાના લોટમાં મિક્સ કરી તેની કણક – લોટ બાંધી. ગૂંથી અને ૨-૩ કલાક કે તેથી વધુ સમય માટે રાખી શકાય છે.  ફ્રીઝમાં રાખવાથી ૫-૬ દિવસ ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.  ફ્રીઝરમાં પણ રાખી શકાય છે અને જ્યારે ઉપયોગમાં લેવાનો હોય ત્યારે બહાર કાઢી ફ્રોસ્ટ કરી તૂરત ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.

 

પીઝા બનાવવા લોટ ત્યાર કરવો …


પિઝાના નો લોટ તૈયાર કરવા માટે  તાજું કે ડ્રાઈ એક્ટિવ ઈસ્ટ જરૂરી છે.

 

નવ શેકા પાણી લઇ (પાણી વધુ ગરમ ન હોવું જોઈએ) પાણીમાં ૧ ચમચી (ઉપર સુધી ભરવી) ઈસ્ટ પાઉડર નાખવો, અને ખાદ પણ ઉમેરી મિક્સ કરવી અને તે વાસણ ને ઢાંકી ને ૨-૩ મિનિટ માટે રાખી દેવું.

 

મેંદા ને એક વાસણમાં ચારણીમાં ચાળી અને અલગ કરવો.  ત્યારબાદ, તેમાં ઓલિવ ઓઈલ તેમજ મીઠું નાંખીનાને એકદમ હાથેથી મિક્સ કરવું. મેંદાને ઇસ્ટના પાણી દ્વારા હાથથી સરખી રીતે મિક્સ કરી ને લોટ ગૂંથવો  (કણક બાંધવી) .  બાંધેલા લોટને ૫-૭ મિનિટ પલટાવતાં જવો અને મસળવો અને મુલાયમ ચીકનો બનાવવો. હાથમાં થોડું તેલ લગાવી અને આ નરમ –મુલાયમ લોટને લઇ તેની સપાટી તેલ વાળી કરી  અને એક ઊંડા વાસણમાં લોટ રાખી અને વાસણ  કિચન ટાવેલ/નેપકીન થી પૂરું ઢાંકી / વીટી  દેવું અને ગરમ જગ્યા પર ૨-૩ કલાક માટે વાસણ રાખી દેવું.   લોટ ફૂલીને ડબલ જેવો થઇ જશે. પીઝા બનાવવા માટે લોટ તૈયાર છે.

 

પીઝા બનાવો ..


પીઝા બનાવવા માટે તૈયાર કરેલ લોટ લેવો.  લોટનો એક ભાગ લઇ ગોળ લુઆ બનાવી અને તેને થોડા કોરા મેંદાના લોટમાં લપેટી અને પાટલી/ બોર્ડ કે ચકલા પર વેલણ ની મદદથી ૧/૨  સ.મી. જાડાઈ ની સપાટી રહેં તેમ ૧૦” ઈંચ વ્યાસ –ગોળાઈમાં વણવો.  પીઝા માટેનું મોટું બેઇઝ તૈયાર કરવું.

 

ટામેટા ને ધોઈ લેવા. અને તેને પતલી પતલી સ્લાઈઝ્માં સમારવા. સીમલા મિર્ચ ને ધોઈ, તેની ડાળખી તોડી અને તેમાંથી બી કાઢી લેવા અને તેને પણ પતલી પતલી સ્લાઈઝ્માં લંબાઈ માં સમારવા. (ટુકડા કરવા)

 

માઈક્રોવેવ ઓવેન હોય તો કન્ડેન્સ મા રાખવું  અને ઓવેન ને ૨૨૦’ સે.ગ્રે. પર પહેલીથી જ ગરમ કરવા રાખી દેવું.  (પ્રી.હીટેડ)

 

પીઝા બેકિંગ ટ્રે પર થોડો મેંદાનો કોર લોટ નો છંટકાવ કરવો.  ત્યારબાદ, પીઝા ના રોટલાની સપાટી પર પીઝા સોસ નાંખી અને કિનારીથી ૧ સ.મી. દૂર જગ્યા રહે તેમ એક સરખું સપાટી પર લગાવવો.  ટામેટા સોસ પર, ટામેટાની સ્લાઈઝ અને સીમલા મીર્ચ્ની સ્લાઈઝ થોડી જગ્યા રહેં તેમ પાથરવી. તેની ઉપર મોઝરિલા ચીઝના ટુકડા અથવા ખમણેલું / ગ્રેટેડ ચીઝ વચ્ચે વચ્ચે પાથરવું અને તેની ઉપર ફ્રેશ પીસેલા કાળા મરીનો પાઉડર છાંટવો. તેમજ આજી નો મોટો ( પાઉડર ) છાંટવો., અને ત્યારબાદ ઓલિવ ઓઈલ ચારે બાજુ ઉપર થોડું છાંટવું.

પીઝા નું ટોપિંગ તમારી પસંદગી મુજબનું તમે કરી શકો છો. (જેમકે, સ્વીટ કોર્ન, સમારેલા કાંદા, સમારેલા, પાઈનેપલ ના પીસ, મશરૂમ જીણા સમારીને પણ મૂકી શકાય.  ચીઝ ની પણ બે  થી ત્રણ લેર કરી શકાય છે.  ખાસ ધ્યાન રહે કે કે નરમ ગ્રેવી યુક્ત  વસ્તુ ટોપિંગ મા ના મૂકવી, જેને કારણે પીઝા ક્રિસ્પી બેક નહિ થાય.


અગાઉથી ગરમ કરેલા ઓવનમાં પીઝા ટ્રે રાખવી.  ઓવન ૨૦૦’ સે.ગ્રે. પર ૨૦ મિનિટ માટે સેટ કરવું.  બસ ૨૦ મિનિટ બાદ ક્રિસ્પી અને સ્વાદિષ્ટ પીઝા તૈયાર છે.

 

ગરમા ગરમ પીઝા, પીઝા કટર દ્વારા કાપી અને પીરસવા. તેમજ ખાવાના ઉપયોગમાં લેવા.


(૨) પીઝા સોસ …


પીઝા ટામેટા સોસ સામન્ય રીતે માર્કેટમાં તૈયાર મળે છે.  પરંતુ તેનો ઉપયોગ ન કરવો હોય તો  ઘરમાં બનાવી શકાય છે.

 

પીઝા ટામેટા સોસ બનાવવા માટે ..


સામગ્રી :


૪-૫ નંગ ટામેટા

૧/૪ – નાની ચમચી મીઠું. (સ્વાદ અનુસાર)

૨  -પીંચ (ચપટીક) કળા મરી નો પાઉડર

૬-૭ નંગ તુલસીના પાન

૨  – ટેબલ સ્પૂન ઓલિવ ઓઈલ અથવા માખણ

 

રીત :


ટામેટા ને પાણીથી ધોઈ લેવા, મોટા ટુકડામાં સમારવા અને પીસી લેવા.  નાની કડાઈમાં ઓલિવ ઓઈલ નાંખી ગરમ કરવું. પીસેલા ટામેટા, મીઠું, મરીનો પાઉડર, તુલસીના પાન (પાનને તોડી ને) નાંખવા અને ઘટ થાય ત્યાં સુધી તેને પાકવા દેવું.  પીઝા ટામેટા સોસ તૈયાર છે.

 

સુઝાવ: માઈક્રોવેવ ઓવન હોય તો તેને કન્વેશન મોડમાં રાખવું. અને ઓવન ના હોય તે નોનો સ્ટિક તાવામાં ધીરા તાપે ગેસ પર ગરમ કરીને પણ પીઝા બનાવી શકે છે. ગેસ પર રાખ્યા બાદ વારંવાર ચેક કરતા રહેવું જરૂરી અને ચીઝ મેલ્ટ / પીગળી જાય એટલે ઉતારી લેવા.  સારા અને ક્રિસ્પી પીઝા સામાન્ય રીતે ઓવેનમાં જ થાય.

 

બ્લોગ ની મુલાકાત લેવા અહીં ક્લિક કરશો : http://das.desais.net

પેરાલીસીસ – લકવા :અને હોમીઓપેથી …

પેરાલીસીસ – લકવા : છતે અંગો એ અપંગ બનાવતો રોગ અને હોમીઓપેથીક ટ્રીટમેન્ટ:
ડો.પાર્થ માંકડ
M.D.(HOM)
(ડૉ.પાર્થ માંકડ.. દ્વારા દાદીમા ની પોટલી’ – http://das.desais.netબ્લોગપર નિયમિત રીતે  પાઠવવામાં આવતા સ્વાસ્થયના લેખ બદલ અમો તેમના આભારી છીએ. આપ આપના મન પસંદ લેખ  સાથે સાથે અન્ય  મન પસંદ સામગ્રીઓ બ્લોગ પર માણ્યા બાદ, આપની પસંદ કે ના પસંદ, અથવા આ સિવાય કોઈપણ અમારી ક્ષતિ બ્લોગ પર જણાય તો આપના મંતવ્યોપ્રતિભાવ / આપની કોમેન્ટ્સ દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ ઉપર અથવા ફેશબુક ઉપર મૂકી આભારી કરશો, આપની કોમેન્ટ્સ  અમોને સદા માર્ગદર્શક અને પ્રેરક  બની રેહશે. એટલું જ નહી આપની સ્વાસ્થય અંગેની કોઈપણ સમસ્યા હોય તો જરૂર અમોને જાણ કરી તે અંગે યોગ્ય માર્ગદર્શન પણ મેળવી શકો છો.)



પેરાલિસિસ કે લક્વા આ રોગ નુ નામ જ મોટેભાગે આપણ ને ડરાવી દેવા માટે પુરતુ છે. મોટેભાગે જાણીએ છીએ કે એમાં જીવ નું જોખમ નથી પણ, હાલી ચાલી ઓછું શકાય કે બીજા પર આધારિત રહેવાનું આવે એ આપણા બધા માટે ખુબ તકલીફ દાયક વિચાર છે.
પેરાલીસીસ એટલે શરીર ના કોઈ પણ ભાગ ના સ્નાયુ ઓ નું કાર્ય કરવા નું સંપૂર્ણ બંધ થઇ જવું કે ઓછું થઇ જવું..
ઐચ્છિક સ્નાયુ ઓ નું પણ ઈચ્છા હોવા છતાં ના અનુસરવું એટલે જ પેરાલીસીસ.એટલે એમ કહી શકાય કે લકવામાંમગજ અને ઐચ્છિક સ્નાયુઓ ની વચ્ચે સંદેશ નું વહન થઇ શકતું નથી.
પેરાલીસીસ થવા ના કારણો અને પ્રકારો :
પેરાલીસીસ એ ઘણા અલગ અલગ કારણે ઉદ્દભવતી તકલીફ છે અને એના ઘણા પ્રકાર છે . પણઆપણે અહી થોડી સરળતા સાથે જોઈએ તો, કેટલા અને કયા કયા સ્નાયુ ઓ માં લકવા થયો છે એના પરથી હેમીપ્લેજિયા,પેરાપ્લેજિયા, ક્વોદ્રીપ્લેજિયા જેવા નામો થી ઓળખાય છે.તેની તીવ્રતા પ્રમાણે તેને પેરેસીસ અને પેરાલીસીસ એમ બે ભાગ માં વહેચાય છે.

કારણો:
૧. સ્ટ્રોક – મગજ ને લોહી પહોચાડવા માં આવતું વિઘ્ન
૨. કરોડરજ્જુ ની ઈજા
૩. ચેતાતંત્ર ના રોગ
૪. મલ્ટીપલ સ્કલેરોસિસ
૫. પોલીઓ વાયરસ
૬. ગુલિયન બર્રે સિન્ડ્રોમ
૭. કેટલાક પ્રકાર ના પોઈઝન કે દવાઓ
૮. કેટલાક પ્રકાર ની જીનેટિક બીમારીઓ વિ.
ચિન્હો:
કયા કારણે પેરાલીસીસ થયેલ છે એના પર મોટેભાગે ચિન્હો આધારિત છે પણ છતાં :
૧. ખુબ વધુ વિકનેસ.
૨. કેટલાક પ્રકાર ના સંવેદના ના ફેરફારો
૩. માથા નો દુખાવો (કેટલાક કિસ્સા માં )
૪. ચક્કર આવવા
૫. કન્ફ્યુંસન વિ …
હોમીઓપેથી અને પેરાલીસીસ :
હોમીઓપેથી માં પેરાલીસીસ ની ખુબ અકસીર દવાઓ છે ,જે આ ચેતાઓ ના સંદેશાવહન ને ફરી સજીવન કરવા ની પ્રક્રિયાની ઝડપ વધારી ને વ્યક્તિ ને ફરી ચાલતો થવા માં મદદ કરે છે.

દવાઓ :
Arg. Nitricum,
Cuprum Met.,
Plumbum Met,
Stannum Met,
Gelsemium,
Causticum,
Alumina,
Rhus tox,
Lachesis વિગેરે.. … ખુબ ફાયદો કરે છે, એની સાથે સાથે joke પેરાલીસીસ માં ફીઝીઓથેરાપી નો રોલ પણ ખુબ મોટો છે એટલે, કસરત પણ સાથે સાથે ચાલુ જ રાખવી.
પ્લેસીબો :
“યાદ રહે , લકવા એ શરીર ની બીમારી છે , મજબુત મન એમાંથી શક્ય એટલું વહેલું બહાર આવી શકે છે”
ડૉ.પાર્થ માંકડ …
સર્વે પાઠક મિત્રો ને વિનતી કે  આપ આપના પ્રતિભાવો દ્વારા  આપને સતાવતા કે મનમાં ઉદભવતા પ્રશ્નો બ્લોગ પર જરૂર પૂછી શકો છો. ડૉ.પાર્થ માંકડ આપને શક્ય એટલો ઝડપી એનો જવાબ બ્લોગ પર જરૂર આપવા પ્રયત્ન કરશે.  જો કોઈને એમના ઉદભવતા કે તેમને મુંજવણ આપતા  પ્રશ્ન કે રોગ બાબતે secrecy / અંગતતા જાળવવી હોય તો તેઓ તેમની સમસ્યા ડાયરેક્ટ dadimanipotli@gmail.com ઉપર અથવા તો drparthhomoeopath@gmail.com ના ઈમેઈલ દ્વારા તેમની પૂરી વિગત સ્વાસ્થ્યની સમસ્યા – સમય, ઉંમર  સાથે જણાવવી.  તેમને  તેમના email ID પર યોગ્ય માર્ગદર્શન મોકલી આપીશું.
બ્લોગ ની મુલાકાત લેવા અહીં ક્લિક કરશો : http://das.desais.net‘દાદીમા ની પોટલી’

નોંધ : આપ સર્વેને આ સાથે જણાવવાનું  જે કે  અમોએ દાદીમાનું ચિંતન જગત‘  નામની એક નવી કેટેગરી બ્લોગ પર શરૂ કરેલ છે, ઉપરોક્ત કેટેગરીનો લાભ લેશો અને આપ સુજ્ઞ પાઠક વર્ગમાંથી કોઈપણ પોતાની કૃતિ મોકલવા ઈચ્છતા હોય તો તેઓ ને આ સાથે આમંત્રણ પાઠવીએ છીએ.  આપની કૃતિ સાથે લેખની પૂરી વિગત, લેખકની વિગત તેમજ આપનો પરિચય ટૂંકમાં મોકલવો જરૂરી છે. વિવાદાસ્પદ કૃતિ કે રાજકારણ ને સબંધિત કોઈપણ કૃતિને સ્થાન આપવામાં આવશે નહિ. કોઈપણ કૃતિ ફક્ત ગુજરાતીમાં જ મોકલવા વિનંતિ.

“अतिथि देवो भव” …

अतिथि देवो भव” …
મિત્રો આપણે અહીં બ્લોગ પર શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ મોદી (યુ એસ એ) ની અનેક કૃતિઓ માણતા આવ્યા છીએ અને આજે ફરી એક નવી કૃતિ ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવા બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ … આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી લેખક ને જરૂર પ્રોત્સાહિત કરશો.



એક સમય હતો કે ઘર આંગણે અતિથિ આવે તો તેનો યથાશક્તિ આવકારો અપાતો તેથી આપણા સાહિત્યોમાં અતિથિને ભગવન કહીને સંબોધિત કરેલ છે પરંતુ અતિથિ કોને કહેવાય? ઉપનિષદમાં કહ્યું છે કે જે મનુષ્ય રાત્રી રોકાણ અર્થે બીજાના ઘરે નિવાસ કરે છે અથવા નિશ્ચિત દિવસ, તિથિ અને સમય આપ્યા વગર આંગણિયે આવીને ઊભો રહે તેને અતિથિ કહેવામાં આવે છે. આપણી સંસ્કૃતિમાં માતા-પિતા અને ગુરૂ પછી ચોથું સ્થાન અતિથિને આપવામાં આવ્યું છે તેથી આપણે માતપિતા અને ગુરુની જેમ अतिथि देवो भव” કહીને અતિથિ રૂપી વૈષ્ણવોને આવકારીએ છીએ.
આપણા સાહિત્યોએ અતિથિના આદર-સત્કારની વાત કરતાં કહ્યું છે કે, अतिथिम् अभ्यागतम् पूज्यते यथाविधिः” અર્થાત્ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ પ્રમાણે અતિથિ રૂપી વૈષ્ણવોની પૂજા કરવી. અતિથિ વૈષ્ણવ ઘરે આવે ત્યારે તેને પ્રિય થાય તેવા વચનોથી સન્માનિત કરી મીઠો આવકાર આપવો જોઈએ., તેમના પગ પાણી વડે ધોઈ કોમળ વસ્ત્ર વડે કોરા કરી તેમને બેસવા માટે આસન, પીવા માટે ઠંડુ જળ અને ભોજન માટે અન્ન પ્રસાદ ગ્રહણ કરાવી, તેમને મનુહાર કરીને પ્રસન્ન કરવા જોઈએ. શાસ્ત્રોમાં જણાવેલ છે કે જે મનુષ્ય અતિથિનું પ્રસન્નતાપૂર્વક સ્વાગત કરે છે તેના ઘરે શ્રીમન નારાયણ લક્ષ્મીજી સહીત નિવાસ કરે છે.
અતિથિના આદર-સત્કારની વાત કરતાં મનુસ્મૃતિમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, અતિથિ અચાનક કોઈ એવા સમયે આવી જાય કે જ્યારે ઘરમાં કંઈ જ ન હોય ત્યારે પણ પ્રેમપૂર્વક બોલીને તેનું સ્વાગત કરવું જોઈએ. અતિથિ સત્કારના ઘણા ઉદાહરણો આપણા સાહિત્યોમાં જોવા મળે છે. ઓગણપચાસ દિવસના ઉપવાસ કરનાર રંતિદેવે પોતાના હાથમાં રહેલ ભોજનનો થાળ ભૂખ્યા અતિથિ, શુદ્ર તથા શ્વાનને સરખા ભાગે વહેંચીને આપી દીધો હતો અને પીવા માટેનું જે પાણી વધ્યું હતું તે પણ એક તરસથી પીડાતા ચાંડાલને આપી દીધું હતું. જૂનાગઢ પાસેના બિલખા ગામમાં રહેતા વૈષ્ણવ શેઠ સગાળશાનું એવું વ્રત હતું કે દરરોજ આંગણે આવેલા એક સંત-સાધુ અને વૈષ્ણવને ભોજન કરાવીને જ પોતે જમે અને જે દિવસે કોઈ વૈષ્ણવ સંત ન આવ્યા હોય તે દિવસે શેઠ અને શેઠાણી ભૂખ્યાં રહે. આપણા પુષ્ટિ માર્ગમાં પણ ઉત્તમ આતિથ્ય સત્કારના અસંખ્ય ઉદાહરણ જોવા મળે છે.
પ.પૂ૧૦૮ ગો શ્રી મથુરેશશ્વરલાલજી મહારાજ કહે છે કે આ સંસારમાં જો કંઈ સારૂં કરવા જેવું હોય તો આ પાંચ વસ્તુ છે. (૧) સંતો, ભગવદીય, અને વૈષ્ણવોનો સદા સત્સંગ કરવો , (૨) હરિનું ભજન કરી શ્રી હરિ સાથે એકત્વ સાધિ લેવું , (૩) જીવ માત્ર પર દયા અને કરૂણા રાખવી, (૪) પ્રત્યેક વૈષ્ણવોમાં સદભાવના રાખવી અને, (૫) શ્રી વલ્લભ અને શ્રી વલ્લભ કુલ પર દ્રઢ વિશ્વાસ રાખવો.
મનુસ્મૃતિમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, वैश्नवअतिथि प्रियः सुगृहस्थों विशिष्यते” અર્થાત્  જેમને અતિથિરૂપી વૈષ્ણવો પ્રિય છે તેવા ગૃહસ્થોનો વિશેષ મહિમા હોય છે. પ્રિય સખી તેથી આપણાં સંતો કહે છે કે તમારે ભગવાન સાક્ષાત જોવા હોય તો અતિથિઓમાં જુઓ અને ઘરે આવેલા કોઈપણ વૈષ્ણવમાં પ્રભુનું કયુ સ્વરૂપ પધારે છે તે કેમ કહી શકાય પરંતુ શ્રી વિઠ્ઠલનાથજી પ્રભુચરણ કહે છે કે જે વૈષ્ણવોને પોતાના ઘરે પધારેલા વૈષ્ણવોમાં શ્રી ઠાકુરજી દેખાઈ જાય છે ત્યારે તેમને શ્રી હરિની પ્રાપ્તિ પણ થઈ જાય છે.
પૂર્વી મલકાણ મોદી (યુ એસ એ)
ઉપરોક્ત લેખ આ સાથે બતાવેલ સાઈટ  પર  પણ  માણી શકશો… … pushti prasad. com
(નોંધ:  ઉપરોક્ત લેખ શરતચૂક થી બ્લોગ પોસ્ટ પર ફરી વખત મૂકાઈ ગયેલ છે. જે બદલ આ  સાથે આપ સર્વેની માફી ચાહું છું.)
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

અપેક્ષા …

અપેક્ષા …


કેલિફોર્નિયામાં ડૉ.ગુણવંત શાહે એમના એક પ્રવચનમાં કહ્યું હતું કે ‘આપણે વાંચન કરવાનું અને વાંચન ઉપર વિચાર કરવાનું બંધ કરી દીધું છે તેથી જેમ ઠેરઠેર કૉ–ઓપરેટીવ હાઉસીંગ સોસાયટી હોય છે તેમ કૉ– પરેટીવ થીન્કીંગ સોસાયટી હોવી જોઈએ. શ્રી ગુણવંતજીની વાતને સામર્થ્ય આપતાં આ સોસાયટીની શરૂઆત “દાદીમાની કૉ–ઓપરેટીવ થીન્કીંગ સોસાયટી” કરી રહ્યું છે.
શ્રી ગુણવંતજીના વિચાર વિષે શ્રી વિજયભાઈએ અમને જણાવ્યું તેથી આજે આપણે શ્રી વિજયભાઈનો પરિચય લઈ લઈશું વાંચક મિત્રો?

 

શ્રી વિજયભાઇ છેલ્લા ૨૪ વર્ષથી યુ એસ એ માં રહે છે. તેઓ અગાઉ ન્યુજર્સી, પછી હ્યુસ્ટન અને હાલમાં શિકાગોમાં તેઓ રહેં છે. તેઓ દરેક જાતની લલિતકલા એટ્લે કે  Fine Artsમાં અત્યંત રસ ધરાવે છે, પરંતુ તેથીયે વિશેષ વાંચન અને સંગીતમાં અધિક રૂચિ ધરાવે છે. તેઓની આજ રૂચિને કારણે આપણને તેમનો સાથ મળ્યો છે તેથી તેમના વિચારો સાથે તેમણે સુચવેલ નામ “દાદીમાનું ચિંતન જગત” જે આજે આપની સમક્ષ રજૂ કરું છું અને આશા છે કે આપ સર્વે આપના વિચારો અને પ્રતિભાવોને ચિંતન જગતમાં લાવી અમારા આ કાર્યમાં આગળ વધવા માટે પ્રોત્સાહન સાથે અમને માર્ગદર્શન પણ આપશો, અને સાથે સાથે દાદીમાની કૉ–ઓપરેટીવ થીન્કીંગ સોસાયટીને આગળ વધારવા માટે પણ અમારો સાથ આપશો.

દાદીમાની પોટલીના આ વૃક્ષમાં આ નવા પાન અને નવી ડાળીઓ આવે તેવા વિચારનું બીજ આપણાં સ્નેહ નેટ મિત્ર પૂર્વિ મલકાણ મોદી દ્વારા રોપવામાં આવેલ છે, અને શ્રી વિજયભાઈ દ્વારા તેમને વધાવી લેવામાં આવ્યો અને તેમનાથી બનતી બધીજ મદદ કરવા રાજી થયેલ છે. જે બદલ અમો તેમના આભારી છીએ. …

 

 



તમે પ્રામાણિકપણે વિચારશો તો જરૂર માલૂમ પડશે કે તમારા બધા જ પ્રયાસો અને બધી મહેનત કેવળ અપેક્ષાઓ અને તુષ્ટિના ખ્યાલથી જ થતા હોય છે. તમારી પત્ની અને બાળકો પાસેથી તમારી કેટલીક અપેક્ષાઓ હોય જ છે. તેઓ બધાં તમને તુષ્ટ કરે એવી તમારી ઈચ્છા હોય છે. તેઓ તમારી અપેક્ષાઓ કરતાં જરા ઊણાં ઊતરે તો તમે વ્યગ્ર, નિરાશ અને ક્રોધિત બની જાઓ છો, તેમણે તમને છેહ દીધો હોય એમ તમને લાગે છે. પ્રથમથી જ તમારા કુટુંબ માટે તમારા મનમાં અમુક યોજના કે એક ચિત્ર હોય છે. કુટુંબના બધા તે અનુસાર વર્તે એમ તમે ઈચ્છો છો, કારણ કે તમે જે નથી તે થવા માટેની, અથવા તમારી પાસે જે નથી તે પ્રાપ્ત કરવાની, તમારી મહત્વકાંક્ષા છે. તો શું તમે એમ કહી શકો કે કોઈ પણ અપેક્ષા સેવ્યા વગર જ તમે કુટુંબનું ભરણપોષણ કરો છો ? જ્યારે તમારે મહત્વકાંક્ષાઓ હોય ત્યારે તમે દેખીતી રીતે જ સ્વીકારો છો કે અપેક્ષાઓ અને તુષ્ટિની આશા બન્ને તમે સેવો છો. આ વસ્તુઓ જ તમને સાચા પ્રેમના આનંદથી વંચિત રાખે છે. પ્રેમ દિવ્ય, શુદ્ધ અને સરળ હોય છે. અપેક્ષાઓ અને તુષ્ટિ પર તેનો આધાર નથી હોતો. તમે જેને પ્રેમ કહો છો તે તો, મહત્વકાંક્ષા, અપેક્ષાઓ અને તુષ્ટિ એટલે કે તમારા પોતાના જ સંતોષ પર આધાર રાખતું સગવડીયું જોડાણ છે.
મૂળ લેખક: જી. કે. પ્રધાન
અનુવાદક: ગુલાબરાય મંકોડી
‘હિમગિરિ શિખરોનો આધ્યાત્મિક સાદ’માંથી સાભાર …

 

કોઈનો સ્નેહ ક્યારેય ઓછો નથી હોતો,
આપણી અપેક્ષા વધુ પડતી હોય છે.
– હરિન્દ્ર દવે

 

અકબર બાદશાહ કરતાં પણ આપણે વધારે સગવડો ભોગવીએ છીએ.
સિનેમા, એરોપ્લેન, ટીવી, કમ્પ્યુટર, ઈન્ટરનેટ, સ્માર્ટ ફોન વિગેરે.
એણે બિચારાએ સ્વપ્નમાં પણ આ બધું જોયું નહીં હોય અને
છતાં આપણને સુખનો અનુભવ થતો નથી એ જ બતાવે છે કે
સગવડ એ સુખ નથી અને અગવડ એ દુ:ખ નથી.

 

સંકલન : વિજયભાઈ ધારિઆ  (યુ એસ એ )
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

શું ઇન્દ્રિયો પર વિશ્વાસ આસાન છે ?…

શું ઇન્દ્રિયો પર વિશ્વાસ આસાન છે ?…

ઇન્દ્રિયો નો વિશ્વાસ ન થાય….
પ્રયત્નશીલ વિદ્વાન પુરુષના મનને બલવાન ઇન્દ્રિયો વિષયો તરફ ખેંચી જાય છે. પ્રમાથીનિ ઇન્દ્રિયાણી એટલે અતિશય પ્રબલ ઇન્દ્રિયો-પ્રબલ અને પ્રભાવી ઇન્દ્રિયો, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક થયેલી, એટલું જ નહિ, બીજા ઉપર આઘાત કરવાવાળી હોવાથી, તે પ્રયત્નશીલ વિદ્વાનના મનને પણ વિષયો તરફ ખેંચી જાય છે. અંદર રહેલા રસને કાઢવા માટે વિદ્વાન પુરુષ પ્રયત્ન કરે છે પણ, ઇન્દ્રિયો તેના મનને વિષયો તરફ ખેંચી જાય છે.
મરણીયા બનતી ઇન્દ્રિયો :
ઈન્દ્રિયોને વિષયોથી આઘી કરી એટલે ઇન્દિયોને વિષય મળતા નથી. તેથી ઇન્દ્રિયો હતાશ – desperate થાય છે. હતાશ, મરણિયા ?desperate થયેલી ઇન્દ્રિયો પાછી ફરે છે અને મન ઉપર તીવ્ર આઘાત કરે છે. એકાદ બિલાડીને તમે ઓરડીમાં પૂરી દો અને તેને હેરાન કરો તો તે બિલાડી છંછેડાઈને તમારી ગળચી જ પકડે. આવું જ ઇન્દ્રિયોનું થાય છે.
એક સજ્જન હતા. તેણે ચાર છોકરાઓ હતા. છોકરાઓને કુસંગ ન લાગે તેની તે બહુ સંભાળ રાખતા હતા. રોગનો પ્રસાર આપોઆપ થાય છે, તેનો પ્રચાર કરવો પડતો નથી. ભગવાને જે શક્તિ રોગને આપી છે તે જ શક્તિ દુર્ગુણોને પણ આપી છે. સજ્જનના છોકરાઓને કુસંગ થયો અને તે બહાર ચોરી કરવા લાગ્યા. સજ્જનને ખૂબ દુઃખ થયું. જન્માંતરના સંસ્કાર લઈને માણસ જન્મે છે તેથી જ સારા અને સંસ્કારી ઘરનો માણસ પણ ક્યારેક ચોરી કરે છે. માણસને એક વખત ચોરી કરવાની આદત પડી ગઈ કે તે છૂટતી નથી, કારણ, એમણે ચોરી કરવામાં મઝા પડે છે.
છોકરાઓ ચોરી કરતા હતા તેથી બાપને લાગ્યું કે છોકરાઓ ભણે નહિ તો ચાલશે. (એનું કારણ ભણતરનો અને જીવનવિકાસનો આજે બહુ ઓછો સંબંધ રહ્યો છે.) પણ ચોરી કરતા બંધ થવા જોઈએ. તેથી બાપાએ છોકરાઓને ઘરમાંથી બહાર જવાની મનાઈ ફરમાવી દીધી. બાપને લાગ્યું કે હવે છોકરાઓ ચોરી કરતા બંધ થઇ જશે. પરંતુ, થોડા જ દહાડામાં બાપને ખબર પડી કે છોકરાઓ હવે ઘરમાંથી જ ચોરવા લાગ્યા છે.
આવી રીતે તમે ઈન્દ્રિયોને વિષય સાથેનો સંબંધ તોડશો એટલે કે ઇન્દ્રિયો માટે બારીબારણાં બંધ કરશો તો નિરાશ થયેલી ઇન્દ્રિયો પાછા ફરીને મન ઉપર જ હુમલો કરશે. પ્રયત્નશીલ વિદ્વાનની પણ આવી સ્થિતિ થાય છે. તે સંયમને માટે અને ઇન્દ્રિયનિગ્રહને માટે પ્રયત્ન કરે છે છતાં ઇન્દ્રિયો તેના મનને વિષયો તરફ ખેંચી લઇ જાય છે.
મનુ મહારાજે મનુ સ્મૃતિમાં કહ્યું છે:
‘બહેન, માતા કે દીકરી સાથે પણ એકાંતમાં બેસો નહિ. કારણ, શક્તિશાળી ઇન્દ્રિયો શાણા માણસને પણ ખેંચે છે.’ મનુ મહારજની આ વાત સાંસ્કૃતિક છે. પરંતુ, ગીતામાં આ વાત આધ્યાત્મિક છે. બન્નેમાં જે એક સૂક્ષ્મ ફરક રહેલો છે તે ધ્યાનમાં લેવાની છે.
ઇન્દ્રિયોનો વિશ્વાસ ન થાય :
મનુ મહારાજ કહે છે કે (શાસ્ત્રો કહે છે કે) વિદ્વાનને પણ ઇન્દ્રિયો ખેંચી લઇ જશે. ગીતાકાર પણ આવાત માન્ય કરે છે કે, તમે ઈન્દ્રિયોને વિષયોથી આઘી રાખી શકો. પરંતુ, તમે ઈન્દ્રિયોને વિષયોથી આઘી કરશો તો, ઇન્દ્રિયો ઊલટી થઈને, તમારા મનને ખેંચીને લઇ જશે. એટલે તમારું બાહ્ય વર્તન નૈતિક રહેશે પણ તમારું માનસિક ચિંતન વિષયોનું ચાલશે.
મનુ મહારાજ, તમારી ઇન્દ્રિયોનું બાહ્ય વર્તન નૈતિક રહેશે, તે જ અમાન્ય કરે છે, કેમ કે, તેમને સાંસ્કૃતિક અને નૈતિક જીવન સમજાવવાનું છે. સાંસ્કૃતિક અને નૈતિક જીવનમાં ઇન્દ્રિયસમૂહ વિદ્વાનને પણ ખેંચશે એમ કહે છે, એટલે કે, વિદ્વાનની ઇન્દ્રિયોના વર્તન ઉપર પણ મનુ મહારાજ વિશ્વાસ રાખવા તૈયાર નથી. ગીતાકાર આધ્યાત્મિક જીવણ સમજાવે છે અને કહે છે કે વિદ્વાન માણસ કદાચ વિષયોથી ઈન્દ્રિયોને આઘી રાખી શકશે પણ તે ઇન્દ્રિયો મનને વળતો ફટકો મારશે તો શું?
તમે ઈન્દ્રિયોને વિષયોથી આઘા કરવાનો પ્રયત્ન કરશો તો પણ ઇન્દ્રિયો ચારે બાજુથી મન ઉપર આઘાત કરશે. તેના લીધે બુદ્ધિ વિષયોથી ભરાઈ જવાની અને જીવાત્મા દૂબળો રેહવાનો. આમાં મનનો એકલાનો જ દોષ થોડો છે?
પ્રયત્નશીલ એટલે શું? દંડ બેઠક કરે તે પ્રયત્નશીલ કહેવાય? ના, માણસ ખરેખર અંત:કરણથી પ્રયત્ન કરે પણ તે કોના ઉપર પ્રયત્ન કરે? ઇન્દ્રિયોથી વિષયોને આઘા રાખવાનો પ્રયત્ન કરવાનો છે તેમાં બે વાત છે. પહેલું, તમે હઠથી, બળ કરીને, જબરદસ્તીથી ઈન્દ્રિયોને વિષયોથી આઘી કરો અને બીજો રસ્તો છે, વિષયોને હલકા પાડો. વિષયો એટલા હલકા લાગવા જોઈએ કે વિષયો ઉપર ધૃણા, તિરસ્કાર નિર્માણ થાય અને વિષયો જોઈતાં જ નથી એમ લાગવા માંડે.
મન, બુદ્ધિ અને જીવાત્મા :
આમાં પ્રયત્નશીલ માણસનો પ્રયત્ન ઇન્દ્રિયો અને વિષયો પૂરતો છે. તે કદાચ બહુ દોડશે તો મન ઉપર પ્રયત્ન કરશે. પરંતુ, મન એકલું જ થોડું દોષિત છે? મન ઉપર વિષયો, બુદ્ધિ અને જીવાત્માનો અહમ – આ ત્રણેય મળીને આઘાત કરે છે. મન વિષયોથી આઘું થવાં પ્રયત્ન કરે પણ બુદ્ધિ તેણે ટેકો ન આપે. એનું કારણ, બુદ્ધિ વિષયો સાથે ભળી પણ ગઈ હોય. તે વિષયપક્ષ સાથે મળી ગઈ હોય., ઈશપક્ષ સાથે નહિ. બુદ્ધિ વિષયો પાસે ઢીલી પડી જાય છે. પાછું, બુદ્ધિને પણ કોઈનો ટેકો જોઈએ એટલે બુદ્ધિ, જીવાત્માના અહમનો ટેકો લે છે પણ જીવાત્માનો અહમ્ બુદ્ધિ તરફ ઢળેલો હોય છે. આવી માનસિક સ્થિતિ છે.
બીજું, માણસની એવી સમજણ છે કે વિષયોને હલકા ઠરાવીશું તો તે ઇન્દ્રિયો, મન ઇત્યાદિથી છૂટા થઇ જશે; વાસ્તવમાં, આમાં ઇન્દ્રિયો, મન, બુદ્ધિ અને જીવાત્માનો અહમ્ – આ ચારેયનું કાવત્રું હોય છે. (જીવાત્મા એટલે અહમ મિશ્રિત ચૈતન્ય). એકલી ઇન્દ્રિયો કે એકલું મન કંઈ કરી શકતું નથી.
એક વેપારી પેઢી હતી. તેમાં ચાર ભાગીદાર હતા. તેમનો કાપડનો ધંધો હતો. ચારે ભાગીદારો વચ્ચે દોસ્તદારી સારી હતી. તેમની પેઢી પર દરરોજ એક ધોળી બિલાડી આવતી હતી. તેના ઉપર ચારે જણાની માયા બંધાઈ ગઈ. બિલાડીને તેઓ દૂધ પાતા. બિલાડી તેમણે ઉપયોગી પણ હતી, કારણ, કાપડના ગોડાઉનમાં ઉંદર પુષ્કળ હતા. ચારે જણાને બિલાડી પર પ્રેમ હતો – તેથી તેમણે પોતાની વચ્ચે બિલાડીના ચારે પગ વહેંચી લીધા. તેઓ દરરોજ બિલાડીના એક એક પગ રંગ-બેરંગી કપડાથી શણગારતા હતા. બિલાડી તેમના માટે કૌતુકનો વિષય બની ગઈ.
એક દિવસ બિલાડીના એક પગમાં વાગ્યું અને ઘા પડી ગયો. જેના ભાગમાં બિલાડીનો તે પગ હતો તેણે, તે પગ ઉપર રૂ-તેલનો પાટો બાંધ્યો. બન્યું એવું કે ગોડાઉનમાં એક દીવી સળગતી હતી, તેનાથી સંજોગવશાત બિલાડીનો પાટાવાળો પગ સળગ્યો. બિલાડીએ ગભરાઈને આખા ગોડાઉનમાં દોડાદોડી કરી મૂકી. કાપડની ગાંસડીઓ સળગી ઊઠી. બિલાડી થોડીઘણી દાઝી તો પણ બહાર નીકળી આવી. આગથી મોટું નુકશાન થયું. જ્યાં સુધી ભાગીદારીમાં ફાયદો હોય ત્યાંસુધી ભાગીદારી ટકે. નુકશાની આવી કે ભાગીદારો લડી પડે.
બાકીના ત્રણે ભાગીદારોએ નક્કી કર્યું કે જે પગ ઉપર પાટો બાંધેલો હતો તે પગથી આગ લાગી છે, માટે ચોથા ભાગીદાર ઉપર તેમણે ત્રણ લાખ રૂપિયાનો દાવો નોંધાવ્યો. કોર્ટમાં કેસ ચાલ્યો. વકીલોએ દલીલો કરીને સિદ્ધ કરી આપ્યું કે જે પગે પાટો બાંધેલો હતો તેનાથી આગ લાગી છે. તેથી, તે પગ જેના ભાગનો હતો તેણે નુકશાની ભરપાઈ કરી આપવી. પરંતુ, ન્યાયાધીશ બહુ હોશિયાર હતા. તેમણે કહ્યું કે આ કેસનો ફેંસલો હું આવતી કાલે કરીશ. બીજે દિવસે ચૂકાદો સાંભળવા ઘણા લોકો આવ્યા હતા. ન્યાયાધીશે કહ્યું: ‘આખી ઘટના ઉપર મેં પૂરો વિચાર કર્યો છે. બિલાડીના પગે પાટો બાંધેલો હતો. તે સળગ્યો, તેના લીધે બિલાડીએ દોડાદોડી કરી અને આખું ગોડાઉન સળગી ગયું આ વાત ખરી. પરંતુ, પ્રશ્ન એ છે કે, બિલાડીએ ક્યા પગથી દોડાદોડી કરી? જે પગ ઘવાયેલો હતો તેનાથી તે દોડી નથી-તે બાકીના ત્રણ પગથી દોડી છે. માટે જે ત્રણ પગથી બિલાડીએ દોડાદોડી કરી તે પગના માલિકો આ ત્રણ ભાગીદારો છે. તેથી તેમણે ચોથા ભાગીદારને નુકશાન ભરપાઈ કરી આપવું એવો હું હુકમ કરું છું.’
માણસો વિષયો તરફ ખેંચાઈ જાય છે તેમાં કેવળ ઇન્દ્રિયો કે મનને ગાળો ભાંડવાથી ન ચાલે. ઇન્દ્રિયો અને મન ભળી જઈને બુદ્ધિને બનાવે અને બુદ્ધિને જીવાત્માનો ટેકો મળે. તેથી જ ઇન્દ્રિયો વિષયો તરફ ખેંચાય. આમાં ચારેચાર દોષિત થાય છે. જીવાત્મા ટેકો ન આપે, બુદ્ધિ ના પાડે અને મન તૈયાર ન થાય તો ઇન્દ્રિયો કંઈ ન કરી શકે. ઇન્દ્રિયો ઢીલી જ થઇ જાય. મન, બુદ્ધિ અને જીવાત્માના ટેકાને લીધે ઇન્દ્રિયો દોડે છે.
સંન્યાસીઓને એક જ જગા પર ત્રણ દિવસથી વધારે રહેવાની શાસ્ત્રકારોએ ના પાડી છે તેનું કારણ આ જ છે. જે જગા સારી લાગી ત્યાં વધારે રહેવાથી તેની આસક્તિ લાગે, મન ત્યાં ચીટકી બેસે. સંન્યાસીને તો આસક્તિ ન જ લાગવી જોઈએ.

રંગ રંગ જોડકણા … (ભાગ-૨) …

રંગ રંગ જોડકણા … (ભાગ-૨) …


મારી બાળપણની થોડી યાદોમાં આ જોડકણાઑનો પણ ઘણો ફાળો રહ્યો છે ઉનાળાના વેકેશનમાં બાબા અસંખ્ય જોડકણા અને બાળગીતો શીખવાડતા આજે બાબા તો નથી પણ તેમની પાસેથી શીખેલા આ જોડકણા આજે હૂઁ મારા બાળકોને શીખવાડું છુ ત્યારે તેમની બોલીમાં ક્યાંક ને ક્યાંક મારૂ પણ બચપણ આવી ને સમાઈ જાય છે. આશા રાખું છુ કે આ જોડકણા આપને પણ ગમશે.આપણાં વાચક મિત્રોમાં ઘણા એવા વાંચક વડીલો પણ હશે જેમને પણ આ જોડકણા વાંચીને તેમનું બચપણ યાદ આવી જાય તો અમારી સાથે તમારી યાદોને પણ ચોક્કસ વહેંચજો હોં… આપના પ્રતિભાવ બ્લોગપોસ્ટ પર આવી અને કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં જરૂર મૂકશો. જે કૃતિના લેખકને તેમજ અમોને  સદા પ્રેરકરૂપ બની રહેશે…  ભવિષ્યમાં પણ આવી અન્ય કૃતિઓ બાળવિભાગ માટે બ્લોગ પોસ્ટ પર લાવવા કોશિશ કરીશું …
‘દાદીમા ની પોટલી’ ના બાળવિભાગ માટે આ પોસ્ટ મોકલવા બદલ અમો શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ મોદી – (યુ એસ એ) ના અત્રે આભારી છીએ …


૧ ) ચાંદો સૂરજ રમતા’તા, રમતાં રમતાં કોડી જડી
કોડીનાં મેં ચીભડા લીધાં, ચીભડે મને બી દીધાં
બી બધાં મેં વાડમાં નાખ્યાં, વાડે મને વેલો આપ્યો
વેલો મેં ગાયને નીર્યો, ગાયે મને દૂધ આપ્યું
દૂધ મેં મોરને પાયું, મોરે મને પીંછું આપ્યું
પીંછું મેં બાદશાહને આપ્યું, બાદશાહે મને ઘોડો આપ્યો
ઘોડો મેં બાવળે બાંધ્યો, બાવળે મને શૂળ આપી
શૂળ મેં ટીંબે ખોસી, ટીંબે મને માટી આપી
માટી મેં કુંભારને આપી, કુંભારે મને ઘડો આપ્યો
ઘડો મેં કૂવાને આપ્યો, કૂવાએ મને પાણી આપ્યું
પાણી મેં છોડને પાયું, છોડે મને ફૂલ આપ્યું
ફૂલ મેં મહાદેવને ચડાવ્યું, મહાદેવે મને ભાઈ આપ્યો
ભાઈ મેં ભાભીને આપ્યો, ભાભીએ મને સિક્કો આપ્યો
સિક્કો મે ભાડભૂંજાને આપ્યો, ભાડભૂંજાએ મને ચણા આપ્યા
ચણા ચણા હું ખાઈ ગયો, ફોતરાં ફોતરાં ભેગા કર્યા
ફોતરાં મેં ઘાંચીને આપ્યાં, ઘાંચીએ મને તેલ આપ્યું
તેલ મેં માથામાં નાખ્યું, માથા એ મને વાળ આપ્યો
વાળ મેં નદીમાં નાખ્યો, નદીએ મને પાણી આપ્યું
પાણી મેં આંબે રેડ્યું, આંબાએ મને કેરી આપી
કેરી કેરી ખાઈ ગયો, ગોટલો …….?…..
એ……મેં ….વાવી દિધો બીજા આંબા ના છોડ માટે ……


૨ ) ભાઈના મામા આવે છે, પેંડા બરફી લાવે છે
પેંડા બરફી મીઠાં, મામાના હેટ દીઠા ..


૩ ) લઈ લો પાટી, દફ્તર પોથી, આજે છે સોમવાર
ડબ્બો નાસ્તાનો ભુલશો મા, આજે છે મંગળવાર
દોડો દોડો ઘંટ વાગ્યો, આજે છે બુધવાર
ગુરુજનને જઇ વંદન કરજો, આજે ગુરુવાર
શુક્કરવારી ચણા ખાજો, આજે શુક્રવાર
જય બજરંગબલી ની બોલજો, આજે શનિવાર
રમતગમત ને હરવફારવા થાવ આજે તૈયાર
રાજા મજા ને સહેલનો દિવસ, આજે રવિવાર ..


૪ ) નદીમાં આવ્યાં પૂર, જશો ના દૂર દૂર
ભરાયાં સઘળે પાણી, જશે તમને તાણી ..


૫ ) ભાઈ બહેનની જોડી, લીધી નાની હોડી
હોડી ચાલી દરિયાપાર, મોતીડાં લાવ્યાં અપાર ..


૬ ) ભાઈલો મારો ડાહ્યો, પાટલે બેસી નાહ્યો
પાટલો ગયો ખસી, ભાઈ પડ્યો હસી ..


૭) માછલી રે માછલી, રંગબેરંગી માછલી
નાની નાની માછલી, મોટી મોટી માછલી
માછલી રે માછલી, નદીના પાણીમાં નાચતી
તળાવમાં ઝંપલાવતી, સાગરમાં એ મ્હાલતી
માછલી રે માછલી, જીવજંતુ ખાતી
મોતી પકાવતી, ઘણાંને બહુ ગમતી ..


૮ ) હાલાં વાલાં ને હલકી, આંગણે વાવો ને ગલકી
ગલકીનાં ફૂલ છે રાતા, ભાઈના મામા છે માતા
માતા થઈને આવ્યાં, આંગલા ટોપી? રે લાવ્યા
ટોપીમાં છે નવી ભાત, ભાઈલો રમે દી’ને રાત ..


૯ ) એકડે એક, પાપડ શેક
પાપડ કાચો, દાખલો સાચો
બગડે બે, રામનામ લે
રામનામ કેવું, સુખ આપે તેવું
ત્રગડે ત્રણ, રોટલી વણ
વાટકા ગણ, ઝટપટ ભણ
ચોગડે ચાર, કરજો વિચાર
કોઠીએ જાર, હિંમત ન હાર
પાંચડે પાંચ, ચકલીની ચાંચ
ચકલી ઊડી, હોડી ડૂબી
છગડે છ, ગણવામાં ઢ
ઢ એટલે ઢગલો, ધોળો ધબ બગલો
સાતડે સાત, સાચી કરો વાત
વાતે થાય વડા, ઘીના ભરાય ઘડા
આઠડે આઠ, વાંચજો પાઠ
પાઠ છે સહેલા, ઊઠજો વહેલા વહેલા
નવડે નવ, માટલીમાં જવ
જવ ગયા પડી, ડોસી ખૂબ રડી
એકડે મીંડે દસ, હવે થયું બસ
મીલી મોડી જાગી,”બસ” ગઈ ભાગી ..


૧૦ ) રાત જતી ને સુવાસ લઈને, આવે નવું પ્રભાત
વાતાવરણને મહેંકાવી દે, એનું નામ તો પારિજાત ! ..


૧૧ ) તડકો તાતો ચોમેર તપતો, જામે ખરો ઉનાળો
વનવગડે પીળો પચરક હોય ત્યાં, ઝૂમે છે ગરમાળો ..


૧૨) વનવગડે ઊગી નીકળે, આછા જાંબલી રંગે
એના ફૂલની માળા સોહે, હનુમાંજીના કંઠે આકડો સોહે ..


૧૩ )ધોમધખંતો તડકો તાતો, પાંદડી પર ઝીલી
ગુલમહોર ઘર પાસે ઊભો, કેવો રહેતો ખીલી ..


૧૪ ) જાત જાત ને ભાતભાતના રંગે સોહે ગુલાબ,
સુગંધ એની સૌને ગમતી, કેવો એનો રૂવાબ રાજા જેવો ..


૧૫ )ધોમધખંતા ઉનાળામાં, કેસૂડો કામણગારો
લાલ લાલ ચટ્ટક ખીલે તે, જાણે રંગ બેરંગી ફૂવારો ..


૧૬ )મોટો મોટો ગલગોટો, પીળો ને વળી મોહક
કોઈ જડે ના ઇનો જોટો, બાગની રોનક કેવી વધારતો ..


સૌજન્ય: પૂર્વી મલકાણ -મોદી (યુ એસ એ)

 

નોંધ : ઘણા પાઠક મિત્રોની માંગણી અને લાગણી ની નોંધ લઇ  ‘રંગ રંગ જોડકણા ‘ ભાગ – ૧  ની લીંક આ સાથે નીચે દર્શાવેલ છે, જેના પર ક્લિક કરવાથી ભાગ -૧ પણ માણી  તમારા પ્રતિભાવ જરૂરથી કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં મૂકી આભારી કરશો …  આભાર !

બ્લોગ પોસ્ટ લીંક :

રંગ રંગ જોડકણા…(ભાગ -૧)


ચેટ્ટીનાડ પનિયારમ …(મહારાષ્ટ્રિયન) …

ચેટ્ટીનાડ પનિયારમ … (મહારાષ્ટ્રિયન)  …

આજે એક  સ્વાદિષ્ટ રેસિપી ..ચેટ્ટીનાડ પનિયારમ … (મહારાષ્ટ્રિયન) ‘ … વાનગી …

શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ મોદી (યુ એસ એ ) દ્વારા  ’દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવામાં આવેલ છે, ઉપરોક્ત વાનગીની રેસીપી મોકલવા બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ…  ઉપરોક્ત રેસીપી જો આપને પસંદ પડી હોય તો જરૂરથી સૌ પ્રથમ ઘરે બનાવવાની કોશિશ કરશો અને ત્યારબાદ, બ્લોગ પર આવી,  બ્લોગ પોસ્ટ પર કોમેન્ટ્સ બોક્ષ દ્વારા તમારા પ્રતિભાવ મૂકશો, જે રેસિપી ના  રચિયતા  પૂર્વિબેન માટે  પ્રોત્સાહનરૂપ બની રહેશે. આપના પ્રતિભાવ સદા અમોને બ્લોગ પોસ્ટ પર તેમજ ફેશ બૂક પર આવકાર્ય રહેશે….



સામગ્રી:
ઇડલીનું ખીરૂ ૨ કપ
કાંદો ૧ બારીક સમારેલો
લીલા મરચાં ૩-૪ બારીક સમારેલા
આદું ખમણેલું ૧/૨ ચમચી
ખમણેલું લીલું નાળિયેર ૩ થી ૪ ચમચી
મીઠું સ્વાદ અનુસાર
હળદર ૧/૪ ચમચી
લીલો લીમડો
જીરું ૧/૨ ચમચી
રાઈ ૧/૨ ચમચી
કોથમરી ૧/૪ કપ
તેલ ૨ ચમચી
રીત  :
૧) તેલ ગરમ કરવા મૂકવું
૨) તેલ ગરમ થાય ત્યારે તેમાં રાઈ જીરું નાખવા
૩) રાઈ જીરું નાખ્યા બાદ લીલો લીમડો અને ખમણેલું આદું નાખવું
૪) તેમાં બારીક સમારેલો કાંદો અને બારીક લીલા મરચાં નાખવા
૫) તેમાં હળદર, કોથમરી, લીલું નાળિયેર અને મીઠું નાખવા
૬) શાકને બરાબર મિક્સ કરવું
૭) આ શાકને ઇડલીના ખીરામાં નાખી મિક્સ કરી લેવું
૮) પનિયારમની ટ્રે વોર્મ કરવી
૯) ગેસ પરથી ઉતારી તેને તેલ, ઘી અથવા કૂકિંગ સ્પ્રે લગાવવું જેથી પનિયારમ ચોંટી ન જાય
૧૦) ટ્રે ના દરેક સર્કલમાં ખીરૂ મૂકવું

૧૧) ફરીથી ગેસ પર મૂકી મીડિયમ ગેસ કૂક કરવા મૂકવું
૧૨) તે કિનારી પરથી છૂટું પડવા લાગે ત્યારે ચમચી વડે કાઢી ચેક કરવું જો સોનેરી થઈ ગયું હોય તો પનિયારમ ને ઊંધું કરી બીજી બાજુ કૂક કરવા માટે ફેરવવું.

૧૩) બંને બાજુ કૂક થયા બાદ ડિશમાં કાઢી લઈ સાંભાર અથવા ચટણી સાથે પીરસવું.

સ્વાદ આસ્વાદમાંથી
પૂર્વી મલકાણ મોદી – (યુ એસ એ )
બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

(૧) તું જ હોય … અને (૨) દર્પણ … (રચના) …

(૧) તું જ હોય  … અને (૨) દર્પણ … (રચના) …

(આજે આપણે  ફરી માણીએ   બે સુંદર રચના, ઉપરોક્ત રચના અમોને શ્રીમતિ પૂર્વિબેન મલકાણ મોદી (યુ એસ એ) તરફથી ‘દાદીમા ની પોટલી’  – http://das.desais.net ને મોકલવામાં આવી છે, જે બદલ અમો તેમના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ .. મિત્રો આપને જો આ રચના પસંદ આવી હોય તો જરૂર આપના પ્રતિભાવ કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં લખી મોકલશો અને ફેશબુક ના પાઠક વર્ગ પણ કોમેન્ટ્સ બોક્ષમા તેમના પ્રતિભાવ આપી શકે છે, જે રચિયતા માટે સદા પ્રોત્સાહકરૂપ બને રહેશે અને અમોને સદા આવકાર્ય રહશે… )


તું જ હોય  …

મારા શ્વાસોમાં, ઉચ્છવાસમાં, ને નિશ્વાસની સુગંધમાં પણ તું જ હોય
મારી આંખોમાં, ને સપનાના વાવેતરમાં પણ તું જ સમાયો હોય
મારા હોવામાં ને મારા હૈયામાં પણ તું જ છુપાયો હોય
મારા જીવનના સમગ્ર અસ્તિત્વના સાગરના ઊંડાણમાં પણ તું જ હોય
મારા મન રૂપી દર્પણના પ્રતિબિંબમાં છાયારૂપે પણ તું જ હોય
બસ જ્યાં જ્યાં મને હું હોવાનો ભાસ થાય ત્યાં ત્યાં હે “કૃષ્ણ” તું જ વસેલો હોય

પૂર્વી મલકાણ મોદી  (યુ એસ એ)

 

દર્પણ

તમારા પ્રેમને મે દર્પણ તરીકે જોયો

તમે જે કંઇ કહ્યું તે મારા મને સાંભળ્યું

તમારી થઈ તમારામાં જીવું છુ ને

તમારા શ્વાસમાં સુગંધ બની મહેંકું છું

તમારી આંખોના વહેણમાં હું મને નિહાળું છું

કારણકે તમે એ “દર્પણ” છો જેમાં હું મારા અસ્તિત્વને માણું છું.

પૂર્વી મલકાણ મોદી (યુ એસ એ)

Blog Link: http://das.desais.net

(૧) જીવન શું છે ? .. (૨) કુંતી .. (૩) ભગવાન બુદ્ધ .. (ટૂંકી પ્રેરક કથાઓ)

(૧)  જીવન શું છે ?  …


જીવન એક ખેતર છે. તે જૂઠું નહીં બોલે. તમે એને જેટલું આપો તેનાથી સોગણું કરીને તે પાછું આપે, પણ તમે કશું નહીં આપો તો એની  પાસેથી તમને કશું નહીં મળે.
જીવન ખોટું લગાડતું નથી અને ખુશામત પણ કરતું નથી. ચોખ્ખો હિસાબ છે, જેવું આપો તેવું મળે. જીવનને તમે શું શું આપ્યું છે ?
સાચું કહો. જીવન પ્રત્યે તમને અવિશ્વાસ છે, કંજુસાઈ છે, નફરત છે. ઓછામાં ઓછું આપો અને ન છૂટકે આપો પછી જીવનમાં સારા પાકની આશા કેમ રખાય?
તમે ફરિયાદ કરો છો કે તમારું ભાગ્ય ઊઘડ્યું નહિ, જીવન ફળ્યું નહિ, તમે છેતરાયા છો, ભરમાયા છો, પણ તમારી ફરિયાદ સાચી નથી.
ધરતી છેતરતી નથી. જીવન છેતરતું નથી. જીવન જૂઠું બોલતું નથી. જીવન તમને ફક્ત યાદ દેવરાવે છે કે તમે કશું આપ્યું જ નથી.
ક્યાં પ્રેમ કર્યો છે, ક્યાં સાહસ કર્યું છે, ક્યાં ભોગ આપ્યો છે, ક્યાં શ્રદ્ધા રાખી છે ?
તમે ઝંપલાવ્યું નથી, અજમાવ્યું નથી, જીવન હોડમાં મૂક્યું નથી. પછી બદલામાં શું મળે ?
તમે તમારી નિરાશા બતાવો એમાં તમે તમારા જીવનનો ગૂનો કબૂલ કરો છો અને જાહેર કરો છો.

કારણ કે તમે જીવનમાં ખરેખર સાચી મૂડી રોકી હોત તો એનું મબલક વ્યાજ તો તમને મળી ચૂક્યું હોત.
જીવન જૂઠું બોલતું નથી

 

(૨)  કુંતી …

પ્રાણીઓની પીડા અને દુ:ખનું નિવારણ કરવા માટે જો આપણને કોઈ તક મળી જાય છે, તો આપણા માટે એ જ વરદાન છે અને એ જ આપણું સૌભાગ્ય છે.

♣ કુંતિને  ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ કહ્યું  કે હું ભગવાન  જ છું, હવે હું જઈ રહ્યો છું, તારે જોઈએ તે વરદાન માંગી લે. કુંતિએ કહ્યું કે હું જાણું છું કે આપ ભગવાન છો. મને તો આપ એક જ વરદાન આપો કે હું જ્યાં જ્યાં જન્મ લઉં, હંમેશા કષ્ટનું જીવન જીવું, જેથી હું તામ્રું સમરણ ક્યારેય ના છોડી શકું અને ગરીબીનું અસુવિધાઓનું જીવન જીવું, જેથી હું બીજા લોકોની કઠણાઈ વિશે સમજી શકું તથા મને એ જ્ઞાન અને ભાન જળવાઈ રહે કે દુનિયામાં ગરીબી કેવી હોય છે ? કષ્ટ, દુ:ખ અને અસુવિધાઓ કેવી હોય છે ? આ અસુવિધાઓને, તેમની પીડાને વહેંચાવવા માટે હું એક ડગલું આગળ માંડી શકું.

(૩) ♣ ભગવાન બુદ્ધને એક વાર પૂછવામાં આવ્યું કે આપને તો મર્યા પછી સ્વર્ગ મળવાનું છે. તેમણે કહ્યું – ના, મને સ્વર્ગ મળવાનું નથી. તો પછી આપને શું મળવાનું છે ? આપ ક્યારે સ્વર્ગમાં જશો ?
સ્વર્ગમાં જનારા ઓમાં હું સૌથી છેલ્લો માણસ હોઈશ., જ્યારે બધે બધાં મનુષ્યો માંથી પ્રત્યેકને સ્વર્ગ મળી જશે, પ્રત્યેક મનુષ્ય સ્વર્ગમાં જતો રહેશે. પ્રત્યેક મનુષ્ય શાંતિ મેળવી લેશે. ત્યારે હું છેલ્લો મનુષ્ય હું લાઈનમાં ઊભો હોઈશ, જે સ્વર્ગની ઇચ્છા ધરાવતો હોય.તે પહેલાં હું પ્રત્યેક મનુષ્યને આગળ વધારતો જઈશ, બીજાને પ્રોત્સાહન આપતો જઈશ અને આગળ વધારતો જઈશ, જેથી લોકો સ્વર્ગના અધિકારી બની જાય.

 

સંકલન : અજ્ઞાત …