ગુલાબ જાંબુ …(રેસિપી) …

ગુલાબ જાંબુ … (રેસિપી) …

સમય: લગભગ ૧ થી ૧ -૧/૨ -કલાક

 

ગુલાબ જાંબુ (હિંદી :गुलाब जामुन, ઉર્દૂ: گلاب جامن, મરાઠી : गुलाबजाम, કન્નડ : ಜಾಮೂನು) એ ભારતીય ઉપમહાદ્વીપના દેશો જેવાકે ભારત,પાકિસ્તાનશ્રીલંકા, [નેપાળ] અને બાંગ્લાદેશ જેવા દેશોની એક લોકપ્રિય મીઠાઈ છે. આને મેંદો, માવો માંથી બનાવવામાં આવે છે. આને ઘી માં તળીને ચાસણીમાં બોળીને બનાવવામાં આવે છે. આમાં એલચી, ગુલાબજળ, કેવડા કે કેસર જેવા દ્રવ્યો ભેળવવામાં આવે છે. આજ કાલ ગુલાબજાંબુ બનાવવાનો લોટ તૈયાર મળે છે, જેને વાપરીને સરળતાથી એ ગુલાબ જાંબુ બનાવવામાં આવે છે.

ગુલાબ જાંબુ નામ પર્શિયન શબ્દ ગુલાબ, “ગુલાબ જળ” પરથી ઉતરી આવ્યું છે કેમકે ચાસણીને ગુલાબ જળથી સુગંધીત કરાતી. અને તે જાંબુ જેવા દેખાતા હોવાથી તેને જાંબુ કહે છે આમ તે બંને શબ્દ મળી ગુલાબ જાંબુ શબ્દ બને છે.

 

ગુલાબ જાંબુનું એ અરેબિક મીઠાઈ લુકમત અલ-કાદી (ન્યાયાધીશનું બટકું) પરથી ઉતરી  આવી છે.  મોગલ શાસન દરમ્યાન તે ભારત આવી હોવાનું મનાય છે. પ્રાય: આમાં ગુલાબ જળની ચાસણી બને છે અને  કેસર અને મધ ની ચાસણી પણ બને છે. ઓટોમન સામ્રાજ્ય દરમ્યાન તુર્કી  દેશોમાં પણ પ્રસિદ્ધ બન્યું.

– સોર્સ :વિકીપીડિયા 

 

ગુલાબ જાંબુ ઉત્તર ભારતની મીઠાઈ છે. ગુલાબ જાંબુ, માવામાં થોડો  મેંદો નાખીને બનાવવામાં આવે છે. પણ ઘણા લોકો માવા ને પનીર નો ઉપયોગ કરીને પણ બનાવે છે. બંને રીતે ગુલાબ જાંબુ સારા જ બને છે. આજે આપણે ગુલાબ જાંબુ માવા અને પનીરનો ઉપયોગ કરી ને બનાવીશું.

 

સામગ્રી :

૨૫૦ ગ્રામ માવો (૧-૧/૪  – કપ)

૧૦૦ ગ્રામ પનીર (૧/૨ – કપ)

૨૦  ગ્રામ મેંદો (રિફાઈન્ડ – ફ્લોર) (૧-ટે.સ્પૂન)

૧૫-૧૬ નંગ કાજૂ (૧ –કાજૂના ૭-૮ ટુકડામાં સમારવું)

૨૫-૩૦ નંગ કિસમિસ

૬૦૦ ગ્રામ ખાંડ (૩-કપ)

૨૫૦ ગ્રામ ઘી (૧-૧/૪ – કપ)

૨-૪ નંગ એલચી ( દાણા ને અલગ કરી નાંખવા) (પસંદ પડે તો જ )

 

રીત :

માવા, પનીર અને મેંદા ને એક મોટા વાસણમાં રાખી ત્યાં સુધી તેને મસળવો અને નરમ અને મુલાયમ બનાવવો અને ગુંથવો.  બસ ગુલાબ જાંબુ બનાવવા માટેનો માવો તૈયાર છે.

ગુલાબ જાંબુને તળતા પહેલાં તેની ચાસણીને  બનાવી તૈયાર કરી લેવી.

 

ચાસણી બનાવવાની રીત :

એક વાસણમાં ખાંડમાં ૩૦૦ ગ્રામ પાણી મિક્સ કરવું (ખાંડથી અડધું પાણી લેવું) અને ગેસ પર ચાસણી બનાવવા ગરમ કરવા મુંકવું.

ચાસણીમાં જ્યારે ઉફાળો આવે, ત્યારબાદ, ૪-૫ મિનિટ સુધી વધુ પાકવા દેવી. ચાસણી એક તાર ની બનાવવાની હોય એક કે બે ટીપાં પાડી અંગુઠા અને આંગળી વચ્ચે મૂકી અને ચેક કરી લેવી કે ફક્ત એક જ તારની હોવી જોઈએ. આમ એક તારની ચાસણી બનાવી દીધા બાદ, ઠંડી પડે એટલે ગાળી લેવી. (ગરણી /ચારણીથી).

 

ગુલાબ જાંબુ બનાવવાની રીત :

આગળ તૈયાર કરેલ માવામાંથી ૧-ચમચી (થોડો માવો) આંગળીની મદદથી કાઢી, અને હથેળીમાં  દાબી ચપટો આકાર દેવો, અને આકારમાં કાજૂ અને કિસમિસ થી ભરવું અને ચારે બાજુથી બંધ કરી ને બંને હાથેથી ગોળ આકાર આપી ગોળો બનાવવો. એલચીના દાણા જો પસંદ હોય તો તે પણ મિક્સ કરી શકાય છે. બસ આજે રીતે બધાજ માવાનો નાના ગોળા ગોળા બનાવવા.

એક કડાઈમાં ઘી નાંખી ગરમ કરવું. બધાજ ગુલાબ જાંબુ તળતા પેહલાં એક ગોળાને કડાઈમાં નાંખી તળી અને ચેક કરી લેવું કે ગોળા તળવા જતાં ફાટી નથી જતો ટે ચેક કરવું. જો ઘીમાં ગોળો ફાટી જતો હોય તો તેમાં થોડો મેંદો ઉમેરવો જરૂરી છે. (માવામાં મિક્સ કરવો)

બસ, ત્યારબાદ, કડાઈના માપ/ સાઈઝ ને ધ્યાનમાં રાખી ૩-૪ કે તેથી વધુ ગોળા કડાઈમાં નાંખી અને તળવા. ગેસની ફ્લેમ ધીમી રાખી અને ચમચા / ઝારાની મદદથી ઘી ઉપર રેડતા જવું અને તળવું. તળેલા ગુલાબ જાંબુ એક પ્લેટમાં અલગ રાખી દેવા. થોડા, ઠંડા થઇ ગયા બાદ બે (૨) મિનિટ બાદ, ચાસણીમાં ડુબાડી દેવા. આજ રીતે બધા જ માવાના ગોળાને તળી અને ચાસણીમાં ડૂબાડવા.

તળેલાં ગુલાબ જાંબુ આ ચાસણીમાં ૮-૧૦ કલાક મીઠાં રસમાં રાખવાથી મીઠાં અને સસ્વાદિષ્ટ જાંબુ રસ પીને બની જશે.

બસ, ગુલાબ જાંબુ તૈયાર છે. જેને ગરમા-ગરમ અથવા ઠંડા પીરસવા.

 

સુજાવ :

૧]     જો ગુલાબ જાંબુ ઘી માં ફાટી જાય તો કે વધુ નરમ લાગે તો માવામાં થોડો મેંદો વધુ મિક્સ કરવો.

૨]     જો તે વધુ કઠણ બની જાય તો માવાના લોટમાં ૧-૧/૨ ટે.સ્પૂન દૂધ મિલાવી અને માવાને સારી રીતે મસળવો.

૩]     વધુ ગરમ ચાસણીમાં ગુલાબ જાંબુ ન નાંખવા.

૪] એલચીનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે.

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net

email: [email protected]

 

ગુલાબ જાંબુની રેસિપી ની પોસ્ટ જો તમને પસંદ આવી હોઈ તો અધિક માસ દરમ્યાન બનવવાની કોશિશ જરૂર ઘેર કરશો., અને આપના અનુભવ બ્લોગ પોસ્ટ પર આવી પ્રતિભાવ / કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં જણાવશો.

સેવ ખમણી … (અમીરી ખમણી) …

સેવ ખમણી … (અમીરી ખમણી) …

 

સેવ ખમણીની તસ્વીર નેટ જગતને આભારી છે.

 

 

તેહવારના દિવસો નજીક હોય, રજાનો માહોલ પણ તે સમયે ઘરમાં હોય, કોઈ એવી વાનગી બનાવી કે જે ખૂબજ સરળ હોય અને ખાવની પણ દરેક ને પસંદ આવે. સેવ ખમણી બનાવવી ખૂબજ સરળ છે. સેવ ખમણી – અમીરી ખમણી એ મૂળ તો સુરતી ચટાકાની વાનગી છે,પરંતુ હાલ અમદાવાદમાં દાસની સેવ ખમણી સુરતનું અંતર ભૂલાવી દે એવી હોય છે એટલે અમદાવાદમાં પણ સેવ ખમણી ઠીક ઠીક લોકપ્રિય થઈ છે. સેવ ખમણી ને અમીરી ખમણી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે તેમાં તેલનું પ્રમાણ ઉપયોગમાં વધુ લેવાતું હોય છે. જે કારણે તે અમીરી ખમણી પણ કહેવાય છે.

સેવ ખમણી બનાવવાની રીત અનેક છે, પરંતુ માર્કેટ/ બજારમાં મળતી સેવ ખમણીની એક સર્વ સામન્ય પદ્ધતિ છે, હા, દરેક બનાવનાર ની હથરોટી પ્રમાણે સ્વાદ / ટેસ્ટ કદાચ અલગ અલગ પામવા મળે. તો ચાલો સેવ ખમણી બનાવવાની સર્વ સામન્ય રીત સાથે અન્ય રીત પણ આપણે આજે જાણીશું અને માણીશું.

રીત નં … ૧

સામગ્રી :

૧-૧/૪ કપ ચણા ની દાળ
૧/૨ કપ તેલ
૧ નાનો ટુકડો આદુ નો
૮-૧૦ નંગ લીલાં મરચાં (જીણા-તીખા)
૧/૪ કપ ખાંડ (૨ – ટે.સ્પૂન ખાંડ)
૧/૪ ટે.સ્પૂન હળદર પાઉડર
૨ ટે.સ્પૂન લીંબુ નો રસ (અથવા ૧ ટે.સ્પૂન લીંબુ ના ફૂલ /સાઈટ્રિક એસિડ)
૧ ટે.સ્પૂન રાઈ અથવા જીરૂ ( પસંદ હોય તે ઉપયોગમાં લઇ શકાય)
૧ પીંચ / ચપટી હિંગ (પસંદ હોય તો જ )
૧/૨ કપ લીલી કોથમીર જીણી સમારેલ
૧૫૦-૨૦૦ ગ્રામ જીણી (નાઈલોન) સેવ ( અથવા મીડીયમ સેવ)
૪-૬ નંગ મીઠા લીમડા ના પાન (કરી પત્તા)

 

રીત:

ચણાની દાળ ને અગાઉથી ૩-૪ કલાક માટે પાણીમાં પલાળીને રાખવી. ત્યારબાદ પાણીમાંથી બહાર કાઢી અને મિક્સરમાં કે વાટવાની પથ્થરની કૂંડીમાં પીસવી. ધ્યાન રહે કે સાવ લીસી / મુલાયમ પીસવાની નથી. પીસતી સમયે જરૂર લાગે તો થોડું પાણી ઉંમેરી શકાય છે.

આદુ – મરચાને પીસી અને તેની પેસ્ટ બનાવી અલગથી રાખી દેવા. તમને પસંદ હોય તો લસણની પણ પેસ્ટ બનાવી અલગ રાખી દેવી. ( ૬-૮ કળી લસણ લઇ અને તેને વાટી લેવું.)

એક નોન સ્ટિક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકવું. તેમાં રાઈ / જીરૂ જે પસંદ હોય તે નાંખી અને તેને શકવી. (તતડાઈ જાય ત્યાં સુધી) અને શેકાઈ જાય કે તૂરત તેમાં હિંગ નાખવી ૨-૩ સેકન્ડ રાખી મિક્સ કરવું. કરી પત્તા નાંખવા. ત્યારબાદ પીસેલી ચણાની દાળ તેમાં ઉમેરવી અને તેને પાકવા દેવી. જો દાળ વધુ પડતી સૂકી/ ડ્રાઈ થઇ જતી હોય તેવું લાગે તો થોડું થોડું પાણી ઉમેરવું / નાખવું અને તેને પાકવા દેવી. (કોઈ કોઈ લોકો પાણી ને બદલે દૂધનો ઉપયોગ પણ કરતાં હોય છે, ૩-૪ ચમચી દૂધ ૨-૩ વખત થોડા થોડા અંતરે ઉપયોગમાં લઇ શકાય. (લગભગ ૧/૨ કપ જેટલું દૂધ ) ) દાળ પાકી જશે એટલે તેલ છૂટું પડશે. (સામન્ય તેલ,) દાળ કડાઈને ચોંટશે નહિ, કિનારીથી અલગ પડી જશે. ત્યારબાદ, આદુ, મરચાં અને લસણ ની પેસ્ટ ઉમેરવી અને ૩-૪ મિનિટ માટે હલાવતાં રેહવું અને શેકવી.

ત્યારબાદ ખાંડ નાખવી અને પાંચ મિનિટ માટે મિક્સ કરી સતત હલાવવું.ત્યારબાદ મીઠું પ્રમાણસર ઉમેરવું અને લીબુનો રસ નાંખી અને મિક્સ કરવો. અને ૩-૫ મિનિટ અંદાજે શેકવી અને તાપ બંધ કરી દેવો અને કડાઈ ગેસ પરથી નીચે ઉતારી લેવી. લીલી સમારેલી કોથમીર છાંટવી. અને ગરમા ગરમ ખમણી ઉપર સર્વ કરો ત્યારે ન્ઝીલોન સેવ ને છાંટવી. અને સર્વ કરવી.

 

સુજાવ :

૧] રાઈ –જીરૂ ને સાંતળી લીધાં બાદ, આદુ. લસણ અને મરચાની પેસ્ટ નાંખી શકાય છે અને તે સાંતળી લીધાં બાદ, દાળ ને નાખવી.

૨] ખાસ ધ્યાન રહે કે પૂરી ખમણી સાવ ધીમા તાપે શેકવાની છે.

૩] કોઈ કોઈ લોકો પાણી ને બદલે દૂધનો ઉપયોગ પણ કરતાં હોય છે, ૩-૪ ચમચી દૂધ ૨-૩ વખત થોડા થોડા અંતરે ઉપયોગમાં લઇ શકાય. (લગભગ ૧/૪ કપ જેટલું દૂધ ) ) દાળ પાકી જશે એટલે તેલ છૂટું પડશે. સામન્ય તેલ, દાળ કડાઈને ચોંટશે નહિ અલગ પડી જશે. ત્યારબાદ, આદુ, મરચાં અને લસણ ની પેસ્ટ ઉમેરવી અને ૩-૪ મિનિટ માટે હલાવતાં રેહવું અને શેકવી.

૪] ધ્યાન રહે કે ખમણી સર્વ કરો ત્યારે જ ઉપર સેવ છાંટવી, નહિ તો સેવ હવાઈ ને ઢીલી પડી જશે તો ખાવાના ઉપયોગમાં પસંદ નહિ આવે.

૫] સેવ ખમણી ને અમીરી ખમણી પણ કહીએ છીએ, તો તમને પસંદ હોય તો કાજુ અને કીસમીસ નો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે.

૬] સેવ ખમણી સાથે સર્વ કરો ત્યારે લીલાં મરચાં તળી ને આપી શકાય. અથવા લીલી કોથમીર ની ચટણી, કે લસણ ની ચટણી સાથે સર્વ કરી શકાય.

૭] ૧૨૫ ગ્રામ ચણા ની દાળ લઈએ તો તેમાં ૩ ટે.સ્પૂન ખાંડ, ૧ ટે.સ્પૂન લીંબુનો રસ, ૧/૨ કપ દૂધ ઉપયોગમાં લઇ શકાય. (દૂધ નો ઉપયોગ ના કરવો હોય તો પાણી નો ઉપયોગ કરી શકાય છે.) સામન્ય સંજોગમાં પાણીનો ઉપયોગ કરવો.

 

રીત નં. … ૨

સામગ્રી:

૫૦૦ ગ્રામ ચણાની દાળ
૨૦૦ – ૨૫૦ ગ્રામ તેલ
૧/૨ ચમચી રાઈ
૧ ચમચી તલ
૧ ચમચી વાટેલું લસણ
૨ ચમચી વાટેલાં આદુ -મરચાં
૧ ચમચી ખાંડ
૧ લીંબુ
૨૫૦ ગ્રામ ઝીણી (નાઈલોન) સેવ,
૧/૨ કપ કોપરાની છીણ
૧ દાડમ
૪ ચમચી ઝીણી સમારેલી કોથમીર
પ્રમાણસર મીઠું

 

રીત:

ચણાની દાળને છ થી આઠ (૬-૮) કલાક પાણીમાં પલાળીને વાટો. હવે તેને કૂકરમાં વરાળથી બાફીને ચાળણાથી ચાળી નાખો.
એક વાસણમાં વઘાર માટે તેલ, રાઈ, તલ મૂકીને વાટેલું લસણ નાખી વધારો. તેમાં દાળ નાખો. મીઠું, વાટેલા મરચાં, ખાંડ નાખો. થોડું પાણી નાખો. લીંબુ નીચોવો.

 

સાંતળાઈ જાય એટલે નીચે ઉતારી ડીશમાં કાઢી તેની પર ઈચ્છા મુજબ ઝીણી સેવ, કોપરાની છીણ, લાલ દાડમ અને કોથમીર ભભરાવીને પીરસો.

 

 

રીત નં …૩

ઉપરોક્ત બે રીત સિવાય, એક અન્ય રીત છે. કોઈ કોઈ લોકો નાઈલોન ખમણ ઢોકળા પહેલાં બનાવે છે અને ત્યાર બાદ,તે ખમણનો ભૂકો કરી અને તેને વઘારે છે અને તેનો સેવ ખમણી તરીકે ઉપયોગ કરે છે. આવા સમયે ખાસ ધ્યાન રહે કે નાઈલોન ઢોકળા બની ગયાં બાદ, તૂરત જ તેનો ભૂકો ના કરતાં ૩-૪ કલાક માટે ઢોકળા ઠંડા થવા દેવા, અને ત્યારબાદ, તેનો ભૂકો કરી અને ઉપર મુજબ વઘાર કરવો. ગરમા –ગરમ ઢોકળાનો ભૂકો કરશો તો તે ભૂકો છૂટો ના થતાં ચોંટશે અને ખમણી બરોબર નહિ લાગે.

 

ખમણી :

 

સામગ્રી :

(૧) ૩ કપ ચણાની દાળ

(૨) ૧ – કપ ચોખ્ખા

(૩) ૧ કપ અળદની દાળ

(૪) મીઠું

(૫) ખાંડ

(૬) ખાવાનો સોડા

(૭) તેલ

(૮) આદુ -મરચા

(૯) રાય

(૧૦) લસણ

(૧૧) હળદર

(૧૨) નાળિયેરનું ખમણ

(૧૩) કોથમીર

બનાવવાની રીત:

દાળ ને ચોખા ને સવારે પલાળી અને રાત્રે મીક્ષરમાં પીસી પેસ્ટ કારી દેવી.

મિકશીમાંથી પેસ્ટ બહાર કાઢી હલાવી અને બીજે દિવસે સવારે પેસ્ટમાં સ્વાદ અનુસાર મીઠું નાખવું.

ત્યારબાદ તેમાં આદુ -મરચાની પેસ્ટ, ૧ ચમચી હળદર, અને ૧ ચમચી  ખાવાનો સોડા નાખવો અને તે મિક્સ કરી અને થાળીમાં તેલ લગાડી અને ઢોકળાનું ખીરું તેમાં પાથરવું., અને ઢોકળાના ડબ્બામાં થાળી વરાળમાં મુકવી. ૫-૭ મીનીટમાં પાકી જશે., તે પાકી ગયા છે કે નહિ તે ચેક કરવા છરી તેમાં નાખી ચેક કરવું., જો છરીમાં કશું ચોટેલ ન હોય તો તે પાકી ગયા છે.

ત્યારબાદ, થાળી નીચે ઉતારી અને ઢોકળાને તાવિથાથી બહાર કાઢી અને તેનો ભુક્કો કરી એક કળાઈમા વઘાર માટે તેલ, રાય થોડી મૂકી અને તેમાં ખમણ નો ભુક્કો નાખવો., થોડું મિક્સ થઈ ગયાબાદ તેમાં લસણની પેસ્ટ, અને ૨ ચમચી ખાંડ ત્યારબાદ નાખવી., અને મિક્સ કરી તેને નીચે ઉતારી લેવું.

ગાર્નીસિંગ  (સુશોભન):

એક કાચના વાસણમાં / બાઉલમાં ખમણ કાઢી અને તેના ઉપર નાળિયેરનો ભુક્કો, સેવ અને કોથમીર છાંટવા., અને પછી પીરસવું.

કાજુ અને દ્રાક્ષ પણ અંદર નાખી શકો.

સંકલિત …

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
Email: [email protected]

 

 

‘સેવ ખમણી/ અમીરી ખમણી ..’ ની અલગ અલગ રીતની પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર જરૂર મૂકશો. આભાર .. ! ‘દાદીમા ની પોટલી’.

કચ્છી દાબેલી …

કચ્છી દાબેલી …

તસ્વીર નેટ જગતને આભારી છે.

મૂળ કચ્છ -માંડવી માં જેનો ઉદ્ભવ સ્થાન છે, તે દાબેલી આજે કચ્છી દાબેલી તરીકી ફક્ત ગુજરાત-કચ્છમાં જ નહિ પરંતુ ભારતના મુખ્યત્વે અનેક શહેર અને રાજ્યોમાં અતિ પ્રચલિત છે. કચ્છમાં માંડવી – ભુજ વિગેરે શહેરમાં તેનો સ્વાદ માણવા જેવો છે. અમારે અહીં લંડન માં પણ ગુજરાતી રેસ્ટોરેન્ટમાં દાબેલી જોવા મળે છે. ચાલો આજે આપણે દાબેલી બનાવવાની રેસિપી જાણીશું અને માણીશું.

 

દાબેલી નો મસાલો …

 

સામગ્રી :

 

૧ નંગ લાલ મરચું
૧ ચમચી ધાણા
૪-૫ નંગ લવિંગ
૧ નંગ તજ નો ટુકડો
૨ ચમચી જીરું
૧/૨ ચમચી મરીનો ભૂકો
૨૫ ગ્રામ તલ નો ભૂકો
૧૦ ગ્રામ વરીયાળી
૧/૨ ટી. સ્પૂન હળદર
૧ ટે.સ્પૂન સૂકા કોપરા. નાળીયેરનું ખમણ
૧ ટી.સ્પૂન ખાંડ
૧/૨ ટી.સ્પૂન આમચૂર પાઉડર
૧ ટી.સ્પૂન તેલ

 

રીત:

એક કડાઈમાં તેલ મૂકી અને ગરમ કરવા મૂકો, તેમાં દાબેલીના મસાલા ની સામગ્રી હળદર, ખાંડ અને આમચૂર પાઉડર સિવાયના બધા મસાલા શેકી લો અને મસાલા ઠંડા પડે એટલે ખાંડ, હળદર, આમચૂર પાઉડર અને મીઠું મિક્સ કરી બધીજ સામગ્રી મિક્સર માં દળીને મસાલો તૈયાર કરી લેવો. અને એક એરટાઈટ ડબ્બીમાં ભરી લેવો.

 

સ્ટફિંગ / પૂરણ માટે ...

 

સામગ્રી :

૧ કપ બાફેલા બટેટા નો છૂંદો ( મેસ કરેલ બટેટા)
૧/૨ ચમચી જીરૂ
૧ પીંચ હિંગ
૨ ટી.સ્પૂન દાબેલી નો મસાલો (ઉપર ના મસાલા માંથી)
૨ ટે.સ્પૂન (ચમચા) ખજૂર આમલી ની ચટણી
૨ ટે.સ્પૂન (ચમચા) તેલ
મીઠું સ્વાદ અનુસાર
૧૨-૧૫ નંગ દાબેલી ના બર્ન – પાઉં (બ્રેડ) (નાના-મિડ્યમ)
બટર અથવા તેલ

 

સર્વ કરવા માટે …

 

૧ કાંદા બારીક સમારેલા
૧/૨ કપ શેકેલા શીંગ દાણા (મસાલા વાળા હોય તો તે ઉપયોગમાં લેવા)
૧/૨ કપ લીલી કોથમીર સમારેલી
૧ કપ નાઈલોન સેવ
૧/૨ કપ દાડમના દાણા
લસણ ની ચટણી
૫-૬ ટે.સ્પૂન ખજૂર – આમલી ની ચટણી
આંબોળીયા ની ચટણી

આંબોળીયા ની ચટણી બનાવવાની રીત અને સામગ્રી :
૧-૨ ચમચી આંબોળીયા પાઉડર
૧ લીંબુ
૨-૪ ચમચી ખાંડ / ગોળ
૧ ચમચી ગરમ મસાલો

બધીજ સામગ્રી મિક્સ કરી અને જરૂરી પાણી ઉમેરી મિક્સ કરવું, અને થોડું ગરમ કરવું. બસ ચટણી તૈયાર થઇ જશે.

દાબેલી નું સ્ટફિંગ બનાવવાની રીત :

એક કડાઈમાં જરૂરી તેલ લઇ અને ગરમ કરવા ગેસ પર મૂકો. ત્યારબાદ, તેમાં જીરૂ નાંખી અને શેકો, જીરૂ શેકાઈ જાય કે તરત હિંગ નાખો, ત્યારબાદ તૈયાર કરેલ દાબેલીનો મસાલો નાખો, (સ્વાદ અનુસાર) બટેટા મેશ કરેલ (છૂંદો) નાંખી અને મિક્સ કરો તેમાં સ્વાદ અનુસાર મીઠું નાખો અને ત્યારબાદ અડધો કપ પાણી નાંખીને સરખી રીતે મિક્સ કરી થોડો સમય ચડવા દયો. ત્યારબાદ ગેસ બંધ કરી અને પૂરણ /સ્ટફિંગ ને ગેસ પરથી ઉતારી લ્યો. ત્યારબાદ તેમાં ૨ ચમચા ખજૂર – આમલીની ચટણી નાંખી અને સરખી રીતે મિક્સ કરો. બસ દાબેલી નું સ્ટફિંગ તૈયાર છે.

 

સૌ પ્રથમ દાબેલી નું બર્ન / પાઉં હાથમાં લયો અને તને છરીથી વાછેથી કાપ મૂકી અને બે ભાગ કરવાના છે. બંને ભાગને બટર લગાડી અને તવા પર શેકી લો. ત્યારબાદ પાઉંના નીચે તરફના ભાગમાં (બોટમ તરફના) ઉપર ચટણી લગાડો અને તૈયાર કરેલ સ્ટફિંગ ઉપર મૂકો અને સ્પ્રેડ કરવું / પાથરવું. ત્યારબાદ, તેના પર કાંદા (જીણા સમારેલા), મસાલા વાળા શિંગ દાણા, લસણની ચટણી તથા ખૂજ-આમલી ની ચટણી લગાડો અને તેની ઉપર દાડમ ના દાણા, કોથમીર અને ઉપર નાઈલોન સેવ મૂકો અને પાઉંના અન્ય ભાગમા ચટણી લગાડી અને તે ઢાંકી ને બંધ કરો (કવર કરો) અને તેને ફરી તાવા પર થોડું ગરમ કરી અને ગરમા ગરમ દાબેલી સર્વ કરો.

 

લીલી ચટણી – લસણની ચટણી – ટામેટા સોસ -કેચપ સાથે સર્વ કરી શકાય છે.

 

નોંધ: અહીં દર્શાવેલ અલગ અલગ ચટણી ની રેસિપી બ્લોગ પર ચટણીની કેટેગરી પરથી મેળવી શકાશે.

સુજાવ:

સ્ટફિંગ તૈયાર કરો ત્યારે તેમાં દાડમના દાણા પણ મિક્સ કરી શકાય છે, અને ઉપર ગાર્ન્સિંગમાં જ ફક્ત ઉપયોગ કરવા હોય તો તેમ પણ કરી શકાય છે.

આદુ -લીલા મરચાની પેસ્ટ નો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે. અથવા લીલા મરચાં પસંદ હોય તો તેણે બારીક સમારી સ્ત્ફીન્ગમાં ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.

હાલમાં આપણી માર્કેટમાં પણ દાબેલીના મસાલા ના તૈયાર પેકેટ મળે છે, જેનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે.

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
Email: [email protected]

 

‘કચ્છી દાબેલી’ ની રેસિપી જો આપને પસંદ આવી હોય તો આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકવા વિંનતી. આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’ …

ઉત્તપમ મસાલો …

ઉત્તપમ મસાલો …

 

સામગ્રી :

૭ – ૮ નંગ આખા સૂકા મરચાં 

૨  ચમચા ચણાની  દાળ 

૧/૪ ચમચી – હિંગ 

મીઠું સ્વાદ અનુસાર

૨ ચમચા – તલ 

૧ ચમચી  –  તેલ  

 

રીત : 

 

૧) તેલ ગરમ કરી તેમાં હિંગ નાખવી.

૨) હિંગ ચણાની દાળ અને મરચાં નાખી ફરી શેકવું.

૩) જ્યારે ચણાની દાળ અને મરચાં શેકાવા આવે ત્યારે તેમાં તલ નાખી ફરી શેકવું.

૪) જ્યારે બધું ફરી શેકાઈ જાય પછી તેને સાઈડમાં કાઢી લેવું.

૫) આ મસાલો ઠંડો થયા પછી તેને મીઠું નાખી વાટી લેવો 

 

નોંધ: આ મસાલાને ખાતી  વખતે તેમાં તેલ અથવા ઘી નાખવાંમાં આવે છે.

 

સાભાર : પૂર્વી મલકાણ મોદી- (યુ એસ એ)

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email: [email protected]

 

આજની ઉત્તપમ મસાલા રેસિપી ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલવા બદલ પૂર્વિબેન ના અમો આભારી છીએ. આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર જરૂર મોકવા વિનંતી…. આભાર !

પનીર કાજૂ પસંદા …

પનીર કાજૂ પસંદા …

 

રજાના દિવસો કે વીક એન્ડ હોય ત્યારે રસોઈ કરવાની દરેક બહેનો ને ઘરમાં તકલીફ હોય છે કે શું ખવડાવું? બાળકોની પસંદગી અને મોટાની પસંદગી બંને ને ધ્યાનમાં રાખી બનાવવું પડે. હવે બાળકોને આપને પૂછીએ કે તમારે શું ખાવું છે અજ્જે ? તો તેઓ કહેશે કે મમ્મી કશુંક સારું બનાવજે. આપને કહીશું કે શું સારું ? નામ આપો. તો તેઓ પાસે જવાબ નહિ હોય. તેઓ કહેશે કે એવું કશુંક બનાવો કે જે મજા આવી જાઈ. આ જવાબ મમ્મીઓ માટે મુશ્કેલી ઉભી કરી દેતો હોય છે.

ચાલો આજે આપણે એક નવી શબ્જી … ‘પનીર કાજૂ પસંદા’ … બનાવીએ જે બાળકોને પણ પસંદ આવશે  અને મોટાને તો આવશે જ !

 

સામગ્રી :

૪૦૦ ગ્રામ પનીરની ચોરસ સ્લાઈઝ
૧૫-૨૦ નંગ કાજૂના નાના ટુકડા
૧ ટે.સ્પૂન ખમણેલું પનીર
૧/૨ ટે. સ્પૂન ખમણેલું નાળિયેર
૧ ટે.સ્પૂન લીલી કોથમીર (સમારેલી)
૬-૭ ટીપાં લાલ ફૂડ કલર (જો પસંદ હોય તો)
૧ ટે.સ્પૂન ગ્રીન ચટણી
તેલ તળવા માટે જરૂરી …

 

ખીરા માટે …

 

સામગ્રી :

 

૧ ટે.સ્પૂન મેંદો
૧ ટે.સ્પૂન કોર્ન ફ્લોર (મકાઈ નો લોટ)
૮-૧૦ ટીપાં રેડ અથવા ઓરેન્જ કલર (ફૂડ કલર)
૧/૨ ટી.સ્પૂન લાલ મરચાનો પાઉડર
મીઠું સ્વાદ અનુસાર ..

 

રીત:

ખીરા માટે ની ઉપરોક્ત બધી જ સામગ્રી મિક્સ કરી થોડું પાણી ઉંમેરી અને મિડ્યમ –ખીરું તૈયાર કરવું.

પનીરની ૫-૬ સ્લાઈઝ બનાવી અને તેની પર પર લીલી ચટણી લગાવો. કાજૂના ટુકડાને તેલમાં તળી અને આછા ગુલાબી થાય એટલે કિચન પેપર નેપકીનમાં કાઢી લેવા અને   લેવા ત્યારબાદ કાજૂના ટુકડા, (સાવ જીણા ટુકડા) ખમણેલું પનીર, અને કોથમીર ..બધીજ સામગ્રી મિક્સ કરો, (અથવા મિક્સરમાં કાજુના ટુકડા ક્રશ પણ કરી શકાય છે) તેમાં રેડ કલર ઉંમેરો અને જે માવો/પૂરણ/ ફીલિંગ્સ તૈયાર થાય તે પનીરની સ્લાઈઝ પર લગાવો. બધીજ સ્લાઈઝ પર વ્યવસ્થિત મસાલો લગાવી આપવો અને ત્યારબાદ, તે સ્લાઈઝ ને ખીરામાં ડૂબાડી અને કડાઈમાં તેલ નાંખી અને તેમાં તળી લો.

 

 

ગ્રેવી માટે …

 

સામગ્રી :

૨ ટે..સ્પૂન તેલ
૧ ટી.સ્પૂન લસણ ની પેસ્ટ (૨-૩ કળી)
૧/૨ ટી.સ્પૂન ગરમ મસાલો
૧ ટી. સ્પૂન લાલ મરચાનો પાઉડર
૧/૨ ટી.સ્પૂન કિચન કિંગ મસાલો
૧ ટે..સ્પૂન કસૂરી મેથી
૧ ટે.સ્પૂન જીણી સમારેલ લીલી કોથમીર
૧ ટી. સ્પૂન ખાંડ
૧ કપ ટામેટા ગ્રેવી
૧ ટે.સ્પૂન ઓનિયન ગ્રેવી (૨ કાંદાની)
૬-૭ ટીપાં રેડ કલર
૧ ટે.સ્પૂન પનીર ખમણેલું
૧ ટી. સ્પૂન ખસખસ ની ગ્રેવી
૨ ટે.સ્પૂન ક્રીમ
મીઠું સ્વાદ અનુસાર ..
અમૂલ બટર

 

રીત:

 

એક કડાઈમાં તેલ લઇ તેમાં લસણની પેસ્ટ અને સાંતળો. ત્યારબાદ ગરમ મસાલો, લાલ મરચાનો પાઉડર, કિચન કિંગ મસાલો, કસૂરી મેથી, નાંખી સાંતળો. મસાલામાંથી તેલ અલગ પડી ને બહાર દેખાવા લાગે ત્યારબાદ, ટામેટાની પ્યૂરી અને કાંદાની ગ્રેવી (પેસ્ટ) ખસખસ પેસ્ટ, ખાંડ અને મીઠું સ્વાદ અનુસાર નાંખી અને ૧/૨ કપ પાણી ઉમેરો. રેડ કલરના થોડા ટીપાં નાંખો.(કલર પસંદ હોય તો જ ઉપયોગ કરવો) ( ગ્રેવી કેટલી પતલી કે ઘાટી રાખવી છે તે મુજબ પાણી ઉમેરવું. ) ત્યારબાદ ખમણેલું પનીર પણ નાખો અને પાકવા દયો. બસ ગ્રેવી તૈયાર છે. ઉપર થોડું ક્રીમ નાખો અને સર્વ કરતી વખતે પનીરના તળેલાં પીસ ગોઠવી તેની ઉપર ગ્રેવી નાંખી અને ઉપર અમૂલ બટર થોડું નાખવું અને પીરસવું.

અથવા …

સુજાવ :

 

બીજી રીત : પનીર ના ૧-૧/૨ ઈંચના ચોરસ ટુકડા કરી અને તેને ઘી / તેલ માં તળી લેવા અને ગોલ્ડન બ્રાઉન ક્લાર થાય ત્યાં સુધી તળવા. તળી લીધાં બાદ તે પનીરના ટુકડાને ગરમ પાણીમાં પાંચ મિનિટ માટે રાખવા અને ત્યારબાદ બહાર કાઢી પાણી ને ટુકડાને બે હાથે પ્રેસ કરી અને કાઢી/ નીચોવી લેવું. આમ કરવાથી પનીર નરમ રહશે. બસ, ત્યારબાદ, ઉપર મુજબ ગ્રેવી બનાવી અને તેમાં આ ટુકડા નાંખવા અને સર્વ કરો ત્યારે માથે થોડું બટર નાંખી અને સર્વ કરવું.

 

સાભાર :રેસિપી સાથે મૂકેલ  તસ્વીર બદલ  નેટ જગતને આભારી છીએ …

 

સાભાર : સૌજન્ય : રીટાબેન અને સીમાબેન છાયા …

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
Email: [email protected]

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર આજની રેસિપી મોકલવા બદલ અમો રીટાબેન તેમ સીમાબેન છાયા ના અંતરપૂર્વક્થી આભારી છીએ. આપને આજની ઉપરોક્ત રેસિપી પસંદ આવી હોય તો આપના અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર જરૂર મૂકશો, જે સદા અમોને પ્રેરણાદાયી બની રહે છે. … આભાર ! ‘દાદીમા ની પોટલી’

વેજ. કોલ્હાપૂરી …

વેજ. કોલ્હાપૂરી … (વેજીટેબલ કોલ્હાપૂરી)…

 

 

 

સામગ્રી :

 

૬-૭ નંગ કાંદા (ડુંગળી) ના ચોરસ ટુકડા
૬-૭ નંગ કેપ્સીકમ (ગ્રીન પેપર) ના ચોરસ ટુકડા
૬-૭ નંગ ટામેટા ના ચોરસ ટુકડા
૧૧/૨ – કપ બાફેલા શાક ( વટાણા, ગાજર, ફણસી અને ફ્લાવર)
(શાકને મોટા ટૂકડામાં સમારવું)
(બધાજ શાક ને થોડા કડક રહે તેમ બાફવા નરમ ના થઈ જાય તે ધ્યાનમાં રહે.)

૧ ટે.સ્પૂન લસણ વાટેલું (લસણ ની પેસ્ટ)
૩ ટે.સ્પૂન તેલ અથવા બટર
૨ ટે.સ્પૂન કાંદાની ગ્રેવી (Chopped)
૨ ટે.સ્પૂન ટામેટાની ગ્રેવી (Chopped)
૧ ટી.સ્પૂન ગરમ મસાલો /કિચન કિંગ મસાલો (બંને અડધો ભાગ)
૧ ટી.સ્પૂન કસૂરી મેથી
૧/૨ ટી.સ્પૂન લાલ મરચાનો પાઉડર
થોડો રેડ કલર (પસંદ હોય તો જ્ )
૧ ટે. સ્પૂન લીલી કોથમીર
૮-૧૦ નંગ પનીર ના ટુકડા (નાના ચોરસ)
૨ નંગ લાલ સૂકા મરચાં
મીઠું સ્વાદ અનુસાર …

 

રીત:

એક કડાઈમાં તેલ/બટર ગરમ કરવા મૂકો. ત્યારબાદ, સૌ પ્રથમ ૨ નંગ લાલ મરચાને તળી અને તૂરત બહાર કાઢી અલગ રાખો, જેને કારણે તેલ થોડું લાલ થઇ જશે. ત્યારબાદ તેમાં લસણની પેસ્ટ, કાંદા, કેપ્સિકમ અને ટામેટાના ટૂકડા નાંખો અને સાંતળો . ત્યારબાદ, કસૂરી મેથી, બાફેલા શાક તમેજ લાલ મરચું પાઉડર,ગરમ મસાલો અને કિચન કિંગ મસાલો બંને થોડા નાંખવા. અને સાંતળવા. ત્યારબાદ મીઠું સ્વાદ અનુસાર નાખો, અને હવે ૨ ટે.સ્પૂન કાંદા ની ગ્રેવી, અને ૨ ટે.સ્પૂન ટામેટાની ગ્રેવી ઉંમેરો. (નાખો) થોડા ટીપાં રેડ કલર નાખો.(કલર પસંદ હોય તો જ્ નાખવો) ત્યારબાદ બાફેલા શાક ભાજી ઉંમેરો અને પનીર ના ટુકડા નાંખી  મિક્સ કરો. થોડી વખત માટે શાક ને પાકવા દયો. વેજ કોલ્હાપૂરી શબ્જી તૈયાર છે.  ઉપરથી થોડું બટર નાખવાથી સ્વાદ અને સોડમ બંને  અલગ જ આવશે. સર્વ કરતાં પહેલાં લીલી કોથમીર છાંટવી ગાર્નીસ કરવું.

 

વેજ કોલ્હાપૂરી, રોટલી-ચપાટી, નાન કે પરોઠા સાથે પીરસવું. અથવા જીરા રાઈસ કે સાદા રાઈસ સાથે પણ સરસ લાગે છે.

 

સાભાર -સૌજન્ય : સીમા છાયા – રીટાબેન …

 

‘દાદીમા ની પોટલી’ પર વેજ. કોલ્હાપૂરીની રેસીપી મોકલવા બદલ અમો સીમાબેન તેમજ રીટાબેન ના આભારી છીએ …આપને વેજ. કોલ્હાપૂરી ની રેસિપી પસંદ આવી હોય તો આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર જરૂર મૂકશો.

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email:[email protected]

શાહી ભરવાં આલૂ …

શાહી ભરવાં આલૂ …

 

 

(શાહી ભરવાં આલૂ પિક્ચર માટે વેબ જગતનો આભાર …)

 

આજે આપણે (પંજાબી)  રાજસ્થાની રેસિપી ને માણીશું . શાહી ભરવાં આલૂ  લચ્છા પરોઠા કે મિસ્સી રોટી સાથે ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.

 

સામગ્રી :

 

૪ મીડીયમ બટેટા
૩ ટે.સ્પૂન મેંદો
તળવા માટે તેલ

 

(કાચા બટેટા ની છાલ ઉતારી તેમાં ફોર્ક (કાંટા થી) અથવા ચપ્પુથી થોડા થોડા અંતરે .કાણાં પાડવા અને વચ્ચે થી સ્કૂપ કરવા. (હોલ કરવા) ત્યારબાદ મીઠાં નાં પાણીમાં ૧૦ મિનિટ માટે પલાળી રાખવા અને બહાર કાઢી લેવા.)

 

બટેટામાં ભરવા માટેનું સ્ટફિંગ /ફીલીંગ (પૂરણ /માવો) તૈયાર કરવા  …

 

સામગ્રી :

 

૧૦૦ ગ્રામ પનીર
૧ ટે.સ્પૂન તેલ
૧ કાંદો (સમારી લેવો)
૧ લીલું મરચું (સમારી લેવું)
૭-૮ નંગ કાજુ
૮-૧૦ નંગ કીસમીસ
મીઠું સ્વાદ અનુસાર …

 

રીત:

 

એક કડાઈમાં ૨ – ચમચી તેલ નાખવું. ત્યારબાદ તેમાં બારીક સુધારેલા કાંદા, મરચાં અને કાજૂ નાંખી અને સાંતળી લેવા. બ્રાઉન ક્લર પૂરો થવા દેવો. ત્યારબાદ તેમાં ખમણેલું પનીર નાખવું અને ત્યારબાદ કિસમિસ, ચાટ મસાલો, સ્વાદાનુસાર મીઠું નાંખી,. ઉપર સમારેલી લીલી કોથમીર છાંટી અને બધુજ મિક્સ કરી દેવું અને અને તૂરત ગેસ નો તાપ બંધ કરી આપવો. સ્ટફિંગ તૈયાર છે.
(સ્કૂપ કરેલા વધારાના બટેટા ને પણ સાંતડી અને સ્ટફિંગના ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.)

 

ગ્રેવી બનાવવા માટે …

 

સામગ્રી :

 

૨ ટે.સ્પૂન તેલ
૧ નંગ તેજ પતા
૧ ટે.સ્પૂન શાહજીરૂ
૧/૨ સ્પૂન કસૂરી મેથી
૨-૩ નંગ આખા બાદીયાના
૨ ટે.સ્પૂન ક્રીમ (મલાઈ)
૧ કપ દૂધ /(અથવા)
૫૦ -ગ્રામ માવો
મીઠું સ્વાદ અનુસાર ..

 

રીત:

 

એક કડાઈમાં ૨-ટે.સ્પૂન તેલ લો, અને ગેસ પર ગરમ કરો, ત્યારબાદ, તેજ પત્તા, શાહ્જીરૂ, એલચી, એલચા, તાજ-લવિંગ નાખો. સાંતળી લીધાં બાદ, કાંદા લસણ ની પેસ્ટ ઉમેરવી અને એકદમ સાંતળવું. ત્યારબાદ ટામેટા – કાજૂની પ્યુરી ઉમેરો. સ્વાદ અનુસાર મીઠું, ગરમ મસાલો, કસૂરી મેથી, ૨-૩ નંગ આખા બાદીયાના નાખવા અને ૧/૨ ગ્લાસ પાણી નાખો. વ્યવસ્થિત ઉકળે એટલે દૂધ/માવો નાખવો અને ઉકળવા દેવું. ત્યારબાદ ક્રીમ (મલાઈ) નાખવી.

 

કાંદાની પેસ્ટ બનાવવા માટે …

 

૧ મોટો કાંદો (ડુંગળી)

૨ નંગ લવિંગ
૧ ટૂકડો આદુ
૫ કળી લસણ
૨ નંગ એલચી
૧ નંગ તજ નો ટુકડો
૨ નંગ મોટા એલચા

 

રીત:


કાંદા, લસણ, આદુ સાથે આ બધું પીસી લેવું. કાંદા ની પેસ્ટ તૈયાર છે.

 

ટામેટા ની પ્યૂરી બનાવવા માટે ….

 

સામગ્રી :

 

૪ નંગ ટામેટા (ટામેટાને પાણીમાં બાફી લેવી (ઉકાળવા)
૪ ટે.સ્પૂન કાજુ

 

રીત :

ટામેટા અને કાજુને મિક્સરમાં નાંખી અને ક્રસ કરી અને પ્યુરી તૈયાર કરવી.

 

મીઠામાં પલાળેલા બટેટાને કડાઈમાં તેલ નાંખી અને તળી લેવા.  (બટેટાને તળવા ના હોય તો કૂકરમાં તેને બાફી પણ શકાય છે.) ત્યારબાદ,  બટેટામાં (વચ્ચેથી સ્કૂપ કરેલા) તૈયાર કરેલ સ્ટફિંગ ખૂબજ દાબીને વ્યવસ્થિત ભરવું. કે પાન- લોઢીમાં થોડું તેલ મૂકી એક પ્લેટમાં કોરો મેંદો પાથરવો અને સ્ટફિંગ કરેલા બટેટાને નીચેની સપાટીના ભાગથી રગદોળી તેલમાં એક સાઈડ શેલો ફ્રાઈ કરવા. થોડા લાલ થાય એટલે એલ પ્લેટમાં રાખી દેવા.
સર્વ કરવા / પીરસવા માટે …

 

સર્વ કરતી સમયે બટેટા ઉપર ગ્રેવી નાખવી, અને કોથમીર તેમજ જીણા સમારેલા લીલા મરચાં છાંટી અને ગાર્નીસિંગ કરવું. અને ગરમ ગરમ લચ્છા રોટી, પરાઠા કે મિસ્સી રોટી સાથે પીરસવું.

 

 ‘દાદીમા ની પોટલી’  પર ઉપરોક્ત રેસિપી મોકલવા બદલ અમો સીમાબેન ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ. આપને ઉપરોક્ત રેસિપી પસંદ આવી હોય તો ઘરે એક વખત કોશિશ જરૂર કરશો, બાળકો પણ આ સબ્જી જરૂર પસંદ કરશે. આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર જરૂર મૂકશો, જે સદા અમોને પ્રેરકબળ પૂરે છે.

 

સાભાર : સૌજન્ય – ..સીમા છાયા…

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email: [email protected]

ફાફડા … (ગાંઠીયા … રેસિપી) …

ફાફડા … (ગાંઠિયા) …

 

ફાફડા..  ગાંઠીયા ગુજરાતી પ્રજા માટે અગત્યનો અને પસંદગીનો ખોરાક છે. સૌરાષ્ટ્ર તેમજ ગુજરાતમાં જ નહિ પરંતુ વિશ્વમાં અનેક મોટા દેશોમાં જ્યાં જ્યાં  ગુજરાતીઓ વસે છે ત્યાં ફાફડા જોવા મળશે. જેમ કે લંડન માં વેમ્બલી- સાઉથ હોલ, લેસ્ટર, વેલિંગબરો જેવા મોટા એરીયામાં પણ ફાફડા ગરમા ગરમ ખાવા મળે છે.

 

સૌરાષ્ટ્રમાં મોટેભાગે  ફાફડા – જલેબી તેમજ ગાજરનું ખમણનો સંભારો, કોબી મરચાનો સંભારો સાથે તળેલા મરચાં પસંદ કરવામાં આવતા હોય છે. જ્યારે ગુજરાતમાં જીણી મરચી, તેમજ ક્ફ્ત ચણાના લોટની બનાવેલી જાડી કઢી પીરસવામાં આવતી હોય છે,  કોઈ કોઈ જગ્યાએ પપૈયાનું ખારીયું-સંભારો પણ આપવામાં આવતો હોય છે. ચણાના લોટની કઢી હળદર, મીઠું, લીમડાના પાન (કરી પતા) લીલા મરચાં સાથે આખા ધાણા નો વઘાર કરી બનાવવામાં આવતી હોય છે.

 

 

ચાલો આજે ઘેર આપણે ફાફડા બનાવીએ …

 

 

સામગ્રી :

 

૨૫૦ ગ્રામ ચણાનો લોટ (૨-કપ)

૧/૨ ટે..સ્પૂન મીઠું – સ્વાદ અનુસાર

૧/૨ ચમચી ખાવાનો સોડા

૧/૪ ચમચી થી જરા ઓછું લાલ મરચું (જેને પસંદ હોય તેના માટે)

૧/૨ ટે.સ્પૂન અજમો

૨ ટે.સ્પૂન તેલ

ફાફડા તળવા માટે જરૂરી તેલ

 

 

રીત:

 

એક વાસણમાં ચણાના લોટ ને ચારણીમાં ચારી લેવો અને અલગ રાખવો. ત્યારબાદ, ચણાના લોટમાં મીઠું, ખાવાનો સોડા, લાલ મરચાનો પાઉડર (પસંદ હોય તો જ) અજમો અને ૨ – ટે.સ્પૂન તેલ નાંખી અને હાથની મદદ વડે તેને સારી રીતે મિક્સ કરવું.

 

ત્યારબાદ, હુંફાળા ગરમ પાણીની મદદથી લોટને નરમ  રહે તેમ ગુંથવો. લોટને સતત ઊઠાવતા રહેવું અને નીચે પટકાવતા  રેહવું ., આમ ૭-૮ મિનિટ માટે સતત મસળવો અને નરમ લોટ ગુંથવો. (લોટને ગુંથવા માટે લગભગ ૧/૨ કપ પાણી ની જરૂર પડશે.)  લોટ ગુંથાઈ ગયા બાદ, ૧/૨ કલાક માટે ઢાંકીને અલગ રાખી દેવો.

 

 

 

 

૧/૨ કલાક બાદ થોડું જરૂર લાગે તો ગરમ તેલ લગાડી અને ફરી મસળવો અને મુલાયમ બનાવવો. ફાફડા માટે લોટ તૈયાર છે. લોટના નાના નાના લુઆ (ગોઈણા) બનાવવા.

 

ફાફડા વણવા (બનાવવા) માટે એક લીસી સપાટી વાળુ લાકડાનું બોર્ડ લેવું. બોર્દ્પર હાથની હથેળી નીચે એક લુઆ ને રાખવો અને   લોટના લુઆ ની લાંબી પતલી બે ઈંચ થી થોડી પહોળી  પટ્ટી થાય તેમ હથેળી દ્વારા ભાર/વજન આપી અને ખેંચવો. ફાફડાને  ત્યારબાદ પતલી છરી  તે માટે ખાસ હોય છે તેના દ્વારા લોટની નીચેથી છરી સરકાવી અને ફાફડા  ને બોર્ડ પરથી અલગ કરી  અને  ગ્રીસ કરેલી થાળીમાં ફાફડા ને મૂકવો.

 

આમ ધીરે ધીરે બધાજ ફાફડા વણી લેવા (બનાવી લેવા) અને થાળીમાં અલગ રાખવા.

 

 

 

 

એક કડાઈમાં તેલ લઇ અને તેને ગરમ કરવા મૂકવું. તેલ ગરમ થાય એટલે કડાઈ ની સાઈઝ ને ધ્યાનમાં લઇ ૧-૨-૩ ફાફડા ને તળવા માટે કડાઈમાં નાખવો અને ધીરે ધીરે ઝારા ની મદદથી પલટાવતાં જવું અને આછો બ્રાઉન કલર થાય ત્યાં સુધી તળવો અને ત્યારબાદ, થાળીમાં અલગથી રાખી દેવા. ધીરે ધીરે બધાજ ફાફડા તળી લેવા.

 

જો તમારી સ્પીડ/ઝડપ ફાફડા વણવામાં સારી હોય તો તેલ ગરમ કરી અને જેમ જેમ ફાફડા  વણાતા  જાય તેમ તેમ તેલમાં નાંખી અને તળવા  જોઈએ. પરંતુ તે  રીત અનુકુળ ના આવે તો બધાં ફાફડા વણી લીધાં બાદ જ કડાઈમાં તળવા.

 

ફાફડા તૈયાર છે.   ઉપર થોડી કે સ્વાદ મુજબ હિંગ નો છંટકાવ કરી  અને જલેબી જો ઘરમાં તૈયાર મંગાવી ને રાખી હોય તો તેની સાથે, અથવા   લીલી કોથમીર મરચાની ચટણી સાથે કે  લીલાં તળેલા મરચાં , કોબી મરચાં કે ગાજર મરચાં ટામેટા ના સંભારા સાથે પીરસવા અને ખાવા.

ફાફડાનો  ઉપયોગ કરી લીધાં બાદ પણ ફાફડા વધે તો તેને એર ટાઈટ ડબ્બામાં રાખી દેવા અને જ્યારે ઉપયોગમાં લેવા હોય ત્યારે તેને ડબ્બામાંથી કાઢી અને ગરમ – ગરમ ચા સાથે ખાવાના ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે. ફાફડાનો ઉપયોગ યોગ્ય જાળવણી કરવાથી લાંબો  સમય સુધી કરી શકાય છે, તે બગડતા નથી.

 

સુજાવ: ફાફ્ડાને  બોર્ડ પરથી  ઉઠાવવા  માટે પતલી ખાસ છરી નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.  આજ લોટમાં તમે આખા કાળા મરી ને ખાંડી અને નાંખી લોટમાં મિક્સ કરી અને વણેલા ગાંઠીયા પણ બનાવી શકો છો.  

 

નોંધ : આપને ફાફડાની પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો જરૂર ઘરે એક વખત બનાવશો અને આપના અનુભવ, અભિપ્રાય દ્વારા બ્લોગ પોસ્ટ પર જણાવશો, જે સદા અમોને પ્રેરણાદાયી બની રહે છે.

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
Email: [email protected]

પૌવા ની કટલેસ (રેસિપી) …

પૌવા ની કટલેસ … (રેસિપી)

 

 કટલેટ-કટલેસ તો તમે બનાવતાં જ હશો, પરંતુ કટલેસ માં પણ થોડું વૈવિધ્યતા લાવીએ તો તે સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક પણ  બની શકે છે અને બાળકો તેમજ મોટા સૌ  ઘરમાં પસંદ કરે છે.  આજે આપણે એક સરસ અને સ્વાદિષ્ટ પૌવા ની કટલેસ (વ્યંજન) ની રેસિપી માણીશું.  

તમને આ રેસીપી પસંદ આવી હોય તો જરૂર આપના અમૂલ્ય પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ ના કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં મૂકશો.  આપના દરેક પ્રતિભાવનું બ્લોગ પર સ્વાગત છે.

 

 

 

પૌવા (Rice Flakes) નો ઉપયોગ આપણે સામન્ય સંજોગમાં, બટેટા પૌવા, પૌવાનો ચેવડો કે કોઇપણ વ્યંજન / રેસિપીમાં બાઈન્ડીંગ ના ઉપયોગમાં કરીએ છીએ.  પરંતુ પૌવા માંથી બનતી કટલેસ ખૂબજ સ્વાદિષ્ટ બને છે. પૌવા ની કટલેસ આપણે  સવારે કે સાંજના નાસ્તા માટે બનાવી શકીએ છીએ.

 

સામગ્રી :

 

૧ કપ પૌવા  (Beaten Rice / Rice Flakes)

૨ નંગ બાફેલા બટેટા

૩/૪ – ચમચી મીઠું. સ્વાદાનુસાર

૧ નંગ  ૧” ઈંચ નો આદૂનો ટુકડો

૨ નંગ લીલા મરચાં – બારીક સમારેલા

૨-૩ ટે.સ્પૂન લીલી કોથમીર સમારેલી

૩ નંગ બ્રેડ

૨ ટે.સ્પૂન મેંદો

૧/૪ ચમચી કાળા મરી નો પાઉડર

 

 

રીત:

 

સૌથી પ્રથમ પૌવાને એક ચારણીમાં નાંખી અને પાણીથી પલાડવા, પાંચ મિનિટમાં પૌવા પલળી જશે અને તૈયાર થઇ જશે.

 

બટેટાને મેસ (છૂંદો) કરવા અને તે  મેસ બટેટામાં પલાળેલ પૌવા ને મિક્સ કરવા. ત્યારબાદ, આદું, લીલા બારીક સમારેલ મરચાં, લાલ મરચાનો પાઉડર, અડધી ચમચી મીઠું અને લીલી સમારેલી કોથમીર… આ બધું ભેળવીને સારી રીતે મિક્સ કરવું અને પૂરા મિશ્રણ ને લોટની જેમ ગૂંથવું અને તૈયાર કરવું. કટલેસ બનાવવા માટે મિશ્રણ તૈયાર છે.

 

(નોંધ : આપને ખટાસ અને મીઠાશ બંને પસંદ હોય તો આમચૂર પાઉડર અને થોડી સાકર (ખાંડ) નો પ્રયોગ કરી શકાય છે.  આ ઉપરાંત પૌષ્ટિક વધુ બનાવવા માટે  ગાજર  -મકાઈના દાણા કે બીન્સનો ઉપયોગ પણ કરી શકો છો.)

 

મેંદા માં ૧/૪ – કપ પાણી નાંખી અને તેનું મિશ્રણ બનાવવું, ખ્યાલ રહે કે તે  મિશ્રણમાં ગંઠોડા ના પડે – ગાંઠા ના રહે.  મિશ્રણ પતલુ બનાવાવાનું છે.  કાળા મરી અને મીઠું જે બાકી બચેલ છે તે તેમાં ઉંમેરી અને મિક્સ કરવું.

 

બ્રેડને તોડી અને મિક્સરમાં તેનો ચૂરો/ભૂકો કરવો. (બ્રેડ ક્ર્મ્પસ્ તૈયાર મળે છે તે ઉપયોગમાં લઇ શકાય)

 

કટલેસ ના  મિશ્રણ માંથી થોડું મિશ્રણ હાથમાં લઇ અને (લીંબુના માપ જેટલું) અને તેને ગોળો બનાવી અને હાથની મદદથી તેને ગોળ અથવા ચપટો/ લંબગોળ આકાર આપવા કોશિશ કરવી અને તે આકાર આપ્યા બાદ, કટલેસને મેંદાના મિશ્રણમાં ડૂબાડવી અને બહાર કાઢ્યા બાદ, બ્રેડના ચૂરા/ભૂકામાં મૂકી અને તેને ચારે બાજુથી લપેટવી.  હાથની મદદથી ચારેબાજુ દાબવું અને બ્રેડનો ચૂરો સરખી રીતે લગાડવો અને ત્યારબાદ, તે કટલેસ ને એક પ્લેટમાં અલગથી રાખવી.   (હાથથી દાબવાથી બ્રેડ નો ભૂકો સરખી રીતે કટલેસ પર લાગી જશે/ ચોંટી જશે.)

 

આમ ધીરે ધીરે બધાજ મિશ્રણની  કટલેસ બનાવી લેવી અને પ્લેટમાં અલગ રાખી દેવી. બનાવેલ કટલેસ ને ૧૫ મિનિટ સુધી પ્લેટમાં રાખવી, જેથી બધી કટલેસ સેટ થઇ જશે.

 

કટલેસ ને  બે રીતે બનાવી શકાય છે, ડીપ ફ્રાઈ કરી ને અથવા સેલો ફ્રાઈ કરીને.  આત્યારે આપણે સેલો ફ્રાઈ કરીશું.

સેલો ફ્રાઈ કરવી હોઈ તો એક સમતલ તાવી /કડાઈમાં (નોન સ્ટિક હોય તો વધુ સારું) લેવી અને તેમાં ૨-૩ ટે.સ્પૂન તેલ નાંખી અને તાવીમાં સમાઈ તેટલી કટલેસ મૂકવી અને ધીમા તાપે તેને શેકવી. કદાચ તેલ ઓછું જણાય તો થોડું તેલ ઉપર લગાડી શકાય છે. કટલેસ ને ધીમા તાપે ગોલ્ડન બ્રાઉન કલર આવે તેમ ચારે બાજુ- બંને તરફથી તળવી/ શેકવી.  શેકતી સમયે તેને  વારંવાર પલટાવતાં જવું અને શેકવી.

 

બધી જ કટલેસ આ રીતે ધીમા તાપે શેકવી અને શેકાઈ ગયા બાદ, એક પ્લેટમાં અલગથી રાખવી. ક્રિસ્પી અને સ્વાદિષ્ટ પૌવાની કટલેસ તૈયાર છે.

 

પૌવાની કટલેસ ને લીલી કોથમીરની ચટણી સાથે અથવા આમલી ની મીઠી ચટણી સાથે પીરસવી.

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net – ‘દાદીમા ની પોટલી’

email: [email protected]

સુખડી કે ગોળ પાપડી …

સુખડી કે ગોળ પાપડી …

 

બ્લોગ પરના એક પાઠક મિત્ર ગીતાબેન શાહ -પરીખ … દ્વારા તેમની કોમેન્ટ્સ દ્વારા અનુરોધ કરવામાં આવેલ કે ગોળ પાપડી ની રેસિપી  જણાવશો… તેમની વિનંતીને ધ્યાનમાં લઇ ગોળ પાપડી  કે સુખડીની  રેસિપી અમોએ આજે પોસ્ટ રૂપે મૂકવા  નમ્ર કોશિશ કરેલ છે.

 

સુખડી કે ગોળ પાપડી એ ઘી, ગોળ અને ઘઉંના લોટમાંથી બનતી એક પરંપરાગત ગુજરાતી મીઠાઈ છે. આ એક પૌષ્ટિક મીઠાઈ છે અને તે શુભ પ્રસંગે તેમજ વ્યક્તિગત અનુકુળતાએ બનાવાય છે. 

સુખડી એ લાંબા સમય સુધી ટકે તેવી મિઠાઇ છે, આ એક પૌષ્ટીક વાનગી છે આથી પ્રાચીન સમયમાં લોકો જ્યારે કમાવવા માટે લાંબા પ્રવાસે જતાં ત્યારે તેઓ ભાથામાં સુખડી લઈ જતાં. તેઓ સુખડી અને પાણી પીને લાંબો પ્રવાસ કરતાં.

 

આપ પણ બનાવો, દાદીમાની ડિશ ગણાતી ‘સુખડી’  …

 

 

સામગ્રી:

૩/૪ –  કપ ઘઉં નો લોટ (૨૫૦ ગ્રામ )

૩/૪ –  કપ ઘી  (૨૫૦ ગ્રામ )

૩/૪ –  કપ છીણેલો ગોળ  (૨૫૦ ગ્રામ )

ગાર્નિશીંગ માટે

કાચી વરીયાળી

રીત:

-સૌ પ્રથમ એક કડાઈમાં  ઘી  અને ઘઉંનો લોટ  લો અને તેને સેકી લો.

-લોટ લાલ ન થવા દેવો તે વાતનું ધ્યાન રાખવું.  લોટને મધ્યમ તાપ રાખીને શેકવાનો છે.

-આ ઘઉંનો લોટને  તાવેથા ની મદદથી સતત ખૂબ  હલાવતા રહો. (લગભગ ૮-૧૦ મિનિટ  સમય)

-લોટ સેકાઈ જાય એટલે તેમાં છીણેલો ગોળ ઉમેરો તેનો ખૂબ જ હલાવો.

-બાદમાં એક ઘી ચોપડેલી પ્લેટમાં આ સુખડી પાથરો.  અને તેને એક વાટકી ની મદદથી એકસરખી સપાટી કરવી.  ત્યારબાદ, ચપ્પુની મદદથી તેમાં આંકા પાડવા. ( નાના ચકતા બને તમે)

ગાર્નીશીંગ  : -સુખડી ઉપર કાચી વળીયાળી ભભરાવો.

-તેના વ્યવસ્થિત ચકતા કરી એક એર ટાઈટ ડબ્બામાં ભરી લો.

*જો ઈચ્છા હોય તો ૨ ટેબ.સ્પૂન સુંઠ પાવડર ગોળ નાખતી વખતે નાખી શકાય.

સુખડીને વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે તેમાં તલ, સુકામેવા, ખજૂર  ઉમેરી શકાય છે અને કોઇક વાર તેના ઉપર વરિયાળી ભભવરાવાય છે.

 

સુખડી માઈક્રોવેવમાં બનાવવાની રીત :

 

સુખડી બનાવવા માટેની  સામગ્રી:

૩/૪ કપ ઘઉં નો લોટ
૧/૪ કપ ઘઉં નો કકરો લોટ
૩/૪ કપ ઘી
૩/૪ કપ છીણેલો ગોળ

 

ગાર્નીશિંગ માટે:

ઈલાયચી પાવડર
બદામ  ની કતરણ
પીસ્તા ની કતરણ

 

સુખડી બનાવવા માટેની રીત:

 

સૌ પ્રથમ એક માઇક્રોવેવ પ્રૂફ બાઉલ માં બંને ઘઉં ના લોટ અને
ઘી ભેગા કરી ૨ મિનીટ માટે માઈક્રો મીડીયમ પર મુકો,વચ્ચે એક
વાર હલાવી લેવું.ચેક કરી લેવું જો લોટ ને વધુ શેકવો હોય તો ૩૦-
૩૦ સેકન્ડ ના ટાઈમ માટે મૂકી હલાવતા રહેવું અને ચેક કરતા રહેવું.
લોટ શેકાઈ ગયેલો લાગે તો બહાર કાઢી ગરમ લોટ માં જ છીણેલો ગોળ
નાખી દેવો.અને બરોબર હલાવી ગ્રીસ કરેલી થાળી માં ઠરી દેવું.(ફરી વાર
માઇક્રોવેવ માં મુકવા ની જરૂર નથી)
ત્યાર બાદ તેની પર ઈલાયચી નો ભૂકો,અને બદામ-પીસ્તા ની કતરણ ભભરાવી
હળવે હાથે દબાવી દેવું.અને કાપા કરી ગરમ ગરમ સર્વ કરવી.

 

*ઘઉં નો ઝીણો લોટ અને કકરો લોટ નું પ્રમાણ મરજી મુજબ બદલી શકાય.
*લોટ ને ઈચ્છા પ્રમાણે વધારે ઓછો શેકી શકાય.
*જો ઈચ્છા હોય તો ૨ ટેબ.સ્પૂન સુંઠ પાવડર ગોળ નાખતી વખતે નાખી શકાય.

 

સાભાર : સંકલિત :  દિવ્યભાસ્કર અને નૈયાસ  રેસીપી ….

આપને સુખડીની પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો જરૂર આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી આભારી કરશો…

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net 

email: [email protected]